Kelime Anlamı Belirsizleştirme (WSD)
- Ortaya koyan
- Navigli (survey, 2009)
- Yıl
- 2009
- Tür
- NLP semantic-disambiguation task
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Kelime anlamı belirsizleştirme (WSD), çok anlamlı bir kelimenin bağlamından doğru anlamını seçme doğal dil işleme görevidir.
Navigli (2009) tarafından incelenen bu yöntem, çok anlamlı bir kelimenin hangi anlamının belirli bir cümlede geçerli olduğunu çözer ve bilgi erişimi, makine çevirisi ve soru yanıtlama kalitesini iyileştirir.
Yöntemin mantığı
Günlük hayatta kullanılan birçok kelime birden fazla anlama sahiptir – "banka" hem nehir kenarı hem de finans kurumu olabilir ve yalnızca çevresindeki kelimeler hangisinin kastedildiğini bize söyler. Bir okuyucu bunu otomatik olarak çözer, ancak bir makine her iki durumda da aynı karakter dizisini görür. WSD bu seçimi açık hale getirir: belirsiz bir terimin etrafındaki kelimelere bakar, bunları her bir aday anlamın sözlük tanımlarıyla karşılaştırır ve bağlama en uygun anlamı seçer.
Tarih
Kelime anlamı belirsizleştirme, hesaplamalı dilbilimde uzun süredir devam eden bir sorundur. Navigli (2009) alanı kapsamlı bir incelemede birleştirdi, Mihalcea (2006) ise etiketli eğitim verileri yerine WordNet gibi sözlüksel kaynaklara dayanan bilgi tabanlı yöntemleri ortaya koydu.
Ne zaman kullanılır?
Metin içeren ve birden fazla anlama sahip kelimeler ile bu kelimelerin anlamlarını listeleyen bir sözlüksel bilgi kaynağı – WordNet veya hedef dil ontolojisi – ve tanımlanmış bir bağlam penceresi olduğunda WSD uygulanır. Metin verileri üzerinde açıklayıcı ve sınıflandırma çalışmaları için uygundur ve başlamak için mütevazı bir derlem (yaklaşık 20 birim) yeterlidir. Dil için mevcut bir anlam envanteri olmadan, bilgi tabanlı WSD çalışamaz.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Mevcut bir WordNet veya hedef dil ontolojisi gerektirir; anlam envanteri olmayan diller bu şekilde belirsizleştirilemez.
- Doğruluk, tanımlanmış bağlam penceresinin belirsizleştirici kanıtları ne kadar iyi yakaladığına bağlıdır.
- Bir kaynakta ince anlam ayrımları, zengin bağlamla bile ayrılması zor olabilir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Aşağı akış görevlerinin yüzey dizisi yerine hedeflenen anlamı okumasını sağlamak için çok anlamlılığı çözer.
- Bilgi erişimi, makine çevirisi ve soru yanıtlama kalitesini iyileştirir.
- Bilgi tabanlı yaklaşımlar, büyük etiketli eğitim setlerine ihtiyaç duymadan doğrudan sözlüksel kaynaktan çalışır.
Uygulama alanları
- Sorgu teriminin hedeflenen anlamını eşleştirerek bilgi erişim alaka düzeyini iyileştirmek.
- Çevirmeden önce doğru anlamı seçerek makine çevirisi kalitesini yükseltmek.
- Belirsiz terimleri doğru yorumlaması gereken soru yanıtlama sistemlerini desteklemek.
- Beşeri bilimler, sosyal bilimler ve diğer metin ağırlıklı alanlardaki derlemlerin anlamsal analizi.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Metin, bilgi kaynağında birden fazla olası anlamı olan terimler olan çok anlamlı kelimeler için taranır. Belirsiz kelimelerin daha fazla analize ihtiyacı olmadığı için, her belirsiz kelime belirsizleştirme hedefi haline gelir.
Her hedef kelimenin etrafında bir bağlam penceresi tanımlanır – hangi anlamın kastedildiğini gösteren komşu kelimeler ve ifadeler. Bu pencerenin boyutu ve şekli yöntemin tanımlanmış bir parametresidir, çünkü çevredeki kanıtlar kararı yönlendiren şeydir.
Hedef kelime için aday anlamlar, WordNet veya hedef dil ontolojisi gibi bir sözlüksel bilgi kaynağından alınır. Her aday, o belirli anlamı tanımlayan bir açıklama veya tanım içerir.
Tanımının bağlamla en iyi örtüşen anlamı seçilir. Lesk algoritması gibi bilgi tabanlı yaklaşımlar, bağlam penceresindeki kelimeleri her bir anlamın açıklamasıyla karşılaştırır ve en iyi eşleşmeyi seçerek bağlamdaki kelimeye tek bir anlam etiketi atar.
Sık yapılan hatalar
- Bir dil için oluşturulmuş bir kaynağı başka bir dildeki metne uygulamak – anlam envanteri derlem diline uymalıdır.
- Belirsizleştirici sinyali taşımak için çok dar veya ilgisiz kelimeleri çekecek kadar geniş olan bir bağlam penceresi kullanmak.
- Her kelimenin belirsiz olduğunu varsaymak; boşa harcanan çaba ve gürültüden kaçınmak için belirsizleştirme işlemini gerçekten çok anlamlı hedeflerle sınırlamak.
Sık sorulan sorular
WSD ne tür bir bilgi kaynağına ihtiyaç duyar?
Bilgi tabanlı WSD, kelimelerin anlamlarını listeleyen bir sözlüksel kaynağa dayanır – İngilizce için WordNet veya hedef dil için eşdeğer bir ontoloji. Kaynak, yöntemin bağlamla karşılaştırdığı aday anlamları ve bunların açıklamalarını sağlar.
Bağlam penceresi nasıl bir rol oynar?
Bağlam penceresi, hangi anlamın geçerli olduğunu belirlemek için kullanılan komşu kelimeler kümesidir. Tanımlanmış bir parametredir: çok dar olursa belirsizleştirici sinyali kaçırır, çok geniş olursa ilgisiz kelimeler ekler. Uygun bir pencere seçmek yöntemin merkezindedir.
Lesk algoritması nedir?
Lesk, bağlam penceresindeki kelimeleri her bir aday anlamın sözlük açıklamasıyla karşılaştıran ve en fazla örtüşmeye sahip anlamı seçen klasik bir bilgi tabanlı yaklaşımdır. Etiketli eğitim verileri olmadan doğrudan sözlüksel kaynaktan çalışır.
WSD İngilizce dışındaki diller için de çalışır mı?
Evet, o dil için bir anlam envanteri veya ontolojisi mevcut olduğu sürece. WordNet gibi İngilizce bir kaynağı başka bir dildeki metne uygulamak doğru anlamları üretmez; kaynak derlem diline uymalıdır.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Navigli, R. (2009). Word Sense Disambiguation: A Survey. ACM Computing Surveys (CSUR), 41(2), Article 10, 1-69.
DOI kaynağını açKopyalandı.Mihalcea, R. (2006). Knowledge-Based Methods for Word Sense Disambiguation. Computational Linguistics.
Yayın kaynağını açKopyalandı.