Yorumsal Belge Analizi — Metinlerin ve Kayıtların Nitel Okunması
- Ortaya koyan
- Glenn Bowen (systematic method); Lindsay Prior (social use of documents)
- Yıl
- 2000s (building on hermeneutic traditions from the 20th century)
- Tür
- Qualitative document-based research method
- Aile
- Qualitative design / analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Yorumsal belge analizi, yazılı, görsel veya dijital belgeleri sistematik olarak inceleyerek, bu belgelerden sosyal, tarihsel ve kurumsal bağlamları içinde anlam inşa eden nitel bir yöntemdir.
İçerik kategorilerini basitçe saymak yerine, belgeleri sosyal artefaktlar olarak okur; sadece belgenin ne söylediğini değil, ne yaptığını, kimin ürettiğini, hangi amaçla ürettiğini ve hangi varsayımları kodladığını sorar. Yaklaşım, bireysel pasajlar ile yaratıldıkları daha geniş bağlam arasında hareket etmek için hermeneutik ve yorumsalcılık geleneklerinden yararlanır.
Yöntemin mantığı
Okul kapanışlarına ilişkin bir hükümet politika raporunu düşünün. Bir içerik analizi, 'toplum' kelimesinin kaç kez geçtiğini sayabilir. Yorumsal belge analizi daha ileri gider: dilde hangi toplum varsayımlarının gömülü olduğunu, raporu hangi seslerin şekillendirdiğini, hangi alternatif çerçevelerin susturulduğunu ve belgenin farklı aktörleri nasıl konumlandırdığını sorar. Analist, sadece olay örgüsünü değil, alt metnini de okur gibi, belirli ifadelerden daha geniş anlama, sonra tekrar geri dönerek yinelemeli bir okuma yapar. Belge, olguların nötr bir kabı olarak değil, yazarlarının dünyayı nasıl anladıklarını ortaya koyan inşa edilmiş bir metin olarak ele alınır.
Tarih
Belge analizinin kökleri, on dokuzuncu yüzyıla uzanan tarihsel burs ve arşiv araştırmalarına dayanmaktadır. Sosyal bilimlerde, belgelerin birincil nitel veri olarak sistematik kullanımı, büyük ölçüde kişisel mektuplara dayanan W.I. Thomas ve Florian Znaniecki'nin 'The Polish Peasant in Europe and America' (1918–1920) adlı dönüm noktası niteliğindeki çalışmalarıyla ilerlemiştir. Lindsay Prior'ın 'Using Documents in Social Research' (2003) adlı eseri, belgeleri sadece bir kanıt olmaktan çok sosyal yaşamda aktörler olarak ele almak için titiz bir sosyolojik çerçeve oluşturmuştur. Glenn Bowen'ın 2009 tarihli metodolojik makalesi, nitel araştırma derslerinde rutin olarak öğretilen değerlendirme kriterleri de dahil olmak üzere, belge analizini nitel bir araştırma yöntemi olarak yaygın olarak alıntılanan pratik bir çerçeve sunmuştur.
Ne zaman kullanılır?
Belgelerin birincil veri kaynağı olduğu ve araştırma sorusunun bireysel yaşanmış deneyim yerine anlam, çerçeveleme, kurumsal mantık veya sosyal inşa üzerine odaklandığı durumlarda yorumsal belge analizini kullanın. Tarihsel araştırmalar, politika analizi, örgütsel çalışmalar ve medya çalışmaları için çok uygundur. Yöntem, görüşmelerin veya gözlemin pratik olmadığı — örneğin, geçmiş olayları veya erişilemeyen ortamları incelerken — veya belgelerin diğer yöntemlerle elde edilemeyen farklı bir bakış açısı sunduğu durumlarda uygundur. İçerik kategorilerinin sıklığını veya yaygınlığını ölçmek hedeflendiğinde (nicel içerik analizi daha uygundur), belgeler mevcut olmadığında veya erişim kısıtlı olduğunda veya araştırma sorusu, belgelerin ortaya koyamayacağı şekillerde katılımcıların öznel deneyimlerini anlamayı gerektirdiğinde kullanmayın.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Belgeler araştırma dışı amaçlarla üretilir; tespit edilmesi zor şekillerde bilgiyi eksik bırakabilir, gizleyebilir veya çarpıtabilir.
- İlgili belgelere erişim genellikle gizlilik, kurumsal kapı bekçiliği veya arşiv boşlukları nedeniyle kısıtlıdır.
- Yorumsalcılık okumaları araştırmacıya bağlıdır: farklı analistler aynı metnin farklı makul okumalarını oluşturabilir.
- Belgeler, üreten aktörlerin yaşanmış deneyimlerini veya içsel akıl yürütmelerini nadiren yakalar; niyet hakkındaki çıkarımlar dikkatli yapılmalıdır.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Belgeler, araştırmanın dışında var olan doğal olarak oluşan verilerdir, görüşmelerde yaygın olan tepkisellik etkilerinden kaçınılır.
- Doğrudan gözlemlenemeyen veya yalnızca görüşmelerle yeniden oluşturulamayan tarihsel, kurumsal ve politika süreçlerine erişim sağlar.
- Zengin bir belge külliyatı zaten mevcut olduğunda uygun maliyetlidir; katılımcılardan yeni veri üretmeye gerek yoktur.
- Yorumsalcılık yaklaşımı, yüzeysel okumanın kaçıracağı belirtilmeyen varsayımları, güç ilişkilerini ve çerçeveleri ortaya çıkarır.
- Esnek külliyat tasarımı, diğer nitel yöntemlerle entegrasyona izin verir (görüşmeler veya etnografik gözlemle üçgenleme).
Uygulama alanları
- Eğitim veya sağlık politikasında gömülü varsayımları ve değerleri ortaya çıkarmak için hükümet politika metinlerini, müfredat çerçevelerini veya mevzuatı analiz etmek.
- Kurumların kimliklerini ve önceliklerini nasıl inşa ettiklerini anlamak için kurumsal belgeleri — stratejik planlar, toplantı tutanakları, yıllık raporlar — incelemek.
- Geçmiş aktörlerin sosyal koşullarını nasıl anladıklarını yeniden yapılandırmak için tarihsel arşivleri, yazışmaları veya günlükleri incelemek.
- Kamuoyu söyleminin sosyal sorunları nasıl çerçevelediğini anlamak için medya metinlerini, sosyal medya gönderilerini veya çevrimiçi forumları araştırmak.
- Disiplin normlarının nasıl kodlandığını ve tartışıldığını belirlemek için yayınlanmış kılavuzları, klinik protokolleri veya mesleki standartları gözden geçirmek.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, araştırma sorusuyla ilgili belge külliyatını belirler ve toplar. Kaynaklar arasında kurumsal raporlar, politika belgeleri, toplantı tutanakları, yazışmalar, medya metinleri veya çevrimiçi materyaller bulunabilir. Amaçlı örnekleme seçimi yönlendirir: belgeler, istatistiksel olarak temsili bir örneklem oluşturdukları için değil, incelenen olguyu aydınlatma olasılıkları olduğu için seçilir.
Her belge, orijinallik (gerçek mi?), güvenilirlik (önyargıdan arınmış mı, yoksa nasıl önyargılı?), temsil edilebilirlik (belge setinde tipik mi yoksa istisnai mi?) ve anlam (metin açık ve anlaşılır mı?) açısından değerlendirilir. Tarihsel kaynak eleştirisinden uyarlanan bu eleştirel değerlendirme, araştırmacının belgeleri doğrudan olgusal hesaplar olarak ele almasını engeller.
Belgeler dikkatlice ve tekrarlı bir şekilde okunur, araştırmacı önemli pasajları, tekrarlayan kavramları, sessizlikleri ve çelişkileri not eder. Bu sürükleyici okuma aşamasında ilk kodlar veya analitik notlar oluşturulur. Araştırmacı, kendi yorumsal ufkunun metinde neyi fark ettiğini nasıl şekillendirdiği konusunda yansıtıcı bir farkındalık sürdürür.
Kodlanmış pasajlar ve analitik notlar yorumsal analize tabi tutulur: örüntüler belirlenir, gerilimler incelenir ve metnin altında yatan sosyal veya kurumsal mantık açık hale getirilir. Analist, zengin, katmanlı bir okuma oluşturmak için hermeneutik olarak — parça ve bütün arasında, bireysel belgeler ve daha geniş külliyat arasında, metin ve üretim bağlamı arasında — hareket eder.
Bulgular, araştırma sorusunu ele alan tutarlı bir yorumsal hesaba entegre edilir. Bu hesap, analistin oluşturduğu temel temaları ve anlamları, belirli metinsel kanıtlara dayandırarak ve belgeleri şekillendiren daha geniş sosyal, tarihsel veya kurumsal bağlam içine yerleştirerek sunar.
Sık yapılan hatalar
- Belgeleri şeffaf olgular olarak ele almak — bir belgenin ne söylediğini, kimin ürettiğini, hangi kitleye ve hangi çıkarlarla üretildiğini dikkate almadan olduğu gibi kabul etmek, yorumsalcılık analizi yerine naif analize yol açar.
- Üretim bağlamını göz ardı etmek — aynı metin, ne zaman, nerede ve kim tarafından yaratıldığına bağlı olarak farklı anlamlar taşır; bağlamından koparılmış okuma, yorumsalcılık geçerliliğini zayıflatır.
- Doygunluk olmaksızın seçici alıntı — araştırmacının hipotezini doğrulayan pasajları seçip çelişkili kanıtları görmezden gelmek, kısmi bir hesapla sonuçlanır, titiz bir hesapla değil.
- Belge analizini söylem analiziyle karıştırmak — yorumsalcılık belge analizi, belgelerin sosyal kullanımı ve anlamı üzerine odaklanır; eleştirel söylem analizi ek olarak metindeki dilsel yapıyı ve güç ilişkilerini inceler; ikisi örtüşür ancak aynı değildir.
- Yansıtıcılığı yetersiz raporlamak — araştırmacının yorumsalcılık çerçevesi kaçınılmaz olarak hangi anlamların inşa edildiğini şekillendirir; bunu şeffaf hale getirmemek, bulguların güvenilirliğini zayıflatır.
Sık sorulan sorular
Belge ne anlama gelir?
Yorumsalcılık belge analizinde, 'belge' yazılı, görsel veya dijital biçimde anlamı kaydeden herhangi bir artefaktı içerecek şekilde geniş bir şekilde kullanılır: resmi raporlar, politika belgeleri, mektuplar, günlükler, toplantı tutanakları, fotoğraflar, web siteleri, sosyal medya gönderileri ve yayınlanmış metinler. Anahtar kriter, öğenin araştırma öncesinde ve bağımsız olarak bir amaç için üretilmiş olmasıdır.
Yorumsalcılık belge analizi içerik analizinden nasıl farklıdır?
İçerik analizi — özellikle nicel içerik analizi — tipik olarak bir külliyat boyunca önceden belirlenmiş kategorilerin sıklığını kodlar ve sayar. Yorumsalcılık belge analizi, bağlam içinde belgelerden anlam oluşturmayı önceliklendirir, nüanslara, çelişkilere ve söylenmeyenlere dikkat eder. Yorumsalcılık belge analizi tümevarımsaldır ve hermeneutiktir; içerik analizi genellikle tümdengelimsel ve daha yapılandırılmış, tekrarlanabilir bir anlamda sistematiktir.
Kaç belgeye ihtiyacım var?
Kesin bir kural yoktur. Külliyat, araştırma sorusunu yeterince ele alacak ve analitik doygunluğa — ek belgelerin yeni tema üretmediği noktaya — ulaşacak kadar büyük olmalıdır. Odaklanmış bir çalışma beş ila yirmi ana belgeyi derinlemesine analiz edebilir; daha geniş bir tarihsel çalışma yüzlerce belgeyi içerebilir. Okuma derinliği genellikle yorumsalcılık yaklaşımlarında külliyatın genişliğine öncelik alır.
Yorumsalcılık belge analizi görüşmeler veya etnografi ile birleştirilebilir mi?
Evet ve bu genellikle faydalıdır. Belgeler, görüşmelerden elde edilen bulguları üçgenlemek, etnografik gözlemleri bağlamsallaştırmak veya aktörlerin tam olarak hatırlamayabileceği veya tartışmak istemeyebileceği resmi kurumsal kayıtlara erişmek için kullanılabilir. Belge analizini diğer veri kaynaklarıyla entegre eden karma nitel tasarımlar, yorumsalcılık hesabını güçlendirir.
Yorumsalcılık belge analizinde titizlik nasıl sağlanır?
Titizlik, örnekleme kararlarının ve değerlendirme kriterlerinin şeffaf bir şekilde belgelenmesi, analiz boyunca yansıtıcı not alma, yorumları belirli metinsel kanıtlara dayandırma, mümkün olduğunda üye kontrolü veya akran sorgulaması yapma ve okuyucuların yorumsalcılık iddialarının güvenilirliğini değerlendirebilmeleri için ayrıntılı bir denetim izi sağlama yoluyla gösterilir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40.
DOI kaynağını açKopyalandı.Prior, L. (2003). Using Documents in Social Research. Sage.
ISBN: 978-0761972198Kopyalandı.