İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Yüzey Plazmon Rezonansı

Ortaya koyan
Erich Kretschmann
Yıl
1971
Tür
Optical technique
Aile
Optical Biosensing

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Yüzey Plazmon Rezonansı (YPR), ligand bağlanmasıyla oluşan kırılma indisi değişikliklerini ölçerek bir sensör yüzeyindeki biyomoleküler etkileşimleri algılamak ve izlemek için kullanılan gerçek zamanlı, etiketsiz bir tekniktir. 1971'de Kretschmann tarafından geliştirilen ve 1983'te Liedberg, Nylander ve Lundström tarafından biyosensör uygulamalarına uyarlanan YPR, günümüzde protein etkileşimleri, antikor-antijen tanıma ve ilaç keşfi alanlarında bağlanma kinetiğini (birleşme ve ayrışma hızları) ve denge bağlanma sabitlerini ölçmek için altın standarttır.

Yöntemin mantığı

Metal bir yüzeyden yansıyan ışık, enerji arayüzeydeki plazmonlar (kolektif elektron salınımları) ile eşleştiğinde belirli bir açıda rezonans gösterir. Moleküller metal yüzeydeki reseptörlere bağlandığında, yüzeye yakın kırılma indisi artar ve rezonans açısı kayar. Bu açı kayması zamanla izlenerek, etiketsiz olarak bağlanma olayları doğrudan gerçek zamanlı ölçülür. Kırılma indisi değişiminin yüksekliği ve eğimi, ligand kütlesi ve bağlanma hızı ile orantılıdır.

Tarih

Kretschmann'ın 1971'deki teorik çalışması yüzey plazmon rezonansının fiziğini ortaya koydu. Pratik biyosensörler, küçük moleküllerin ve proteinlerin tespitinin Liedberg tarafından 1983'te gösterilmesiyle ortaya çıktı. 1990'lara gelindiğinde, Biacore (Pharmacia'daki Johnsson ve meslektaşları tarafından geliştirildi) ticari standart haline geldi ve hızlı kinetik taramayı mümkün kılarak ilaç keşfinde devrim yarattı. Modern YPR cihazları (Biacore, Reichert Technologies, IBIS), numune işleme ve veri analizi ile tam otomatik ve entegredir, bu da YPR'yi farmasötik ve biyoteknoloji laboratuvarlarında rutin hale getirir.

Ne zaman kullanılır?

Herhangi bir biyomoleküler etkileşim için bağlanma kinetiğini ve afinitesini ölçmek üzere YPR'yi uygulayın: protein-ligand, protein-protein, antikor-antijen veya hücre-hücre etkileşimleri. YPR, bağlanan partnerlerden birinin (analit) sensör yüzeyine sabitlenmesini gerektirir; bu, kinetikleri çözelti ölçümlerine kıyasla etkileyebilir. YPR, yüzlerce ligandı taramak, bağlanmayı optimize etmek ve yapısal modelleri doğrulamak için idealdir.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Bağlanan partnerlerden birinin sabitlenmesini gerektirir; yapışma kimyası bağlanmayı bozabilir veya sterik etkiler yaratabilir
  • Sensör yüzeyine spesifik olmayan adsorpsiyon sonuçları karıştırabilir
  • Düşük molekül ağırlıklı ligandlar (< 500 Da) küçük kırılma indisi değişiklikleri üretir, hassasiyeti azaltır
  • Temel çizgi sürüklenmesi ve sensör yaşlanması uzun vadeli tekrarlanabilirliği etkiler

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Etiketsiz: floresan, radyoaktif veya enzimatik etiket gerekmez; doğrudan kırılma indisi değişimini ölçer
  • Gerçek zamanlı kinetikler: hem birleşme (ka) hem de ayrışma (kd) hızlarını tek bir deneyde yakalar
  • Yüksek verimli yetenekli: sensör dizileri veya çoklu formatlar kullanarak paralel olarak birden çok deney
  • Numune tüketimi yok: analit çözeltisi çipin üzerinden geçer ve gerekirse toplanabilir

Uygulama alanları

  • İlaç adayı optimizasyonu: hızlı yapı-aktivite ilişkisi (SAR) çalışmaları sağlamak için bağlanma kinetikleri ve afinitesine göre aday molekülleri sıralama
  • Terapötik antikor karakterizasyonu: antikor mühendisliğine rehberlik etmek için yerel ve mutant antijenlere bağlanma afinitesini ve kinetiğini ölçme
  • Aşı geliştirme: aşı etkinliğini doğrulamak için immünizasyon sonrası antikor-antijen bağlanmasını izleme
  • Tanısal test validasyonu: klinik testlerde kullanılan antikorların yeterli özgüllük ve afiniteyi koruduğunu doğrulama

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Sabitlenmiş reseptör molekülleri (örn. proteinler veya antikorlar) ile kaplanmış bir sensör çipinin üzerinden bir ligand çözeltisi geçirilir.

2

Polarize ışık, çeşitli açılarda sensör yüzeyine yönlendirilir; belirli bir açıda bir yüzey plazmon rezonansı oluşur.

3

Ligandın reseptöre bağlanması kırılma indisini artırır; rezonans açısı kayar ve bu bir fotodiyot dizisi tarafından algılanır.

4

Sensör yanıtı (rezonans birimleri, RU olarak ölçülür) ligand enjekte edildiğinde, bağlandığında ve ayrıldığında zamanla çizilir.

5

Gerçek zamanlı kinetikler, birleşme hızını (ka) ve ayrışma hızını (kd) çıkarır; denge sabiti Kd = kd/ka; kararlı durum analizi de doğrudan Kd'yi verir.

Sık yapılan hatalar

  • Yüzey etkileri dikkate alınmadan YPR kinetiklerinin çözelti kinetikleri ile karşılaştırılması, ayrışma hızlarını yavaşlatabilir
  • Kütle taşıma sınırlamalarının ihmal edilmesi: yüksek analit konsantrasyonlarında, yüzeye difüzyon gözlemlenen bağlanma hızını sınırlar
  • Zayıf bağlanan ligandlardan bağlanma afinitesinin aşırı yorumlanması: çok zayıf etkileşimler deney içinde dengeye ulaşmayabilir

Sık sorulan sorular

YPR bağlanma kinetiğini neden doğrudan ölçebilir?

YPR, sensör yüzeyindeki kırılma indisi değişikliklerini izleyerek bağlanma ve ayrılma olaylarını gerçek zamanlı olarak algılar. Birleşme hızı (ka), ligand enjekte edildiğinde yükselen fazdan; ayrışma hızı (kd), ligand çıkarıldığında düşen fazdan bellidir. Gerçek denge sabiti Kd = kd/ka her ikisini birleştirir.

Kinetik ve kararlı durum bağlanma sabiti belirlemesi arasındaki fark nedir?

Kinetik Kd = kd/ka, ayrışma ve birleşme hızlarının oranından çıkarılır. Kararlı durum Kd, denge (plato fazı) bağlanmasını ligand konsantrasyonuna göre uyarlayarak belirlenir. Her iki yöntem de Kd'yi verir, ancak kinetik analiz mekanizma hakkında ek bilgi sağlar.

Yüzey immobilizasyonu YPR sonuçlarını nasıl etkiler?

İmmobilizasyon, reseptör hareketle kısıtlandığı için ayrışma hızlarını (kd) yavaşlatabilir; çözelti kinetikleri genellikle daha hızlı ayrışma gösterir. Birleşme hızları (ka) da yüzey kalabalıklaşması ve sterik etkilerden etkilenebilir. Dikkatli yüzey kimyası ve düşük reseptör yoğunluğu bu artefaktları en aza indirir.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Kretschmann, E. (1971). Determination of optical constants of metals by excitation of surface plasmons. Zeitschrift für Physik, 241(4), 313-324.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  2. Liedberg, B., Nylander, C., & Lundström, I. (1983). Surface plasmon resonance for gas detection and biosensing. Sensors and Actuators, 4, 299-304.

    DOI kaynağını aç
    Kopyalandı.
  3. Homola, J. (2008). Surface plasmon resonance sensors for detection of chemical and biological species. Chemical Reviews, 108(2), 462-493.

    DOI kaynağını aç
    Kopyalandı.