Girişimsel Sentetik Açıklıklı Radar (InSAR)
- Ortaya koyan
- Gabriel, Goldstein, and Zebker
- Yıl
- 1989
- Tür
- Radar interferometry for millimeter-precision surface deformation
- Aile
- Radar remote sensing and deformation monitoring
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Girişimsel Sentetik Açıklıklı Radar (InSAR), hafifçe farklı yörünge konumlarından elde edilen radar görüntüleri arasındaki faz farkını analiz ederek milimetre ölçeğinde yer yüzeyi deformasyonunu ölçen bir radar uzaktan algılama tekniğidir. 1989 yılında Gabriel, Goldstein ve Zebker tarafından öncülüğü yapılan InSAR, deprem kırığı karakterizasyonu, volkanik izleme, heyelan tespiti ve çökme miktarının belirlenmesi için vazgeçilmez hale gelmiştir.
Yöntemin mantığı
Bir radar uydusu mikrodalga darbeleri gönderir ve yansıyan sinyali kaydeder. Geri dönen sinyalin fazı, kat edilen mesafeye ve yüzey pürüzlülüğüne bağlıdır. Benzer ancak tam olarak aynı olmayan yörünge konumlarından (bakış yönüne dik olarak birkaç yüz metre ile ayrılmış) elde edilen radar görüntüleri karşılaştırıldığında, girişim desenleri (saçaklar) ortaya çıkar. Her saçak, yüzey yer değiştirmesinin bir dalga boyuna (~5.6 cm dalga boyuna sahip C-bant radar için ~2.8 cm) karşılık gelen 2π'lik bir faz değişimini temsil eder. Topografya ve deformasyonun bu son derece hassas ölçümü, atmosferik ve yörünge hatalarının dikkatli bir şekilde giderilmesini gerektirir, ancak deprem kırıklarının ve yer çökmelerinin çarpıcı bir çözünürlüğünü sağlar.
Tarih
ERS-1 verileri kullanılarak Gabriel ve ark. (1989) tarafından öncülüğü yapılan InSAR, 1995 Kobe depremine kadar büyük ölçüde akademik kaldı; bu depremde elde edilen dramatik girişim desenleri, deprem kırığını benzeri görülmemiş bir ayrıntıyla ortaya koydu. Teknik, 1990'lar ve 2000'lerde ivme kazandı ve deprem kırıkları (1999 İzmit, 2004 Sumatra), volkanik deformasyon ve yavaş kayma olaylarına yönelik büyük uygulamalar yapıldı. Sentinel-1'in (ücretsiz veri, küresel kapsama, 12 günlük tekrar) 2014'teki lansmanı, deprem ve volkan izleme için operasyonel hizmetleri mümkün kılarak InSAR'ı demokratikleştirdi. Son gelişmeler arasında küçük baz alt kümesi (SBAS) zaman serisi analizi ve faz açma için makine öğrenmesi yer almaktadır.
Ne zaman kullanılır?
InSAR'ı, deprem sonrası gevşeme, volkanik deformasyon, yavaş kayma olayları ve madencilik veya akifer tükenmesinden kaynaklanan yer çökmesi gibi sismik (deprem) kırık desenlerini ölçmek için kullanın. InSAR, tutarlı arazilerde (kaya, bitki örtüsü) en iyi şekilde çalışır; kentleşmiş alanlar da iyi tutarlılık gösterir. Düşük tutarlılık nedeniyle su (düşük tutarlılık) veya yüksek eğimli dağlar (geometrik farklılıklar nedeniyle ayrışma) üzerinde InSAR'dan kaçının. Çok parametreli kısıtlamalar için GPS ve sismik verilerle birleştirin.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Tutarlılık kaybı: hızlı yüzey değişiklikleri (bitki örtüsü büyümesi, su seviyesi değişiklikleri, şiddetli yağmur) faz tutarlılığını bozar ve görüntüleri kullanılamaz hale getirir
- Atmosferik hassasiyet: troposferdeki su buharı değişimleri faz gürültüsü oluşturur; harici atmosferik veriler olmadan giderilmesi zordur
- Faz sarma belirsizliği: büyük deformasyonlar (bir dalga boyundan fazla, ~2.8 cm) faz sarılmasına neden olur; 2πN + fazı ayırt etmek diğer kısıtlamalar gerektirir
- Yamaçta kalma ve gölge: dik arazi radar geri saçılım belirsizliklerine (yamaçta kalma) veya sinyal kaybına (gölge) neden olur, kullanılabilir alanı sınırlar
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Milimetre doğruluğu: geniş alanlarda santimetre ila milimetre düzeyindeki deformasyonları çözer
- Bulut bağımsızlığı: radar bulutları deler, yağmurlu veya bulutlu bölgelerde gözlem yapılmasına olanak tanır
- Geniş alan kapsama alanı: uydu görüntüleri tek geçişte yüzlerce kilometreyi kapsar
- Hızlı tekrar: modern uydular (Sentinel-1) haftalık deformasyon izlemesine olanak tanıyan 6-12 günlük tekrar döngülerine sahiptir
Uygulama alanları
- Deprem kırığı karakterizasyonu: fay düzlemlerindeki sismik kayma dağılımını haritalama, mekanik modelleri test etme ve deprem büyüklüklerini sınırlama
- Volkanik deformasyon izleme: volkanların altındaki magma intrüzyonunu tespit etme ve yer yüzeyi yükselme oranları aracılığıyla patlama olasılığını tahmin etme
- Heyelan ve şev stabilitesi: felaket öncesi başarısızlığı önceden haber veren yavaş heyelan hareketini ve deformasyonunu belirleme, erken uyarı sağlama
- Çökme izleme: altyapı ve su kaynakları planlaması için yeraltı suyu veya akifer tükenmesi, madencilik ve hidrokarbon üretiminden kaynaklanan kentsel çöküntüyü izleme
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Aynı alanın iki SAR görüntüsü, hafifçe farklı uydu konumlarından (ana ve uydu görüntüler) elde edilir. Veriler, günler ila haftalar arasında tekrar aralıklarına sahip radar uydularından (ERS, Envisat, Sentinel-1, ALOS-2) gelir.
Uydu görüntüsü, alt piksel hassasiyetiyle ana görüntüye göre hizalanır. Yörünge hataları, hassas uydu yörünge verileri kullanılarak tahmin edilir ve düzeltilir.
Karmaşık girişim deseni, ana görüntünün uydu görüntüsünün karmaşık eşleniği ile çarpılmasıyla hesaplanır. Bu girişim deseni, topografya, deformasyon, atmosfer ve gürültüden kaynaklanan faz değişimlerini içerir.
Topografya, bir sayısal yükseklik modeli (DEM) kullanılarak kaldırılır. Atmosferik etkiler (su buharı, iyonosfer) tahmin edilir ve çıkarılır. Faz açma, sarılmış fazı (-π ila +π) sürekli deformasyona dönüştürür.
Nihai deformasyon haritası yer hareketini ortaya koyar: pozitif faz, uyduya doğru hareketi; negatif faz ise uydudan uzaklaşmayı gösterir. Deformasyon, iyi tutarlı hedefler için milimetre doğruluğuyla 5-100 m çözünürlükte haritalanır.
Sık yapılan hatalar
- Atmosferik fazın yer deformasyonu olarak yanlış yorumlanması; dikkatli çoklu görüntü istifleme ve harici atmosferik veriler esastır
- Faz açmada sistematik 2π tam sayı katı hatalara yol açan yanlış açma; GPS ile doğrulama kritiktir
- İlk SAR görüntüsünden önceki sıfır deformasyon varsayımı; veri toplama öncesinde depremler veya diğer olaylar meydana gelmiş olabilir
Sık sorulan sorular
InSAR'da görünen deprem kırığı desenleri neden bazen sismik moment tensör çözümlerinden farklılık gösterir?
Sismik moment tensör çözümleri, basit fay geometrisini varsayan ortalama temsillerdir; InSAR, gerçek, ayrıntılı, mekansal olarak değişken kayma dağılımını ortaya koyar. Fay üzerindeki asperity'ler (sert yamalar) ve bariyerler, moment tensörlerinin çözemediği kayma heterojenliği üretir. Her iki veri kümesini birleştiren ortak analiz daha eksiksizdir.
Faz tutarlılığı nedir ve neden önemlidir?
Tutarlılık, ana ve uydu radar görüntüleri arasındaki korelasyondur ve 0 (korelasyon yok) ile 1 (mükemmel korelasyon) arasında değişir. Güvenilir faz bilgisini çıkarmak için yüksek tutarlılık (>0.5) gereklidir. Tutarlılık, ayrışma nedeniyle bozulur: zamansal (edinmeler arasındaki yüzey değişiklikleri), geometrik (dik baz çizgisi çok büyük) veya termal (cihaz gürültüsü). Düşük tutarlılığa sahip bölgeler, deformasyon haritalarında gürültü olarak görünür.
InSAR yavaş kayma olaylarını (sessiz depremler) tespit edebilir mi?
Evet, uygun durumlarda. Yavaş kayma olayları, sürekli yer deformasyonuna neden olarak momentleri günler ila haftalar boyunca kademeli olarak serbest bırakır. İyi konumlandırılmış InSAR, santimetre düzeyindeki kümülatif kaymayı tespit edebilir. Cascadia, Hikurangi ve diğer dalma-batma bölgelerine ilişkin son çalışmalar, birden fazla edinmenin InSAR istiflenmesi kullanılarak yavaş kaymayı tespit etmiştir.
Yükselen ve alçalan uydu geçişleri arasındaki fark nedir?
Yükselen geçişler doğudan batıya (uydu kuzeye hareket ederken) görüntüleme yapar; alçalan geçişler batıdan doğuya (uydu güneye hareket ederken) görüntüleme yapar. Bu bakış yönü farkı, yükselen ve alçalan InSAR verilerinin birleştirilmesiyle doğu-batı ve dikey deformasyonun ayrılabilir olduğu anlamına gelir: KB hareketi geometrik farklılıklara duyarlıdır; dikey hareket geçişler arasında daha tekdüzedir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Gabriel, A. K., Goldstein, R. M., & Zebker, H. A. (1989). Mapping small elevation changes over large areas: Differential radar interferometry. Journal of Geophysical Research, 94(B7), 9183-9191.
DOI kaynağını açKopyalandı.Massonnet, D., & Feigl, K. L. (1998). Radar interferometry and its application to changes in the Earth's surface. Reviews of Geophysics, 36(4), 441-500.
DOI kaynağını açKopyalandı.