ไอโซเทอร์มการดูดซับ (Langmuir-Freundlich)
- ผู้เสนอ
- Irving Langmuir
- ปี
- 1918
- ประเภท
- Empirical and theoretical adsorption equilibrium model
- กลุ่มวิธี
- Surface Chemistry
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
ไอโซเทอร์มการดูดซับอธิบายการดูดซับสารบนพื้นผิวของแข็งที่สมดุล โดยเป็นฟังก์ชันของความเข้มข้นในสถานะแก๊สหรือสารละลายที่อุณหภูมิคงที่ ไอโซเทอร์มของ Langmuir (ค.ศ. 1918) และไอโซเทอร์มของ Freundlich (ค.ศ. 1906) เป็นแบบจำลองเชิงประจักษ์แบบคลาสสิก แบบจำลองของ Langmuir สมมติการปกคลุมแบบชั้นเดียวและเป็นแบบเชิงกลไก ส่วนแบบจำลองของ Freundlich เป็นแบบเชิงประจักษ์และอธิบายการดูดซับแบบหลายชั้นหรือแบบไม่เป็นเนื้อเดียวกัน ไอโซเทอร์มเหล่านี้มีความสำคัญต่อการออกแบบกระบวนการแยกสาร (เช่น ตัวกรองถ่านกัมมันต์, ตะแกรงโมเลกุล) และการทำความเข้าใจการดูดซับสารมลพิษ
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
การดูดซับเปรียบเสมือนการจัดที่นั่งให้ผู้คนบนโต๊ะอาหาร: ในตอนแรกมีที่นั่งว่างจำนวนมาก แขกใหม่จึงหาที่นั่งได้อย่างรวดเร็ว (การดูดซับสูง) เมื่อโต๊ะเต็ม ที่นั่งจะเหลือน้อยลง การดูดซับจึงช้าลง (การอิ่มตัว) แบบจำลองของ Langmuir อธิบายปรากฏการณ์นี้ได้: การดูดซับเพิ่มขึ้นตามความเข้มข้น แต่จะคงที่เมื่อถึงจุดอิ่มตัว (ชั้นเดียว) แบบจำลองของ Freundlich มีความยืดหยุ่นน้อยกว่า: การดูดซับยังคงเพิ่มขึ้น (ทางคณิตศาสตร์คือเพิ่มขึ้นตลอดไป) แต่ในอัตราที่ลดลง ซึ่งอธิบายพื้นผิวที่ไม่เป็นเนื้อเดียวกันได้ดีกว่า แบบจำลองทั้งสองอาศัยหลักการง่ายๆ คือ ที่สมดุล อัตราการดูดซับและการคายดูดซับจะสมดุลกัน
ประวัติศาสตร์
Irving Langmuir พัฒนาไอโซเทอร์มของเขาโดยอาศัยข้อโต้แย้งทางจลนพลศาสตร์ (สมดุลการดูดซับ-การคายดูดซับ) ในปี ค.ศ. 1918 ซึ่งเป็นการปฏิวัติเคมีพื้นผิว สมการเชิงประจักษ์ของ Heinrich Freundlich (ค.ศ. 1906) เกิดขึ้นก่อนแบบจำลองเชิงกลไก แต่สามารถอธิบายข้อมูลการทดลองได้หลายอย่าง ตลอดศตวรรษที่ 20 แบบจำลองที่หลากหลาย (BET สำหรับหลายชั้น, Temkin, Dubinin-Radushkevich) ได้ขยายขอบเขตของไอโซเทอร์มไปยังระบบที่ซับซ้อน
ควรใช้เมื่อใด
ใช้ไอโซเทอร์มการดูดซับเพื่อออกแบบเครื่องดูดซับแบบฟิกซ์เบดสำหรับการแยกแก๊สหรือของเหลว ไอโซเทอร์มเหล่านี้จำเป็นสำหรับการทำนายเส้นโค้งทะลุ (breakthrough curves) และการกำหนดขนาดของตัวกรองคาร์บอน ชั้นซีโอไลต์ และเครื่องแลกเปลี่ยนไอออน ใช้เมื่อระบบอยู่ที่หรือใกล้สมดุล หลีกเลี่ยงเมื่อจลนพลศาสตร์ (อัตราการดูดซับ) เป็นปัจจัยจำกัดอัตรา หรือเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกระบวนการ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- สมมติว่าอยู่ในสภาวะสมดุล; ไม่ได้คำนึงถึงจลนพลศาสตร์การถ่ายโอนมวลหรือสภาวะชั่วครู่ของการทะลุผ่าน
- Langmuir สมมติการปกคลุมแบบชั้นเดียว ซึ่งไม่เป็นไปตามข้อเท็จจริงเมื่อมีการบรรจุสูง (โดยเฉพาะในของเหลว)
- Freundlich เป็นแบบเชิงประจักษ์ล้วนๆ; พารามิเตอร์ไม่มีความหมายทางกายภาพ
- ไม่สามารถอธิบายความไม่เป็นเนื้อเดียวกันของตำแหน่งการดูดซับได้ดี; การดูดซับแบบหลายชั้นหรือแบบแข่งขันต้องใช้แบบจำลองที่ซับซ้อนมากขึ้น
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- แบบจำลองที่เรียบง่าย (Langmuir, Freundlich) ง่ายต่อการปรับให้เหมาะสมและตีความ
- พื้นฐานเชิงกลไก (Langmuir) ให้ข้อมูลเชิงลึกทางกายภาพ
- สามารถประยุกต์ใช้ได้อย่างกว้างขวางกับระบบทั้งในเฟสแก๊สและของเหลว
- ช่วยให้สามารถประมาณประสิทธิภาพของคอลัมน์ได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องใช้ข้อมูลจลนพลศาสตร์โดยละเอียด
การประยุกต์ใช้
- การออกแบบตัวกรองถ่านกัมมันต์แบบเม็ดสำหรับการบำบัดน้ำ
- การกำหนดขนาดของชั้นดูดความชื้นแบบตะแกรงโมเลกุลในเครื่องอบแห้งอุตสาหกรรม
- การทำนายการดูดซับสารมลพิษในดินและการเคลื่อนย้ายน้ำใต้ดิน
- การสร้างแบบจำลองการดูดซับออกซิเจนในระบบการดูดซับแบบสลับความดัน (PSA)
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
วัดปริมาณการดูดซับที่สมดุล (q_e, มวลที่ถูกดูดซับต่อหน่วยมวลของตัวดูดซับ) ที่ความเข้มข้นสมดุลต่างๆ (C_e) และอุณหภูมิคงที่
พล็อตหรือสร้างตาราง q_e เทียบกับ C_e; ระบุประเภทของเส้นโค้ง (การอิ่มตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป → Langmuir; การเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง → Freundlich)
สูตร
C_e, q_e, \text{ reference state}, \text{ temperature}สำหรับ Langmuir: ทำให้เป็นเชิงเส้นโดยการพล็อต C_e / q_e เทียบกับ C_e; สกัดค่า q_m (ความจุอิ่มตัว) และ K (ค่าคงที่สัมพรรคภาพ)
สูตร
q_e = \frac{q_m K C_e}{1 + K C_e} \quad (\text{Langmuir})สำหรับ Freundlich: ทำให้เป็นเชิงเส้นโดยการพล็อต log(q_e) เทียบกับ log(C_e); สกัดค่าพารามิเตอร์ K และ 1/n ใช้แบบจำลองลูกผสม (Sips, Temkin) เพื่อให้ได้ความเหมาะสมที่ดีขึ้น
สูตร
q_e = K C_e^{1/n} \quad (\text{Freundlich}), \quad q_e = \frac{q_m K C_e^{n_F}}{1 + K C_e^{n_F}} \quad (\text{Sips})ใช้ไอโซเทอร์มที่ปรับให้เหมาะสมเพื่อทำนายปริมาณการดูดซับที่สมดุลที่ความเข้มข้นอื่น ๆ ออกแบบคอลัมน์การดูดซับ และประมาณประสิทธิภาพการแยก
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การประยุกต์ใช้ไอโซเทอร์มนอกช่วงการทดลองมากเกินไป; การประมาณค่าจากภายนอกอาจไม่แม่นยำอย่างยิ่ง
- การสับสนระหว่างความจุที่สมดุลกับเวลาทะลุผ่านแบบไดนามิก; ไอโซเทอร์มเพียงอย่างเดียวไม่สามารถทำนายความสูงของคอลัมน์ได้
- การละเลยการพึ่งพาอุณหภูมิ; ไอโซเทอร์มจะเปลี่ยนไปตามอุณหภูมิ ซึ่งส่งผลต่อการออกแบบ
คำถามที่พบบ่อย
ความแตกต่างระหว่างไอโซเทอร์มของ Langmuir และ Freundlich คืออะไร?
Langmuir สมมติว่ามีจำนวนตำแหน่งการดูดซับที่แน่นอน (การอิ่มตัวแบบชั้นเดียว); การดูดซับจะคงที่ Freundlich เป็นแบบเชิงประจักษ์; การดูดซับจะเพิ่มขึ้นอย่างไม่มีที่สิ้นสุด (ในอัตราที่ลดลง) Langmuir ใช้ได้ดีกับพื้นผิวที่เป็นเนื้อเดียวกันและการปกคลุมแบบชั้นเดียว; Freundlich เหมาะกับพื้นผิวที่ไม่เป็นเนื้อเดียวกันและระบบหลายชั้น
คุณจะเลือกระหว่างแบบจำลองไอโซเทอร์มได้อย่างไร?
ปรับแบบจำลองหลายแบบ (Langmuir, Freundlich, Sips) ให้เข้ากับข้อมูลของคุณและเปรียบเทียบค่า R² Sips (รวมทั้งสองแบบ) มักจะให้ความเหมาะสมที่สุด พิจารณาเคมีพื้นผิว: พื้นผิวที่เป็นเนื้อเดียวกัน → Langmuir; พื้นผิวที่ไม่เป็นเนื้อเดียวกัน → Freundlich หรือ Sips
ความสัมพันธ์ระหว่างไอโซเทอร์มและเส้นโค้งทะลุผ่านคืออะไร?
ไอโซเทอร์มกำหนดสมดุล แต่เส้นโค้งทะลุผ่านแสดงประสิทธิภาพของคอลัมน์แบบไดนามิก ไอโซเทอร์มเพียงอย่างเดียวไม่สามารถทำนายได้ว่าจะเกิดการทะลุผ่านเมื่อใด; คุณต้องมีข้อมูลจลนพลศาสตร์และการถ่ายโอนมวลในคอลัมน์ด้วย
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Langmuir, I. (1918). The adsorption of gases on plane surfaces of glass, mica, and platinum. Journal of the American Chemical Society, 40(9), 1361-1403.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วFreundlich, H. M. F. (1906). Über die Adsorption in Lösungen. Zeitschrift für Physikalische Chemie, 57(1), 385-470.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วYang, R. T. (1997). Gas Separation by Adsorption Processes. Butterworth-Heinemann.
ISBN: 978-0-7506-3897-0คัดลอกแล้ว