Sosyal Hakimiyet Yönelimi Ölçeği
- Ortaya koyan
- Felicia Pratto, Jim Sidanius, Lisa Stallworth, and Bertram Malle
- Yıl
- 1994
- Tür
- Self-report Likert scale
- Aile
- Social cognition
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Sosyal Hakimiyet Yönelimi Ölçeği (SDO), Pratto, Sidanius, Stallworth ve Malle tarafından 1994 yılında geliştirilmiş, grup temelli hiyerarşi ve eşitsizlik tercihinde bireysel farklılıkları ölçmeye yönelik bir öz-bildirim ölçektir.
Ölçek, bireylerin bazı grupların diğerleri üzerindeki hakimiyetini ne ölçüde desteklediğini, eşitlikçiliği reddettiğini ve hiyerarşik toplumsal düzeni kabul ettiğini ölçer. Sosyal hakimiyet teorisinin merkezine yerleşmiş olup siyasi psikoloji ve gruplararası ilişkiler araştırmalarında yaygın olarak kullanılmaktadır.
Yöntemin mantığı
Sosyal hakimiyet yönelimi, siyasi tutumları, hiyerarşi desteğini ve düşük statülü gruplara yönelik önyargıyı etkileyen istikrarlı bir kişilik özelliğini yansıtır. SDO'su yüksek bireyler grup temelli eşitsizliği tercih etme, hiyerarşik toplumsal yapıları benimseme ve marjinalize edilmiş gruplara karşı daha güçlü önyargı gösterme eğilimindedir. Ölçek, çeşitli toplumsal ve siyasi sonuçları öngören, eşitlik ile hakimiyet arasındaki felsefi yönelimi yakalar.
Tarih
1994 yılında Pratto ve arkadaşları tarafından geliştirilen SDO ölçeği, insan toplumlarının grup temelli hiyerarşiye doğru eğilim gösterdiğini öne süren sosyal hakimiyet teorisinin temel kavramlarını operasyonelleştirir. Teori ve ölçek, SDO ile önyargı, siyasi muhafazakarlık ve hiyerarşiyi sürdüren ideolojilere destek arasındaki ilişkileri gösteren yüzlerce ampirik çalışmaya yol açmıştır. Ölçek, çok sayıda ülke ve kültürde kullanılmak üzere uyarlanmış ve çevrilmiştir.
Ne zaman kullanılır?
SDO ölçeğini siyasi tutumlar, gruplararası önyargı, eşitsizliği teşvik eden politikalara destek ve otoriterlik üzerine yapılan araştırmalarda kullanın. Genel yetişkin popülasyonları, üniversite öğrencileri ve kurumsal örneklemler için uygundur. Ölçek, stereotipleme, ayrımcılık ve toplumsal hiyerarşi desteğinin kişilik temelli öngörücülerini araştırırken özellikle değerlidir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Sosyal beğenirlik yanlılığına maruz kalabilir; bazı katılımcılar grup hakimiyetini açıkça onaylamayabilir
- 7'li ölçek bazı popülasyonlarda aşırı uç cevaplara doğru kayabilir
- Maddelerin bağlamı ve çerçevesi, güncel siyasi iklime bağlı olarak cevapları etkileyebilir
- Bazı maddeler, 'hakimiyet' veya 'hiyerarşi'nin ne oluşturduğuna dair kültürel olarak özelleşmiş olabilir
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Sosyal hakimiyet teorisine dayanan, toplumsal tutumların teorik olarak önemli bir boyutunu yakalar
- Popülasyonlar genelinde mükemmel iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliği
- Siyasi tutumlar, önyargı ve politika tercihleri için güçlü yordama geçerliliği
- Kapsamlı tutum ölçümlerine kıyasla nispeten kısa (16 madde)
Uygulama alanları
- Siyasi psikoloji araştırmalarında hiyerarşiyi sürdüren politikalar için destek ve eşitlikçi toplumsal politikalara muhalefeti öngörmek
- Kişilik ile etnik azınlıklar, göçmenler ve marjinalize edilmiş gruplara yönelik önyargı arasındaki ilişkileri anlamak
- Yönetim ve örgütsel davranış araştırmalarında örgütsel otoriterlik ve hiyerarşik yapı tercihlerini incelemek
- Örgütsel ve sosyal psikoloji bağlamlarında cinsiyete dayalı tutumları ve cinsiyet eşitliği girişimlerine muhalefeti araştırmak
- Karşılaştırmalı siyasi araştırmalarda muhafazakar siyasi ideolojiyi ve muhafazakar partilere desteği öngörmek
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Katılımcılar, toplumsal hiyerarşi, grup eşitliği ve hakimiyetle ilgili 16 maddeyi 7'li Likert ölçeğinde (Kesinlikle Karşıyım - Kesinlikle Destekliyorum) derecelendirir. Maddeler gruplararası ilişkiler, toplumsal yapılar ve kaynakların dağılımı hakkında ifadeler içerir.
Genellikle 1 ile 7 arasında değişen, tüm 16 maddenin ortalama puanı hesaplanır. Daha yüksek puanlar daha fazla sosyal hakimiyet yönelimini; daha düşük puanlar ise eşitlik tercihini gösterir.
4.0'ın üzerindeki puanlar ortalamanın üzerinde hiyerarşi tercihini; 4.0'ın altındaki puanlar ise ortalamanın üzerinde eşitlikçi yönelimi gösterir. 4.0'a yakın puanlar nötr bir duruşu ifade eder. Yüksek SDO, hakimiyet hiyerarşilerine, önyargıya ve hiyerarşiyi destekleyen politikalara olan desteği öngörür.
Sık yapılan hatalar
- Sosyal hakimiyet yönelimini otoriterlikle karıştırmak; SDO hiyerarşi ve eşitsizliği vurgularken, otoriterlik itaat ve kural takibini vurgular.
- Düşük SDO'lu bireylerin tüm hiyerarşik tercihlerden yoksun olduğunu varsaymak; herkes organizasyon ve koordinasyon için bir miktar hiyerarşi değerler.
- Durumsal ve bağlamsal etkileri göz ardı etmek; SDO puanları kimlik belirginliği ve toplumsal bağlama göre bir miktar değişebilir.
- SDO'yu diğer kişilik özelliklerini (örneğin, sağ-kanat otoriterliği) dikkate almadan kullanmak; bu özellikler ideolojik pozisyonları birlikte öngörür.
Sık sorulan sorular
SDO ile sağ-kanat otoriterliği (RWA) arasındaki fark nedir?
SDO, grup temelli hiyerarşi ve eşitsizlik tercihini yansıtır. RWA, otoriteye boyun eğmeyi ve geleneksel normlara bağlılığı yansıtır. Her ikisi de muhafazakarlığı öngörür ancak farklı mekanizmalar aracılığıyla. SDO'lu bireyler 'en üstte' olmak ister; RWA'lı bireyler net kurallar ve otorite ister.
Yüksek SDO, birinin doğası gereği önyargılı olduğu anlamına mı gelir?
Yüksek SDO, düşük statülü gruplara karşı daha fazla önyargıyı öngörür, ancak SDO bir eğilim veya yönelimdir, kaçınılmaz bir sonuç değildir. Bağlam, önyargının belirli hedefleri ve rakip değerler bu ilişkiyi değiştirebilir. SDO, deterministik değil, olasılıksal tahminler sunar.
SDO puanları zamanla veya olaylara tepki olarak değişebilir mi?
SDO nispeten istikrarlı bir özellik olsa da, bazı araştırmalar büyük siyasi veya toplumsal olaylara yanıt olarak mütevazı bir şekilde değişebileceğini öne sürmektedir. Genel olarak, SDO yıllar içinde önemli bir istikrar gösterir, ancak bireysel koşullar ve kimlik değişiklikleri değişimlere neden olabilir.
Sosyal hakimiyet yönelimi kültürler arasında evrensel midir?
SDO ölçeği çok sayıda ülkede doğrulanmış ve genel olarak siyasi tutumlar ve önyargılarla benzer ilişkiler göstermiştir. Ancak, hiyerarşi arayışının spesifik davranışsal ifadesi ve kurumsal biçimleri kültürel bağlamlarda önemli ölçüde farklılık gösterir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Pratto, F., Sidanius, J., Stallworth, L. M., & Malle, B. F. (1994). Social Dominance Orientation: A personality variable predicting social and political attitudes. Journal of Personality and Social Psychology, 67(4), 741–763.
DOI kaynağını açKopyalandı.