Przejdź do treści
Wróć do wyników wyszukiwania

SAXS

Autor metody
Otto Kratky
Rok
1954
Typ
Synchrotron/X-ray technique
Rodzina
X-ray Scattering

Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku

Rozmiar czcionki

Do czego służy?

Małe rozpraszanie rentgenowskie (SAXS) jest techniką rozpraszania promieniowania rentgenowskiego w roztworze, która mierzy ogólny kształt i rozmiar makrocząsteczek oraz nanocząstek poprzez analizę natężenia rozpraszania pod małymi kątami (0,1–10 stopni).

Opracowana przez Kratky’ego i współpracowników w latach 50. XX wieku, SAXS dostarcza informacji o promieniu molekularnym, stanie agregacji i ogólnym kształcie bez konieczności krystalizacji lub utrwalania, co czyni ją idealną do badania natywnych konformacji i dynamiki białek.

Intuicja stojąca za metodą

Gdy promieniowanie rentgenowskie rozprasza się na cząsteczce, natężenie rozproszone pod małymi kątami zależy od ogólnego rozmiaru i kształtu cząsteczki, a nie od struktury na poziomie atomowym (która rozprasza pod dużymi kątami). Mierząc rozpraszanie pod kątami < 10 stopni, wnioskuje się o promieniu bezwładności (miara zwartości molekularnej), masie cząsteczkowej i kształcie. Krzywą natężenia rozpraszania w zależności od kąta można wykorzystać do rekonstrukcji otoczki molekularnej i wykrywania zmian konformacyjnych.

Historia

Otto Kratky opracował teorię i praktykę SAXS w latach 50. XX wieku, motywowany badaniem makrocząsteczek w roztworze. Przez dziesięciolecia SAXS było ograniczone przez słabe źródła promieniowania rentgenowskiego i małe próbki. Rewolucja nastąpiła w latach 90.–2000. wraz ze źródłami synchrotronowymi i zautomatyzowanym przetwarzaniem próbek. SAXS jest obecnie rutynową metodą w biologii strukturalnej, uzupełniającą NMR i kriogeniczną mikroskopię elektronową (cryo-EM) w zrozumieniu dynamiki białek.

Kiedy stosować

Zastosuj SAXS do określenia kształtu i rozmiaru cząsteczek w roztworze: białek, kompleksów białkowych, RNA, DNA, nanocząstek i koloidów. SAXS jest idealny dla cząsteczek i kompleksów elastycznych, w przypadku których krystalografia zawodzi. SAXS może wykrywać zmiany konformacyjne po związaniu liganda lub zmianie pH. Wymaga miligramowych ilości czystej próbki.

Ograniczenia i uwagi

  • Niska rozdzielczość: SAXS dostarcza ogólny kształt, a nie szczegóły atomowe
  • Niejednoznaczność kształtu: wiele różnych kształtów molekularnych może pasować do tej samej krzywej SAXS
  • Polidyspersyjność: próbki heterogeniczne (agregaty, dysocjacja) utrudniają interpretację
  • Uszkodzenia radiacyjne: promieniowanie rentgenowskie może powodować uszkodzenia oksydacyjne białek podczas pomiaru

Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.

Mocne strony

  • Warunki natywne: pomiary w fizjologicznych buforach i temperaturach zachowują natywne struktury
  • Bez znakowania: nie są potrzebne barwniki ani znakowanie izotopowe
  • Elastyczność konformacyjna: może wykrywać mieszaniny konformacji i szacować szybkości wymiany
  • Nie niszcząca: próbki można odzyskać i wykorzystać do innych pomiarów

Zastosowania

  • Architektura kompleksów białkowych: określanie ogólnego kształtu i złożenia kompleksów wielopodjednostkowych bez krystalizacji
  • Białka wewnętrznie nieuporządkowane: charakteryzacja rozmiaru i heterogeniczności elastycznych białek zaangażowanych w sygnalizację
  • Charakteryzacja białek błonowych: pomiar kształtu i agregacji białek rozpuszczonych w detergentach lub zrekonstytuowanych w nanodyski
  • Oznaczanie rozmiaru nanocząstek: określanie rozkładu wielkości i agregacji nanocząstek złota i innych koloidów

Jak to działa

Jak to działa

1

Skolimowana wiązka promieniowania rentgenowskiego oświetla roztwór makrocząsteczek; natężenie rozproszone jest mierzone pod kątami 0,1–10 stopni.

2

Odejmuje się rozpraszanie tła od buforu; dane są normalizowane do natężenia wiązki padającej.

3

Krzywa rozpraszania I(q) (natężenie w zależności od kąta rozpraszania q) jest analizowana przy użyciu analizy Guiniera (pod bardzo małymi kątami), aby uzyskać promień bezwładności.

4

Teoretyczne rozpraszanie od kandydatów na struktury jest porównywane z danymi eksperymentalnymi przy użyciu iteracyjnego dopracowywania lub rekonstrukcji otoczki.

5

Ekstrahuje się promień bezwładności, masę cząsteczkową, stan agregacji i elastyczność konformacyjną.

Częste pułapki

  • Nadmierna interpretacja otoczek uzyskanych z SAXS; zawsze waliduj za pomocą technik uzupełniających (EM, NMR)
  • Ignorowanie agregacji i polidyspersyjności; waliduj jakość próbki za pomocą chromatografii wykluczania rozmiaru
  • Zakładanie, że Rg uzyskany z SAXS jednoznacznie określa kształt; używaj dodatkowych ograniczeń z innych technik

Najczęściej zadawane pytania

Jaki jest promień bezwładności (Rg) mierzony przez SAXS?

Rg to pierwiastek kwadratowy ze średniej odległości wszystkich atomów w cząsteczce od jej środka masy. Zwinięte, zwarte białka mają niskie Rg; rozciągnięte, niezłożone białka mają wysokie Rg. Z SAXS, Rg jest ekstrahowany za pomocą analizy Guiniera pod najmniejszymi kątami, gdzie dane są liniowe względem q².

Czy SAXS może określić absolutną masę cząsteczkową?

Tak, poprzez porównanie natężenia rozpraszania pod zerowym kątem (natężenie rozpraszania w kierunku do przodu I(0)) ze standardem. Alternatywnie, jeśli znane jest stężenie próbki, masę cząsteczkową można obliczyć z I(0) przy użyciu parametrów specyficznych dla białka.

Jak SAXS porównuje się do dynamicznego rozpraszania światła (DLS)?

DLS mierzy współczynniki dyfuzji i podaje promień hydrodynamiczny; SAXS mierzy rozpraszanie i podaje promień bezwładności. Oba są komplementarne; razem ograniczają kształt molekularny. SAXS dostarcza bardziej szczegółowych informacji o kształcie; DLS jest szybszy i wymaga mniej próbki.

Pokrewne metody

Źródła

  1. Glatter, O., & Kratky, O. (1982). Small Angle X-ray Scattering. Academic Press.

    Otwórz odnośnik do publikacji
    Skopiowano.
  2. Koch, M. H., Vachette, P., & Svergun, D. I. (2003). Small-angle scattering: a view on the properties, structures and structural changes of biological macromolecules in solution. Quarterly Reviews of Biophysics, 36(2), 147-227.

    Otwórz odnośnik DOI
    Skopiowano.