İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

İzotop Diyet Yeniden Yapılandırması

Ortaya koyan
Margaret Schoeninger
Yıl
1983
Tür
Geochemical diet analysis
Aile
Biogeochemistry

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

İzotop diyet yeniden yapılandırması, geçmiş diyetlerin bileşimini çıkarmak için insan kemik kolajenindeki kararlı izotop oranlarını (C13/C12 ve N15/N14) kullanır. 1980'lerde Margaret Schoeninger ve Michael DeNiro tarafından öncülüğü yapılan bu yöntem, kemik dokularına emilen gıdanın kimyasal imzası analiz edilerek uzun vadeli diyet örüntülerini ortaya çıkarır.

Kararlı izotoplar, karasal ve deniz kaynaklı gıdaların ve bitkisel ve hayvansal kaynakların göreceli katkıları hakkında nicel bilgi sağlar, bu da onu geçmiş geçim uygulamalarını anlamak için güçlü bir araç haline getirir.

Yöntemin mantığı

Yediğimiz yiyecek vücudumuzun bir parçası olur. Bitkiler fotosentez sırasında ışık karbon ve azot izotoplarını tercihli olarak alırlar, ancak ağır ve hafif izotopların oranı fotosentetik yola (C3 vs. C4 bitkileri) ve gıda kaynağına (deniz vs. karasal) bağlı olarak değişir. Bitki yiyen hayvanlar bu izotop oranlarını dokularına alırlar ve avcılar, öngörülebilir bir zenginleşme (daha ağır izotoplara doğru kayma) ile avlarından izotop oranlarını miras alırlar. İnsan kemik kolajenindeki kararlı izotopların oranlarını ölçerek antropologlar diyetin hangi gıdalar tarafından domine edildiğini belirleyebilirler. Yüksek azot-15 zenginleşmesi hayvansal protein tüketimini gösterir; karbon-13 örüntüleri C3 bitkileri, C4 bitkileri (mısır gibi) ve deniz ürünlerinin göreceli katkısını ortaya çıkarır.

Tarih

Kararlı izotop diyet analizi, 1970'ler-1980'lerde kemik kolajenindeki izotop oranlarının diyet bileşimini yansıttığını fark eden Margaret Schoeninger, Michael DeNiro ve diğerlerinin çalışmalarıyla ortaya çıktı. Güney Amerika ve Afrika'daki erken çalışmalar, mısır tarımını tespit etme ve deniz kaynakları kullanımını ölçme gücünü gösterdi. 1990'lar-2000'lerde izotopik taban çizgilerinin iyileştirilmesi ve daha gelişmiş modelleme yaklaşımlarının geliştirilmesi görüldü. Günümüzde kararlı izotop analizi, genellikle diş mikroyıpranması ve zooarkeolojik analizlerle birlikte kullanılan, paleodiyet yeniden yapılandırmasında standart bir araçtır.

Ne zaman kullanılır?

İskelet kalıntılarından nicel diyet bilgisi arandığında izotop diyet yeniden yapılandırmasını uygulayın. Faunal veya botanik kalıntıların seyrek olduğu veya diyet çeşitliliğinin yüksek olduğu bağlamlarda en bilgilendirici olanıdır. Özellikle deniz ve karasal gıdaları ayırt etmek veya mısır gibi tarımsal ürünlerin benimsenmesini izlemek için değerlidir. İyi korunmuş kemik veya diş kolajeni ile en iyi şekilde çalışır. Bölgedeki mevcut gıdaların izotop taban çizgisinin faunal ve botanik çalışmalarla iyi karakterize edildiği durumlarda en güvenilir olanıdır.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Yerel izotop taban çizgisine büyük ölçüde bağımlıdır; kötü karakterize edilmiş gıda kaynakları yorumlamayı sınırlar
  • Ek bilgi olmadan izotopik olarak benzer gıda kaynakları arasında ayrım yapamaz
  • Kolajen korumasının iyi olduğunu varsayar; diyajenetik olarak değiştirilmiş kolajen güvenilmez sonuçlar verir
  • Yalnızca protein kaynaklarını yansıtır; karbonhidrat ve yağ katkıları doğrudan ölçülemez
  • Bazı diğer izotop analizlerinden daha büyük kemik örnekleri gerektirir, bu da kırılgan kalıntılar için sorunlu olabilir

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Hayatın yıllar ila on yıllarını kapsayan nicel, uzun vadeli diyet bilgisi sağlar
  • Deniz ve karasal gıda kaynaklarını yüksek güvenilirlikle ayırt eder
  • Yeni ürünlerin (özellikle mısır gibi C4 bitkileri) diyete benimsenmesini tespit etme yeteneğine sahiptir
  • İyi korunmuş faunal kalıntıların eksik olduğu topluluklarda iyi çalışır
  • Küçük kemik veya diş parçalarından tahribatsız örnekleme mümkündür

Uygulama alanları

  • Arkeolojik alanlarda zaman içinde karbon-13 zenginleşmesini izleyerek Amerika'daki mısır tarımına geçişi tespit etmek
  • İskelet kalıntılarında yüksek azot-15 imzalarını tanımlayarak kıyı popülasyonlarında deniz kaynakları sömürüsünü ölçmek
  • Popülasyonlar içindeki izotop varyasyonunu karşılaştırarak geçmiş avcı-toplayıcılar arasındaki diyet genişliğini ve uzmanlığını çıkarmak
  • Göçmen ve yerel iskelet kalıntılarının izotop analizi yoluyla göç veya kültürel temasla ilişkili diyet değişikliklerini belgelemek
  • Geçim geçişi yaşayan erken tarım popülasyonlarında beslenme durumu ve diyet protein yeterliliğini değerlendirmek

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Arkeolojik iskelet kalıntılarından kemik veya diş örnekleri toplayın. Güvenli kültürel ve zamansal ilişkilere sahip bağlamlardan materyal seçin. Nüfus düzeyindeki varyasyonu değerlendirmek için mümkün olduğunda birden fazla birey toplayın.

2

Yüzey kontaminasyonunu giderin ve saf kolajeni çıkarmak için kemik/diş örneklerini işleyin. Asitle demineralize edin, korunmuş yağları çıkarın ve kimyasal işlemle proteinöz kolajen fraksiyonunu izole edin.

3

Kütle spektrometrisi kullanarak karbon-13/karbon-12 ve azot-15/azot-14 oranlarını ölçün. Kararlı izotop oranlarını uluslararası standartlara göre normalize edilmiş olarak elde etmek için kolajen özütlerini analiz edin. C:N oranları ve amino asit bileşimi yoluyla kolajen koruma kalitesini değerlendirin.

4

Ölçülen izotop değerlerini yerel veya bölgesel bir izotop taban çizgisine (faunal kalıntılar ve potansiyel gıda kaynaklarından ölçülmüş) karşı çizin. Karasal otoburların, deniz kaynaklarının ve farklı bitki türlerinin (C3 vs. C4) diyete göreceli katkılarını tahmin etmek için izotop verilerini kullanın.

5

İzotop örüntülerinden diyet bileşimini çıkarın. Birden fazla potansiyel gıda kaynağı yorumlamayı karmaşıklaştırdığında çok değişkenli modelleme kullanın. Diyet değişikliğini ve varyasyonunu izlemek için zaman dönemleri, alanlar veya bireyler arasındaki izotop sonuçlarını karşılaştırın. Bütünsel geçim yeniden yapılandırması için zooarkeolojik ve arkeobotanik verilerle entegre edin.

Sık yapılan hatalar

  • Bitki ve hayvan izotop değerlerindeki yerel varyasyonu doğrulamadan uzak bölgelerden yayınlanmış izotop taban çizgilerini kullanmak
  • Farklı popülasyonlar veya zaman dönemleri boyunca sabit izotop fraksiyonasyon faktörlerini varsaymak; trofik seviye zenginleşmesi değişebilir
  • Analizlere kötü korunmuş kolajeni (kötü C:N oranları veya amino asit bileşimi ile tanımlanmış) dahil etmek, gürültüye neden olmak
  • Potansiyel gıda kaynakları izotopik olarak yetersiz karakterize edildiğinde izotop sonuçlarını aşırı yorumlamak

Sık sorulan sorular

Karbon-13 zenginleşmiş bir değer diyet hakkında ne gösterir?

Zenginleşmiş karbon-13 (daha yüksek delta-13C değerleri) mısır, sorgum veya darı gibi C4 bitkilerinin tüketilmesini gösterebilir veya deniz kaynaklarını gösterebilir (bunlar da C13 açısından zengindir). Bu kaynakları ayırt etmek için azot-15 değerleri incelenir: deniz diyetleri yüksek azot-15 gösterirken, C4 bitkileriyle domine edilen diyetler orta düzeyde azot-15 gösterir. Bölgesel bağlam ve yardımcı veriler, karbon-13 zenginleşmesinden hangi kaynağın sorumlu olduğunu netleştirmeye yardımcı olur.

Kolajen koruma kalitesi izotop sonuçlarını nasıl etkiler?

Diyajenetik değişiklik zamanla kemik kolajenindeki izotop oranlarını değiştirebilir. Kolajen kalitesi göstergeleri arasında karbon-azot atom oranı (2.9-3.6 olmalıdır) ve amino asit bileşimi bulunur. Alışılmadık C:N oranlarına veya mikrobiyal kolonizasyon kanıtlarına sahip kötü korunmuş örnekler analizlerden hariç tutulmalıdır. Modern kütle spektrometrisi tesisleri, izotop sonuçlarını bildirmeden önce düzenli olarak kolajen kalitesini değerlendirir.

İzotop diyet yeniden yapılandırması farklı hayvan protein kaynakları arasında ayrım yapabilir mi?

İzotop analizi tek başına, ek bilgi olmadan otobur (geyik gibi) ve etobur (ayı gibi) proteinleri güvenilir bir şekilde ayırt edemez. Her ikisi de bitkilere göre azot-15 açısından zengindir, ancak zenginleşme büyüklüğü biraz farklılık gösterir. İzotop sonuçlarını zooarkeolojik kanıtlarla (faunal kalıntılar ve kemik yüzey modifikasyonları) birleştirmek, protein kaynaklarını belirlemek için en iyi yaklaşımı sağlar.

Yorumlama için izotop taban çizgisi nasıl oluşturulur?

Taban çizgisi, insan kalıntılarıyla aynı bölge ve zaman diliminden faunal kalıntılar (otoburlar, etoburlar, deniz balıkları) ve botanik kalıntılardan izotop oranlarının ölçülmesiyle oluşturulur. Bu, potansiyel gıdalar için izotop değerleri aralığını belirler. Taban çizgileri mevcut değilse, ekolojik olarak benzer bölgelerden yayınlanmış değerler kullanılabilir, ancak bu belirsizlik yaratır. Detaylı faunal ve botanik çalışmalar ideal olarak diyet izotop analizi ile birlikte yürütülür.

Yüksek azot-15 zenginleşmesi ne anlama gelir?

Yüksek azot-15 (yüksek delta-15N değerleri) özellikle deniz kaynaklarından veya yırtıcı hayvanlardan elde edilen hayvansal protein açısından zengin bir diyeti gösterir. Deniz diyetleri tutarlı bir şekilde en yüksek azot-15 zenginleşmesini gösterir çünkü deniz besin ağları karasal sistemlerden daha uzundur (daha fazla trofik seviye), bu da azot-15 zenginleşmesini artırır. Karasal etoburlar ve tatlı su balığı tüketen popülasyonlar da yükselmiş azot-15 gösterir. Vejetaryen diyetler düşük azot-15 değerleri gösterir.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Schoeninger, M. J., & DeNiro, M. J. (1983). Nitrogen and carbon isotopic composition of bone collagen from marine and terrestrial animals. Geochimica et Cosmochimica Acta, 47(4), 625-639.

    DOI kaynağını aç
    Kopyalandı.
  2. Ambrose, S. H. (1990). Preparation and characterization of bone and tooth collagen for isotopic analysis. Journal of Archaeological Science, 17(4), 431-451.

    DOI kaynağını aç
    Kopyalandı.
  3. Katzenberg, M. A. (2008). Stable isotope analysis: a tool for studying past diet, demography, and life history. In M. A. Katzenberg & S. R. Saunders (Eds.), Biological Anthropology of the Human Skeleton (pp. 413-441). Wiley-Liss.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.