İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Makale Gönderim Süreci: Yazım Hazırlığından Yayınlanmaya

Ortaya koyan
Journal editors and publishing community; standards documented by ICMJE and COPE
Yıl
1950
Tür
Guideline
Aile
publication-process

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Hakemli bir dergiye makale göndermek, hazırlık, gönderim, editoryal ön inceleme, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayınlama olmak üzere çok aşamalı bir süreçtir.

Her aşamayı anlamak, yazarların yaygın tuzaklardan kaçınmasına ve gerçekçi beklentiler oluşturmasına yardımcı olur. Çoğu dergi, yazarları süreç boyunca yönlendiren çevrimiçi gönderim sistemleri (ScholarOne, Editorial Manager, OJS) kullanır. Gönderimden ilk editoryal karara kadar genellikle 30–90 gün sürer; kabulden yayına kadar derginin iş yüküne ve üretim takvimine bağlı olarak ek 30–180 gün sürebilir. Dergiler kabul oranları (Nature %5, uzmanlık dergileri %30–50) ve inceleme süreleri açısından farklılık gösterir. Göndermeden önce derginin politikalarını ve zaman çizelgelerini bilmek hayal kırıklığını önler.

Yöntemin mantığı

Hakem değerlendirme süreci, kalite kontrolü işlevi görür: editörler ve hakemler, dergi alanını ve okuyucu dikkatini yatırmadan önce bir çalışmanın yeni olup olmadığını, metodolojik olarak sağlam olup olmadığını ve uygun şekilde raporlanıp raporlanmadığını değerlendirir. Bir derginin bakış açısından, her ay yüzlerce makale alırlar; verimli bir şekilde ön inceleme yapmalı, zayıf çalışmaları tam hakem değerlendirmesinden önce 'masa başı reddi' ile reddetmeli, sınırda olanları hakemlere göndermeli ve yalnızca en güçlüleri kabul etmelidirler. Bir yazarın bakış açısından bu şu anlama gelir: (1) uygun bir dergi seçmek (konunuzla ilgilenen bir okuyucu kitlesine sahip ve kapsamına uyan bir dergi), (2) cilalı bir makale göndermek (masa başı reddi genellikle kötü yazım veya bariz kusurlardan kaynaklanır) ve (3) reddedilme ve revizyona hazırlıklı olmak. Çoğu yazar yayınlanmadan önce birden fazla reddedilme yaşar; bu normaldir.

Tarih

Hakem değerlendirmesi, 17. yüzyılda gayri resmi olarak ortaya çıktı; Londra Kraliyet Cemiyeti (1660'ta kuruldu) bunu yayınlanmadan önce makalelerin kalitesini değerlendirmek için bir mekanizma olarak uygulamaya koydu. Modern hakem değerlendirmesi, 1960'lar–1970'lerde tıp dergilerinde biçimselleştirildi. İlk resmi hakem değerlendirme süreci (adlandırılmış hakemler ve yapılandırılmış değerlendirme ile) 1990'larda tıp dergileri tarafından uygulandı. Bugün, hakem değerlendirmesi akademik yayıncılığın altın standardıdır, ancak tartışmalıdır: eleştirmenler yavaş, önyargılı ve gönderim hacmi tarafından ezildiğini belirtmektedir. Alternatifler (açık hakem değerlendirmesi, hızlı izleme dergileri, ön baskılar) ortaya çıkmıştır, ancak geleneksel hakem değerlendirmesi güvenilir akademik yayıncılık için standart olmaya devam etmektedir. ICMJE ve COPE, şeffaflığı ve adaleti iyileştirmek için hakem değerlendirmesi için standartları belgelemiştir.

Ne zaman kullanılır?

Tüm orijinal araştırmalar için hakemli dergilerde yayınlanmak üzere resmi hakem değerlendirme sürecini kullanın. Bu, güvenilir akademik yayıncılığın standart yoludur. Alternatifler (ön baskılar, açık erişim depoları, kendi kendine yayınlama) hakem değerlendirmesinin kalite kontrolünden yoksundur ve daha düşük güvenilirliğe sahiptir (ancak ön baskılar resmi hakem değerlendirmesinden önce hızlı iletişim olarak giderek daha fazla kullanılmaktadır). En yüksek etki için, çalışmanızın kalitesi ve yeniliğiyle eşleşen dergileri hedefleyin. Daha hızlı yayın için, daha kısa işlem sürelerine sahip açık erişim dergilerini seçin (ancak dönüş süreleri büyük ölçüde değişir). Aynı anda yalnızca bir dergiye gönderin (çoğu dergi bunu gerektirir); reddedilirse, başka bir yere gönderebilirsiniz.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Yavaş yayın: gönderimden yayına kadar genellikle 6–12 ay sürer; hızla gelişen konular (örneğin, pandemi araştırmaları) için gecikmeler bulguların güncelliğini yitirmesi anlamına gelir.
  • Red risk: birçok kaliteli makale reddedilir (özellikle yüksek etkili dergilerde); kabul edilmeden önce birden fazla reddedilme yaygındır.
  • Hakem önyargısı: hakemler rakip olabilir veya çıkar çatışmaları olabilir; bazı dergiler ve hakemler bunu ele almada diğerlerinden daha iyidir.
  • Alan kısıtlamaları: dergiler makale uzunluğunu ve şekil/tablo sayısını sınırlar; önemli ayrıntılar ek materyallere aktarılabilir.
  • Yayın önyargısı: olumlu sonuçların gönderilme ve kabul edilme olasılığı daha yüksektir; sıfır veya olumsuz sonuçlar yetersiz temsil edilir, kanıt sentezini bozar.

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Kalite güvencesi: hakem değerlendirmesi hataları yakalar, önyargıları belirler ve netliği artırır; yayınlanan makaleler okuyuculara ulaşmadan önce incelenir.
  • Güvenilirlik: hakemli dergilerde yayınlanmak, çalışmanın bilimsel standartları karşıladığını gösterir; işverenler, fon sağlayanlar ve kamuoyu hakemli yayınlara güvenir.
  • Geri bildirim: hakem yorumları, makale reddedilse bile, çalışmayı ve gelecekteki gönderimleri iyileştirmek için değerli bilgiler sağlar.
  • Keşfedilebilirlik: yayınlanan makaleler veritabanlarında (MEDLINE, Web of Science, Scopus) indekslenir; hakemli statü bulunabilirliği artırır.
  • Atıf: hakemli yayınlar 'altın standart' kanıt olarak kabul edilir; sistematik derlemelerde ve klinik kılavuzlarda daha ağır basarlar.

Uygulama alanları

  • İlk makalenizi gönderime hazırlama: derginin yazar kılavuzlarını dikkatlice kontrol edin; sağlanan bir şablon kullanın; gönderimden önce ortak yazarların incelemesini ve geri bildirimini sağlayın.
  • Reddi ele alma: editörün geri bildirimini analiz edin; masa başı reddi ise (genellikle hakem değerlendirmesi olmadan), derginin uygun bir seçim olup olmadığını düşünün; hakem değerlendirmesi reddi ise (hakem geri bildirimi sağlandıysa), yorumları başka bir dergi için makaleyi güçlendirmek üzere kullanın.
  • Revizyon taleplerine yanıt verme: tüm hakem yorumlarını noktadan noktaya ele alın; bir yoruma katılmıyorsanız, nedenini açıkça açıklayın; pozisyonunuzu desteklemek için kanıt (referanslar, veriler) sağlayın. Her yoruma katılmasanız bile saygı ve etkileşim gösterin.
  • Hakem seçimi: dergi önerilen hakemler isterse, çalışmaları ilgili ancak rakip olmayan 3–5 araştırmacı önerin (eski danışmanlardan, işbirlikçilerden veya acı rakiplerden kaçının).

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Tipik dergi gönderim süreci: (1) Makale hazırlığı: derginin Yazarlar İçin Talimatları (yazar kılavuzları) uyarınca makaleyi yazın ve revize edin. Yöntemlerin tekrarlanabilir olduğundan, sonuçların araştırma sorusuna uyduğundan ve tartışmanın bulguları aşırıya kaçmadan yorumladığından emin olun. Netlik, doğruluk ve eksiksizlik için kendi kendine inceleme yapın. (2) Dergi seçimi: kapsamına (dergi bu tür araştırmaları yayınlıyor mu?), hedef kitlesine (kim okuyor?) ve etkisine/prestijine (derginin sıralaması nedir?) göre hedef dergi(ler)i belirleyin. Derginin kabul oranını kontrol edin (Journal Citation Reports'ta veya derginin web sitesinde bulunur). (3) Gönderim: derginin gönderim sistemine kaydolun. Makaleyi, şekilleri, tabloları ve ek materyalleri yükleyin. Çalışmayı, önemini ve neden dergiye uygun olduğunu özetleyen bir ön yazı (1–2 paragraf) sağlayın. Yazar adlarını, bağlı oldukları kurumları ve iletişim bilgilerini listeleyin. Potansiyel hakemler önerin (isteğe bağlı ama faydalı; editörler politikaya göre önerileri kullanır veya görmezden gelir). (4) İlk tarama (1–2 hafta): editör, yeniliği ve uygunluğu değerlendirmek için başlığı, özeti ve girişi okur. Makale derginin kapsamına uymuyorsa veya bariz kusurları varsa (büyük metodoloji hataları, kötü İngilizce), hakem değerlendirmesi yapılmadan masa başı reddi gerçekleşir. Masa başı reddi oranları, dergi prestijine bağlı olarak tipik olarak %20–50'dir. (5) Hakem değerlendirmesi (masa başı reddi yapılmadıysa): editör makaleyi tipik olarak 2–4 hakeme (genellikle ücretsiz gönüllüler) gönderir. Hakemlerin makaleyi değerlendirmesi ve rapor sunması için 4–8 haftası vardır. Değerlendirmeler, yöntemlerin geçerliliğini, bulguların önemini, yazımın netliğini ve dergi kapsamına uygunluğunu değerlendirir. (6) Editoryal karar: editör hakem raporlarını sentezler ve bir karar verir: Kabul (ilk gönderimde nadir), Küçük Revizyonlar (hakem yorumlarını ele alın, yeniden gönderin), Büyük Revizyonlar (önemli değişiklikler, genellikle yeniden değerlendirme gerektirir) veya Red. Karar yazara bildirilir. Tipik zaman çizelgeleri: küçük revizyonlar 3–4 hafta dönüş süresi; büyük revizyonlar 6–8 hafta. (7) Revizyon ve yeniden gönderim: yazar, tüm hakem ve editör yorumlarını ele alarak makaleyi revize eder. Her yorumun nasıl ele alındığını açıklayarak hakemlere noktadan noktaya bir yanıt hazırlayın (örneğin, 'Hakem 1, Yorum A: Dışlama kriterleri hakkında daha fazla ayrıntı ekledik (bkz. sayfa 5, satırlar 12–15)'). Revize edilmiş makaleyi yanıt mektubuyla birlikte yeniden gönderin. (8) İkinci değerlendirme (büyük revizyonlar için): editör, endişelerin giderildiğini doğrulamak için revize edilmiş makaleyi hakemlere geri gönderebilir. İkinci değerlendirme kabul veya daha fazla revizyona yol açabilir. (9) Kabul ve yayınlama: kabul edildikten sonra makale üretime girer (kopya düzenleme, düzeltme okuma, dizgi). Kanıtlar (sayfa kanıtları) yazarın son doğrulaması için gönderilir; hatalar düzeltilir. Makale önce çevrimiçi olarak yayınlanır (genellikle kabulden 1–2 hafta sonra), ardından dergi basılı formatta yayınlıyorsa basılı olarak yayınlanır. Kabulden çevrimiçi yayına kadar geçen süre: ortalama 2–4 hafta; basılı yayına kadar: 3–6 ay.

2

Kaliteli gönderimler şu kriterleri karşılar: (1) Yazar kılavuzlarına uyum: makale formatı, referans stili, şekil/tablo formatı dergi gereksinimleriyle eşleşir. (2) Tamlık: gerekli tüm bölümler mevcuttur ve eksiksizdir (Yöntemler tekrarlanabilirlik için yeterlidir; Sonuçlar araştırma sorularını ele alır; Tartışma bulguları bağlamına oturtur). (3) Netlik: yazım açık, dilbilgisi doğru ve içerik iyi organize edilmiştir. (4) Uygun dergi seçimi: derginin kapsamı ve okuyucu kitlesi makalenin konusuyla eşleşir. (5) Yenilik: çalışma yeni bir katkı sağlar (daha önce yayınlanmamış, eşzamanlı gönderimlerle çakışmayan). (6) Sağlam metodoloji: çalışma tasarımı uygundur, örneklem büyüklüğü gerekçelendirilmiştir, analiz planı önceden belirlenmiş veya uygun şekilde açıklanmıştır. (7) Şeffaflık: sınırlılıklar kabul edilir; çıkar çatışmaları açıklanır; fon kaynakları raporlanır. Editörler bu faktörleri masa başı incelemesi sırasında gayri resmi olarak değerlendirir; hakemler tam hakem değerlendirmesi sırasında bunları resmi olarak değerlendirir.

3

Yazarlar tipik olarak dört karardan birini alırlar: (1) Kabul (ilk gönderimde nadir, genellikle <%5): makale hiçbir veya küçük revizyonlarla kabul edilir. (2) Küçük Revizyonlar: yazarlardan hakem yorumlarını ele almaları ve yeniden göndermeleri istenir. Yorumlar kapsamlı bir şekilde ele alınırsa, küçük revizyonlar genellikle ilk yeniden gönderimde kabul edilir. Kabul olasılığı: %70–90. (3) Büyük Revizyonlar: önemli değişiklikler gereklidir; yeniden gönderilen makale muhtemelen yeniden değerlendirilecektir. Kabul garanti değildir. Yeniden gönderimde kabul olasılığı: %40–60. (4) Red: makale mevcut haliyle dergi için uygun değildir. Yazarlar başka bir dergiye gönderebilir veya ek çalışma yaparak büyük revizyonlardan sonra aynı dergiye yeniden gönderebilirler (ancak editörler genellikle reddedilen makalelerin yeniden gönderilmesini caydırır). Yeniden gönderilirse kabul olasılığı: büyük yeni veri eklenmedikçe <%20. Üst düzey dergilerde (Nature, Science, Lancet) reddedilme oranları %85–95'tir; uzmanlık dergilerinin reddedilme oranları daha düşüktür (%50–70).

Sık yapılan hatalar

  • Yanlış dergiyi seçmek: makalenizin kapsamı dışındaki bir dergiye göndermek (çok yüksek etki, farklı okuyucu kitlesi, farklı çalışma türü) masa başı reddedilme olasılığını artırır.
  • Kötü sunum: bariz hataları olan bir makale göndermek (dilbilgisi, biçimlendirme, belirsiz yazım) editörlere özen göstermediğinizi gösterir; masa başı reddi muhtemeldir.
  • Eksik Yöntemler: Yöntemler belirsiz veya tekrarlanabilirlik için yetersizse, hakemler reddedilme veya büyük revizyon önerecektir.
  • Birden fazla dergiye eşzamanlı gönderim: çoğu dergi aynı makaleyi aynı anda birden fazla yere göndermeyi yasaklar; buna uymamak reddedilmeye ve itibarınıza zarar verebilir.
  • Gerçekçi olmayan beklentiler: hızlı yayın veya garantili kabul beklemek; hakem değerlendirmesi kapsamlıdır ve zaman alır; reddedilme yaygındır.
  • Hakem yorumlarını görmezden gelmek: hakem geri bildirimlerini esaslı bir yanıt olmadan reddetmek, revizyonda reddedilmenin önemli bir nedenidir.

Sık sorulan sorular

Gönderimden yayına ne kadar sürer?

Tipik zaman çizelgesi: Gönderimden ilk karara: 30–90 gün (medyan ~60 gün). Küçük revizyonlar gönderimden kabule: 2–4 hafta. Büyük revizyonlar gönderimden karara: 4–8 hafta. Kabulden çevrimiçi yayına: 2–4 hafta. Kabulden basılı yayına (varsa): 3–6 ay. Gönderimden çevrimiçi yayına toplam süre: ortalama 6–12 ay. Yüksek etkili dergiler daha yavaş olabilir (12–18 ay); hızlı izleme veya açık erişim dergileri daha hızlı olabilir (3–6 ay).

Ön yazıya ne dahil edilmeli?

Bir ön yazı (1–2 paragraf) şunları belirtmelidir: (1) Makalenin başlığı ve ilgili yazar iletişim bilgileri. (2) Çalışmanın ne yaptığının ve neden önemli olduğunun kısa özeti. (3) Makalenin bu dergiye neden uygun olduğu (kapsam, okuyucu kitlesi, etki). (4) Makalenin orijinal olduğu, daha önce yayınlanmadığı ve başka bir yerde inceleme altında olmadığı onayı. (5) 3–5 potansiyel hakem önerin (isteğe bağlı, ancak faydalı). (6) İsteğe bağlı: herhangi bir yeni katkıyı veya pratik çıkarımı vurgulayın. Kısa ve profesyonel tutun.

Editör makaleyi reddetmeden önce kaç kez revize edip yeniden gönderebilirim?

Tipik olarak, 'Büyük Revizyonlar' sonrasında yeniden göndermek için bir şansınız olur (editör endişeleri giderilebilir görüyorsa bazen daha fazla). Editör büyük bir revizyon yeniden gönderiminden sonra reddederse, bu genellikle son olur. Ancak, daha sonra başka bir dergiye gönderebilir veya önemli ölçüde revize edip aylar sonra aynı dergiye yeniden gönderebilirsiniz (ancak editörler bunu genellikle caydırır). Bir noktada, makalenin kabul edilebilir olması için önemli ölçüde yeni veriye veya yeniden düşünmeye ihtiyacı olabilir.

Editoryal bir karara itiraz edebilir miyim?

Evet, ancak itirazlar nadiren başarılı olur. Editörün bir hata yaptığına inanıyorsanız (örneğin, makaleyi yanlış anladı, uygun hakemlere göndermedi), endişenizi açıklayarak baş editöre kısa bir itiraz yazabilirsiniz. Ancak, editörlerin kararları kesindir ve yasal olarak bağlayıcıdır. İtirazları seyrek kullanın; çoğu editör kararına sadık kalacaktır. Bunun yerine, makaleyi iyileştirin ve başka bir dergiye gönderin.

Bir hakem adaletsiz veya yanlışsa ne yapmalıyım?

Revizyon yanıtınızda, adaletsiz veya yanlış yorumları nazikçe ele alabilirsiniz (örneğin, 'Hakem 2, uygun olmayan bir istatistiksel test kullandığımızı öne sürüyor; ancak, bağımsız örneklem t-testi, [referanslar]'da açıklandığı gibi, iki grup arasındaki ortalamaları karşılaştırmak için standarttır.'). Pozisyonunuzu desteklemek için kanıt (referanslar, alıntılar, veriler) sağlayın. Editörler, katılmasanız bile hakem endişeleriyle saygılı etkileşimi takdir eder. Yorum gerçekten adaletsizse (örneğin, 'yazarlar kendi çalışmamı alıntılamadı,' ki bu bir çıkar çatışmasıdır), bunu yanıtınızda belirtin ve editör müdahale edebilir.

Açık erişimli bir dergiye mi yoksa abonelikli bir dergiye mi göndermeliyim?

Bu stratejik bir seçimdir. Açık erişimli dergiler: daha hızlı yayın (genellikle 3–6 ay), daha geniş okuyucu kitlesi (ücretli duvar yok), ancak daha düşük prestije sahip olabilir (üst düzey OA dergileri olsa da). Makale İşlem Ücretleri (APC) tipik olarak 1.500–5.000 ABD Doları arasındadır; bazı yazarlar fon bulur. Abonelikli dergiler: daha uzun yayın zaman çizelgesi (6–12 ay), daha küçük anlık okuyucu kitlesi (ücretli duvar arkasında), ancak daha yüksek prestij (Lancet, JAMA gibi üst düzey dergiler dahil). Zaman çizelgenize, hedef kitlenize ve bütçenize göre seçin. Yeşil OA (yayın sonrası makalenizi bir depoya kendi kendine arşivleme) giderek daha fazla kullanılabilir ve APC olmadan erişim sağlar.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. International Committee of Medical Journal Editors (2023). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work in Medical Journals.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  2. Committee on Publication Ethics (2019). COPE Handbook on Publication Ethics. Retrieved from https://publicationethics.org/

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  3. Wager, E., & Wieland, B. (2011). Responsibilities of journal editors. Lancet, 337(9834), 1807–1809.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.