Yorumlayıcı Yapılandırmacı Temellendirilmiş Kuram
- Ortaya koyan
- Kathy Charmaz
- Yıl
- 2000–2006
- Tür
- Qualitative research design and analytic approach
- Aile
- Qualitative design / analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Yorumlayıcı yapılandırmacı temellendirilmiş kuram, araştırmacının ve katılımcıların anlamı birlikte inşa ettiği anlaşılan ve kuramın sistematik karşılaştırmalı analiz yoluyla verilerden tümdengelimsel olarak oluşturulduğu nitel bir araştırma tasarımıdır.
Kathy Charmaz tarafından klasik temellendirilmiş kuramın pozitivist varsayımlarından bir kopuş olarak geliştirilen bu yaklaşım, hem araştırmacıyı hem de katılımcıları, sosyal konumlarının, değerlerinin ve etkileşimlerinin çalışmadan ortaya çıkan kategorileri ve kuramı şekillendirdiği aktif yorumlayıcılar olarak konumlandırır.
Yöntemin mantığı
Araştırmacı, önceden planlanmış bir formu kil üzerine empoze etmek yerine, ilerleyen çalışmalarda malzemenin ne önerdiğine yanıt veren ve onunla diyalog içinde şekillendiren ve yeniden şekillendiren bir heykeltıraş düşünün. Yorumlayıcı yapılandırmacı temellendirilmiş kuram benzer şekilde işler: araştırmacı veri toplar, hemen kodlamaya başlar, ortaya çıkan yorumları yakalamak için notlar yazar, olayı olayla karşılaştırır ve yeni sorular ortaya çıktıkça alana geri döner. 'Dışarıda' nesnel bir gerçeği keşfetme iddiasında bulunmak yerine, araştırmacı ortaya çıkan kuramın araştırmacı ve veri arasındaki analitik ilişki aracılığıyla birlikte inşa edildiğini açıkça kabul eder. Yorumlayıcı vurgu, araştırmacının kendi bakış açısının adlandırıldığı ve her zaman dahil edildiği, bir kenara itilmediği bir yansıtıcılık anlamına gelir.
Tarih
Temellendirilmiş kuram ilk olarak Barney Glaser ve Anselm Strauss tarafından The Discovery of Grounded Theory (1967) adlı eserde ortaya konmuştur. Strauss ve Corbin daha sonra yöntemi Basics of Qualitative Research (1990) adlı eserlerinde sistematikleştirerek kuralcı kodlama prosedürleri eklemişlerdir. Strauss'un öğrencisi Kathy Charmaz, her iki versiyonda da yerleşik olan pozitivist varsayımlara meydan okumuş ve Constructing Grounded Theory'yi 2006'da yayımlayarak, sembolik etkileşimcilik ve sosyal yapılandırmacılığa dayanan yapılandırmacı temellendirilmiş kuramı ayrı bir paradigma olarak kurmuştur. 2014'teki ikinci baskı, durumsal analiz ve yansıtıcılık konusundaki incelemeyi genişletmiştir. Yorumlayıcı varyant, bu yapılandırmacı dönüşün epistemolojik sonuçlarını Charmaz'ın kendi çerçevesinden daha açık bir şekilde vurgular.
Ne zaman kullanılır?
Araştırma hedefi, sosyal bir süreç hakkında temellendirilmiş, veriye dayalı bir kuram oluşturmak olduğunda ve araştırmacı açıkça bir yapılandırmacı veya yorumlayıcı epistemolojik konumu benimsediğinde – anlamın keşfedilmek yerine birlikte inşa edildiğini kabul ederek – yorumlayıcı yapılandırmacı temellendirilmiş kuramı seçin. İnsanların yeni veya yeterince teorize edilmemiş deneyimleri, kimlik oluşumu süreçlerini veya sosyal koşulların eylemi nasıl şekillendirdiğini nasıl anlamlandırdığını incelemek için çok uygundur. İdeal veri kaynakları, görüşmelerden elde edilen zengin, birinci şahıs anlatımlarıdır ve gözlemler veya belgelerle desteklenir. Yalnızca betimleme hedefi olduğunda (fenomenoloji veya vaka çalışması kullanın), önceden var olan bir kuramın test edilmesi gerektiğinde (tümdengelimsel nitel veya nicel yöntemler kullanın) veya araştırmacı, yorumlamadan bağımsız olarak keşfedilebilecek tek bir nesnel gerçeğe inandığında (bunun yerine klasik veya Strausyan temellendirilmiş kuramı kullanın) uygun değildir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Zaman yoğunluğu: Eş zamanlı kodlama, not yazma ve birden fazla veri toplama turu boyunca teorik örnekleme, araştırmacıdan önemli çaba gerektirir.
- Uyumlu akıl yürütme ve kavramsal soyutlama konusunda ileri düzey beceri gerektirir; acemi araştırmacılar genellikle gerçek kuram yerine kalın betimlemeler üretir.
- Bulguların inşa edilmiş, yorumlayıcı doğası, istatistiksel anlamda genelleştirilemez oldukları anlamına gelir; aktarılabilirlik, betimlemenin zenginliğine ve kavramsal uyuma bağlıdır.
- Yapılandırmacı ve klasik temellendirilmiş kuram arasındaki sınır tartışmalıdır; araştırmacılar epistemolojik konumlandırmalarını gözden geçirenlere açıkça gerekçelendirmelidir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Sadece betimleme veya kod listeleri yerine özgün, ampirik olarak temellendirilmiş orta menzilli kuramlar üretir.
- Araştırmacının yorumlayıcı rolü hakkında şeffaftır, bu da çalışmayı epistemolojik olarak dürüst ve denetlenebilir kılar.
- Esnek ve döngüseldir – eş zamanlı veri toplama ve analiz, çalışmanın önceden belirlenmiş bir gündem yerine katılımcıların gerçekten söylediklerine yanıt vermesini sağlar.
- Not yazma yoluyla kavramsal olarak zengin kategoriler üretir, çoğu tematik yaklaşımdan daha yüksek bir soyutlama düzeyinde kuram üretir.
- Eyleme geçirilebilir, uygulamayla ilgili kuramlar üretmesi nedeniyle sosyal bilimler, sağlık, eğitim ve örgütsel araştırmalarda yaygın olarak saygı görür.
Uygulama alanları
- Kronik hastalığı olan hastaların zaman içinde kimlik ve öz-yönetimi nasıl müzakere ettikleri hakkında kuram geliştirmek.
- Erken kariyer profesyonellerinin örgütsel kültürü nasıl yönettiklerini ve profesyonel kimlikler oluşturduklarını teorize etmek.
- Marjinalleştirilmiş toplulukların kurumsal yapılara nasıl direndiği veya uyum sağladığına dair özgül bir kuram oluşturmak.
- Yüksek riskli ortamlarda işbirlikçi ekiplerin paylaşılan anlayışı nasıl geliştirdiğine dair sosyal süreçleri açıklamak.
- İnsanların iş kaybı, göç veya yas gibi büyük yaşam kesintilerinden sonra anlamı nasıl yeniden inşa ettiklerine dair kuram üretmek.
- Eğitim veya sağlık hizmetleri ortamlarındaki uygulayıcılar arasında bilgi benimseme veya direnç gösterme sürecini teorize etmek.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, kendi yorumlayıcı bakış açısını – disiplinler arası geçmişini, teorik duyarlılıklarını ve olguyla olan ilişkisini – ifade eder. Bu yansıtıcı konumlandırma, en aza indirilecek bir kusur değil, verilerin nasıl toplandığını ve kodların nasıl oluşturulduğunu şekillendiren kabul edilmiş bir kaynaktır. Bir yapılandırmacı ve yorumlayıcı epistemoloji en başından ilan edilir.
Veriler, sabit bir protokolden ziyade teorik duyarlılık tarafından yönlendirilen derinlemesine görüşmeler, gözlemler veya belgeler aracılığıyla toplanır. Veri toplama ve analiz eş zamanlı olarak ilerler; ilk kodlama, araştırmacının ortaya çıkan kategorileri geliştirebilecek veya zorlayabilecek vakaları veya katılımcıları kasıtlı olarak aradığı teorik örnekleme adı verilen bir süreçte sonraki örnekleme kararlarını bilgilendirir.
Her veri kesimine aktif, süreç odaklı etiketler ekleyen ilk kodlama, en önemli veya sık kodların daha büyük veri parçalarını sıralamak ve sentezlemek için kullanıldığı odaklanmış kodlamayı takip eder. Eksenel kodlama kategorileri bağlamak için kullanılabilir. Tüm kodlamalar yorumlayıcı kalır: araştırmacı sadece 'burada ne oluyor?' değil, aynı zamanda 'bu katılımcılar için bu bağlamda ne anlama geliyor?' diye sorar.
Proje boyunca araştırmacı analitik notlar – ortaya çıkan fikirler, kodlar arasındaki karşılaştırmalar, çalışma hipotezleri ve verilerdeki boşluklar hakkında gayri resmi ancak teorik olarak zengin notlar – yazar. Not yazma, yapılandırmacı temellendirilmiş kuramın entelektüel çekirdeğidir; soyut kuramın somut gözlemlerden inşa edildiği ve araştırmacının yorumlayıcı sesinin en belirgin olduğu yer burasıdır.
Doygun, iyi geliştirilmiş kategoriler, incelenen sosyal süreci veya deneyimi açıklayan bir özgül kuram içine entegre edilir. Kuram, evrensel bir yasa olarak değil, koşulları, sınırlamaları ve yaratımındaki araştırmacının rolü hakkında şeffaf olan, durumsal olarak yorumlayıcı bir şekilde inşa edilmiş bir hesap olarak sunulur. Üye kontrolü ve akran değerlendirmesi, nesnel doğrulama iddia etmeden güvenilirliği destekler.
Sık yapılan hatalar
- Betimlemede durmak – temaları tutarlı bir sosyal süreç kuramına entegre etmeden bir dizi tema üretmek en yaygın başarısızlık modudur; temellendirilmiş kuram teorik bir ürün gerektirir.
- Teorik örneklemeyi terk etmek – kodlamadan önce tüm verileri toplamak, temellendirilmiş kuramın döngüsel mantığını baltalar; veri toplama, ortaya çıkan kategoriler tarafından yönlendirilmelidir.
- Yorumlayıcı taahhüdü göz ardı etmek – Charmaz'ın yöntemini benimserken aynı zamanda nesnel gerçeği 'keşfetme' iddiasında bulunmak, gözden geçirenlerin işaretleyeceği içsel bir çelişkidir.
- Yetersiz not yazma – seyrek veya eksik not yazma, teorik gelişimi engeller; notlar isteğe bağlı notlar değil, kuram inşasının birincil alanıdır.
- Temellendirilmiş kuramı tematik analizle karıştırmak – her ikisi de nitel verileri kodlar, ancak yalnızca temellendirilmiş kuram, sistematik sürekli karşılaştırma ve teorik örnekleme yoluyla bir süreç kuramı oluşturmayı hedefler.
Sık sorulan sorular
Yorumlayıcı yapılandırmacı temellendirilmiş kuram, klasik temellendirilmiş kuramdan nasıl farklıdır?
Klasik temellendirilmiş kuram (Glaser), araştırmacıyı verilerde gizli olan kuramı keşfeden nötr bir gözlemci olarak ele alır; analistin öznelliği en aza indirilir. Yapılandırmacı temellendirilmiş kuram (Charmaz), hem araştırmacının hem de katılımcıların anlamı etkileşimli olarak inşa ettiğini savunur, bu nedenle ortaya çıkan kuram birlikte inşa edilmiş ve durumsal olarak sınırlıdır. Yorumlayıcı etiket, bu epistemolojik taahhüdü vurgular ve tipik olarak araştırmacının yansıtıcılığına, konumsal konumuna ve bilgi iddialarının yapılabileceği koşullara daha fazla dikkat çekilmesini sağlar.
Sürekli karşılaştırma kullanmam gerekiyor mu?
Evet. Sürekli karşılaştırma – olayı olayla, olayı kodla, kodu kodla ve kategoriyi kategoriyle sistematik olarak karşılaştırmak – tüm temellendirilmiş kuram varyantlarının paylaştığı analitik motordur. Yorumlayıcı yapılandırmacı yaklaşımda karşılaştırmalar açıkça yorumlayıcıdır: araştırmacı, bir karşılaştırmanın ne anlam ifade ettiğini, sadece ne örüntü gösterdiğini değil, sorar.
Kaç katılımcıya ihtiyacım var?
Sabit bir sayı yoktur. Teorik doygunluk – yeni verilerin artık yeni kavramsal içgörüler üretmediği nokta – ölçüttür. Yayınlanmış yapılandırmacı temellendirilmiş kuram çalışmalarının çoğu 15-30 katılımcı içerir, ancak döngüsel, teorik olarak örneklenmiş tasarım, belirli kategorileri geliştirmek için değil, bir hedefi karşılamak için ek katılımcıların gerektiğinde işe alındığı anlamına gelir.
Bu yaklaşımla belgesel veya gözlemsel verileri kullanabilir miyim?
Evet. Charmaz'ın yaklaşımı yalnızca görüşmelerle sınırlı değildir. Belgeler, saha notları, görsel materyaller ve arşiv kayıtları, araştırmacı bu kaynakların neyi ortaya koyup neyi koyamayacağı ve kendi yorumlayıcı merceğinin her kaynağın okunmasını nasıl şekillendirdiği konusunda yansıtıcılığı sürdürdüğü sürece, aynı mantık kullanılarak kodlanabilir ve karşılaştırılabilir.
Bu yaklaşımı pozitivist bir inceleme komitesine nasıl gerekçelendirebilirim?
Gerekçenizi araştırma sorusuna dayandırın: soru, bir sosyal sürecin nasıl geliştiğini veya belirli bir bağlamda anlamın nasıl oluşturulduğunu soruyorsa ve yeterli mevcut kuram yoksa, temellendirilmiş kuram uygun seçimdir. Epistemolojik temeller için Charmaz'a (2014) atıfta bulunun. Titizlik ölçütlerini – sistematik kodlama, kapsamlı not yazma, teorik örnekleme, doygunluk ve şeffaflık – pozitivist anlamda güvenilirlik ve geçerlilik yerine vurgulayın.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Charmaz, K. (2014). Constructing Grounded Theory (2nd ed.). Sage.
ISBN: 978-0857029140Kopyalandı.Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Sage.
ISBN: 978-0761973522Kopyalandı.