Birey Sayısı Minimumu
- Ortaya koyan
- Theodore White
- Yıl
- 1953
- Tür
- Faunal quantification method
- Aile
- Zooarchaeology
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Birey Sayısı Minimumu (MNI), bir fauna topluluğunda bulunan hayvanların minimum sayısını, benzersiz iskelet unsurlarının sıklığına dayanarak tahmin eden kantitatif bir zooarkeolojik yöntemdir.
Theodore White tarafından 1953 yılında geliştirilen bu yöntem, arkeolojik alanlardan elde edilen hayvan kemiği topluluklarını analiz etmek için en yaygın kullanılan tekniklerden biridir. MNI yöntemi, arkeologların avlanma ve kesim modellerini anlamalarına, geçim uygulamalarını yorumlamalarına ve geçmiş insan toplulukları tarafından kullanılan faunanın çeşitliliğini değerlendirmelerine yardımcı olur.
Yöntemin mantığı
Arkeolojik bir alanda hayvanlar avlandığında veya tüketildiğinde, kemikleri çöp yığınlarında veya diğer birikintilerde birikir. Genellikle, iskeletin yalnızca belirli kısımları korunur ve parçalanmış kemiklerin tek tek sayılması zorlaşır. Her tür için en sık rastlanan iskelet unsuru (örneğin sağ humerus veya alt çene) belirlenerek ve bu unsurlardan kaç tanesinin mevcut olduğu sayılarak, arkeologlar tüm bu kemikleri açıklamak için bulunması gereken minimum bireysel hayvan sayısını belirleyebilirler. Örneğin, 10 adet geyik sol humerusu bulunursa ancak sadece 3 adet sağ humerusu bulunursa, birikintide en az 10 bireysel geyik bulunmuş olmalıdır; çünkü her hayvan yalnızca bir sol humerus, ancak bir sağ humerus katkıda bulunur.
Tarih
MNI yöntemi, arkeolojik topluluklardaki fauna kalıntılarının sayılmasına yönelik standartlaştırılmış bir yaklaşım olarak Theodore White tarafından 1953'te tanıtıldı. White'ın yöntemi, her tür için en sık rastlanan iskelet unsurunun, topluluğu açıklamak için gereken birey sayısının minimum bir tahminini sağladığı ilkesine dayanıyordu. 1970'ler ve 1980'lerde, özellikle Donald Grayson ve diğerlerinin çalışmalarıyla, yöntemin hem kullanışlılığı hem de sınırlılıkları vurgulanarak ayrıntılandırılması ve eleştirilmesi görüldü. 1990'lar-2000'ler, MNI'nin diğer niceleme yaklaşımları ve tafonomik analizle entegrasyonunu getirdi. Günümüzde MNI, zooarkeolojide standart bir araç olmaya devam etmektedir, ancak tipik olarak NISP ve diğer metriklerle birlikte kullanılır.
Ne zaman kullanılır?
Geçmiş popülasyonlar tarafından kullanılan faunanın çeşitliliğini ve göreceli bolluğunu anlamak hedeflendiğinde, MNI yöntemini arkeolojik alanlardan elde edilen kemik topluluklarına uygulayın. Açık kültürel ilişkilere sahip iyi stratifiye edilmiş birikintilere uygulandığında en değerlidir. Makul örnek boyutlarına sahip topluluklar için en iyi şekilde çalışır (tipik olarak 100'den fazla tanımlanabilir kemik parçası) örnekleme hatasını en aza indirmek için. Fauna bolluğuna ilişkin tamamlayıcı bakış açıları için NISP (Tanımlanmış Örnek Sayısı) gibi diğer niceleme yöntemleriyle birleştirilebilir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Tafonomik kayıp nedeniyle genç veya olgunlaşmamış kalıntıların yetersiz temsil edilmesi durumunda gerçek hayvan sayısını hafife alabilir
- Sonuçlar, parçalanmış veya genç örnekler için zor olabilen doğru tür tanımlamasına bağlıdır
- Her iskelet unsurunun eşit derecede teşhis edici olduğunu varsayar, unsurlar arasındaki korunma potansiyeli farklılıklarını göz ardı eder
- Yalnızca bir minimum tahmin sağlar; tüketilen hayvanların gerçek sayısı önemli ölçüde daha yüksek olabilir
- Birden fazla alan veya zaman dilimi boyunca MNI'yi birleştirmek, topluluk bileşimindeki değişkenliği gizleyebilir
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Topluluklardaki hayvan çeşitliliğini ölçmek için standartlaştırılmış, tekrarlanabilir bir yöntem sağlar
- Sağlam unsurlara yönelik yanlılığı azaltarak, iskelet parçalanmasından bağımsızdır
- Toplulukların farklı alanlar, zaman dilimleri ve bölgeler arasında karşılaştırılmasına olanak tanır
- Geçim stratejilerinin ve insan-hayvan etkileşimlerinin yorumlanmasını kolaylaştırır
- Çeşitli kültürel ve çevresel bağlamlardan gelen topluluklara uygulanabilir
Uygulama alanları
- Paleolitik ve Mezolitik alanlarda büyük ve küçük faunanın MNI'sini analiz ederek geçmiş avlanma stratejilerini ve av seçilimini yeniden yapılandırmak
- Yerli türlerin MNI'si aracılığıyla Neolitik ve Tunç Çağı yerleşimlerinde hayvan yetiştiriciliğini ve pastoral geçimi anlamak
- Çevresel bölgeler boyunca çeşitli faunanın MNI'sini karşılaştırarak avcı-toplayıcı popülasyonların diyet genişliğini ve uyum yeteneğini değerlendirmek
- Geçim uygulamalarındaki değişiklikleri izlemek için çok aşamalı yerleşim alanlarındaki zaman içindeki fauna bileşimindeki değişiklikleri belgelemek
- MNI ve yırtıcılar ile avların göreceli bolluğunu analiz ederek eski ortamlardaki trofik ilişkileri ve ekosistem yapısını değerlendirmek
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Tüm fauna kalıntılarını arkeolojik bağlamlardan kazın ve toplayın. Stratigrafik ilişkileri, mekansal dağılımları ve kazı birimi bilgilerini belgeleyin. Aksi takdirde atılabilecek küçük kemikleri ve parçaları dahil edin.
Kemik örneklerini yıkayın ve temizleyin. Karşılaştırmalı iskelet referans koleksiyonlarını kullanarak kemikleri türe göre ayırın ve tanımlayın. Örnekleri anatomik unsura ve tarafa (çift kemikler için sol ve sağ) göre ayırın. Korunma durumunu (parçalanma, yanma, yüzey modifikasyonu) belgeleyin.
Her tür için bireysel iskelet unsurlarının sayısını sayın. Çift kemikler (humerus veya femur gibi) için sol ve sağ tarafları ayrı ayrı sayın. Her unsur tipinin sıklığını kaydedin. Her tür için en bol bulunan unsurun hangisi olduğunu belirleyin.
En sık rastlanan iskelet unsurunu belirleyerek her tür için birey sayısının minimumunu belirleyin. Bu unsurun sayısı MNI'yi temsil eder. Örneğin, bir etçil topluluğunda 5 örnek bulunan sağ temporal kemikler en yaygın unsur ise, o tür için MNI = 5'tir.
Tür çeşitliliğini toplulukta değerlendirmek, farklı faunaların farklı alanlar veya zaman dilimleri arasındaki göreceli önemini karşılaştırmak ve geçim uygulamaları ile tedarik modellerini çıkarmak için MNI değerlerini kullanın. Diyet bileşimi endekslerini hesaplayın ve et ağırlıklarını tahmin edin. Zooarkeolojik verileri kültürel ve ekolojik bağlamlarda yorumlayın.
Sık yapılan hatalar
- Fauna bolluğunun tek ölçüsü olarak MNI'yi NISP veya diğer niceleme yöntemlerini dikkate almadan kullanmak, yanlı yorumlara yol açar
- Çift elemanları (sol ve sağ) dikkatlice ayırmamak, yapay olarak şişirilmiş MNI değerlerine yol açar
- Tekrarlanan veya yeniden birleştirilen örnekleri sayıma dahil etmek, MNI sayısını şişirir
- Topluluk genelinde tutarsız tür düzeyinde tanımlama kriterleri uygulamak, unsur sayımında sistematik hatalar oluşturur
Sık sorulan sorular
MNI hesaplamalarında çift eleman sayımı (sol ve sağ) neden önemlidir?
Humerus, femur ve temporal kemikler gibi çift kemikler, bireysel hayvanda iki kez (bir sol, bir sağ) bulunur. Sol ve sağ kemikler ayrılmadan birleştirilirse, elde edilen sayı yapay olarak yüksek olabilir. Örneğin, 10 sol humerus ve 2 sağ humerus, minimum 10 birey anlamına gelir (çünkü en az 10 sol taraf mevcut olmalıdır). Eşleştirmeyi hesaba katmamak, anlamsız derecede yüksek MNI değerlerine yol açabilir.
Tafonomi MNI tahminlerini nasıl etkiler?
Tafonomik süreçler (kemirme, hava koşulları, diyajenez) iskelet unsurlarını farklı şekilde etkiler. Bazı kemikler daha dayanıklıdır ve hayatta kalma olasılığı daha yüksektir; diğerleri kırılgandır ve sık sık kaybolur. Belirli bir unsur tafonomik süreçler tarafından tercihen yok edilirse, topluluk bu unsurun sıklığını yetersiz temsil edecek ve MNI'nin hafife alınmasına yol açacaktır. Tersine, insanlar belirli unsurları seçici olarak atarsa, bunların yokluğu hayvanların gerçek bir eksikliğini yansıtmayabilir.
MNI ve NISP arasındaki fark nedir ve her biri ne zaman kullanılmalıdır?
NISP (Tanımlanmış Örnek Sayısı), hangi unsurları temsil ettiklerine bakılmaksızın, tüm tanımlanabilir kemik parçalarının basit bir sayısıdır. MNI yalnızca en sık rastlanan unsuru kullanır ve parçalanmayı düzeltir. NISP'nin hesaplanması daha kolaydır ancak kırılma desenlerinden büyük ölçüde etkilenir. MNI daha sağlamdır ancak daha zaman alıcıdır ve dikkatli anatomik bilgi gerektirir. İdeal olarak, her iki metrik de fauna topluluğunun daha tam bir resmini sunmak için birlikte raporlanmalıdır.
Çok küçük kemik örnekleri için MNI hesaplanabilir mi?
Teknik olarak evet, ancak dikkatli olunmalıdır. Çok küçük örnekler (50'den az tanımlanmış örnek) güvenilir MNI tahminleri üretmek için yeterli çeşitliliğe sahip olmayabilir. Örnekleme hatası gerçek değerlere göre büyük olur. Küçük örnekler için NISP veya diğer niceleme yöntemlerini raporlamak ve MNI hesaplamalarını daha büyük, daha sağlam topluluklar (200'den fazla tanımlanmış örnek) için saklamak genellikle daha iyidir.
Genç veya olgunlaşmamış hayvanlar MNI hesaplamalarında nasıl hesaba katılır?
Genç kemikler genellikle yetişkin kemiklerinden daha kırılgandır ve tafonomik kayıp nedeniyle topluluklarda yetersiz temsil edilebilir. Bazı analistler, genç MNI'nin hafife alınabileceğini kabul ederek, genç ve yetişkin MNI sayımlarını ayırırlar. Alternatif olarak, gençlerin toplulukta gerçekten nadir olup olmadığını veya sadece yetersiz korunduğunu değerlendirmek için yaş sınıfı dağılımları incelenebilir. Kemik füzyonu ve diş çıkması gibi iskelet olgunluğu göstergeleri yaş sınıflarını ayırt etmeye yardımcı olur.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
White, T. E. (1953). A method of calculating the dietary percentages of various food animals utilized by aboriginal peoples. American Antiquity, 19(4), 396-398.
DOI kaynağını açKopyalandı.Grayson, D. K. (1984). Quantitative Zooarchaeology. Academic Press.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Lyman, R. L. (1994). Vertebrate Taphonomy. Cambridge University Press.
Yayın kaynağını açKopyalandı.