İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Yorumsal Anlatısal Soruşturma — Yaşanmış Deneyimlere Açılan Pencereler Olarak Hikayeler

Ortaya koyan
F. Michael Connelly & D. Jean Clandinin
Yıl
1990
Tür
Qualitative research approach
Aile
Qualitative design / analysis

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Yorumsal anlatısal soruşturma, insan hikayelerini anlam yaratma ve bilgi üretimi için birincil alan olarak ele alan nitel bir yaklaşımdır.

Connelly ve Clandinin'in temel çerçevesinden yararlanarak ve hermeneutik felsefeye dayanarak, bireylerin anlattıkları ve yaşadıkları hikayeler aracılığıyla kimliklerini, deneyimlerini ve dünyaya dair duyumsamalarını nasıl inşa ettiklerini anlamak için derinlemesine anlatısal görüşmeler, alan metinleri ve ilişkisel etkileşim kullanır.

Yöntemin mantığı

Birinin başına sadece ne geldiğini değil, aynı zamanda bunu nasıl anlamlandırdığını — kendi hayatına yüklediği olay örgüsünü, çıkardığı anlamları, anlatarak inşa ettiği kimliği — anlamak istediğinizde, yorumsal anlatısal soruşturma doğru araçtır. Çok sayıda katılımcıdaki temaları kodlamak yerine, bireysel hikayeleri derinlik ve yorumsal özenle takip eder, belirli anlatı ile insan deneyimine dair daha geniş anlayışlar arasında hareket eder. Araştırmacı nötr bir alıcı değil, kendi yorumsal ufkunun duyduklarını nasıl şekillendirdiğinin farkında olan aktif bir anlam ortak yapılandırıcısıdır.

Tarih

Anlatısal soruşturma, F. Michael Connelly ve D. Jean Clandinin tarafından 1990 tarihli Educational Researcher makaleleri ve 2000 tarihli monografileri aracılığıyla resmi bir nitel araştırma metodolojisi olarak kurulmuştur. Dewey'nin deneyim felsefesi ve Gadamer'in hermeneutiği üzerine kurulu olan bu yaklaşım, hikayenin hem olgu hem de soruşturma yöntemi olduğu konusunda ısrar etmiştir. Yorumsal eğilim, özellikle Gadamer'in hermeneutik çember kavramından ve Ricoeur'un kimlik anlatısal teorisinden (anlatısal kimlik) yararlanır ve hikayelerdeki anlamın her zaman bakış açısına bağlı ve bağlama duyarlı olduğunu vurgular.

Ne zaman kullanılır?

Araştırma sorusu, insanların kimliklerini nasıl inşa ettikleri, önemli yaşam olaylarından nasıl anlam çıkardıkları veya zaman içinde profesyonel veya sosyal olguları nasıl deneyimledikleri üzerine odaklandığında ve yorumun derinliği yaygınlığından daha önemli olduğunda yorumsal anlatısal soruşturmayı seçin. Geçişler, travma, dayanıklılık, profesyonel kimlik ve sosyal marjinalleşme çalışmalarına uyar. İstatistiksel genelleme, açıklayıcı nedensellik veya büyük örneklemler arasında sistematik karşılaştırma arayan sorular için uygun değildir. Yöntem, önemli ilişkisel ve zamansal yatırım gerektirir: katılımcılara erişim kısaysa veya amaç birçok vakada varyasyonu haritalamaksa, diğer nitel tasarımlar (tematik analiz, temellendirilmiş teori) daha uygundur.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • İstatistiksel genelleme için tasarlanmamıştır; bulgular, nüfus düzeyindeki örüntülerden ziyade derinliği ve olasılığı aydınlatır.
  • Küçük örneklem boyutları (genellikle bir ila altı katılımcı), tasarım gereği vaka karşılaştırmasını sınırlar.
  • Araştırmacının ilişkisel etkileşim, yansıtıcı konumlandırma ve sürdürülen yorumsal çalışma becerisine yüksek derecede bağlıdır.
  • Yorumlama ile projeksiyon arasındaki sınır bulanıklaşabilir — titiz bir yansıtıcılık olmadan, araştırmacının hikayesi katılımcınınkini geçersiz kılabilir.
  • Zaman yoğun: birden fazla görüşme oturumu, uzun süreli alan etkileşimi ve tekrarlayan yazım standarttır.

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Temel kodlamanın yapamayacağı şekilde, insan deneyiminin zamansal, bağlamsal ve ilişkisel karmaşıklığını korur.
  • Kimlik inşası ve anlam yaratma süreçlerini aydınlatan zengin, teorik olarak meşgul hesaplar üretir.
  • İlişkisel, işbirlikçi duruş, katılımcıları veri kaynakları yerine bilgi ortak yapılandırıcıları olarak onurlandırır.
  • Marjinalize edilmiş sesleri, mesleki öğrenmeyi ve dönüştürücü yaşam deneyimlerini incelemek için özellikle güçlüdür.
  • Hermeneutik titizlik, yorumsal süreci şeffaf ve felsefi olarak temellendirir.

Uygulama alanları

  • Öğretmenlerin kariyer geçişleri boyunca mesleki kimlik gelişimlerini nasıl anlattıklarını incelemek.
  • Travma veya ciddi hastalıktan kurtulanların dayanıklılık ve anlam oluşturmak için hayatlarını nasıl yeniden hikayeleştirdiklerini anlamak.
  • Göçmenlerin veya mültecilerin kültürel sınırlar boyunca aidiyeti müzakere ederken yaşadıkları deneyimleri araştırmak.
  • Profesyonel programlardaki (tıp, hukuk, sosyal hizmet) öğrencilerin eğitimlerinde yer alan hikayeler aracılığıyla kimliklerini nasıl geliştirdiklerini keşfetmek.
  • Marjinalize edilmiş toplulukların baskın kurumsal hikayelere karşı karşı anlatılar inşa edip nasıl savunduklarını incelemek.
  • Liderlerin dönüştürücü anlar hakkındaki hikayeleri aracılığıyla liderlik gelişimini ve örgütsel değişimi araştırmak.

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Araştırmacı, kendi anlatısal geçmişini, varsayımlarını ve konuyla ilgili yorumsal merceğini ifade ederek kendini soruşturmaya konumlandırır. Hermeneutik geleneğinden alınan bu yansıtıcı konumlandırma, yorumun her zaman belirli bir bakış açısından ortaya çıktığını kabul ederek, çalışma boyunca belgelenir ve yeniden gözden geçirilir.

2

Alan metinleri, katılımcılarla sürdürülen etkileşim yoluyla toplanır — genellikle hikayeleri soruşturmanın merkezinde yer alan bir ila altı birey. Veri kaynakları arasında derinlemesine anlatısal görüşmeler (genellikle birden fazla oturum), araştırmacı alan notları, katılımcı günlükleri, mektuplar, fotoğraflar ve eserler bulunur. Amaç, geniş bir örneklemde yaygınlıktan ziyade zenginlik ve derinliktir.

3

Ham alan metinleri, ara ve nihai araştırma metinlerine dönüştürülür. Araştırmacı, orijinal hikayelerin zamansal, bağlamsal ve ilişkisel boyutlarını korurken, yorumsal çerçeveler sunmaya başlayarak, katılımcıların deneyimlerini yeniden hikayeleştiren anlatısal hesaplar oluşturur.

4

Oluşturulan anlatılar, hermeneutik felsefeden (Gadamer'in hermeneutik çember kavramı sıklıkla açıkça belirtilir) beslenen yorumsal bir mercekten okunur ve yeniden okunur: her hikayenin parçaları ve bütünü arasında, bireysel hikayeler ile daha geniş kültürel veya sosyal anlatılar arasında ve araştırmacının ufku ile katılımcının ufku arasında hareket eder. Yorumlama, hikaye yapısı, metafor, sessizlikler ve olay örgüsü seçimlerine gömülü anlamları arar.

5

Yorumsal bulgular, katılımcılarla anlamın işbirlikçi bir müzakeresi yoluyla paylaşılır — Clandinin ve Connelly'nin 'anlatıyı müzakere etmek' olarak adlandırdığı bir uygulama. Bu ilişkisel adım, katılımcıların niyetlerine sadakati kontrol eder ve başkalarının hikayelerini temsil etmenin etik sorumluluğunu kabul eder. Nihai araştırma metinleri, yorumlanmış anlatıları tutarlı, güvenilir bir bütün halinde birleştirir.

Sık yapılan hatalar

  • Anlatısal verileri tematik veriler gibi ele almak — olay örgüsü, sıra ve anlatı biçimine dikkat etmeden mekanik olarak kodları çıkarmak — yöntemin yorumsal özünü kaybettirir.
  • Araştırmacı konumunu ihmal etmek — araştırmacının kendi anlatısal merceğini ifade etmeyi ve yeniden gözden geçirmeyi başaramamak, incelenmemiş önyargının yorumlamaya hakim olmasına izin verir.
  • Katılımcılarla müzakereyi atlamak — yorumları katılımcıların kendi okumalarına karşı kontrol etmeden sunmak, yanlış temsil ve etik zarar riski taşır.
  • Çok fazla katılımcı kullanmak — on veya daha fazla katılımcı işe almak tipik olarak derin anlatısal yorumlama yerine tema çıkarma yönünde bir kaymaya neden olur; yöntem, yaygınlık değil, samimiyet ve derinlik için tasarlanmıştır.
  • Anlatısal soruşturmayı sözlü tarih veya yaşam tarihi ile karıştırmak — yorumsal anlatısal soruşturma, açık hermeneutik yorumsal duruşu ve ilişkisel metodolojisi ile ayırt edilir.

Sık sorulan sorular

Yorumsal anlatısal soruşturma, düz anlatısal soruşturmadan nasıl farklıdır?

Tüm anlatısal soruşturmalar hikayelerle çalışmayı içerir, ancak yorumsal varyant, araştırmacının yorumsal rolünü, ufkunu ve konumunu metodolojiye merkezileştirmek için hermeneutik felsefi bir duruşu — Gadamer, Ricoeur veya ilgili düşünürlerden açıkça yararlanarak — öne çıkarır. Yorumlamayı prosedürel bir ek değil, epistemolojik çekirdek olarak ele alır: anlam her zaman bakış açısına bağlı, bağlama duyarlı ve ortak yapılandırılmıştır.

Kaç katılımcıya ihtiyacım var?

Yorumsal anlatısal soruşturma, örneklem büyüklüğüne göre yönlendirilmez. Çoğu çalışma, bir ila altı katılımcıya odaklanır, çünkü amaç yaygınlık değil, derinlik ve ilişkisel etkileşimdir. Yeterlilik testi doygunluk değil, anlatısal hesapların zenginliği ve teorik tutarlılığıdır. İyi geliştirilmiş tek bir katılımcı hikayesi, yorumsal çalışma önemliyse, eksiksiz ve güvenilir bir çalışma oluşturabilir.

Bu yöntem için geçerli bir 'anlatı' ne sayılır?

Anlatılar, görüşmelerdeki sözlü ifadeleri, kişisel günlükleri, mektupları, katılımcı yorumlu fotoğrafları, katılımcılarla ortak yazılmış alan notlarını ve bir kişinin deneyimini hikayeleştirdiği herhangi bir eseri içerir. Tanımlayıcı özellik, sadece bir sözel yanıt yerine, zamansal ve anlamlı bir sıralamadır — 'bu oldu, sonra bu oldu ve bu anlama geliyordu...' fikri.

Yorumsal anlatısal soruşturmada titizliği nasıl gösterebilirim?

Titizlik şunlarla gösterilir: (1) araştırmacının kendi anlatısı ve yorumsal merceği hakkında şeffaf yansıtıcılık; (2) her katılımcı için sürdürülen ilişkisel etkileşim ve birden fazla veri kaynağı; (3) katılımcılarla yorumların müzakeresi; (4) yorumlamaya rehberlik eden hermeneutik mantığın açık ifadesi; ve (5) tutarlı, güvenilir ve kendi durumunu kabul eden nihai araştırma metni.

Yorumsal anlatısal soruşturma karma yöntem araştırmalarında kullanılabilir mi?

Karma yöntem tasarımının nitel ayağı olarak işlev görebilir ve nicel verilere ek olarak yorum derinliği katkıda bulunabilir. Ancak, ilişkisel ve hermeneutik taahhütleri, tamamen araç odaklı tasarımlarla tam olarak uyuşmaz. Entegrasyon, anlatısal bulgular nicel örüntüleri yorumlamak, bağlamsallaştırmak veya sorgulamak için kullanıldığında, basit üçgenleme için temalara indirgenmekten daha iyi çalışır.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Connelly, F. M., & Clandinin, D. J. (1990). Stories of experience and narrative inquiry. Educational Researcher, 19(5), 2–14.

    DOI kaynağını aç
    Kopyalandı.
  2. Clandinin, D. J., & Connelly, F. M. (2000). Narrative Inquiry: Experience and Story in Qualitative Research. Jossey-Bass.

    ISBN: 978-0787943523
    Kopyalandı.