İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Film Çalışmalarında Göstergebilim

Ortaya koyan
Roland Barthes, Christian Metz
Yıl
1968
Tür
Systematic method for analyzing how meaning is produced through cinematic signs and codes
Aile
Sign and code analysis

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Film Çalışmalarında Göstergebilim, filmin işaretler, kodlar ve sembolik sistemler aracılığıyla nasıl anlam ürettiğini analiz etmek için sistematik bir yöntemdir.

Dilbilimsel göstergebilimden türetilmiş ve Roland Barthes, Christian Metz ve Umberto Eco gibi akademisyenler tarafından sinemaya uyarlanmış bu yöntem, görsel, işitsel ve anlatısal öğelerin anlam yaratmak üzere gösteren (göstergenin aldığı biçim) ve gösterilen (temsil ettiği kavram) olarak nasıl işlev gördüğünü inceler. Yöntem, sinemanın şeffaf bir iletişim olmadığını, anlaşılmasının filmin belirli işaret sözleşmelerini öğrenmeyi gerektirdiği karmaşık bir kodlanmış sistem olduğunu ortaya koyar.

Yöntemin mantığı

Temel içgörü, sinemada hiçbir şeyin doğal olarak anlam ifade etmediğidir. Her öğe—bir renk, bir kamera açısı, bir ses, bir kostüm, bir jest—yalnızca sözleşme ve kültürel bilgi aracılığıyla iletişim kuran bir işarettir. Kırmızı bir kapı otomatik olarak 'tehlike' anlamına gelmez; yalnızca izleyiciler bu ilişkiyi öğrendikleri için tehlike anlamına gelir. Film izleyicileri, sinematik kodları o kadar derinlemesine içselleştirirler ki, anlam sanki sadece gerçekliği görüyormuşuz gibi şeffaf gelir. Göstergebilim, sinemayı dilbilgisi, kelime hazinesi ve analiz edilebilecek kurallara sahip bir dil olarak ele alarak kodları görünür kılar. İşaretleri, gösterdikleriyle olan ilişkilerini ve kullanımlarını yöneten sözleşmeleri tanımlayarak, sinemanın algıyı nasıl şekillendirdiğini anlarız.

Tarih

Göstergebilim dilbilimden (Saussure, Peirce) kaynaklanmış ve 1960'larda sinemaya uyarlanmıştır. Christian Metz'in 'Film Dili' (1974) adlı eseri, sinemanın öğrenilmesi gereken kodlara sahip bir dil olduğunu savunarak göstergebilimi film analizi için bir çerçeve olarak kurmuştur. Roland Barthes'ın fotoğraf ve mit üzerine çalışmaları (1977), görsel işaretlerin kültürel olarak sözleşmeye dayalı olduğunda nasıl doğal göründüğünü açıklayarak ideolojinin işaret sistemleri aracılığıyla nasıl işlediğini ortaya koymuştur. Umberto Eco'nun göstergebilim teorisi (1976), çerçeveyi basit işaret-gösterilen ilişkilerinin ötesine genişleterek bağlamın, alıcı bilgisinin ve kültürel kodların yorumlamayı nasıl şekillendirdiğini analiz etmiştir. Film göstergebilimi, akademik film çalışmalarının temeli haline gelmiş ancak biçimsel kod analizini anlam yaratma pahasına önceliklendirdiği için eleştirilere maruz kalmış, bu da alımlama çalışmalarıyla entegrasyonu tetiklemiştir.

Ne zaman kullanılır?

Bu yöntemi, filmlerin diyalogların ötesinde nasıl anlam ilettiğini analiz ederken, farklı filmlerin benzer işaretleri nasıl farklı kullandığını karşılaştırırken, film dilinin kültürel özgüllüğünü incelerken veya sinematik sözleşmelerin tarihsel olarak nasıl değiştiğini incelerken kullanın. Özellikle görünüşte nötr biçimsel seçimlere gömülü ideolojik çalışmayı belirlemek, anlatısal netliğin varsayılmadığı uluslararası veya deneysel sinemayı anlamak veya film okuryazarlığını öğretmek için değerlidir. Yöntem, sinemanın öğrenilebilir kodlara sahip bir dil olduğunu ve sistematik analizin işaretlerin nasıl anlam ürettiğini haritalayabileceğini varsayar.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Tek başına göstergebilim, izleyicilerin işaretleri aslında nasıl yorumladığını açıklamaz—yorumları doğrulamak için etnografik veya alımlama çalışması gerektirir
  • Kodlara aşırı vurgu, film yapımının tarihsel ve maddi bağlamlarını ihmal edebilir
  • Karmaşık göstergebilimsel terminoloji, dikkatli kullanılmadığı takdirde analizi netleştirmek yerine bulanıklaştırabilir

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • İzleyicilerin içselleştirdiği 'doğal' sözleşmeleri görünür kılar, sinemayı şeffaf yerine inşa edilmiş olarak ortaya koyar
  • Anlatısal olmayan film öğelerinin (renk, ses, kompozisyon, kurgu ritmi) hassas analizi için kelime hazinesi sağlar
  • Anlamın bağlamlara ve kültürlere göre nasıl değiştiğini açıklar—aynı görüntünün farklı film geleneklerinde neden farklı anlamlar ifade edebileceği
  • Farklı filmlerin benzer veya farklı etki için işaretleri nasıl kullandığını karşılaştırmayı mümkün kılar

Uygulama alanları

  • Hollywood, Avrupa ve Asya sinema geleneklerinde belirli sembollerin (silahlar, araçlar, giysiler) nasıl farklı işlev gördüğünü analiz etmek
  • Filmlerde renk kodlarını incelemek—belirli filmlerin türü, ruh halini veya karakter statüsünü belirtmek için doygunluğu azaltılmış veya belirli renk paletleri kullanmasının nedenleri
  • Kurgu ritimlerinin (hızlı kesmeler, uzun çekimler) aciliyet, düşünme veya tür iletmek için bir kod olarak nasıl işlev gördüğünü incelemek
  • Sesin görsel öğelerden bağımsız bir kod olarak analiz edilmesi: film müziklerinin, diegetik sesin ve sessizliğin anlamı nasıl ilettiği

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Analiz için belirli bir film metni veya sahnesi seçin ve belirli bir çekimi, diziyi veya tüm filmi mi incelediğinizi belirleyin.

2

İşaretler olarak analiz edilecek bileşenleri kataloglayarak, görsel öğelerin, sesin, diyalogların, kurgu düzenlerinin ve mise-en-scène'in (mekan, kostüm, ışıklandırma, oyuncular) ayrıntılı bir tanımını oluşturun.

3

İşaretleri birden çok düzeyde tanımlayın: (1) ikonik işaretler—temsil ettikleriyle benzerlik (bir doktor önlüğü giyen bir karakter bir doktora benzer); (2) dizinsel işaretler—fiziksel bağlantı (duman ateşi gösterir, bir ayak izi yürüyeni gösterir); (3) sembolik işaretler—sözleşmeye dayalı ilişki (gelinlik kültürel anlaşma yoluyla bakireliği veya saflığı sembolize eder).

4

Bireysel işaretlerin kodlara—ilgili işaret sistemlerine (Western filmlerinin görsel kodu, korku türünün kodları)—nasıl birleştiğini haritalayın. Kodların nasıl etkileşime girdiğini analiz edin: bir sahne birden çok kodu aynı anda mı etkinleştiriyor? Kodlar birbirini nasıl güçlendiriyor veya çelişiyor?

5

İşaret ve kod kombinasyonunun hangi anlamları ürettiğini, işaret sözleşmelerinin altında yatan ideolojik veya kültürel varsayımları ve alternatif işaret sistemlerinin farklı ne iletebileceğini açıklayın.

Sık yapılan hatalar

  • Tüm işaretlerin eşit ağırlıkta olduğu varsayılır—uygulamada, anlatı genellikle izleyici dikkatinde görsel kodlara hakimdir
  • İşaret anlamlarının sabit olduğunu varsaymak yerine, işaret sistemlerinin tarihsel olarak değiştiğini ve kültürler arası farklılık gösterdiğini kabul etmek
  • Göstergebilimi, analizin sistematik gözlemden ortaya çıkmasına izin vermek yerine önceden belirlenmiş anlamlar dayatmak için kullanmak

Sık sorulan sorular

İkonik, dizinsel ve sembolik işaretler arasındaki fark nedir?

İkonik bir işaret, temsil ettiği şeye benzer (bir çiçeğin çizimi bir çiçeğe benzer). Dizinsel bir işaretin fiziksel veya nedensel bir bağlantısı vardır (duman ateşi gösterir, bir yara izi yaralanmayı gösterir). Sembolik bir işaret keyfidir—anlamı sözleşmeye bağlıdır (bir düğün yüzüğü yalnızca kültürün buna razı olması nedeniyle evliliği sembolize eder). Filmler bu üçünü de kullanır: bir oyuncunun fotoğrafı (ikonik ve dizinsel—onları fiziksel olarak kaydeder) bir evin önünde duruyor (ikonik) ve bir taç takıyor (ikonik ve sembolik—taç gibi görünür ve geleneksel olarak kraliyeti sembolize eder).

Film kodları edebi kodlardan nasıl farklıdır?

Sinema, görsel, işitsel ve anlatısal kodları aynı anda ve anında iletir. Edebiyat, ardışık olarak dil aracılığıyla iletişim kurar. Bir film, karakteri ses, görünüş, giyim, oyuncunun yüzü, hareket ve mekan aracılığıyla aynı anda iletir; bir roman bu öğeleri sözlü olarak ardışık olarak tanımlamak zorundadır. Bu eşzamanlılık, film analizini daha karmaşık hale getirir—birden çok kod paralel olarak çalışır, bazen birbirini güçlendirir, bazen de çelişir.

Film kodları evrensel midir, yoksa kültürel olarak mı değişir?

Kodlar kültürel olarak koşulludur. Hollywood gelenekleri (duygular için yüzlere yakın çekimler, belirli kurgu ritimleri, tür ikonografisi) doğuştan değil, öğrenilmiştir. Hollywood geleneğine aşina olmayan izleyiciler aynı çekimleri farklı yorumlayabilir. Uluslararası sinema, Hollywood gelenekleriyle çelişen kodlar öğretebilir (hızlı kesmeler yerine uzun çekimler, belirsiz karakter motivasyonları, muğlak sonlar). Bir filmin kod sistemini anlamak, onun geleneğini bilmeyi gerektirir.

Bir işaret aynı anda birden çok anlama sahip olabilir mi?

Evet. Polisemiklik—bir işaretin birden çok potansiyel anlama sahip olma özelliği—sinemada yaygındır. Kırmızı bir nesne aynı anda kanı gösterebilir, tehlikeyi veya tutkuyu sembolize edebilir ve tür kodlarına bağlanabilir (bir gerilim filminde kırmızı şiddeti, bir romantik filmde kırmızı tutkuyu düşündürür). Bağlam, çevreleyen işaretler ve izleyici bilgisi hangi anlamların etkinleştiğini belirler. Bu çokluk, filmlerin nasıl incelik kazandığının ve neden farklı yorumlanabileceğinin merkezindedir.

İşaretleri analiz etmek film izleme keyfini öldürür mü?

Zorunlu değil. Bazı izleyiciler, film kodlarını anlamanın takdiri zenginleştirdiğini bulur—bir yönetmenin anlam iletmek veya beklentileri altüst etmek için işaretleri nasıl kullandığını fark etmek bir zevk biçimi haline gelir. Diğerleri analize dalmayı tercih eder. Göstergebilim, istendiğinde mevcut olan bir araçtır, zorunlu değildir. Analiz etme veya dalma seçimi bağımsızdır.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Barthes, R. (1977). Image-music-text (S. Heath, Trans.). Hill and Wang.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  2. Metz, C. (1974). Film Language: A Semiotics of the Cinema (D. J. Umiker-Sebeok, Trans.). Oxford University Press.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  3. Stam, R. (2000). Film Theory: An Introduction. Blackwell Publishers.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  4. Eco, U. (1976). A Theory of Semiotics. Indiana University Press.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.