Przejdź do treści
Wróć do wyników wyszukiwania

Analiza metafor interpretatywnych — Badania jakościowe nad metaforą

Autor metody
Rudolf Schmitt (systematic procedure); grounded in Lakoff & Johnson's conceptual metaphor theory
Rok
1980 (conceptual foundations); 2000s (systematic qualitative procedure)
Typ
Qualitative interpretive analysis
Rodzina
Qualitative design / analysis

Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku

Rozmiar czcionki

Do czego służy?

Analiza metafor interpretatywnych to metoda jakościowa, która systematycznie identyfikuje i interpretuje metafory konceptualne osadzone w języku uczestników, aby zrozumieć, w jaki sposób nadają znaczenie swoim doświadczeniom.

Wywodząca się z teorii metafor konceptualnych Lakoffa i Johnsona oraz zaadaptowana do empirycznych badań społecznych przez Rudolfa Schmitta, stosuje soczewkę hermeneutyczną, traktując metafory nie jako ozdobniki stylistyczne, lecz jako okna na leżące u podstaw ramy poznawcze i kulturowe.

Intuicja stojąca za metodą

Gdy pacjent onkologiczny mówi „walczę z tą chorobą”, a nauczyciel „edukacja to podróż”, nie są to jedynie poetyckie frazy. Ujawniają one konceptualną ramę — zbiór założeń — która kształtuje sposób myślenia, odczuwania i działania. Analiza metafor interpretatywnych gromadzi te metaforyczne wyrażenia z wywiadów lub tekstów, grupuje je w leżące u podstaw metafory konceptualne, a następnie interpretuje, co te metafory ujawniają na temat światopoglądu, wartości i doświadczenia mówiącego. Etykieta „interpretatywna” sygnalizuje, że badacz aktywnie wprowadza refleksję hermeneutyczną do procesu, zwracając uwagę na kontekst i znaczenie, zamiast jedynie katalogować formy językowe.

Historia

Podstawy konceptualne analizy metafor interpretatywnych leżą w przełomowej książce Lakoffa i Johnsona z 1980 roku „Metaphors We Live By”, która wykazała, że myślenie abstrakcyjne jest systematycznie strukturyzowane przez mapowania metaforyczne z doświadczenia konkretnego. Ich ramy podważyły pogląd, że metafora jest czysto retoryczna lub dekoracyjna. W latach 90. i 2000. badacze jakościowi zaczęli stosować ten wgląd empirycznie. Rudolf Schmitt (2005) opublikował wpływowe proceduralne ujęcie systematycznej analizy metafor jako metody badawczej jakościowej, przedstawiając podejście krok po kroku dostosowane do badań społecznych. Wariant interpretatywny integruje refleksję hermeneutyczną — uwypuklając rolę interpretacyjną badacza i zwracając uwagę na kontekst, sprzeczność i ideologię — odróżniając go od bardziej czysto opisowych lub obliczeniowych podejść do metafory.

Kiedy stosować

Użyj analizy metafor interpretatywnych, gdy Twoje pytanie badawcze dotyczy tego, jak ludzie konceptualizują lub nadają znaczenie złożonemu, abstrakcyjnemu lub emocjonalnie naładowanemu doświadczeniu — takiemu jak choroba, przywództwo, uczenie się, konflikt czy tożsamość. Jest szczególnie wartościowa, gdy inne metody dały powierzchowne opisy, a Ty podejrzewasz, że sam język niesie znaczenie warte analizy. Metoda wymaga danych tekstowych bogatych w spontaniczny język (wywiady, odpowiedzi otwarte, teksty medialne, dokumenty). Nie jest odpowiednia, gdy dane są głównie liczbowe, gdy uczestnicy udzielają tylko krótkich lub silnie ustrukturyzowanych odpowiedzi, lub gdy celem badania jest zliczanie częstości lub testowanie hipotez. Jest również nieodpowiednia jako jedyna metoda, gdy zjawisko nie jest z natury lingwistyczne lub gdy pierwszy język uczestników znacznie różni się od języka analizy bez solidnych protokołów tłumaczeniowych.

Ograniczenia i uwagi

  • Identyfikacja metafor konceptualnych wymaga znacznego ugruntowania teoretycznego w ramach Lakoffa i Johnsona; bez tego analiza ryzykuje pozostanie na powierzchownym, literackim poziomie.
  • Badania międzyjęzykowe lub międzykulturowe są wymagające metodologicznie, ponieważ mapowania metaforyczne różnią się w zależności od języków i kultur.
  • Metoda nie może ustalić częstości ani rozpowszechnienia metafory w populacji — ujawnia strukturę i znaczenie, a nie dystrybucję.
  • Wyniki mogą być trudne do powtórzenia, ponieważ etap interpretacji obejmuje ocenę badacza, która nie jest w pełni oparta na regułach.

Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.

Mocne strony

  • Umożliwia dostęp do głębokich ram poznawczych i kulturowych, których uczestnicy mogą nie artykułować wprost, ujawniając ukryte założenia osadzone w codziennym języku.
  • Kompatybilna z różnorodnymi źródłami tekstowymi — wywiadami, dokumentami, mediami, narracjami — co czyni ją elastyczną w różnych dyscyplinach i kontekstach badawczych.
  • Soczewka interpretatywna pozwala na zwrócenie uwagi na kontekst, władzę i ideologię, a nie tylko na wzorce językowe.
  • Szczególnie potężna do badania tematów emocjonalnie naładowanych lub stygmatyzowanych, gdzie uczestnicy komunikują się pośrednio poprzez metaforę.
  • Generuje wyniki, które są dostępne i przekonujące dla odbiorców zajmujących się polityką i praktyką, ponieważ metafory są konkretne i łatwe do zapamiętania.

Zastosowania

  • Analiza tego, jak pacjenci konceptualizują przewlekłą chorobę, niepełnosprawność lub zdrowie psychiczne (np. depresja jako ciężki ciężar, powrót do zdrowia jako podróż).
  • Badanie metafor używanych przez liderów i pracowników do zrozumienia kultury organizacyjnej i tożsamości w miejscu pracy.
  • Badanie, w jaki sposób dokumenty polityczne i przemówienia polityczne ramują problemy społeczne, takie jak migracja, ubóstwo czy zmiany klimatu.
  • Eksploracja, w jaki sposób nauczyciele i uczniowie konceptualizują uczenie się, wiedzę i relacje edukacyjne.
  • Badanie języka metaforycznego używanego w relacjach medialnych na temat konfliktów, ryzyka lub kryzysów zdrowia publicznego w celu ujawnienia ram ideologicznych.
  • Badanie, w jaki sposób sami badacze metaforyzują swoje praktyki metodologiczne — refleksyjne zastosowanie w badaniach metodologii badań.

Jak to działa

Jak to działa

1

Badacz zaczyna od teoretycznego wyczulenia na teorię metafor konceptualnych — zrozumienia, w jaki sposób abstrakcyjne dziedziny są systematycznie pojmowane poprzez bardziej konkretne dziedziny źródłowe. Badacz odsuwa również na bok wcześniejsze założenia dotyczące zjawiska i dokumentuje własne metaforyczne wstępne zrozumienie poprzez dziennik refleksyjny przed wejściem w teren.

2

Gromadzone są dane tekstowe, które są wystarczająco bogate w spontaniczny język. Wywiady pogłębione, grupy fokusowe, odpowiedzi na otwarte pytania w ankietach, teksty medialne, dokumenty polityczne i narracje stworzone przez uczestników to wszystkie odpowiednie źródła. Badacz stosuje minimalnie naprowadzające podpowiedzi, które pozwalają uczestnikom opisać swoje doświadczenia własnymi słowami, co maksymalizuje występowanie naturalnie pojawiającego się języka metaforycznego.

3

Wyrażenia metaforyczne — słowa, frazy lub rozbudowane fragmenty, w których jedna dziedzina konceptualna jest używana do opisania innej — są systematycznie oznaczane w transkryptach. Obejmuje to zarówno metafory nowe, jak i konwencjonalny, codzienny język metaforyczny. Wyrażenia są następnie grupowane w metafory konceptualne, które przybierają formę stwierdzenia mapowania, takiego jak CHOROBA TO WALKA lub NAUKA TO PODRÓŻ, zgodnie z notacją Lakoffa i Johnsona.

4

Każda grupa metafor konceptualnych jest interpretowana w jej kontekście dyskursywnym i społecznym. Badacz pyta: Co ta metafora uwypukla lub ukrywa na temat doświadczenia? Jakie założenia kulturowe lub ideologiczne niesie? W jaki sposób kształtuje to, jakie działania lub reakcje wydają się naturalne? Szczególną uwagę zwraca się na konkurencyjne lub sprzeczne metafory używane przez tych samych lub różnych uczestników, ponieważ ujawniają one sporne znaczenia.

5

Zinterpretowane grupy metafor są integrowane w spójny opis dominujących i marginalnych ram konceptualnych, poprzez które uczestnicy rozumieją zjawisko. Synteza dotyczy zarówno wspólnej logiki metaforycznej w danych, jak i zmienności lub napięcia między różnymi ramami metaforycznymi, generując wyniki, które oświetlają głęboki poziom tworzenia znaczeń przez uczestników.

Częste pułapki

  • Traktowanie całego języka figuratywnego jako równie metaforycznego — idiomy, które straciły swoją siłę konceptualną (np. „noga stołu”), powinny być odróżniane od żywych metafor konceptualnych, które aktywnie strukturyzują myślenie.
  • Zatrzymywanie się na identyfikacji językowej bez głębi interpretacyjnej — katalogowanie wyrażeń metaforycznych bez pytania, co ujawniają na temat leżących u podstaw ram, prowadzi do opisu bez wglądu.
  • Ignorowanie metafor marginalnych lub odbiegających od normy — nietypowe lub sporne metafory często niosą najbardziej analitycznie interesujące znaczenie i nie powinny być odrzucane jako szum.
  • Narzucanie analitykowi preferowanych metafor konceptualnych zamiast pozwalania, aby grupy mapowania wyłoniły się z języka uczestników.
  • Ignorowanie społecznych wymiarów metafory i wymiarów władzy — szczególnie w kontekstach krytycznych lub politycznych, niektóre metafory są instytucjonalnie dominujące, podczas gdy inne są tłumione, a ta asymetria jest analitycznie ważna.

Najczęściej zadawane pytania

Czym analiza metafor interpretatywnych różni się od standardowej analizy dyskursu?

Analiza dyskursu szeroko bada, w jaki sposób język konstruuje znaczenie i rzeczywistość społeczną. Analiza metafor interpretatywnych jest bardziej wyspecjalizowanym narzędziem, które koncentruje się konkretnie na mapowaniach konceptualnych — na tym, jak jedna dziedzina doświadczenia jest systematycznie pojmowana przez inną. Wykorzystuje teorię metafor konceptualnych Lakoffa i Johnsona jako ramy do identyfikacji i grupowania wyrażeń metaforycznych, podczas gdy analiza dyskursu może wykorzystywać szerszy zakres narzędzi lingwistycznych i retorycznych. Te dwie metody można połączyć, przy czym analiza metafor służy jako jedna z nitek analitycznych w szerszym badaniu dyskursu.

Ilu uczestników lub tekstów potrzebuję?

Nie ma ustalonej minimalnej liczby, ale zasada brzmi: nasycenie konceptualne: potrzebujesz wystarczającej ilości danych, aby dominujące ramy metaforyczne i ich napięcia miały szansę się ujawnić. W badaniach opartych na wywiadach powszechne jest 8–20 uczestników. W przypadku analizy dokumentów lub mediów odpowiednim kryterium jest wystarczająca różnorodność w korpusie tekstowym, aby uchwycić zakres, a nie tylko powtórzenia. Ważniejsza niż wielkość próby jest bogactwo i spontaniczność języka w danych.

Jaka jest różnica między wyrażeniem metaforycznym a metaforą konceptualną?

Wyrażenie metaforyczne to konkretne słowo lub fraza w tekście (np. „tonę w pracy”). Metafora konceptualna to leżące u podstaw mapowanie poznawcze, które generuje wiele takich wyrażeń (np. TRUDNOŚCI TO POWODZIE). Analiza metafor interpretatywnych polega na zbieraniu wielu wyrażeń metaforycznych, grupowaniu ich według wspólnych dziedzin źródłowych i docelowych, a następnie nazywaniu i interpretowaniu metafory konceptualnej leżącej u podstaw każdej grupy.

Czy mogę użyć oprogramowania do tej analizy?

Oprogramowanie do zarządzania danymi jakościowymi (NVivo, ATLAS.ti, MaxQDA) może pomóc w organizacji i wyszukiwaniu zakodowanych wyrażeń, a narzędzia lingwistyki korpusowej mogą pomóc w identyfikacji potencjalnych terminów metaforycznych w dużych kolekcjach tekstów. Jednak intelektualna praca identyfikacji dziedzin konceptualnych, grupowania wyrażeń w mapowania i interpretowania znaczenia tych mapowań w kontekście musi być wykonana przez analityka. Nie ma oprogramowania, które automatycznie przeprowadza prawdziwą analizę metafor interpretatywnych.

Czy ta metoda jest odpowiednia dla przetłumaczonych danych z wywiadów?

Z ostrożnością. Metafory są specyficzne dla języka i kultury, więc bezpośrednie tłumaczenie może zniszczyć lub zmienić mapowania konceptualne. Najlepszą praktyką jest przeprowadzenie identyfikacji metafor w języku oryginalnym z dwujęzycznymi koderami, odnotowanie specyficznych kulturowo dziedzin źródłowych i jasne przedstawienie w raporcie, w jaki sposób zarządzano wyborami tłumaczeniowymi. Analiza metafor międzyjęzykowych jest aktywnym obszarem rozwoju metodologicznego.

Pokrewne metody

Źródła

  1. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. University of Chicago Press.

    ISBN: 978-0226468013
    Skopiowano.
  2. Schmitt, R. (2005). Systematic metaphor analysis as a method of qualitative research. The Qualitative Report, 10(2), 358–394.

    Otwórz odnośnik do publikacji
    Skopiowano.