Yorumlayıcı Klasik Yerleşik Kuram
- Ortaya koyan
- Barney G. Glaser and Anselm L. Strauss (classic GT); interpretivist framing elaborated by Merilyn Annells and others
- Yıl
- 1967 (classic GT); interpretivist epistemological framing: mid-1990s onward
- Tür
- Qualitative theory-building method
- Aile
- Qualitative design / analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Yorumlayıcı klasik yerleşik kuram, Glaser ve Strauss'un orijinal keşif odaklı yerleşik kuram prosedürlerini açıkça yorumlayıcı bir epistemoloji altında uygular.
Kuramın ortaya çıkmasına bağlılığını sürdürürken — zorunlu kavramsal çerçevelerden kaçınarak — araştırmacının yorumlayıcı merceğinin neyin fark edildiğini ve verilerden anlamın nasıl inşa edildiğini şekillendirdiğini kabul eder. Bu duruş, onu Glaser'ın sonraki solo çalışmalarının tamamen nesnelci okumalarından ve yapılandırmacı yerleşik kuramdan, tümevarımsal açıklık derecesi açısından ayırır.
Yöntemin mantığı
Glaser ve Strauss tarafından 1967'de geliştirilen klasik yerleşik kuram, araştırmacıdan sistematik karşılaştırma yoluyla verilerden bir kuramın ortaya çıkmasına izin vermesini ister — önceden var olan çerçeveleri dayatma cazibesine direnmek. Yorumlayıcı varyant bu ortaya çıkan mantığı kabul eder ancak bir katmanlı yansıtıcılık ekler: araştırmacı tarafsız bir gözlemci değil, geçmişi ve bakış açısı kaçınılmaz olarak yüzeye çıkan kavramları şekillendiren bir yorumlayıcıdır. Bunu, verilerin 'söylemek istediği'ni çok dikkatli dinlemek, ancak dinleyicinin sohbetten asla gerçekten yok olmadığı konusunda dürüst olmak gibi düşünün. Sonuç, katılımcıların deneyimlerine dayanan ve kabul edilen bir yorumlayıcı bakış açısıyla filtrelenmiş özsel bir kuramdır.
Tarih
Yerleşik kuram, 1967 tarihli monografileri The Discovery of Grounded Theory'de sosyologlar Barney Glaser ve Anselm Strauss tarafından tanıtıldı ve bu monografi, o zamanki baskın olan sosyal bilim araştırmalarının tümdengelimci mantığına meydan okudu. İki kurucu 1990'larda ayrıldıktan sonra — Strauss ve Corbin yapılandırılmış bir kodlama paradigması geliştirdi, Glaser katı bir ortaya çıkışı savundu — Merilyn Annells (1996) ve diğerleri, yerleşik kuram varyantlarını felsefi paradigmalar üzerine haritalamaya başladı ve klasik geleneğin yorumlayıcı bir okumasını açıkça formüle etti. Nitel metodoloji 2000'ler boyunca epistemolojik olarak daha bilinçli hale geldikçe bu çerçeve ilgi gördü.
Ne zaman kullanılır?
Araştırma amacı, katılımcıların bakış açılarından bir sosyal süreci veya olguyu açıklayan özsel bir kuram üretmek olduğunda ve araştırmacı, şeffaf olmak istediği yorumlayıcı veya yapılandırmacı bir ontolojik konumdan hareket ettiğinde yorumlayıcı klasik yerleşik kuramı kullanın. Mevcut çerçevelerin keşfi kısıtlayacağı az teorileştirilmiş alanlar için uygundur. Yöntem, zengin nitel veriler gerektirir — tipik olarak 15-30 görüşme, ancak sabit bir sayıdan ziyade teorik doygunluk yeterliliği belirler. Mevcut bir teorik çerçevenin test edilmesi gerektiğinde (tümdengelimli nitel analiz veya hipotez odaklı nicel yöntemler kullanın), veriler sayısal olduğunda veya araştırma sorusu istatistiksel genellenebilirlik gerektirdiğinde kullanmayın. Ayrıca, yeterli doygunluk aylar süren veri toplama ve sürekli karşılaştırma gerektirebileceğinden, zaman çizelgeleri döngüsel teorik örnekleme için çok kısaysa kaçının.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Teorik doygunluğun hassas bir şekilde belirlenmesi zordur ve erken veya aşırı uzatılmış olabilir.
- Klasik GT'nin nesnelci kökleri ile yorumlayıcı duruş arasındaki gerilim, yöntemler bölümünde dikkatli felsefi gerekçelendirme gerektirir.
- Son derece zaman yoğundur: döngüsel veri toplama, sürekli karşılaştırma ve not yazma, araştırmacının sürekli bağlılığını gerektirir.
- Bulgular istatistiksel olarak genellenebilir olmaktan ziyade kavramsal uyum yoluyla aktarılabilir; temsil edici örneklemler bekleyen kitleler yaklaşıma itiraz edebilir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Önceki kavramsal modellerin zayıf veya eksik olduğu alanlarda yeni, veriye dayalı kuram üretir.
- Sürekli karşılaştırma yöntemi, tamamen tümevarımsal yaklaşımlarda nadir görülen sistematik ve izlenebilir analitik titizlik üretir.
- Yorumlayıcı yansıtıcılık, araştırmacının rolünü açık hale getirerek bulguların güvenilirliğini ve inanılırlığını artırır.
- Teorik örnekleme, sonraki veri toplama işlemlerinin kolaylık yerine kavramsal ihtiyaca göre yönlendirilmesini sağlar.
- Disiplinler arasında esnektir — sosyoloji, sağlık, eğitim, yönetim ve sosyal bilimlerde uygulanabilir.
Uygulama alanları
- Ön saflardaki sağlık çalışanlarının günlük uygulamada kurumsal kısıtlamaları nasıl aştıklarına dair bir kuram geliştirmek.
- Belirsizlik altında küçük işletme sahiplerinin stratejik kararları nasıl aldıklarına dair kavramsal bir model oluşturmak.
- Lisansüstü eğitim sırasında öğrencilerin akademik kimlik oluşumunu nasıl deneyimlediklerine dair bir kuram oluşturmak.
- Toplulukların toplu travma sonrası anlamı nasıl iyileştirdiği ve yeniden kurduğu sosyal süreci teorileştirmek.
- Eğitimdeki profesyonellerin zaman içinde yıkıcı politika değişikliğine nasıl uyum sağladığını açıklamak.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Veri toplama öncesinde ve sırasında araştırmacı, kavramlaştırmayı etkileyebilecek teorik duyarlılıkları — ön bilgi, disiplinlerarası çerçeveler ve kişisel varsayımları — belirler. Saf nesnelci GT'nin aksine, yorumlayıcı duruş bu duyarlılıkları ortadan kaldırılacak engeller olarak değil, şeffaf hale getirilecek ve boyunca yansıtılacak kaynaklar olarak ele alır.
Veriler başlangıçta amaçlı örnekleme — olguyla ilgili deneyime sahip katılımcıları seçme — ardından teorik örnekleme ile toplanır; bu yöntemde sonraki veri toplama, ortaya çıkan kavramsal kategoriler tarafından yönlendirilir. Klasik GT tipik olarak görüşmelere dayanır ancak özsel alanı aydınlatan herhangi bir veri kaynağına (gözlemler, belgeler) izin verir.
Tüm veriler açık kodlamaya tabi tutulur: mümkün olduğunca katılımcıların kendi dilini kullanarak kavramların satır satır veya olay olay etiketlenmesi (in-vivo kodlar). Yorumlayıcı bir yönelim, araştırmacının okumasının kelime anlamının ötesine geçen çıkarımsal sıçramaları içerdiği yerleri açıkça not ettiği ve analitik kararların denetim izini desteklediği anlamına gelir.
Sürekli karşılaştırma yöntemi sistematik olarak uygulanır: her yeni olay, kod ve ortaya çıkan kategori, benzerlikleri, farklılıkları ve varyasyonu belirlemek için önceki örneklerle karşılaştırılır. Bu karşılaştırma, açık kodlardan odaklanmış kodlara ve ardından daha soyut çekirdek kategorilere geçişi yönlendirir. Not yazma, araştırmacının gelişen yorumlayıcı akıl yürütmesini yakalayan karşılaştırmaya eşlik eder.
Teorik doygunluğa ulaşıldığında — yeni veriler çekirdek kategorilere kavramsal yoğunluk katmadığında — araştırmacı kategorileri özsel bir yerleşik kurama entegre eder. Kuram, veriye dayandırılmış bir yorum olarak sunulur ve araştırmacının yansıtıcı konumu, bilgi iddiasının bir parçası olarak kabul edilir, dışarıda bırakılmaz.
Sık yapılan hatalar
- Verilere mevcut kuramı zorlamak — klasik GT özellikle literatürle doygun bir kavramsal çerçeve ile başlamayı yasaklar; literatür taraması, ilk kavramsal geliştirmenin önüne değil, sonrasına gelmelidir.
- Gerçek teorik doygunluktan önce bir çekirdek kategoriye erken kapanma, ince veya dengesiz bir kuram üretir.
- Yorumlayıcı taahhüdü göz ardı ederek kuramı, nesnel bir keşifmiş gibi sunmak, epistemolojik duruşu yanlış temsil eder ve güvenilirliği zedeler.
- Klasik GT'yi Straussian GT ile karıştırmak — Strauss ve Corbin'in sonraki kodlanmış prosedürleri (eksenel kodlama, kodlama paradigması) Glaser'ın ortaya çıkan yaklaşımından önemli ölçüde farklıdır; ikisini karıştırmak metodolojik tutarsızlık üretir.
- Not yazmayı ihmal etmek — notlar, yorumlayıcı akıl yürütmenin geliştirildiği ve kaydedildiği birincil yerdir; bunları atlamak kuramı yetersiz temellendirir.
Sık sorulan sorular
Yorumlayıcı klasik GT, yapılandırmacı yerleşik kuramdan nasıl farklıdır?
Yapılandırmacı yerleşik kuram (Charmaz, 2006), araştırmacı ve katılımcı arasındaki verilerin ortak inşasını ön plana çıkarır ve kategorileri keşfedilmiş olmaktan ziyade inşa edilmiş olarak ele alır. Yorumlayıcı klasik GT, Glaser'ın ortaya çıkma ve tümevarımsal keşif vurgusunu sürdürür ancak keşif dilinden tamamen vazgeçmeden araştırmacının yorumlayıcı etkisine ilişkin yansıtıcı şeffaflık ekler. Uygulamada fark, keskin bir metodolojik kopuştan ziyade epistemolojik açıklığın derecesidir.
Yorumlayıcı varyantta analizden önce literatürden kaçınmam gerekir mi?
Evet — klasik GT'nin kapsamlı ön çalışma literatür taramasına karşı çıkan talimatı korunur. Yorumlayıcı duruş, araştırmacının mevcut bilgisini duyarlılaştırıcı bir kaynak olarak kabul eder, ancak önceden bir teorik çerçeveye izin vermez. Özsel bir literatür taraması tipik olarak çekirdek kategoriler ortaya çıktıktan sonra, kuramı mevcut çalışmalara göre konumlandırmak için yapılır.
Kaç katılımcıya ihtiyacım var?
Klasik GT sabit bir örneklem boyutu belirtmez; yeterlilik, teorik doygunluk ile belirlenir — yeni verilerin ortaya çıkan kategorilere daha fazla kavramsal yoğunluk katmadığı nokta. Uygulamada, 15-30 görüşme özsel yerleşik kuramlar için yaygın bir aralıktır, ancak doygunluk dar kapsamlı olgularda daha erken veya karmaşık sosyal süreçlerde daha geç gelebilir.
Klasik GT'de açık kodlama ile odaklanmış kodlama arasındaki fark nedir?
Açık kodlama, her olayın veya ifadenin bir kavramla etiketlendiği veriler üzerinde ilk, keşifsel geçiştir — tipik olarak katılımcılardan alınan in-vivo dil kullanılarak. Odaklanmış kodlama daha sonra en analitik olarak güçlü kodları daha büyük veri yığınlarına seçer ve uygular, kuramın ortaya çıktığı daha soyut kategorileri oluşturmaya başlar. Yorumlayıcı duruş, kavramsal seçimlerin arkasındaki akıl yürütmeyi belgelemek için her iki aşamada da notları gerektirir.
Yorumlayıcı klasik yerleşik kuram için NVivo veya Atlas.ti kullanabilir miyim?
Yazılım, kodlanmış verileri verimli bir şekilde yönetebilir ve geri alabilir, ancak sürekli karşılaştırma, not yazma ve kategori entegrasyonunun entelektüel çalışması araştırmacı tarafından yapılmalıdır. Klasik GT'nin katıları (Glaser'ı takip edenler), yüzey sayımını derin kavramsal karşılaştırmadan ziyade teşvik edebileceği için yazılım güdümlü kodlama konusunda temkinlidir; ancak, analitik ikamelerden ziyade organizasyonel yardımcılar olarak kullanılan araçlar kabul edilebilirdir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. Aldine.
ISBN: 978-0202302607Kopyalandı.Annells, M. (1996). Grounded theory method: Philosophical perspectives, paradigm of inquiry, and postmodernism. Qualitative Health Research, 6(3), 379–393.
DOI kaynağını açKopyalandı.