Universal Soil Loss Equation
- Autor metody
- Waldo Wischmeier and Dwight Smith
- Rok
- 1978
- Typ
- Empirical soil erosion prediction model
- Rodzina
- Soil erosion prediction
Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku
Do czego służy?
Uniwersalne Równanie Strat Gleby (USLE) jest modelem empirycznym, który szacuje roczne straty gleby spowodowane erozją płaską i korytową na zboczach, wywołaną przez opady i spływ powierzchniowy.
Opracowane przez Wischmeiera i Smitha w 1978 roku na podstawie wieloletnich eksperymentów na poletkach erozyjnych, USLE stało się standardowym narzędziem do oceny ryzyka erozji, planowania ochrony gleby i projektowania najlepszych praktyk zarządzania. Zrewidowana wersja USLE (RUSLE) zaktualizowała oryginalny model o ulepszone algorytmy czynnikowe.
Intuicja stojąca za metodą
USLE przewiduje straty gleby jako iloczyn sześciu czynników: erozyjności opadów (energii opadów), podatności gleby na erozję (odporności na oderwanie), długości i nachylenia stoku (przyspieszenia spływu), pokrywy roślinnej (intercepcji opadów i oporu spływu) oraz praktyk zarządzania (technik ochrony gleby, takich jak orka konturowa). Model jest prosty: A = R × K × LS × C × P, gdzie A to roczne straty gleby (tony na hektar na rok). Każdy czynnik przyjmuje wartości od 0 do >1, co pozwala na szybkie oszacowanie ryzyka erozji w krajobrazie bez szczegółowego modelowania procesów.
Historia
Oparte na danych z lat 30.–60. XX wieku zebranych na stacjach erozyjnych w całych Stanach Zjednoczonych, Wischmeier i Smith opublikowali USLE w 1978 roku. Model stał się podstawą planowania ochrony gleby. Zrewidowana wersja (RUSLE, opublikowana w 1997 r.) ulepszyła algorytmy erozyjności opadów (wykorzystując szacunki opadów z satelitów), funkcje podatności gleby na erozję oraz czynniki pokrywy i zarządzania. RUSLE2 (2013) dodał ulepszenia dotyczące rotacji upraw i zarządzania pozostałościami pożniwnymi. Najnowsze rozszerzenia obejmują warianty przybrzeżne USLE i integrację z systemami GIS do oceny na dużą skalę.
Kiedy stosować
Używaj USLE do szybkiego przeglądu ryzyka erozji, identyfikacji obszarów podatnych na erozję w celu planowania ochrony gleby oraz oceny skuteczności praktyk ochrony gleby. USLE jest najbardziej odpowiednie dla erozji zboczy w warunkach upraw polowych. W przypadku erozji wąwozowej, erozji brzegów rzek lub erozji przybrzeżnej, USLE jest mniej odpowiednie. Do szczegółowego modelowania procesów erozji (równania transportu osadów, interakcje między erozją płaską a korytową) należy używać WEPP (Water Erosion Prediction Project) lub modeli opartych na prawach fizyki.
Ograniczenia i uwagi
- Zależności empiryczne mogą nie mieć zastosowania poza zakresem warunków polowych użytych do opracowania modelu (regiony wilgotne do półsuche, regiony niezwrotnikowe)
- Nie jest w stanie uchwycić złożonych procesów, takich jak erozja selektywna w wąwozach, oderwanie osadów przez płynącą wodę lub podmywanie brzegów rzek
- Niepewność w szacowaniu czynników, zwłaszcza C (pokrywa) i P (praktyka), które wymagają subiektywnej oceny
- Nie modeluje osadzania się osadów; zakłada się, że cały wyerodowany materiał jest transportowany (nieodpowiednie dla obszarów o małym nachyleniu)
Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.
Mocne strony
- Prosty, zwięzły model wymagający minimalnej ilości danych w porównaniu do alternatyw opartych na procesach
- Empirycznie zweryfikowane na tysiącach poletek erozyjnych; zależności są dobrze ustalone
- Czynniki są intuicyjne i przestrzenne, umożliwiając analizę scenariuszy alternatywnych praktyk zarządzania
- Swobodnie dostępne i szeroko stosowane, zapewniając zgodność z ramami planowania ochrony gleby
Zastosowania
- Planowanie ochrony gleby: identyfikacja pól uprawnych podatnych na erozję w celu wdrożenia ukierunkowanych najlepszych praktyk zarządzania (rośliny okrywowe, tarasy, orka konturowa)
- Ocena wpływu na środowisko: prognozowanie ilości osadów z terenów budowy i określanie środków łagodzących
- Monitorowanie pustynnienia i degradacji gleby: śledzenie trendów ryzyka erozji na obszarach wrażliwych i ocena skuteczności rekultywacji
- Polityka ochrony gleby: wykorzystanie szacunków erozji do alokacji subsydiów lub służebności ochronnych na obszary wysokiego ryzyka
Jak to działa
Jak to działa
Dane opadowe (dzienne lub miesięczne opady i ich intensywność) są zbierane w celu obliczenia erozyjności opadów (R). Właściwości gleby (tekstura, zawartość materii organicznej, struktura) są określane na podstawie badań gleboznawczych w celu oszacowania podatności gleby na erozję (K). Gromadzone są pomiary nachylenia stoku i mapy użytkowania terenu.
R jest obliczane na podstawie historycznych statystyk opadowych (zalecane 30+ lat). K jest odczytywane z opublikowanych tabel lub mierzone za pomocą eksperymentów symulujących opady. Długość i nachylenie stoku (LS) są obliczane z modeli numerycznych terenu (DEM).
Czynnik pokrywy roślinnej (C) jest szacowany na podstawie zdjęć lotniczych lub obserwacji terenowych typu i gęstości roślinności. Czynnik praktyk zarządzania (P) jest przypisywany na podstawie stosowanych technik ochrony gleby (tarasowanie, orka konturowa, uprawa pasowa).
Dla każdej komórki siatki lub jednostki pola, czynniki USLE są łączone: A = R × K × LS × C × P. Wyniki reprezentują średnie roczne straty gleby.
Mapy ryzyka erozji są generowane przez przestrzenne rozmieszczenie obliczonych wartości A. Obszary o wysokim ryzyku erozji są priorytetowo traktowane w interwencjach ochronnych. Scenariusze porównujące różne praktyki zarządzania (wartości C i P) pokazują potencjał redukcji erozji.
Częste pułapki
- Stosowanie USLE poza jego zakresem ważności (np. cyklony tropikalne, erozja spowodowana topnieniem śniegu) bez dostosowania
- Traktowanie szacunków USLE jako precyzyjnych prognoz, a nie względnych wskaźników ryzyka erozji; wartości absolutne mogą mieć niepewność ponad 50%
- Pomijanie pozaterenowych skutków wyerodowanych osadów (osadzanie się w dół rzeki, degradacja jakości wody)
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest erozyjność opadów (czynnik R) i jak jest mierzona?
Erozyjność opadów odzwierciedla zarówno ilość, jak i intensywność opadów – burze o wysokiej intensywności powodują większą erozję niż te same opady rozłożone równomiernie. R jest obliczane na podstawie historycznych danych opadowych za pomocą równania R = Σ(EI30), gdzie E to całkowita energia kinetyczna opadów na burzę, a I30 to maksymalna 30-minutowa intensywność opadów. Typowe wartości wahają się od 20 w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych do >500 w południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych (mierzone w stopo-funtach-calach na akr na rok).
Jakie czynniki najsilniej wpływają na podatność gleby na erozję (K)?
Tekstura gleby jest kluczowa: piaski są bardzo podatne na erozję (K ~0,6), pyły są najbardziej podatne (K ~0,4), gleby bogate w glinę mniej (K ~0,2). Materia organiczna i struktura gleby poprawiają stabilność i zmniejszają K. Ważna jest również przepuszczalność i spoistość. Opublikowane tabele K podają wartości dla typowych serii glebowych; pomiary terenowe wymagają symulacji opadów.
Jak długość i nachylenie stoku wpływają na erozję?
Czynnik LS rośnie zarówno wraz z długością stoku (odległość, jaką woda pokonuje w dół), jak i nachyleniem (gradient). LS jest zazwyczaj obliczane jako LS = (L/22,13)^m × (sin(θ)/0,0896)^n, gdzie L to długość stoku (metry), θ to kąt nachylenia, a m,n to wykładniki (~0,5, ~1,3). Pole na stoku o nachyleniu 45 stopni może mieć LS ~5; stok o nachyleniu 5 stopni może mieć LS ~0,5.
Czy USLE może uwzględniać korzyści z tarasowania lub orki konturowej?
Tak, poprzez czynnik P (praktyka). Orka konturowa zmniejsza straty gleby o ~50% (P ~0,5); tarasowanie o ~70–80% (P ~0,2–0,3). Te czynniki są szacunkami empirycznymi i zakładają prawidłową budowę i konserwację. Słabo utrzymane tarasy oferują niewielką ochronę.
Pokrewne metody
Źródła
Wischmeier, W. H., & Smith, D. D. (1978). Predicting rainfall erosion losses: A guide to conservation planning. USDA Agricultural Handbook 537.
Otwórz odnośnik do publikacjiSkopiowano.Renard, K. G., Foster, G. R., Weesies, G. A., McCool, D. K., & Yoder, D. C. (1997). Predicting soil erosion by water: a guide to conservation planning with the Revised Universal Soil Loss Equation (RUSLE). USDA Agricultural Handbook 703.
Otwórz odnośnik do publikacjiSkopiowano.