Nitel Araştırmada Güvenilirlik Kriterleri
- Ortaya koyan
- Yvonna Lincoln and Egon Guba
- Yıl
- 1985
- Tür
- Framework
- Aile
- quality-assurance
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Güvenilirlik, nitel araştırmanın kalitesini ve titizliğini değerlendirmek için kullanılan bir çerçevedir; Lincoln ve Guba (1985) tarafından nicel kriterlere (iç geçerlik, dış geçerlik, güvenilirlik, nesnellik) bir alternatif olarak geliştirilmiştir.
Çerçeve beş kriterden oluşur: inanılırlık (bulguların doğru olması ve veriye dayanması), aktarılabilirlik (bulguların başka bağlamlara uygulanabilmesi), tutarlılık (bulguların tutarlı ve savunulabilir olması), doğrulanabilirlik (bulguların araştırmacı yanlılığı yerine veriyi ve katılımcıların bakış açılarını yansıtması) ve özgünlük (araştırmanın farklı bakış açılarını yansıtması ve anlayışı geliştirmesi). Bu çerçeve, disiplinler arası nitel araştırmaların değerlendirilmesinde standart haline gelmiş ve araştırmacılara titiz nitel çalışmalar tasarlama ve raporlama konusunda rehberlik etmektedir.
Yöntemin mantığı
Nicel araştırma şu soruları sorar: Ölçümler doğru ve hassas mı? Bulgular popülasyonlara genellenebilir mi? Çalışma tasarımı yanlılığı kontrol ediyor mu? Nitel araştırma farklı sorular sorar: Yorumlar veriye dayanıyor mu? Birden fazla bakış açısı yakalandı mı? Araştırma süreci şeffaf ve savunulabilir mi? Güvenilirlik kriterleri, uygun olmayan nicel varsayımları (örneğin 'genellenebilirlik') ithal etmeden nitel araştırmada kaliteyi tartışmak için bir dil sunar. İnanılırlık, iç geçerliliğe paraleldir ancak bulguların otantik ve katılımcıların deneyimine sadık olup olmadığına odaklanır. Aktarılabilirlik, dış geçerliliğe paraleldir ancak nitel bulguların bağlama özgü olduğunu kabul eder; genelleme iddiasında bulunmak yerine, nitel araştırma bulguların benzer bağlamlara aktarılıp aktarılamayacağını gösterir. Tutarlılık ve doğrulanabilirlik, güvenilirlik ve nesnelliğe paraleldir ancak mükemmel bir kopuşun imkansız olduğunu kabul eder; bunun yerine, nitel araştırma, okuyucuların bulguların savunulabilir olup olmadığını değerlendirebilmeleri için yöntemlerini ve akıl yürütmelerini belgeler. Bu çerçeve, nitel araştırmanın titizliğe sahip olduğunu, ancak titizliğin nicel araştırmadan farklı göründüğünü vurgular.
Tarih
Lincoln ve Guba (1985), nicel geçerliliğe epistemolojik bir alternatif olarak güvenilirlik kriterlerini geliştirmiş ve nitel araştırmanın farklı varsayımlardan hareket ettiğini ve dolayısıyla farklı kalite standartları gerektirdiğini öne sürmüştür. Guba ve Lincoln (1994), çerçeveyi beş kritere genişletmiştir. Tracy (2010), farklı nitel paradigmaları kabul ederek çerçeveyi sekiz kritere (değerli konu, zengin titizlik, samimiyet, inanılırlık, rezonans, önemli katkı, etik, anlamlı tutarlılık) güncellemiştir. Whittemore ve ark. (2001), birden fazla çerçeveyi sentezlemiş ve nitel kalite için entegre yaklaşımlar önermiştir. Çağdaş tartışmalar şunları içerir: güvenilirlik kriterlerinin yeterli olup olmadığı veya alternatif çerçevelerin (COREQ kontrol listesi, Kalite İyileştirme Raporlama Mükemmellik Standartları) şeffaf, titiz nitel araştırmalara daha iyi hizmet edip etmediği. Farklı disiplinler ve nitel gelenekler (gerçekçi, yapılandırmacı, eleştirel) farklı kriterleri ve kalite standartlarını vurgulayabilir.
Ne zaman kullanılır?
Güvenilirlik kriterleri, disiplinler ve araştırma soruları ne olursa olsun tüm nitel araştırmaların tasarımını ve değerlendirilmesini yönlendirmelidir. Araştırma hedeflerine bağlı olarak farklı kriterler vurgulanabilir: keşif araştırması inanılırlık ve tutarlılığı vurgular; karşılaştırmalı araştırma aktarılabilirliği vurgular; katılımcı araştırma özgünlüğü vurgular. Nitel bulguları raporlarken, güvenilirliğin nasıl sağlandığını açıkça belirtin; bu, titizliği gösterir ve okuyucuların bulguları değerlendirmesine olanak tanır. Güvenilirlik kriterleri, saf teorik çalışmalar veya literatür taramaları (kendi kalite standartlarına sahip olanlar) için daha az önemlidir, ancak ampirik nitel araştırmalar için esastır.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Çerçeve indirgemeci olabilir: güvenilirlik, beş kriterin önerdiğinden daha karmaşık ve bağlamsaldır; tüm kriterler tüm çalışmalara eşit derecede uygulanmaz.
- Bazı nitel paradigmalar (yapılandırmacı, eleştirel gerçekçi), çerçevenin altında yatan varsayımları reddeder; alternatif kalite çerçeveleri mevcuttur.
- Kriterler genellikle mekanistik olarak kullanılır (kontrol listesi yaklaşımı): 'Üye kontrolü ve yansıtıcılık yaptım, bu nedenle araştırmam güvenilirdir,' kaliteye gerçek bir dikkat gösterilmeden.
- Aktarılabilirlik bazen dış geçerlilik veya genellenebilirlikle karıştırılır; nitel bulgular popülasyon temsili değil, bağlama özgüdür.
- Doğrulanabilirlik, araştırmacı nesnelliğinin mümkün olduğunu varsayar; daha güncel çalışmalar, araştırmacı etkisinin kaçınılmaz olduğunu ve prosedürlerle tam olarak ortadan kaldırılamayacağını kabul eder.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Nitel araştırmada kaliteyi tartışmak için net bir dil ve kriterler sunar, bu da onu profesyonel ve savunulabilir kılar.
- Çerçeve, nicel geçerlilik kavramlarına (inanılırlık ≈ iç geçerlilik, aktarılabilirlik ≈ dış geçerlilik) paraleldir ve bu da onu nicel araştırmacılar için erişilebilir kılar.
- Güvenilirliği sağlamak için birden fazla stratejiyi (üye kontrolü, üçgenleme, yansıtıcılık, denetim izleri) vurgular, araştırmacılara esneklik sağlar.
- Şeffaflık ve belgeleme üzerine odaklanır, araştırma süreçlerini okuyucular için görünür kılar.
- Disiplinler arasında yaygın olarak tanınır; bu kriterleri kullanmak, nitel araştırmayı akademik topluluklar içinde titiz olarak tanınır hale getirir.
Uygulama alanları
- Nitel çalışmaların planlanması ve tasarlanması: araştırmacılar, en başından itibaren metodolojik seçimleri (örnekleme stratejisi, veri toplama yöntemleri, analiz yaklaşımı) bilgilendirmek için güvenilirlik kriterlerini kullanır.
- Nitel bulguların raporlanması: yazarlar, yöntem bölümlerinde güvenilirlik kriterlerini açıkça ele alır ve kalitenin nasıl sağlandığını tartışır.
- Nitel araştırmanın değerlendirilmesi: gözden geçirenler ve okuyucular, yayınlanmış veya yayınlanmamış nitel çalışmaların kalitesini ve titizliğini değerlendirmek için güvenilirlik kriterlerini kullanır.
- Nitel araştırmacıların eğitimi: öğrenciler, nitel araştırmanın mükemmelliğini anlamak için temel kavramlar olarak güvenilirlik kriterlerini öğrenir.
- Disiplinler arası iletişim: güvenilirlik kriterleri, nitel araştırmacıların kalite standartlarını tartışmaları için disiplinler arasında ortak bir dil sağlar.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Güvenilirlik kriterlerini araştırma boyunca tasarım ve raporlama ilkeleri olarak uygulayın. İnanılırlık: Uzun süreli etkileşim (alanda uzun süre kalma), kalıcı gözlem (olayların derinlemesine gözlemlenmesi), üçgenleme (birden fazla yöntem, kaynak, araştırmacı), üye kontrolü (katılımcı doğrulaması) ve olumsuz vaka analizi (bulguları çürüten verileri arama) kullanın. Aktarılabilirlik: Okuyucuların kendi bağlamlarıyla uyumunu değerlendirebilmeleri için çalışma bağlamının, katılımcıların ve bulguların ayrıntılı bir tanımını sunun. Aktarılabilirliği etkileyebilecek bağlamsal faktörleri belgeleyin. Tutarlılık: Bir denetim izi aracılığıyla tüm araştırma kararlarını ve bunların gerekçelerini belgeleyin. Araştırmacı konumunun araştırmayı nasıl şekillendirdiğini incelemek için yansıtıcılık kullanın. Araştırmanın akranlar veya süpervizörler tarafından gözden geçirilmesini sağlayın. Doğrulanabilirlik: Bulguların verilerden ve katılımcıların bakış açılarından kaynaklandığını göstermek için denetim izleri, yansıtıcılık ve dikkatli belgeleme kullanın. Yorumları göstermek için doğrudan alıntılar ve örnekler kullanın. Özgünlük: Çeşitli katılımcı seslerini dahil edin; birden fazla bakış açısını temsil edin. Araştırmanın katılımcılara veya topluluklarına nasıl fayda sağladığını gösterin.
Güvenilirlik kriterlerini kullanarak nitel araştırmayı yöntemleri ve raporlamayı inceleyerek değerlendirin. İnanılırlık: Araştırmacı bulguları doğrulamak için birden fazla veri kaynağı veya yöntemi kullandı mı? Üye kontrolü raporlandı mı? Olumsuz vaka analizi yapıldı mı? Yorum, katılımcıların dil ve anlamlarıyla eşleşiyor mu? Aktarılabilirlik: Bağlam yeterince ayrıntılı olarak tanımlandı mı? Okuyucular kendi ortamlarına uyumu değerlendirebilir mi? Tutarlılık: Yöntemler şeffaf bir şekilde belgelendi mi? Bir denetim izi mevcut mu? Araştırmacı kararları açıklıyor mu? Doğrulanabilirlik: Bulgular alıntılar ve örneklerle veriye dayanıyor mu? Araştırmacı konumu kabul edildi mi? Alternatif yorumlar tartışıldı mı? Özgünlük: Birden fazla ses temsil ediliyor mu? Araştırma katılımcıların endişelerini ele alıyor mu? Farklılıklar arasında anlayışı geliştiriyor mu? Tek bir kriter tüm çalışmalar için eşit derecede önemli değildir; araştırmacı hangi kriterlerin en ilgili olduğunu ve nasıl ele alındığını gerekçelendirmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca prosedürler aracılığıyla güvenilirlik iddiasında bulunmak: üye kontrolü yapmak, yansıtıcı notlar tutmak veya denetim izleri oluşturmak otomatik olarak kaliteyi sağlamaz; bunlar iyi yapılmalı ve anlamlı yoruma entegre edilmelidir.
- Tüm kriterleri eşit ele almak: farklı çalışmalar farklı kriterleri vurgular. Tarihsel bir etnografi inanılırlık ve aktarılabilirliği önceliklendirebilir; katılımcı bir çalışma özgünlüğü vurgulayabilir.
- Güvenilirlik tartışmasını dışlamak: kalitenin kendi kendini gösterdiği varsayılır, inanılırlık, tutarlılık vb.nin nasıl başarıldığını açıkça ele almak yerine.
- Güvenilirlik kriterlerini sonradan gerekçelendirme olarak kullanmak: bunları araştırma tasarımına entegre etmek yerine yalnızca son raporlamada uygulamak.
- Güvenilirliği anlaşmayla karıştırmak: güvenilirlik, tüm katılımcıların bulgularla aynı fikirde olmasını veya okuyucuların bunları onaylamasını gerektirmez.
Sık sorulan sorular
Çalışmamda beş güvenilirlik kriterini nasıl ele almalıyım?
Tüm kriterleri eşit ele almanıza gerek yok; araştırma sorunuza ve tasarımınıza göre önceliklendirin. Tüm çalışmalar inanılırlığı (bulguları veriye dayandırma) ve tutarlılığı (şeffaf yöntemler) ele almalıdır. Aktarılabilirlik, başka bağlamları bilgilendirebilecek keşif çalışmaları için daha önemlidir. Araştırmacı yanlılığının bir sorun olduğu durumlarda doğrulanabilirlik önemlidir. Katılımcı veya savunuculuk araştırmalarında özgünlük daha önemlidir. Çalışmanız için en ilgili olan kriterleri ve bunları nasıl ele aldığınızı açıkça belirtin.
Üye kontrolü güvenilirlik için gerekli midir?
Üye kontrolü önemlidir ancak diğer inanılırlık stratejileri sağlam ise gerekli değildir. Üçgenleme (birden fazla veri kaynağı), uzun süreli etkileşim ve kalıcı gözlem, üye kontrolü olmadan inanılırlık sağlayabilir. Ancak, üye kontrolü verimlidir ve değerlidir. Mümkünse dahil edin; değilse, diğer stratejilerle telafi edin ve üye kontrolünün neden mümkün olmadığını açıklayın.
Aktarılabilirlik, bulgularımın diğer popülasyonlara uygulanması anlamına mı geliyor?
Hayır. Aktarılabilirlik bağlama özgüdür: bulgular, koşullar, şartlar ve katılımcılar benzer olduğunda geçerlidir. Aktarılabilirlik, okuyucuların kendi ortamlarına uyup uymadığını değerlendirebilmeleri için zengin tanımlama (bağlamın ayrıntılı tanımı) yoluyla sağlanır. Genelleme (popülasyon temsili iddiaları) değil, benzer bağlamlarda uygulanabilirlik hakkında bilgilendirilmiş bir yargıdır.
Verileri tek başıma analiz ettiysem araştırmam yüksek güvenilirliğe sahip olabilir mi?
Evet, ancak ek güvenceler gereklidir. Tek analistli araştırmalar, üçgenleme (birden fazla veri kaynağı, yöntem), yansıtıcılık (etkinizi inceleme), olumsuz vaka analizi (çürütücü kanıt arama), denetim izleri (kararları belgeleme) ve üye kontrolü kullanırsanız yüksek güvenilirliğe sahip olabilir. Akran değerlendirmesi (bir meslektaşla analizi tartışma), ortak analist gerektirmeden güvenilirliği güçlendirir.
Bulgularım katılımcıların beyan edilen görüşleriyle çelişirse ne olur?
Bu analitik olarak önemlidir ve veriye dayandığı sürece güvenilirdir. Katılımcıların söylediklerinden farklı yorumlamış olabilirsiniz veya onların bilinçli olarak fark etmediği kalıpları belirlemiş olabilirsiniz. Yorumdaki tutarsızlığı ele alın: yorumların neden farklı olduğunu, verilerin sizin okumanızı destekleyip desteklemediğini ve bunun olgu hakkında ne ortaya koyduğunu tartışın. Tutarsızlıklar hakkındaki şeffaflık, güvenilirliği güçlendirir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. SAGE Publications.
ISBN: 978-0803924314Kopyalandı.Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of Qualitative Research (pp. 105-117). SAGE Publications.
ISBN: 978-0803950671Kopyalandı.Tracy, S. J. (2010). Qualitative quality: Eight big-tent criteria for excellent qualitative research. Qualitative Inquiry, 16(10), 837-851.
DOI kaynağını açKopyalandı.Whittemore, R., Chase, S. K., & Mandle, C. L. (2001). Validity in qualitative research. Qualitative Health Research, 11(4), 522-537.
DOI kaynağını açKopyalandı.