Yorumlayıcı Söylem Çözümlemesi
- Ortaya koyan
- Harvey Sacks, Emanuel Schegloff, Gail Jefferson (CA foundations); interpretive extension by discourse scholars including Margaret Wetherell
- Yıl
- 1960s–1970s (CA); interpretive strand formalised 1990s–2000s
- Tür
- Qualitative discourse research design
- Aile
- Qualitative design / analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Yorumlayıcı söylem çözümlemesi (ICA), klasik söylem çözümlemesinin mikro-sıralı titizliğini açıkça yorumlayıcı bir duruşla birleştirerek, anlamın konuşmada bölüm bölüm nasıl birlikte inşa edildiğini inceler.
Sıralı organizasyonu tek analitik nesne olarak ele almak yerine, ICA katılımcıların kendi bölümleriyle sosyal ve söylemsel olarak ne yaptıklarını sorar — etkileşimde hangi kimliklerin, kurumsal gündemlerin ve güç ilişkilerinin inşa edildiği ve tartışıldığı. Sosyal, kurumsal veya mülakat ortamlarından elde edilen doğal olarak oluşan veya kaydedilmiş konuşmalardan yararlanır.
Yöntemin mantığı
Klasik söylem çözümlemesi (CA), konuşmayı kendi kendini organize eden bir sistem olarak ele alır ve analistin katılımcıların açıkça yöneldiği şeylere yakından bağlı kalmasını savunur. Yorumlayıcı CA bu sıralı disiplini korur ancak analitik merceği açar: araştırmacı ayrıca etkileşimin daha geniş sosyal anlamlar, kurumsal roller veya ideolojik çalışmalar hakkında ne ortaya koyduğunu sorar. Bunu, CA'nın ince taneli araç setini — bölüm alma, bitişik çiftler, onarım, tercih — mikroskop olarak kullanmak, sonra geri çekilip organizmanın sosyal çevresinde aslında ne yaptığını yorumlamak gibi düşünebilirsiniz. Analistin kendi yorumlayıcı ufku kabul edilir ve dikkate alınır, askıya alınmaz.
Tarih
Söylem analizi, Harvey Sacks, Emanuel Schegloff ve Gail Jefferson tarafından 1960'ların sonlarında kurulmuştur; Sacks'ın dönüm noktası niteliğindeki dersleri (1964–1972), bölüm alma sistemini ve konuşmanın sıralı organizasyonunu oluşturmuştur. Orijinal gelenek kesinlikle emikti ve sosyolojik kategorileri ithal etmeyi reddetti. 1980'lerden itibaren, Paul Drew, John Heritage ve Anita Pomerantz gibi akademisyenler CA'yı kurumsal ortamlara genişlettiler ve Jonathan Potter ve Margaret Wetherell gibi söylem psikologları, etkileşim verilerine açıkça yorumlayıcı bir katman getiren söylem psikolojisini geliştirdiler. Kimlik, ideoloji ve sosyal eylemi sıralı kanıtlar aracılığıyla inceleyen bu yorumlayıcı katman — 1990'lar ve 2000'lerde belirgin bir yönelim olarak bütünleşti.
Ne zaman kullanılır?
Anlamın, kimliğin veya kurumsal eylemin konuşmada an be an nasıl üretildiğini ve salt sıralı bir CA hesabının sosyal anlamı yetersiz bırakacağı durumlarda yorumlayıcı CA'yı kullanın. Etkileşimin ince ayrıntısının ve daha geniş sosyal anlamının önemli olduğu sağlık iletişimi, eğitim etkileşimi, örgütsel ortamlar ve medya söylemi araştırmaları için çok uygundur. Uygun veri, gerçek konuşmaların kayıtlarıdır — doğal olarak oluşan veya elde edilmiş mülakatlar. Kayıtlarınızın olmadığı durumlarda (yazıya dökülmüş özetler yetersizdir), araştırma sorusunun tutum veya inanç ölçümü gerektirdiği durumlarda veya istatistiksel genelleme gerektiğinde kullanmayın. ICA, salt sıralı analiz gerektiren ve yorumlayıcı bir kaplama olmadan yapısal CA soruları için uygun değildir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Yüksek kaliteli ses veya video kayıtları ve dikkatli yazıya dökme gerektirir — saha çalışması erişimi ve kayıt izni almak zor olabilir.
- Sıralı ve yorumlayıcı analizin birleşimi, hem CA hem de söylem teorisinde önemli metodolojik okuryazarlık gerektirir.
- Bulgular bağlama özgüdür ve istatistiksel olarak genelleştirilemez; aktarılabilirlik, örnekleme mantığından ziyade analitik genelleştirilebilirliğe bağlıdır.
- CA'nın emik, veriye dayalı etiği ile analistin yorumlayıcı çerçevesi arasındaki gerilim asla tam olarak çözülmez ve açıkça yönetilmelidir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Analizi, katılımcıların kendilerinin açıkça yaptıkları şeylere dayandırır, salt yorumlayıcı yaklaşımların eksik olduğu sağlam bir ampirik temel sağlar.
- Sıralı, gerçek zamanlı anlam üretimini, sonradan yapılan hesapların (anketler, yansıtıcı mülakatlar) yapamayacağı bir şekilde yakalar.
- Sıradan etkileşimsel mekanizmalar aracılığıyla kurumsal gücün, kimliğin ve ideolojinin nasıl uygulandığını ortaya koyabilme yeteneği.
- Üyelik kategorizasyon analizi, konumlandırma teorisi veya eleştirel söylem perspektifleriyle birleştirilebilecek kadar esnektir.
- Yazıya dökülmüş metinler, incelemecilerin yorumlayıcı iddiaları değerlendirmek için inceleyebilecekleri şeffaf, denetlenebilir veriler olarak hizmet eder.
Uygulama alanları
- Tıbbi danışmalarda doktorların ve hastaların tanısal otoriteyi nasıl müzakere ettiklerini analiz etmek.
- Sınıf içi etkileşim yoluyla öğretmenlerin öğrenci yeterliliğini veya başarısızlığını nasıl inşa ettiklerini incelemek.
- İşyeri konuşmalarında toplumsal cinsiyet veya ırksal kimlik kategorilerinin nasıl çağrıldığını veya reddedildiğini araştırmak.
- Niteliksel mülakatlarda mülakatçıların ve katılımcıların araştırma verilerini nasıl birlikte inşa ettiklerini incelemek.
- Yardım hattı konuşmalarında müşteri hizmetleri temsilcilerinin kurumsal kısıtlamaları nasıl yönettiğini araştırmak.
- Siyasi figürlerin medya mülakatlarında otantikliği nasıl sergilediğini veya hesap verebilirlikten nasıl kaçındığını incelemek.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırma sorusunu ele almak için bir dizi kaydedilmiş etkileşim seçilir — bunlar doğal olarak oluşan konuşmalar, kurumsal karşılaşmalar (tıbbi danışmalar, sınıf içi değişimler, hizmet çağrıları) veya araştırma mülakatları olabilir. Örnekleme amaçlıdır: bölümler, istatistiksel temsil edilebilirliğe değil, incelenen olgu için zengin alanlar oldukları için seçilir.
Ses veya video kayıtları Jefferson notasyonu veya basitleştirilmiş bir varyant kullanılarak yazıya dökülür. Detay seviyesi analitik odakla eşleştirilir: sıralı mimarinin önemli olduğu yerlerde, örtüşmeler, duraklamalar ve prosodik özellikler işaretlenir; daha geniş yorumlayıcı bir hedef söz konusu olduğunda, bölüm sınırlarını gösteren okunabilir bir yazı yeterli olabilir. Doğru yazıya dökme, sadece hazırlık değil, ilk analitik adım olarak kabul edilir.
Araştırmacı, ilgiyi çeken etkileşim dizilerini — bitişik çiftler, ön diziler, onarım başlatmaları, konu geçişleri ve diğer sıralı yapılar — belirlemek için yazıya dökülmüş metin üzerinde çalışır. Sapmalı vakalar (olağan desenin ihlal edildiği durumlar) özellikle aranır çünkü bunlar genellikle normatif yapıyı en net şekilde ortaya çıkarır. Bu adım, katılımcı tarafından gösterilebilen yönelimlere ilişkin CA bağlılığını korur.
Dizi ötesinde, analist katılımcıların ne başardığını inceler: kurumsal rollerin nasıl uygulandığı veya direnilği, kimlik kategorilerinin nasıl çağrıldığı veya kaçınıldığı, epistemik asimetrilerin nasıl yönetildiği. Üyelik kategorizasyon analizi, konumlandırma teorisi veya eleştirel söylem kavramları gibi yorumlayıcı çerçeveler, sıralı bulguları daha geniş sosyal ve kurumsal süreçler bağlamında değerlendirmek için kullanılır.
Bireysel bölümlerden elde edilen bulgular, etkileşimsel olgunun analitik bir hesabına entegre edilir. Bu hesap hem sıralı mekanizmayı (konuşmanın nasıl organize edildiği) hem de yorumlayıcı önemini (katılımcıların sosyal olarak ne yaptığı) tanımlar. Sentez, yorumlamayı veriye dayandıran seçilmiş yazıya dökülmüş alıntılarla örneklendirilir.
Sık yapılan hatalar
- Yorumlayıcı kategorileri sıralı analizden önce ithal etmek — kimliği veya gücü ortaya çıktıkları şekilde göstermek yerine verilmiş kabul etmek, katılımcıların kendilerinin yöneldiği şeyleri geçersiz kılma riski taşır.
- İnce yazıya dökme — örtüşmeleri, duraklamaları veya onarım dizilerini atlamak, ICA'yı sıradan tematik analizden ayıran sıralı kesinliği feda eder.
- Alıntıları seçerek toplama — yalnızca yorumlamayı doğrulayan bölümleri seçmek ve sapmalı veya olumsuz vakaları incelememek analitik güvenilirliği zayıflatır.
- ICA'yı eleştirel söylem analizi ile karıştırmak — CDA makro düzeydeki güç yapılarını ön plana çıkarırken, ICA yorumlayıcı iddialarını mikro-sıralı kanıtlardan türetir; bunları netlik olmadan birleştirmek her ikisini de bulanıklaştırır.
Sık sorulan sorular
Yorumlayıcı CA, klasik CA'dan nasıl farklıdır?
Klasik CA, analistin kesinlikle katılımcıların dizide açıkça yöneldiği şeylerle sınırlı kalmasını ve ithal edilmiş sosyolojik kavramlardan kaçınmasını savunur. Yorumlayıcı CA, sıralı titizliği korur ancak sıralı örüntüleri daha geniş sosyal anlamlarla — kimlik, güç, kurumsal rol — yorumlayıcı çerçeveler kullanarak açıkça ilişkilendirir. Fark, sıralı araçlarda değil, analistin sosyal anlamı teorize etmek için verinin ötesine ne kadar ilerlediğindedir.
Jefferson notasyonuna ihtiyacım var mı?
Analitik odak noktanız örtüşme, onarım veya prosodi gibi sıralı özellikleri içeriyorsa, Jefferson notasyonu (veya açıkça belgelenmiş basitleştirilmiş bir sürümü) gereklidir. Yorumlayıcı odak noktanız öncelikli olarak sıralı mekanizmadan ziyade anlam içeriği ve sosyal eylem üzerindeyse, bölüm sınırlarını gösteren okunabilir bir yazı yeterli olabilir — ancak bu seçimi gerekçelendirmeli ve neyin kaybolduğunu kabul etmelisiniz.
Kaç transkript veya bölüm gereklidir?
Sabit bir sayı yoktur. CA'dan etkilenen çalışmalar genellikle küçük bir bölüm koleksiyonunu (bir olgunun 5-30 örneği) derinlemesine analiz eder. Kriter analitik doygunluktur — ek bölümler yeni sıralı veya yorumlayıcı örüntüler ortaya çıkarmadığında. Tek bir zengin analiz edilmiş vaka teorik olarak anlamlı olabilir; sıralı derinlik pahasına genişlik amacına aykırı düşer.
Yorumlayıcı CA etnografi ile birleştirilebilir mi?
Evet — bu birleşim kurumsal etkileşim çalışmalarında yaygındır. Etnografik bağlam (saha çalışması gözlemleri, kurumsal bilgi) analizin yorumlayıcı katmanını bilgilendirebilir, araştırmacının katılımcıların neyi varsaydığını ve etkileşimsel olarak neyin yönetildiğini anlamasına yardımcı olur. Sıralı analiz, kayıtlara dayanmaya devam eder; etnografik bağlam yorumunu zenginleştirir.
Yorumlayıcı CA mülakat verileri için uygun mudur?
Olabilir, ancak dikkatli olunmalıdır. Araştırma mülakatları doğal olarak oluşan konuşmalar değildir — etkileşimsel olarak asimetriktir ve araştırmacı tarafından başlatılır. ICA'nın mülakat verilerine uygulanması, araştırma ilgisinin katılımcıların hesapları nasıl inşa ettiği, mülakatı kurumsal bir karşılaşma olarak nasıl yönettiği veya anlatıyı nasıl birlikte ürettiği ile ilgili olduğunda meşrudur. Mülakatların yalnızca tutumlara veya deneyimlere erişim için bir araç olarak kullanıldığı, tematik analizin daha uygun olabileceği durumlarda daha az uygundur.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
ten Have, P. (2007). Doing Conversation Analysis: A Practical Guide (2nd ed.). Sage.
ISBN: 978-1412922271Kopyalandı.Wetherell, M., Taylor, S., & Yates, S. J. (Eds.) (2001). Discourse Theory and Practice: A Reader. Sage.
ISBN: 978-0761971566Kopyalandı.