Yorumbilimsel Biyografik Araştırma
- Ortaya koyan
- Norman K. Denzin (interpretive turn); Brian Roberts (biographical research synthesis)
- Yıl
- 1989–2002 (interpretive systematisation)
- Tür
- Qualitative biographical research design
- Aile
- Qualitative design / analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Yorumbilimsel biyografik araştırma, bireylerin yaşam öykülerinin toplumsal yapı ve tarihsel bağlamla nasıl kesiştiğini aydınlatmak amacıyla toplanıp hermeneutik olarak analiz edildiği nitel bir tasarımdır.
Wilhelm Dilthey'nin yorumbilimsel geleneğinden beslenen ve Norman Denzin ile Brian Roberts tarafından sistemleştirilen bu yaklaşım, bir yaşam anlatısını olgusal bir kayıt olarak değil, insanların kendi yaşam yörüngelerini nasıl anlamlandırdıklarını ortaya koyan, inşa edilmiş, anlam yüklü bir anlatı olarak ele alır.
Yöntemin mantığı
Bir kişinin yaşam öyküsünü katmanlı bir metin gibi düşünün: yüzeyde adlandırdığı olaylar ve yerleştirdiği sıra; altında bu olaylara yüklediği anlamlar; daha derinde ise neyin söylenebileceğini ve hissedilebileceğini şekillendiren kültürel senaryolar ve toplumsal yapılar bulunur. Yorumbilimsel biyografik araştırma bu üç katmanı da okur. Sadece olguları kronolojik olarak sıralayan gazetecilik tarzı bir biyografinin aksine, bu yaklaşım şu soruları sorar: Bu kişi başına gelenleri nasıl yorumluyor, neden bu şekilde anlatıyor ve bu, içinde yaşadığı daha geniş dünya hakkında neyi ortaya koyuyor? Araştırmacı, yaşam öyküsünün her parçasını bütünüyle, bütünü de her parçasıyla ilişkilendirerek okuyan hermeneutik bir duyarlılık getirir.
Tarih
Sosyal bilimlerde biyografik araştırmanın kökenleri, yirminci yüzyılın başlarındaki Chicago Okulu'nun yaşam belgelerini kullanmasına dayanır, özellikle Thomas ve Znaniecki'nin *The Polish Peasant in Europe and America* (1918–1920) adlı eseri. Açık yorumbilimsel dönüş, hermeneutik felsefeyi – özellikle Dilthey'nin yaşanmış deneyimi içeriden anlama ısrarını – sistematik sosyal bilim metodolojisine taşıyan Norman Denzin'in *Interpretive Biography* (1989) adlı eseriyle geldi. Alman biyografik araştırma geleneği (özellikle Fritz Schutze'nin anlatı görüşmesi tekniği ve Rosenthal okulu), 1980'ler-1990'lar boyunca ikili yeniden yapılandırma prosedürünü geliştirdi. Brian Roberts'ın *Biographical Research* (2002) adlı eseri, bu geleneklerin İngilizce bir sentezini sundu ve Anglosakson araştırmacılar için önemli bir referans olmaya devam ediyor.
Ne zaman kullanılır?
Araştırma sorusu, toplumsal, tarihsel veya kurumsal güçler tarafından şekillendirilen yaşam yörüngelerini bireylerin nasıl deneyimlediği ve anlamlandırdığı ile ilgili olduğunda yorumbilimsel biyografik araştırmayı kullanın – örneğin, kimlik oluşumu, göç, kariyer değişikliği, hastalıktan iyileşme veya toplumsal çalkantılara tanıklık etme. Özellikle zamansallığa (deneyimin bir yaşam boyunca nasıl geliştiği) ve faillik ile yapı arasındaki etkileşime dikkat gerektiren sorular için güçlüdür. Zenginlik ve derinliğin istatistiksel temsilden daha önemli olduğu durumlarda küçük örneklemler (bir ila on beş) için uygundur. Bulguların bir popülasyona genelleştirilmesinin gerektiği, araştırma sorusunun yorumbilimsel olmaktan çok nedensel olduğu veya katılımcıların uzun süreli yansıtıcı anlatımlara katılma olasılığının düşük olduğu durumlarda kullanmayın.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Bulgular istatistiksel olarak genelleştirilebilir değildir; aktarılabilirlik, kalın betimlemenin kalitesine ve teorik argümana dayanır.
- Son derece zaman alıcıdır: tek bir vaka, birkaç saatlik görüşme, uzun süreli yazıya dökme ve aylar süren yorumlama çalışması gerektirebilir.
- Katılımcılar yaşamlarını derinlemesine hatırlamaya ve anlatmaya istekli ve yetenekli olmalıdır – tüm nüfuslar veya araştırma bağlamları buna izin vermez.
- Araştırmacının yorumlayıcı pozisyonelliği hem bir kaynak hem de bir risktir; disiplinli yansıtıcılık olmadan analizi bozabilir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Kişisel deneyimi toplumsal-yapısal analizle bütünleştirir, makro güçlerin bireysel düzeyde nasıl yaşandığını ortaya koyar.
- İkili yeniden yapılandırma tekniği (yaşanmış yaşam ve anlatılan öykü), anlatısal seçicilik ve araştırmacı yorumu üzerinde sistematik bir kontrol sağlar.
- Yönetmelik verilerinde nadiren yer alan marjinalleştirilmiş, gizlenmiş veya tarihsel olarak göz ardı edilmiş nüfusların incelenmesi için uygundur.
- Kesitsel yöntemlerin üretemediği zengin, zamansal olarak duyarlı hesaplar üretir.
- Araştırmacının yorumlayıcı rolüne ilişkin yansıtıcılık ve şeffaflık, yöntemin mantığına yerleştirilmiştir.
Uygulama alanları
- İlk nesil göçmenlerin yaşamları boyunca kültürel geçişler boyunca kimliklerini nasıl inşa ettiklerini keşfetmek.
- Bireyleri evsizliğe sürükleyen, içinden geçiren ve dışına çıkaran biyografik yolları anlamak.
- Öğretmenlerin mesleki kimlik oluşumunu ve kariyer dönüm noktalarını nasıl anlattıklarını incelemek.
- Siyasi şiddet veya travma mağdurlarının kopuş sonrası biyografik tutarlılığı nasıl yeniden inşa ettiklerini analiz etmek.
- Cinsiyet veya sınıf yapılarının yaşam seyri boyunca nasıl deneyimlendiğini ve müzakere edildiğini araştırmak.
- İnsanların kronik hastalık teşhisini biyografik bir kopuş ve yeniden yönlendirme olarak nasıl anlamlandırdıklarını incelemek.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, ilgilenilen olguyu aydınlatan biyografik yörüngelere sahip katılımcıları amaçlı olarak seçer. Seçim, tipik durumları (ana akım bir deneyimi anlamak için), uç durumları (yapısal kısıtlamaları belirginleştirmek için) veya teorik olarak ilgili durumları (açıklayıcı hesaplamalar oluştururken) hedefleyebilir. Katılımcı sayısı tipik olarak azdır – bir ila on beş – çünkü yöntemi yönlendiren şey, genişlik değil, analiz derinliğidir.
Yaşam öyküsü verileri, katılımcıların yaşam öykülerini kendi yollarıyla, minimum kesintiyle anlatmaya davet edildiği bir veya daha fazla uzun biyografik anlatı görüşmesi yoluyla toplanır. Ek kişisel belgeler – mektuplar, günlükler, fotoğraflar, resmi kayıtlar – hesabı üçgenleştirmek ve zenginleştirmek için dahil edilebilir. Görüşmeler kaydedilir ve kelimesi kelimesine yazıya dökülür.
Araştırmacı, her biyografi için iki paralel metinsel hesap üretir: (1) yaşanmış yaşamın kronolojik bir yeniden inşası – tüm mevcut kaynaklardan elde edilen, zaman içinde gerçekleşen olaylar – ve (2) anlatılan öykü – katılımcının görüşmede seçtiği sıra, vurgu ve çerçeveleme. Bu iki hesabı karşılaştırmak, nelerin atlandığını, yeniden sıralandığını veya yeniden yorumlandığını ve bu hamlelerin analitik olarak neden önemli olduğunu ortaya koyar.
Analist, biyografinin parçaları (bölümler, dönüm noktaları, sessizlikler) ile bütün yaşam anlatısı arasında, bireysel öykü ile toplumsal bağlam arasında döngüsel olarak hareket eden hermeneutik yakın okuma uygular. Anlam birimleri belirlenir, anlatıdaki örüntüler not edilir ve araştırmacının kendi yorumlayıcı ufku, katılımcının bakış açısını analistininkinden ayırmak için açık hale getirilir ve eleştirel bir şekilde incelenir.
Bireysel biyografilerden elde edilen bulgular, toplumsal teoriyle ve birbirleriyle (birden fazla vaka analiz edildiğinde) diyalog halinde getirilerek, yapısal güçlerin – sınıf, cinsiyet, ırk, tarihsel an – bireysel yaşamlarla nasıl deneyimlendiği, müzakere edildiği ve yeniden üretildiği hakkında önermeler üretilir. Sonuç, hem bireysel kişiye hem de daha geniş toplumsal dünyaya duyarlı, eş zamanlı olarak hem bireye hem de daha geniş toplumsal dünyaya odaklanan yorumbilimsel bir hesaptır.
Sık yapılan hatalar
- Yaşam öyküsünü olgusal bir kronik olarak ele almak – anlatılan öykü, hafıza, kimlik ve izleyici tarafından şekillendirilen bir yapıdır; bunu sorgulamamak, yöntemin yorumbilimsel mantığını zayıflatır.
- İkili yeniden yapılandırmayı ihmal etmek – yaşanmış yaşam ile anlatılan öykü arasındaki karşılaştırmayı atlamak, yöntemi görüşme transkriptlerinin basit tematik kodlanmasına indirger.
- Yetersiz yansıtıcılık – araştırmacının geçmişinin, teorik taahhütlerinin ve katılımcıyla ilişkisinin yorumlamayı nasıl şekillendirdiğini belgelememek ve eleştirel bir şekilde incelememek.
- Tek bir vakadan aşırı genelleme yapmak – zengin bir biyografi bir olguyu aydınlatabilir ancak ek kanıt olmadan yaygınlık veya dağılım hakkında iddiaları destekleyemez.
- Yorumbilimsel biyografik araştırmayı sözlü tarih ile karıştırmak – sözlü tarih, tarihsel olay yeniden inşasını ön plana çıkarır; yorumbilimsel biyografik araştırma, öznel anlam yaratmayı ve bunun toplumsal-yapısal koşullarını ön plana çıkarır.
Sık sorulan sorular
Yorumbilimsel biyografik araştırma, anlatısal sorgulamadan nasıl farklıdır?
Her ikisi de kişisel anlatılarla çalışır, ancak kapsam ve analitik mantık farklıdır. Yorumbilimsel biyografik araştırma, özellikle tüm yaşam yörüngesine odaklanır ve yaşanmış yaşamı (kronolojik olaylar) anlatılan öykü (katılımcının anlatısal inşası) ile sistematik olarak karşılaştırır. Anlatısal sorgulama, belirli hikaye bölümlerine veya dizilerine odaklanma eğilimindedir ve daha çeşitli bir kapsama sahiptir – tüm yaşamı incelemeyebilir. Yorumbilimsel biyografik araştırma ayrıca, hermeneutik okumanın yanı sıra toplumsal-yapısal analize daha güçlü bir açık bağlılık taşır.
Kaç katılımcıya ihtiyacım var?
Standart bir minimum yoktur ve vaka özellikle aydınlatıcı olduğunda bu gelenekte tek vaka çalışmaları meşrudur. Çalışmalar genellikle üç ila on beş katılımcı içerir. Kriter istatistiksel doygunluk değil, analitik derinliktir – yorumbilimsel hesabın, yapılan teorik iddiaları desteklemek için biyografik materyale yeterince dayandırılıp dayandırılmadığı.
İkili yeniden yapılandırma nedir ve neden önemlidir?
İkili yeniden yapılandırma, yaşanmış yaşamı – tüm mevcut kaynaklardan yeniden yapılandırılan olayların kronolojik dizisi – anlatılan öyküden – katılımcının anlatırken seçtiği sıra ve vurgu – ayırır. İkisini karşılaştırmak anlamlı farklılıkları ortaya çıkarır: anlatıdan çıkarılan olaylar, kronolojik sıranın dışına yerleştirilen bölümler veya orantısız dikkat çeken dönemler. Bu farklılıklar analitik olarak önemlidir çünkü tutarlı bir yaşam öyküsü oluşturmada katılımcının yaptığı yorumbilimsel işe işaret ederler.
Bu yöntemi görüşmeler yerine belgelerle kullanabilir miyim?
Evet. Kişisel belgeler – günlükler, mektuplar, anılar, çevrimiçi yaşam yazıları – özellikle konu vefat etmiş veya görüşme için müsait olmadığında, birincil biyografik veri olarak hizmet edebilir. Yorumbilimsel mantık aynı kalır: belgeyi inşa edilmiş bir anlatı olarak okuyun, söylenenlere ve söylenmeyenlere dikkat edin ve biyografiyi toplumsal ve tarihsel bağlamına yerleştirin. Ancak belgeler, görüşmelere göre sorgulama veya açıklama için daha az fırsat sunar.
Bu yöntem feminist veya eleştirel teori çerçeveleriyle uyumlu mu?
Evet ve her ikisiyle de verimli bir şekilde birleştirilmiştir. Eleştirel ve feminist biyografik araştırmacılar, cinsiyet, ırk, sınıf gibi güç ilişkilerinin hem yaşanmış yaşamı hem de anlatılabileceği koşulları nasıl şekillendirdiğini açıkça ön plana çıkarırlar. Yorumbilimsel çerçeve, yapısal eleştiriyi içerecek şekilde genişletilir ve araştırmacının kendi pozisyonelliği analizinin bir parçası olarak sorgulanır. Bu kombinasyon literatürde iyi bir şekilde yerleşmiştir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Roberts, B. (2002). Biographical Research. Open University Press.
ISBN: 978-0335200436Kopyalandı.Denzin, N. K. (1989). Interpretive Biography. Sage.
ISBN: 978-0803933118Kopyalandı.