Yaşam Tarihi Araştırması — Biyografik Anlatı Yöntemi
- Ortaya koyan
- William I. Thomas and Florian Znaniecki (sociological tradition); Robert Atkinson (interview method)
- Yıl
- Early 20th century (Thomas & Znaniecki 1918–1920); systematised as interview method in the 1990s
- Tür
- Qualitative research method
- Aile
- Narrative Inquiry
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Yaşam tarihi araştırması, kapsamlı biyografik görüşmeler ve kişisel belgelerin analizi yoluyla bir bireyin yaşamının tamamını — veya önemli bir bölümünü — yakalayan nitel bir yöntemdir.
Erken Chicago Okulu sosyolojisinde kök salan bu yöntem, her yaşam öyküsünü daha geniş sosyal, kültürel ve tarihsel güçlere açılan bir pencere olarak ele alır. Araştırmacı ve katılımcı, kişisel deneyimin daha geniş sosyal yapılar ve süreçler tarafından nasıl şekillendiğini ve bunun karşılığında bu yapıları nasıl şekillendirdiğini aydınlatan bir anlatı hesabı birlikte oluşturur.
Yöntemin mantığı
Yaşam tarihi araştırmasını, sosyal bilimler amacı güden derinlemesine bir biyografi yazmak gibi düşünün. Bir veya daha fazla uzun oturumda katılımcıyla oturup ondan yaşam öyküsünü — veya araştırmanızın sorusuyla en ilgili dilimini — anlatmasını istersiniz. Ortaya çıkan sadece gerçekler değil, anlamlardır: kişinin başına gelenleri nasıl anlamlandırdığı, zaman içinde değişimi, dönüm noktalarını ve kimliği nasıl anlattığıdır. Araştırmacı daha sonra bu öyküyü analitik olarak okur ve katılımcının içinde yaşadığı sosyal dünya hakkında ne ortaya koyduğunu sorar. Zengin bir şekilde belgelenmiş tek bir yaşam, binlerce kişiden oluşan bir anketin ulaşamayacağı örüntüleri aydınlatabilir.
Tarih
Yaşam tarihi araştırması, William I. Thomas ve Florian Znaniecki'nin göç ve sosyal değişimi izlemek için kişisel mektupları ve otobiyografileri kullandığı The Polish Peasant in Europe and America (1918–1920) adlı dönüm noktası niteliğindeki çalışmalarıyla sosyoloji alanında Chicago Okulu aracılığıyla girdi. Yöntem 1920'ler-1940'lar boyunca gelişti ve 1970'lerin sözlü tarih hareketi ve kadınların deneyimlerini tarihsel görünmezlikten kurtarmak için biyografik yöntemler kullanan feminist bilim insanları tarafından yeniden canlandırıldı. Robert Atkinson'ın The Life Story Interview (1998) adlı eseri, yaygın olarak benimsenen pratik bir çerçeve sundu. Ken Plummer'ın Documents of Life (ilk olarak 1983'te yayınlandı, 2001'de revize edildi) adlı eseri, etkili olmaya devam eden teorik bir hümanist temel sağladı.
Ne zaman kullanılır?
Yaşam tarihi araştırması, araştırma sorusu bireysel deneyimin sosyal bağlamla ilişkili olarak zaman içinde nasıl geliştiğiyle ilgili olduğunda — kimlik oluşumu, sosyal hareketlilik, göç, dayanıklılık, kariyer yörüngeleri veya tarihsel olayların kişisel yaşamlar üzerindeki uzun vadeli etkisi hakkındaki sorular — uygun bir seçimdir. Bireysel vakaların anlaşılmasının derinliğinin, kapsama alanının genişliğinden daha değerli olduğu, söz konusu sosyal olgunun henüz iyi anlaşılmadığı ve katılımcı popülasyonunun konu hakkında doğrudan, zengin biyografik deneyime sahip olduğu durumlarda en uygunudur. Amacın yaygınlığı ölçmek, hipotezleri test etmek veya bulguları istatistiksel olarak bir popülasyona genellemek olduğu durumlarda uygun değildir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Bulgular bağlama özgüdür ve istatistiksel olarak genellenemez; aktarılabilirlik, okuyucunun bağlamsal benzerlikler hakkındaki yargısına bağlıdır.
- Hem araştırmacı hem de katılımcı için son derece zaman alıcıdır — tam yaşam tarihi görüşmeleri birkaç hafta boyunca birden fazla oturumu kapsayabilir.
- Bellek seçici ve yeniden yapılandırıcıdır; katılımcıların geriye dönük anlatıları mevcut koşullar ve anlatım eyleminin kendisi tarafından şekillendirilir.
- Etik karmaşıklık yüksektir: hassas kişisel materyallerin ifşası dikkatli anonimleştirme gerektirir ve yöntemin işbirlikçi doğası profesyonel sınırları bulanıklaştırabilir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Kesitsel yöntemlerin yapamayacağı bir şekilde, yaşamların, kimliklerin ve sosyal konumların zaman içinde nasıl değiştiğini ve geliştiğini — zamansal derinliği yakalar.
- Somut biyografik kanıtlar aracılığıyla bireysel eylem ile sosyal yapı arasındaki etkileşimi aydınlatır.
- Özellikle marjinalleştirilmiş, susturulmuş veya yeterince incelenmemiş, deneyimleri ana akım kayıtlarda yer almayan popülasyonlara ses verme konusunda güçlüdür.
- Yaşanmış deneyimlere dayanan yeni hipotezler ve teorik içgörüler üretebilen zengin bağlamsal veriler sağlar.
- Kişisel belgelerle (günlükler, mektuplar, kayıtlar) üçgenleme, anlatı hesaplarının güvenilirliğini güçlendirebilir.
Uygulama alanları
- İlk nesil göçmenlerin yaşam seyri boyunca kimlik, aidiyet ve sosyal hareketliliği nasıl inşa ettiklerini izlemek.
- Çocukluk yoksulluğunun, kurumsal bakımın veya erken eğitim dezavantajının uzun vadeli biyografik sonuçlarını anlamak.
- Mesleki kimliği ve tükenmişliği anlamak için öğretmenlerin, hemşirelerin veya sosyal hizmet uzmanlarının profesyonel ve kişisel yörüngelerini belgelemek.
- Tanıklıkları korumak ve dayanıklılığı anlamak için savaş, zorla yerinden edilme, siyasi hapis gibi tarihsel travma mağdurlarının deneyimlerini yeniden canlandırmak.
- Kronik hastalığın veya engelliliğin yaşam projelerini, ilişkileri ve benlik kavramını zaman içinde nasıl yeniden şekillendirdiğini incelemek.
- Yaşam şanslarını ve anlatısal benlik sunumunu şekillendiren biyografik güçler olarak cinsiyet, ırk veya sınıfı araştırmak.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, biyografik odak noktasını — ister tüm yaşam seyri ister belirli bir yaşam alanı (örneğin, kariyer, göç, hastalık) — tanımlar ve sembolik etkileşimcilik, feminist biyografi veya eleştirel teori gibi teorik bir çerçeve seçer. Katılımcılar hassas kişisel materyaller açıkladığı için etik planlama özellikle titizdir; herhangi bir veri toplama başlamadan önce gizlilik anlaşmaları, anonimleştirme stratejileri ve katılımcı inceleme prosedürleri oluşturulur.
Katılımcılar, incelenen olgu veya sosyal pozisyon hakkında doğrudan, zengin deneyime sahip oldukları için amaçlı olarak seçilir. Her yaşam tarihi derinlemesine ayrıntılı olduğundan, örneklem boyutları kasıtlı olarak küçüktür — tipik olarak 1 ila 20 birey — ve seçim kriteri, temsil edicilikten ziyade deneyimsel zenginliktir. Kar küresi veya topluluk yönlendirmeli örnekleme, marjinalleştirilmiş veya ulaşılması zor grupları incelerken yaygındır.
Veriler, bir veya daha fazla kapsamlı, açık uçlu biyografik görüşme yoluyla toplanır. Araştırmacı, geniş bir anlatı istemiyle başlar — 'Bana hayatının hikayesini anlat' veya 'Bugün bulunduğun yere nasıl geldiğini anlat' — ve kesintiye uğratmadan dinler, önemli bölümleri, geçişleri ve dönüm noktalarını detaylandırmayı teşvik eden sorularla takip eder. Tam yaşam tarihleri için birden fazla oturum yaygındır. Anlatıyı üçgenlemek için kişisel belgeler — günlükler, mektuplar, fotoğraflar, resmi kayıtlar — görüşmeyi destekleyebilir.
Görüşme kayıtları, analitik ağırlık taşıyan duraklamaları, vurguları ve duygusal ipuçlarını koruyarak kelimesi kelimesine yazıya dökülür. Transkriptler, katılımcıların hesaplarındaki olgusal hataları düzeltmelerine ve daha fazla düşünmelerine olanak tanıyan üye kontrolü için mümkün olduğunda katılımcılara iade edilir. Görüşme bağlamına ilişkin araştırmacının gözlemlerini kaydeden saha notları transkripte eklenir.
Anlatı bütünsel ve tematik olarak okunur. Bütünsel analiz, öyküyü bir bütün olarak ele alır — genel seyrini, dönüm noktalarını, sessizliklerini ve anlatıcının zaman içinde kendini konumlandırma biçimini inceler. Tematik analiz, veri kümesi boyunca tekrarlayan konuları, metaforları ve değerlendirici çerçeveleri tanımlar. Bağlamsal analiz, kişisel anlatıyı belgelenmiş tarihsel ve sosyal koşullar içinde konumlandırır. Atkinson'ın çerçevesini izleyen araştırmacılar, anlatıyı yapılandıran yaşam alanları olarak çocukluk, aile, eğitim, iş, aşk ve topluluğa dikkat eder.
Bulgular, katılımcının kendi sözlerini araştırmacının analitik yorumlarıyla birleştiren kapsamlı vaka hesapları olan zengin ayrıntılı anlatı portreleri olarak sunulur. Birden fazla katılımcı söz konusu olduğunda vaka karşılaştırmaları, bireysel farklılığı ortadan kaldırmadan paylaşılan örüntüleri belirler. Hesabın birlikte inşasında araştırmacının rolüne ilişkin yansıtıcılık, yazılı raporda açıkça belirtilir.
Sık yapılan hatalar
- Yaşam öyküsünü, olgusal bir otobiyografi olarak değil, inşa edilmiş bir anlatı olarak ele almak — analitik değer, yalnızca olayların ne olduğunda değil, katılımcıların olaylardan nasıl anlam çıkardığında yatar.
- Araştırmacı tarafından yönlendirilen sorularla çok erken kesmek, anlatıyı katılımcının önemli gördüğü şeyden uzaklaştırır ve araştırmacının yorumlayıcı çerçevesini erken dayatır.
- Yansıtıcılığı ihmal etmek — araştırmacının kendi sosyal konumu, varsayımları ve katılımcıyla olan ilişkisi kaçınılmaz olarak hangi öykülerin anlatıldığını ve nasıl duyulduğunu şekillendirir; bunu ele almamak çalışmanın güvenilirliğini zayıflatır.
- Anonimliği aşırı vaat etmek — yaşam tarihleri o kadar spesifiktir ki, özellikle küçük topluluklarda tam kimliksizleştirme genellikle imkansızdır; katılımcılar, hassas bilgileri açıklamadan önce gizliliğin sınırlarını anlamalıdır.
- Çok büyük bir örneklem denemek — 30 tam yaşam tarihi görüşmesi yapmak nadiren pratiktir; yöntemin gücü derinlikte yatar ve 3-10 zengin belgelenmiş vakadan oluşan küçük bir amaçlı örneklem, yüzeysel daha büyük bir örneklemden daha güçlü bulgular üretecektir.
Sık sorulan sorular
Yaşam tarihi araştırması ile sözlü tarih arasındaki fark nedir?
Her iki yöntem de kapsamlı biyografik görüşmeler kullanır, ancak sözlü tarih öncelikle tarihsel tanıklığı korumaya ve geçmişi katılımcıların bakış açılarından anlamaya odaklanır, genellikle arşiv veya halk tarihi amaçları için. Yaşam tarihi araştırmasının açık bir sosyal bilim analitik amacı vardır — biyografik anlatıyı sosyal süreçler, kimlik ve bireysel yaşamlar ile sosyal yapılar arasındaki ilişki hakkında teorileştirmek için kullanır. Yöntemler pratikte önemli ölçüde örtüşür ve araştırmacılar bazen her iki amacı da birleştirir.
Yaşam tarihi araştırması, anlatı analizinden nasıl farklıdır?
Yaşam tarihi araştırması bir veri toplama ve çalışma tasarımıdır: ne tür veri topladığınızı (zaman içinde kapsamlı biyografik anlatılar) ve nasıl topladığınızı (çok oturumlu görüşmeler, kişisel belgeler) tanımlar. Anlatı analizi, yaşam tarihleri de dahil olmak üzere ancak bunlarla sınırlı olmayan birçok anlatı verisine uygulanabilen analitik bir yaklaşımdır. Yaşam tarihi araştırması yapabilir ve ardından transkriptlerinize anlatı analizi uygulayabilirsiniz — ikisi tamamlayıcıdır ve birçok yaşam tarihi çalışması birincil yorumlama biçimi olarak anlatısal analitik teknikler kullanır.
Bir yaşam tarihi çalışması için kaç katılımcıya ihtiyacım var?
Yaşam tarihi araştırmasında örneklem boyutu kasıtlı olarak küçüktür çünkü amaç derinliktir, genişlik değil. Tek bir yoğun yaşam tarihi, vaka teorik olarak anlamlıysa, tamamlanmış, yayınlanabilir bir çalışmayı oluşturabilir. 3-10 katılımcılı çalışmalar yaygındır; 20'den fazla katılımcılı çalışmalar nadirdir ve genellikle tematik nitel görüşmelere daha yakındır, klasik yaşam tarihi çalışmasına değil. Temel ilke, incelenen olgu hakkında en zengin, en doğrudan deneyime sahip katılımcıların amaçlı seçimidir.
Yaşam tarihi görüşmelerini başka veri kaynaklarıyla birleştirebilir miyim?
Evet — üçgenleme şiddetle tavsiye edilir. Günlükler, mektuplar, fotoğraflar ve resmi kayıtlar (okul raporları, istihdam kayıtları, tıbbi notlar) gibi kişisel belgeler, anlatı hesabını doğrulayabilir, karmaşıklaştırabilir veya zenginleştirebilir. Saha gözlemleri ve ikincil tarihsel kaynaklar daha fazla bağlam ekler. Bu kaynakların yakınsaması veya ıraksaması analitik olarak anlamlıdır, çünkü katılımcının sözlü anlatısında hangi yaşam yönlerini öne çıkarmayı veya atlamayı seçtiğini ortaya koyar.
Katılımcı kimliğiyle ilgili etik zorlukla nasıl başa çıkarım?
Yaşam tarihleri çok spesifik olduğundan — yerler, tarihler, ilişkiler ve olaylar adlandırılarak — standart anonimleştirme (isimleri değiştirme) genellikle kimlik tespitini önlemek için yetersizdir, özellikle küçük topluluklarda. En iyi uygulamalar şunları içerir: katılımcılarla tam olarak neyin yayınlanabileceği konusunda pazarlık yapmak, kompozit anonimleştirme (gerekli olmayan ayrıntıları katılımcılar arasında birleştirme), taslak temsilleri inceleme ve onay için katılımcılarla paylaşmak ve katılımcılara tam anonimliğin her zaman garanti edilemeyeceği konusunda şeffaf olmak. İşe alım başlamadan önce kurumsal bir inceleme kurulundan etik onay alınmalıdır.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Atkinson, R. (1998). The Life Story Interview. Sage.
ISBN: 978-0761904496Kopyalandı.Plummer, K. (2001). Documents of Life 2: An Invitation to a Critical Humanism. Sage.
Yayın kaynağını açKopyalandı.