Strauss & Corbin'in Sistematik Yaklaşımı ile Straussçu Yerleşik Kuram
- Ortaya koyan
- Anselm Strauss & Juliet Corbin
- Yıl
- 1990 (systematic elaboration; building on Glaser & Strauss 1967)
- Tür
- Qualitative research method
- Aile
- Grounded Theory
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Straussçu Yerleşik Kuram (Straussian Grounded Theory), Anselm Strauss ve Juliet Corbin tarafından geliştirilen sistematik bir nitel metodolojidir; bu metodoloji, yapılandırılmış kodlama prosedürleri aracılığıyla verilerden tümdengelimsel olarak kuram üretir.
Keşifsel betimlemenin aksine, sosyal bir sürecin nasıl geliştiğini açıklayan, her kuramsal iddiasını incelenen olguyu deneyimlemiş katılımcılardan toplanan ampirik kanıtlara dayandıran, orta düzeyde bir kuram üretmeyi amaçlar.
Yöntemin mantığı
Araştırmacının, az personelli servislerde hemşirelerin ahlaki sıkıntıyı nasıl yönettiklerini anlamaya çalıştığını hayal edin. Hazır bir kuramla başlamak yerine, Straussçu Yerleşik Kuram'da araştırmacı görüşmeleri toplar, ardından verileri sistematik olarak ayırır (açık kodlama), merkezi bir kavrama göre yeniden birleştirir (eksenel kodlama) ve son olarak temel açıklayıcı bir öykü oluşturur (seçici kodlama). Gelişmekte olan kuramda boşluklar ortaya çıktıkça, yeni kavramsal içgörüler yüzeye çıkmayana kadar teorik örnekleme adı verilen bir süreçle yeni katılımcılar amaçlı olarak aranır. Sonuç, mevcut literatürden ithal edilen değil, katılımcıların fiilen yaptıklarına ve deneyimlediklerine tamamen dayanan bir kuramdır.
Tarih
Yerleşik Kuram ilk olarak sosyologlar Barney Glaser ve Anselm Strauss tarafından 1967 tarihli The Discovery of Grounded Theory adlı eserlerinde, hastanedeki ölüm döşeğindeki hastalar arasındaki farkındalık bağlamları üzerine yaptıkları ortak çalışmalarından doğmuştur. İki kurucu daha sonra önemli ölçüde ayrılmıştır: Glaser, ortaya çıkan, tümdengelimsel bir duruşu (Glaserci veya klasik Yerleşik Kuram) korurken, Strauss — hemşirelik bilgini Juliet Corbin ile birlikte — 1990, 1998, 2008 tarihli Basics of Qualitative Research adlı eserlerinde kodlanan daha sistematik, prosedürel olarak açık bir versiyon geliştirmiştir. Üçüncü bir akım olan Yapılandırmacı Yerleşik Kuram, hem Glaserci hem de Straussçu versiyonları örtük pozitivist varsayımlar nedeniyle eleştiren Kathy Charmaz (2006) tarafından formüle edilmiştir.
Ne zaman kullanılır?
Straussçu Yerleşik Kuram, araştırma hedefinin literatürde zayıf bir şekilde kuramlaştırılmış veya henüz iyi anlaşılmamış bir sosyal süreci açıklayan bir kuram geliştirmek olduğu durumlarda uygundur. Süreç, eylem, etkileşim ve bağlamın merkezi olduğu çalışmalar için uygundur — örneğin, insanların sağlık kriziyle nasıl başa çıktığı, kuruluşların düzenleyici değişikliklere nasıl uyum sağladığı veya profesyonellerin iş başında örtük bilgiyi nasıl öğrendiği. Veriler zengin metin olmalıdır: derinlemesine görüşmeler, saha gözlemleri veya belgeler. Doğrulanmış bir kuramın mevcut olduğu ve amacın onu test etmek olduğu (bunun yerine nicel veya karma yöntemler kullanın), örneklem boyutlarının teorik genişleme olasılığı olmayan çok küçük olduğu veya olgunun esasen süreçsel değil durağan olduğu durumlarda uygun değildir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Üç seviyeli kodlama şeması prosedürel olarak zorlayıcı ve zaman alıcıdır; acemi araştırmacılar sıklıkla eksenel kodlamayı yanlış uygular veya açık kodlama ile karıştırırlar.
- Straussçu Yerleşik Kuram, Barney Glaser tarafından, verileri doğal olarak ortaya çıkan kuram yerine önceden belirlenmiş kategorilere zorladığı gerekçesiyle eleştirilmiştir.
- Bulgular, belirli bir alana uygulanabilen olgu düzeyinde kuramlardır; biçimsel genelleme, birden fazla alanda karşılaştırmalı çalışmalar gerektirir.
- Yöntem, sabit zaman çizelgeleri veya katılımcılara sınırlı erişimle uyumsuz olabilecek sürekli saha çalışması ve tekrarlayan veri toplama gerektirir.
- Süreç ve bağlama yapılan vurgu, durağan veya kesitsel olguların bu yaklaşımla zayıf bir şekilde hizmet edildiği anlamına gelir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Yalnızca bir betimleme veya tema listesi yerine biçimsel, aktarılabilir bir kuram üretir.
- Yapılandırılmış kodlama prosedürleri (açık, eksenel, seçici), analitik süreci şeffaf ve denetlenebilir hale getirir.
- Teorik örnekleme ve doygunluk kriterleri, güvenilirliği güçlendiren ilkeli durdurma kuralları sağlar.
- Koşullu/sonuçsal matris, gelişmekte olan kuramı sosyal bağlamın mikro, mezo ve makro düzeylerinde konumlandırır.
- Uygulamalı ve profesyonel alanlar için çok uygundur; bu alanlarda süreç ve eylem anlayışı önceliklidir (sağlık hizmetleri, eğitim, yönetim).
- Disiplinler arasında yaygın kullanım gelenekleri, araştırmacılara geniş bir metodolojik rehberlik kümesine erişim sağlar.
Uygulama alanları
- Kanser hastalarının birden fazla tedavi epizodu boyunca onkologlarla tedavi kararlarını nasıl müzakere ettiklerine dair bir kuram geliştirmek.
- Kamu bürokrasilerindeki ön cephe yöneticilerinin politika yetkilerini yerel sokak düzeyindeki gerçekliklere nasıl uyarladıklarını açıklamak.
- Yeni nitelikli öğretmenler veya sosyal hizmet uzmanları arasında mesleki kimlik oluşumuna dair bir kuram inşa etmek.
- Kuruluş yaratmanın erken aşamalarında başlangıç kurucularının belirsizliği nasıl yönettiğini anlamak.
- Göçmen ailelerin nesiller arası sınırlar boyunca kültürel kimliği müzakere etme sürecini kuramlaştırmak.
- Klinik hemşirelerin yüksek önem dereceli ortamlarda örtük yargı geliştirmelerini ve kullanmalarını açıklamak.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, verilerin her satırını veya bölümünü okur ve ne olduğunu adlandıran kısa kavramsal etiketler — kodlar — atar. Yüzlerce başlangıç kodu ortaya çıkabilir. Bu kodlar daha sonra paylaşılan özellikler ve boyutlar temelinde daha üst düzey kategoriler halinde gruplandırılır. Açık kodlama, herhangi bir sentez başlamadan önce her olası kavramı ortaya çıkarmak için verileri kasıtlı olarak parçalar.
Açık kodlamada belirlenen kategoriler, nedensel koşullar (olguyu tetikleyen şey), olgunun kendisi, meydana geldiği bağlam, aracı koşullar (eylemi kısıtlayan veya kolaylaştıran geniş faktörler), aktörlerin kullandığı stratejiler ve bu stratejilerin sonuçları gibi unsurları inceleyen bir paradigma modeli kullanılarak merkezi bir eksen etrafında yeniden birleştirilir. Bu adım, parçalanmış kategoriler arasındaki ilişkileri yeniden kurar ve onları verilerle sınar.
Tüm diğer ana kategorileri entegre eden merkezi olgu olan bir çekirdek kategori seçilir ve bir öykü çizgisine dönüştürülür. Diğer tüm kategoriler bu çekirdek ile sistematik olarak ilişkilendirilir ve ikincil öykü çizgileri entegre edilir. Sonuç, yerleşik bir olgu kuramıdır: analojik bağlamlara aktarılabilen önermelerle tutarlı açıklayıcı bir sosyal süreç hesabı.
Örnekleme kararları, demografik temsil edilebilirliğe göre değil, gelişen kuram tarafından yönlendirilir. Her analiz turundan sonra, araştırmacı hangi kavramların yeterince geliştirilmediğini belirler ve bu kavramları detaylandırmaya yardımcı olacak katılımcıları, ortamları veya belgeleri bilinçli olarak arar. Örnekleme, yeni verilerin herhangi bir kategoriye kavramsal derinlik katmadığı noktaya kadar teorik doygunluğa ulaşılana kadar devam eder.
Tüm süreç boyunca araştırmacı, kodlar, kategoriler, ilişkiler ve kuramsal önermeler hakkındaki düşüncelerini kaydeden sürekli notlar olan analitik notlar yazar. Notlar, kavramsal yoğunluğu geliştirmenin birincil aracıdır ve daha sonra kuramı yazmak için kullanılır. Sistematik not yazımı olmadan, analiz betimsel kalma riski taşır, gerçek anlamda kuramsal olmaktan uzaktır.
Sık yapılan hatalar
- Eksenel kodlamayı atlamak — araştırmacılar doğrudan açık kodlardan bir anlatıya geçtiklerinde, Yerleşik Kuram kuramını tematik betimlemeden ayıran sistematik ilişkisel yapıyı kaybederler; paradigma modeli açıkça uygulanmalıdır.
- Erken kapanış — bir son teslim tarihini karşılamak için iki veya üç görüşme turundan sonra teorik doygunluğa ulaşıldığını beyan etmek; gerçek doygunluk, ek verilerin herhangi bir kategoriye yeni özellikler veya boyutlar eklemediğinin gösterilmesini gerektirir.
- Literatür-öncelikli kuramlaştırma — analiz tamamlanmadan önce literatürden kuramsal çerçevelerin ithal edilmesi tümdengelimsel süreci kirletir; Strauss ve Corbin literatüre yalnızca ek veri olarak izin verir, doğrulanacak önsel bir çerçeve olarak değil.
- Kavramsallaştırma olmadan betimsel kodlama — canlı ifadelerle bölümleri etiketlemek başlangıçta faydalıdır, ancak açık kodlar soyut kavramsal kategorilere yükseltilmelidir; bir konu listesi gibi okunan son bir kod kitabı, analizin betimsel düzeyde durduğunun bir işaretidir.
- Not yazımını ihmal etmek — notları kuram geliştirmenin birincil aracı olarak değil, isteğe bağlı not tutma olarak ele almak, kategoriler üreten ancak tutarlı bir kuramsal önerme üretemeyen bir çalışma ile sonuçlanır.
Sık sorulan sorular
Straussçu Yerleşik Kuram'ı Glaserci (klasik) Yerleşik Kuram'dan ayıran nedir?
Temel fark prosedürel yapıdır. Glaserci Yerleşik Kuram, analistin verileri geniş çapta okuduğu ve kategorilerin önceden belirlenmiş bir kodlama şeması olmadan ortaya çıkmasına izin verdiği daha açık, ortaya çıkan bir süreci tercih eder. Straussçu Yerleşik Kuram, üç açık kodlama seviyesi — açık, eksenel ve seçici — belirler ve nedensel koşulları, bağlamı, stratejileri ve sonuçları belirlemek için bir paradigma modeli kullanır. Glaser, paradigma modelinin kuramın ortaya çıkmasına izin vermek yerine verilere bir şablon dayattığını savundu; Strauss ve Corbin ise açık prosedürlerin analizi daha öğretilebilir, titiz ve şeffaf hale getirdiğini savundu. Seçim genellikle araştırmacının epistemolojik duruşuna ve kurumsal bağlamına bağlıdır.
Teorik örnekleme, amaçlı örneklemeden nasıl farklıdır?
Amaçlı örnekleme, araştırma sorusuyla ilgili olduğu düşünülen özelliklere dayanarak veri toplamadan önce katılımcıları seçer. Teorik örnekleme, gelişen analizin yönlendirdiği bir süreçtir: her kodlama döngüsünden sonra, araştırmacı hangi kavramların daha fazla geliştirilmeye ihtiyaç duyduğunu belirler ve ardından bu yetersiz geliştirilmiş kavramları detaylandırmak için özellikle yeni katılımcılardan, yeni ortamlardan veya yeni belgelerden veri arar. Bu nedenle teorik örnekleme tekrarlayan ve veriye dayalı iken, amaçlı örnekleme sabit ve tasarıma dayalıdır.
Teorik doygunluğa ne zaman ulaştığımı nasıl anlarım?
Doygunluk, yeni verilerin analizdeki ana kategorilerden herhangi birine yeni özellikler, boyutlar veya ilişkiler eklemediği zaman ulaşılır. Uygulamada bu, doygunluktan şüphelendiğinizden sonra iki veya üç ek görüşme veya gözlem yapmak, kavramsal sürprizler bulmamak ve bunu açıkça belgelemek anlamına gelir. Doygunluk, basit bir yorgunluk temelli durdurma kuralı değil, kanıtlarla desteklenen teorik bir iddiadır. Strauss ve Corbin, çalışmayı sonuçlandırmadan önce her ana kategorinin ve alt özelliklerinin doygunluk açısından açıkça kontrol edilmesini önerir.
Straussçu Yerleşik Kuram'ı ikincil veya belgesel verilerle kullanabilir miyim?
Evet. Yöntem görüşmelerle sınırlı değildir. Strauss ve Corbin, belgeleri, saha gözlemlerini ve sesli-görüntülü materyalleri açıkça veri kaynakları olarak dahil eder. Teorik örnekleme arşiv belgelerine veya çevrimiçi metinlere kadar genişletilebilir. Anahtar gereklilik, verilerin satır satır kodlamayı ve kavramsal gelişimi destekleyecek kadar zengin olmasıdır. Yüksek derecede biçimsel veya bağlamsal ayrıntıdan yoksun belgeler, doyurulması zor olan ince kategoriler üretebilir.
Straussçu Yerleşik Kuram, yapılandırmacı bir epistemoloji ile uyumlu mudur?
Strauss ve Corbin'in versiyonu, kesin bir yapılandırmacı duruştan ziyade bir post-pozitivist duruş içinde yer alır: dikkatli sistematik analizin bir ortamda işleyen sosyal süreçlere yaklaştığı bir kuram üretebileceğini varsayar. Tamamen yapılandırmacı veya yorumlayıcı bir epistemolojiye sahip araştırmacılar genellikle Charmaz'ın Yapılandırmacı Yerleşik Kuram'ını daha uygun bulurlar, çünkü kategorileri verilerde keşfedilenlerden ziyade araştırmacı ve katılımcı tarafından ortaklaşa inşa edilmiş olarak açıkça ele alır.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Sage.
ISBN: 978-0803932500Kopyalandı.Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory (3rd ed.). Sage.
Yayın kaynağını açKopyalandı.