Asil-Vekil Modeli
- Ortaya koyan
- Michael Jensen, William Meckling, Bengt Holmstrom
- Yıl
- 1976
- Tür
- algorithm
- Aile
- Game-theoretic
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Asil-Vekil Modeli, bir asilin (örneğin, sahip, işveren, politika yapıcı) bir vekilin (örneğin, yönetici, çalışan, firma) kendi çıkarına hareket etmesini sağlamak için nasıl teşvik edebileceğini, vekilin özel bilgiye sahip olduğu veya gizli eylemlerde bulunabildiği durumlarda analiz eder.
Jensen ve Meckling tarafından 1976'da biçimselleştirilen model, ahlaki tehlike (vekilin istenenden daha az çaba göstermesi) ve olumsuz seçimden (vekilin elverişsiz bilgiyi gizlemesi) kaynaklanan vekil maliyetlerini tanımlar. Optimal sözleşmeler, teşvikleri risk tahsisi ile dengeler.
Yöntemin mantığı
Birisi adına çalışması için birini işe aldığınızı hayal edin. Çabalarını gözlemleyemezsiniz: sıkı çalışabilir veya gevşeyebilirler. Çabadan kaynaklanan riskin bir kısmını taşıdıkları ve her iki durumda da fayda sağladıkları için, sizin tercih edeceğinizden daha az çaba gösterebilirler. Çözüm, ödemelerini sonuca bağlamaktır: görev başarılı olursa, daha fazla kazanırlar. Ancak bu, kaçınmak isteyecekleri bir riske maruz bırakır. Optimal sözleşme, teşvikleri (sıkı çalışmaya itmek) riskten (kötü şansdan korumak) dengeler. Aşırı teşvik, vekilin aşırı risk taşımasına neden olur; çok azı motivasyonu ortadan kaldırır.
Tarih
Michael Jensen ve William Meckling, 1976'da mülkiyet ve kontrolün ayrılmasının vekil maliyetleri yarattığını açıklayan vekil teorisini tanıttı. Bengt Holmstrom'un 1980'ler-90'lardaki çalışmaları, gizli eylemler ve bilgi altında optimal sözleşme için titiz çözümler sundu. Katkıları, Holmstrom ve Hart'a 2016 Nobel Ödülü'nü kazandırdı. Vekil teorisi, kurumsal finans, organizasyon ekonomisi ve sözleşme tasarımının temeli haline geldi.
Ne zaman kullanılır?
İstihdam, yönetim tazminatı, tedarik, düzenleme veya sigorta için sözleşmeler tasarlarken asil-vekil analizini uygulayın. Eylemlerin gözlemlenemediği ve vekillerin aksi takdirde asilin çıkarına aykırı hareket edebileceği durumlarda kullanın. Kurumsal yönetimde (yönetici ve hissedar çıkarlarını uyumlu hale getirme), kamu sektörü yönetiminde (memurları izleme) ve finansal sözleşmelerde (çabayı teşvik etme) önemlidir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Asilin sonucu gözlemlediğini varsayar; sonuçların gözlemlenemediği veya çok geciktiği durumlarda sözleşmelerin tasarlanması daha zordur
- Vekilin riskten kaçındığını varsayar; riskten kaçınmayan vekillerin o kadar fazla teşvik indirimine ihtiyaç duymayabileceği
- Vekillerin etkileşimde bulunduğu çoklu vekil ortamlarını (takım ahlaki tehlikesi) ele almaz
- Kardinal fayda ve belirli dağılım varsayımları gerektirir; karşılaştırmalı statikler varsayımlara duyarlıdır
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Hiyerarşik organizasyonlardaki vekil maliyetlerini ve bunların verimlilik üzerindeki etkilerini açıklar
- Teşvikleri riske karşı dengeleyen optimal teşvik tasarımı için bir çerçeve sağlar
- Olumsuz seçim, çoklu görev ve kariyer endişelerine genişletilebilir
- Gerçek sözleşmelere (yönetici tazminatı, ürün paylaşımı, sigorta muafiyetleri) yüksek derecede uygulanabilir
Uygulama alanları
- Yönetici tazminatı: uzun vadeli hissedar değeri yaratılmasını teşvik etmek için hisse senedi opsiyonları ve ikramiye yapıları tasarlamak
- Sigorta sözleşmeleri: ahlaki tehlikeyi caydırırken teminatı sağlamak için muafiyet ve ortak ödeme belirlemek
- Ürün paylaşımı ve tarım sözleşmeleri: arazi sahibi ve kiracı arasında çıktıyı bölerek teşvikleri uyumlu hale getirmek
- Tedarik ve kamu-özel ortaklıkları: maliyeti en aza indirmek ve kaliteyi sağlamak için ödeme planları yapılandırmak
- Düzenleyici sözleşmeler: verimliliği teşvik etmek için kamu hizmetleri ve düzenlenmiş firmalar için cezalar ve sübvansiyonlar tasarlamak
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Asili ve vekili, asilin amacını ve asilin eylemleri ve sonuçları gözlemleme yeteneğini belirtin.
Vekilin eylem alanını ve asil tarafından hangi eylemlerin gözlemlenemez olduğunu (ahlaki tehlikeye neden olan gizli eylemler) belirleyin.
Asilin beklenen ödemesini, vekilin teşvik kısıtlamaları dahilinde maksimize eden tazminat planını (genellikle gözlemlenebilir sonucun bir fonksiyonu olarak ücret) belirleyin.
Optimal sözleşmenin, vekili asilin tercih ettiği eylemi seçmeye teşvik ettiğini doğrulayın (vekilin sapma teşviki yoktur).
Sık yapılan hatalar
- Yüksek güçlü teşviklerin her zaman asil ödemesini iyileştireceğini varsaymak; aşırı teşvikler vekilleri değer vermedikleri riske maruz bırakır
- Gizli eylemi (ahlaki tehlike) gizli bilgi (olumsuz seçim) ile karıştırmak; her biri farklı sözleşme tasarımı gerektirir
- Vekil maliyetlerinin dengede var olduğunu göz ardı etmek; sözleşmeler onları ortadan kaldıramaz, yalnızca en aza indirebilir
- Farklı riskten kaçınma düzeylerine sahip vekillerin farklı sözleşmelere (ayıran denge) ihtiyaç duyabileceğini unutmak
Sık sorulan sorular
Asil neden vekili çabayı gözlemlemek için basitçe izleyemiyor?
İzleme maliyetlidir ve genellikle uygulanamaz. Çaba tipik olarak gözlemlenemez (vekil uzaktan çalışır) veya izleme maliyetleri ahlaki tehlikeyi ortadan kaldırmanın faydalarını aşar. Ödemeyi gözlemlenebilir sonuçlara (kâr gibi) bağlayan sözleşmeler, daha düşük maliyetle teşvikler sağlar.
Ahlaki tehlike ile olumsuz seçim arasındaki fark nedir?
Ahlaki tehlike, bir sözleşme imzalandıktan sonra meydana gelir: vekil, asilin ödemesini kötüleştiren gizli eylemlerde bulunur. Olumsuz seçim, sözleşme öncesinde meydana gelir: vekilin, asilin doğrulayamadığı tür (örneğin, yetenek) hakkında gizli bilgisi vardır. Her ikisi de teşvik uyumlu sözleşmeler gerektirir ancak farklı aşamalarda.
Neden optimal sözleşmeler genellikle ödemeyi kusurlu sonuç ölçümlerine bağlar?
Çünkü çabanın mükemmel ölçümleri uygulanamaz. Ödemeyi gürültülü sonuç ölçümlerine (örneğin, firma kârı) bağlamak, çabayı kusurlu bir şekilde teşvik eder ancak vekili rastgele sonuç dalgalanmalarına maruz bırakır. Optimal sözleşme, teşvik gücünü risk maruziyetiyle dengeler.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.
DOI kaynağını açKopyalandı.Holmstrom, B. (1991). The firm as a subpoena server. Journal of Law, Economics and Organization, 7(2), 53-64.
Yayın kaynağını açKopyalandı.