Okyanus-Atmosfer Bağlı Modeli
- Ortaya koyan
- Syukuro Manabe, Kirk Bryan, and others
- Yıl
- 1975
- Tür
- Coupled atmosphere-ocean climate system simulation
- Aile
- Climate simulation and modeling
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Okyanus-Atmosfer Bağlı Modeli (AOGCM), atmosfer ve okyanusun dinamik genel dolaşım modellerini, arayüzdeki ısı, momentum ve nem alışverişini açıkça içerecek şekilde birleştiren kapsamlı bir iklim simülasyonudur.
Manabe, Bryan ve meslektaşları tarafından 1970'lerde geliştirilen bağlı modeller, iklim değişikliğini, okyanus dolaşımındaki değişiklikleri ve iklim-okyanus etkileşimlerini on yıllık ila yüzyıllık zaman ölçeklerinde simüle etmek için esastır.
Yöntemin mantığı
Atmosfer ve okyanus birbirine sıkıca bağlıdır: okyanus, ısı salınımı yoluyla atmosferi ısıtır; atmosferik rüzgarlar okyanus akıntılarını ve dalgalarını yönlendirir; okyanus yüzeyinden buharlaşma atmosfere nem sağlar; yağış, okyanusa tatlı su besler. Bağlı modeller her iki sistemi de eş zamanlı olarak temsil eder ve hava-deniz arayüzünde akıları değiştirir. Her zaman adımında her iki akışkan için Navier-Stokes denklemlerini yinelemeli olarak çözerek, bağlı modeller okyanus ısı depolaması ile atmosferik sıcaklık değişimi arasındaki geri beslemeyi yakalar. Bu, gerçekçi iklim projeksiyonları için kritiktir: okyanus termal ataleti ısınmayı geciktirirken, okyanus dolaşımındaki değişiklikler ısıyı küresel olarak yeniden dağıtır.
Tarih
Manabe ve meslektaşlarının 1975'teki ilk bağlı modeli bir dönüm noktasıydı: atmosferi ve okyanusu eş zamanlı olarak simüle etti ve yalnızca atmosferik modellere göre daha gerçekçi bir iklim duyarlılığı (~CO2 iki katına çıkışı başına 2°C) sağladı. 1990'larda bağlı model geliştirme patlaması yaşandı (AOGCM terimi standart hale geldi). 2000'ler-2010'lar yüksek çözünürlüklü konfigürasyonları ve karbon döngüsünü ekleyen Dünya Sistemi Modellerini getirdi. CMIP5 (2011) ve CMIP6 (2019), IPCC için koordineli topluluk projeksiyonları sağladı; modern bağlı modeller ~100 km yatay çözünürlükte çalışır.
Ne zaman kullanılır?
Okyanus termal ataletinin önemli olduğu uzun vadeli iklim projeksiyonları (on yıllar ila yüzyıllar) için, okyanus dolaşımındaki değişiklikleri incelemek için ve deniz seviyesi yükselişini (termal genleşme + buz tabakası erime geri beslemesi) anlamak için bağlı modelleri kullanın. Önceden belirlenmiş okyanus sıcaklıkları ile daha kısa zaman ölçeklerinde yalnızca atmosferik simülasyonlar için, yalnızca atmosferik GCM'leri kullanın. Kıyı veya havza ölçeğindeki süreçler için, bölgesel okyanus modelleriyle birleştirin.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Son derece hesaplama açısından pahalıdır; bağlı simülasyonlar, yalnızca atmosferik çalışmalardan 10-100 kat daha fazla CPU saati gerektirir, bu da topluluk boyutunu ve çözünürlüğü sınırlar
- Okyanus spin-up'ı, özellikle derin okyanusta, yarı dengeye ulaşmak için yüzyıllarca entegrasyon gerektirebilir
- Bağlantı istikrarsızlıkları (örn. deniz buzu albedo geri beslemesi kaçışı, gerçekçi olmayan konveksiyon) dikkatli ayarlama gerektiren yapay yanlılıklar ortaya çıkarabilir
- Hava-deniz değişimi parametrizasyonlarındaki ve okyanus karışım şemalarındaki yapısal belirsizlik, on yıllık tahmin edilebilirliği etkiler
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Okyanusun ısı depolamasını ve salınımını gerçekçi bir şekilde temsil eder, gözlemlerde görülen gecikmeli ısınma tepkisini ('termal gecikme') açıklar
- Küresel ısınma altında Atlantik Meridyenel Devir Dolaşımı'nın zayıflaması gibi iklim-okyanus etkileşimlerini yakalar
- Etki değerlendirmeleri için gerekli olan hem atmosferik hem de okyanusal değişkenlerin (sıcaklık, tuzluluk, akıntılar) uzamsal olarak ayrıntılı alanlarını sağlar
- Gelecekteki iklime yansıyan okyanus-atmosfer değişkenlik modlarının (ENSO, NAO) incelenmesini sağlar
Uygulama alanları
- İklim değişikliği projeksiyonları: 2100 ve sonrasına kadar sıcaklık, yağış ve deniz seviyesi değişikliğini tahmin etmek için atmosfer ve okyanusu birleştirmek
- Okyanus dolaşımındaki değişiklikler: ısınma altında Atlantik Meridyenel Devir Dolaşımı'nın potansiyel yavaşlamasını simüle etmek, derin bölgesel iklim etkileriyle birlikte
- Mevsimsel ve on yıllık tahmin: su kaynakları ve tarım planlaması için 3-10 yıl öncesine kadar iklim anomalilerini tahmin etmek amacıyla gözlemlenen okyanus durumlarıyla bağlı modelleri başlatmak
- Paleoiklim ve geçmiş iklim simülasyonu: son buzul maksimumu ve orta Holosen iklimlerini anlamak için paleoiklimsel sınır koşulları (buz tabakası boyutu, CO2, yörünge zorlaması) ile zorlanmış bağlı modelleri kullanmak
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Okyanus sıcaklığı, tuzluluk, rüzgar stresi, atmosferik sıcaklık ve deniz buzu gözlemsel veri setleri toplanır. Modern yeniden analiz ürünleri (örn. ERA5, JRA-55) gözlemsel analiz sağlar.
Başlangıç okyanus ve atmosferik durumlar hazırlanır. Atmosfer bileşeni, önceden belirlenmiş okyanus sıcaklıkları kullanılarak ayrı ayrı çalıştırılır; okyanus, önceden belirlenmiş atmosferik zorlama kullanılarak ayrı ayrı çalıştırılır ('spin-up' veya 'başlatma' olarak adlandırılır).
Bağlı sistem ileriye doğru entegre edilir. Her zaman adımında, atmosfer okyanusa aktarılan akıları (ısı, radyasyon, tatlı su) hesaplar; okyanus, atmosfere geri beslenen akıntıları ve ısı içeriğini hesaplar.
Geri besleme döngüleri işler: ısınan atmosfer buharlaşmayı ve okyanusun yüzey ısınmasını artırır; okyanus ısı alımı atmosfer ısınmasını geçici olarak azaltır (gecikme etkisi); okyanus dolaşımının zayıflaması (örn. Atlantik Meridyenel Devir Dolaşımı) bölgesel ısı dağılımını değiştirir.
Simüle edilmiş okyanus ve atmosfer alanları gözlemlerle doğrulanır. İklim duyarlılığı, geçici tepki ve bölgesel etkiler topluluk simülasyonlarından elde edilir.
Sık yapılan hatalar
- Bağlantı kayması: model, radyasyon, bulutlar veya okyanus karışımındaki yanlılıklar nedeniyle gözlemlenen iklimden kademeli olarak uzaklaşır — bu 'spin-down', 'akı düzeltmesi' veya yanlılıkların kabulü yoluyla düzeltilmelidir
- Topluluk anlaşmazlığını düşük becerinin kanıtı olarak yanlış yorumlamak; farklı bağlı modellerin farklı miktarlarda okyanus ataleti ve farklı bağlantı gücü vardır
- Bölgesel etkiler için bağlı model projeksiyonlarını ölçek küçültme veya alt ızgara parametrizasyonları olmadan kullanmak
Sık sorulan sorular
'Termal gecikme' nedir ve neden önemlidir?
Termal gecikme, okyanusun ısı emilimi nedeniyle atmosferin gecikmeli ısınmasıdır. Okyanusun yüzeyden derinliğe ısıyı karıştırması on yıllar ila yüzyıllar sürer. Atmosferik CO2 bugün stabilize olsa bile, okyanus depolanan ısıyı serbest bıraktıkça atmosfer 1-2 yüzyıl daha ısınmaya devam edecektir. Bağlı modeller bunu yakalar; önceden belirlenmiş SST'lere sahip yalnızca atmosferik modeller bunu yapamaz.
Bağlı bir model simülasyonu ne kadar sürer?
150 yıllık (1950-2100) tipik bir bağlı model entegrasyonu, çözünürlüğe ve fiziğe bağlı olarak modern makinelerde 1-10 milyon CPU-saati gerektirir. 30 üyeli bir topluluk çalıştırmak için (belirsizlik nicelemesi için), 30 ile çarpın. Bu nedenle bağlı modeller genellikle hava durumu modellerinden (1-10 km) daha kabadır (100 km).
Bağlantı kayması nedir?
Bağlantı kayması, bağlı model ikliminin on yıllarca süren entegrasyon boyunca gözlemlenen değerlerden kademeli olarak sapmasıdır. Başlangıç atmosfer veya okyanus durumundaki küçük dengesizliklerden ve model yanlılıklarından kaynaklanır. Modeller yapay ısınma eğilimleri veya deniz buzu değişiklikleri gösterebilir. Kayma kaçınılmazdır; araştırmacılar ya bunu düzeltir ('kayma düzeltmesi') ya da sonuçları kaymaya göre rapor eder.
Bağlı modeller neden bazı bölgelerde deniz buzu kaybını gözlemlenenden daha erken gösterir?
Bağlı modeller, okyanus karışımı, bulut temsili ve buz-albedo geri besleme gücündeki belirsizlikler nedeniyle Arktik veya Antarktika'daki deniz buzu kapsamını genellikle hafife alır. Bulut ve radyasyondaki yanlılıklar da katkıda bulunur. Yeni nesiller (CMIP6) deniz buzu temsilinde iyileşme gösterse de bölgesel yanlılıklar hala mevcuttur.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Manabe, S., Bryan, K., & Spelman, M. J. (1975). A global ocean-atmosphere climate model with seasonal variation for future studies of climate sensitivity. Journal of Physical Oceanography, 5(1), 3-29.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Knutti, R., & Sedláček, J. (2013). Robustness and uncertainties in the new CMIP5 climate model projections. Nature Climate Change, 3(4), 369-373.
DOI kaynağını açKopyalandı.