Derinlemesine Mülakat — Derinlemesine Nitel Mülakat
- Ortaya koyan
- Rooted in sociological interviewing traditions; systematised by researchers including Steinar Kvale and Herbert J. Rubin
- Yıl
- Mid-20th century (formalised in qualitative social research from the 1950s onward)
- Tür
- Qualitative research method
- Aile
- Interview Methods
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Derinlemesine mülakat, bir araştırmacının, deneyimler, algılar, inançlar veya anlamlar hakkında zengin, ayrıntılı anlatımlar elde etmek amacıyla bir katılımcıyla uzun, açık uçlu bir sohbet yürüttüğü bire bir nitel veri toplama yöntemidir.
Yapılandırılmış anketlerin aksine, mülakat kılavuzu sabit bir senaryodan ziyade esnek bir yol haritası görevi görür ve araştırmacının ortaya çıkan beklenmedik yönleri araştırmasına olanak tanır. Bu yaklaşım, nitel sorgulamanın temelini oluşturur ve fenomenoloji, temellendirilmiş kuram, anlatı analizi ve diğer çerçevelerin birincil yöntemi veya veri toplama kolu olarak doğrudan kullanılır.
Yöntemin mantığı
Derinlemesine bir mülakatı, amaçlı, entelektüel olarak yönlendirilen bir sohbet olarak düşünün. Bir araştırmacı, bir katılımcıyla — örneğin, yaşam sonu bakım kararlarını nasıl yönettiğini anlatan bir hemşire — buluşur ve bir formdaki kutucukları işaretlemek yerine, dikkatle dinler, takip soruları sorar ve katılımcıyı söylediklerini detaylandırmaya, düzeltmeye ve derinleştirmeye davet eder. Sohbet 45 ila 90 dakika sürebilir. Araştırmacı her kelimeyi kaydeder ve daha sonra deşifre eder, ardından anlamı çıkarmak için deşifre üzerinde sistematik olarak çalışır. Yöntemin gücü bu derinlikte yatmaktadır: bir katılımcı bir anketin asla sormayı düşünmeyeceği şeyler söyleyebilir ve araştırmacı bu konuları gerçek zamanlı olarak takip edebilir.
Tarih
Derinlemesine bireysel mülakatların sistematik kullanımı, 1920'ler ve 1930'ların Chicago Okulu sosyologlarına dayanmaktadır; bu sosyologlar etnografik saha çalışmasının yanı sıra yaşam öyküsü mülakatları kullanmışlardır. Yöntem, en etkili şekilde Steinar Kvale tarafından biçimlendirilmiş ve teorileştirilmiştir; 1996 tarihli InterViews adlı kitabı, hala standart bir referans olan kapsamlı bir epistemolojik ve pratik çerçeve sunmuştur. Herbert ve Irene Rubin'in Qualitative Interviewing (1995; 2. baskı 2005) adlı eseri, yöntemin zanaat boyutlarını daha da detaylandırmıştır. 1970'lerden itibaren sosyal bilimlerde yorumlayıcı paradigmaların yükselişi ve ardından yorumlayıcı fenomenolojik analiz (Smith, 1996) ve yapılandırmacı temellendirilmiş kuram (Charmaz, 2006) gibi analitik çerçevelerin geliştirilmesi, derinlemesine mülakatı, nitel sağlık, eğitim ve sosyal araştırmaların çoğunda birincil veri toplama aracı olarak pekiştirmiştir.
Ne zaman kullanılır?
Derinlemesine mülakat, araştırma sorusunun bireylerin bir olguyu kendi bakış açılarından nasıl deneyimlediğini, algıladığını veya anlamlandırdığını anlamayı gerektirdiğinde uygundur. Konunun hassas, karmaşık veya bir anket aracının yeterli olamayacak kadar yetersiz anlaşıldığı ve deneyimdeki bireysel farklılığın ortak noktalar kadar önemli olduğu durumlarda tercih edilen yöntemdir. Sosyal bilimler, sağlık, eğitim ve örgütsel araştırmalarda keşifsel, betimsel ve yorumlayıcı amaçlara hizmet eder. Yöntem, nüfus sıklıklarını tahmin etme veya nedensel hipotezleri test etme amacı güdüldüğünde UYGUN DEĞİLDİR — anket veya deney daha uygundur. Ayrıca, katılımcıların deneyimlerini sözlü olarak yansıtamadığı veya zaman ve kaynakların yöntemin gerektirdiği deşifre ve dikkatli analize izin vermediği durumlarda da uygun değildir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Bulgular istatistiksel olarak genelleştirilebilir değildir; örneklem temsilci olmaktan çok amaçlıdır, bu nedenle popülasyon düzeyinde çıkarım uygun değildir.
- Yüksek kaynak yoğunlukludur: tek bir çalışma 20 saatten fazla kayıt, çok daha fazla saat deşifre ve kapsamlı tekrarlayan analiz içerebilir.
- Veri kalitesi büyük ölçüde araştırmacının mülakat becerisine — ilişki kurma, aktif dinleme ve yönlendirmeden kaçınarak sorgulama yeteneğine — bağlıdır.
- Katılımcı kendi kendine raporlaması, geri çağırma yanlılığı, sosyal uygunluk etkileri ve sözlü ifade yeteneğinin sınırlarına tabidir.
- Doygunluğu kesin olarak yargılamak zordur; bir formül yoktur ve yetersiz örnekleme önemli çeşitliliği kaçırma riski taşırken, aşırı örnekleme kaynakları boşa harcar.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Anketler veya yapılandırılmış gözlemlerin sağlayamayacağı derinlik ve inceliği ortaya çıkaran zengin, ayrıntılı, birinci şahıs anlatıları üretir.
- Esnek ve duyarlıdır: araştırmacı beklenmedik yönleri takip edebilir, belirsizlikleri açıklayabilir ve anlayış geliştikçe soruları uyarlayabilir.
- Grup ortamlarının engelleyebileceği samimiyeti teşvik eden bire bir gizliliğin olduğu hassas veya damgalanmış konular için uygundur.
- Uzman laboratuvar ekipmanı gerektirmeden çok çeşitli disiplinlerde ve araştırma sorularında uygulanabilir.
- Araştırmacının kategorilerini önceden dayatmak yerine, katılımcının kendi dilini, kavramlarını ve yorumlayıcı çerçevelerini yakalar.
Uygulama alanları
- Hastaların kronik hastalığı, tedavi kararlarını veya sağlık profesyonelleriyle etkileşimleri nasıl anladıklarını ve yönettiklerini araştırmak.
- Örgütsel deneyimleri araştırmak — çalışanların işyeri değişikliğini, liderliği veya mesleki kimliği nasıl yönettikleri.
- Marjinalleştirilmiş veya ulaşılması zor nüfusların sosyal kurumları, politikaları veya ayrımcılığı nasıl deneyimlediklerini anlamak.
- Profesyonellerin (klinisyenler, öğretmenler, politika yapıcılar) karar verme süreçlerini doğal bağlamda incelemek.
- Fenomenolojik, temellendirilmiş kuram veya anlatı araştırma tasarımları için birincil veri olarak gereken zengin katılımcı anlatıları üretmek.
- Anket aracını tasarlamadan önce temaları pilot olarak denemek, anketin katılımcılar için gerçekten önemli olan kavramları yakaladığından emin olmak.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı araştırma sorusunu formüle eder ve ilgili anlatıları ortaya çıkarmak üzere tasarlanmış açık uçlu konu alanları ve sorgulama sorularından oluşan yarı yapılandırılmış (veya yapılandırılmamış) bir mülakat kılavuzu oluşturur. Kılavuz, nihai örneklemde olmayan bir veya iki katılımcıyla pilot olarak denenir ve soruların gerçekte ne ürettiğine göre revize edilir. Bu aşamada etik onay, bilgilendirilmiş onam prosedürleri ve kayıt izinleri güvence altına alınır.
Katılımcılar amaçlı olarak seçilir — yani, bir popülasyonun istatistiksel olarak temsilcisi oldukları için değil, incelenen olguya doğrudan deneyime sahip oldukları için seçilirler. Hedef grubun ulaşılması zorsa, kartopu örneklemesi yaygındır. Örneklem büyüklüğü, teorik (veya bilgilendirici) doygunluk ile belirlenir: yeni mülakatların yeni temalar veya kavramsal kategoriler üretmediği noktaya kadar işe alım devam eder; bu nokta, örneğin çeşitliliğine bağlı olarak tipik olarak 10 ila 30 katılımcı arasında ulaşılır.
Her mülakat bireysel olarak, gizliliği sağlayan ve katılımcıyı rahatlatan bir ortamda yürütülür. Araştırmacı kılavuzu esnek bir şekilde takip eder: temel soruları sorar, aktif olarak dinler ve yanıtları derinleştirmek için sorgulamalar ('Bunun hakkında daha fazla bilgi verebilir misiniz?', 'Bununla ne demek istediniz?') yapar. Katılımcının rızasıyla sohbet sesli veya görüntülü olarak kaydedilir. Araştırmacı ayrıca, kaydın yakalayamayacağı sözsüz ipuçları ve bağlamsal gözlemler hakkında kısa saha notları alır.
Kayıtlar, katılımcının kendi kelimelerini, duraklamalarını ve ilgili sözsüz işaretleri (örneğin, kahkaha, uzun sessizlikler) koruyarak kelimesi kelimesine deşifre edilir. Deşifrenin doğruluğu orijinal kayıtla kontrol edilir. Her deşifreye, katılımcı gizliliğini korumak için bir takma ad veya kod atanır. Ortaya çıkan metin külliyatı, analiz için veri kümesi haline gelir.
Deşifreler, araştırma sorusuna uygun bir yöntemle analiz edilir — tematik analiz, yorumlayıcı fenomenolojik analiz, temellendirilmiş kuram kodlaması, anlatı analizi veya içerik analizi. Belirli yaklaşımdan bağımsız olarak, analist deşifreleri tekrar tekrar okur, anlamlı bölümlere kodlar atar, kodları üst düzey temalar veya kategoriler halinde gruplandırır ve katılımcılar arasındaki örüntüleri yorumlar. Ortaya çıkan örüntülerden sapan anlatılar olan olumsuz vakalar, yorumları iyileştirmek ve test etmek için aktif olarak aranır.
Bulgular, her temayı veya kategoriyi örneklendiren doğrudan katılımcı alıntılarıyla kanıtsal dayanaklar olarak yazılır. Araştırmacı, okuyucuların analizin titizliğini değerlendirebilmeleri için kodların nasıl geliştirildiği, temaların nasıl iyileştirildiği ve rakip yorumların nasıl dikkate alındığı gibi analitik süreci şeffaf bir şekilde açıklar. İstatistiksel genelleştirilebilirlik iddia etmek yerine, diğer bağlamlara aktarılabilirlik tartışılır.
Sık yapılan hatalar
- Yönlendirici sorular — beklenen bir yanıtı ima eden ifadeler ('Böyle düşünmüyor musunuz?') katılımcıların anlatımlarını kirletir ve verilerin geçerliliğini zayıflatır; tüm sorular gerçekten açık uçlu olmalıdır.
- Erken kapanış — araştırmacının 'yeterli veriye sahip olduğunu' hissetmesi nedeniyle doygunluktan önce işe alımı durdurmak; bu genellikle önemli alt grupları veya farklı bakış açılarını gözden kaçıran bulgulara yol açar.
- Yetersiz sorgulama — takip yapmadan kısa veya belirsiz yanıtları kabul etmek, titiz analizi destekleyemeyecek kadar zayıf veri üretir; yetenekli sorgulama ('Bir örnek verebilir misiniz?', 'Sonra ne oldu?') esastır.
- Analitik sapma — yorumun tüm veri kümesi boyunca sistematik kodlamadan ziyade en akılda kalıcı veya duygusal olarak belirgin alıntılar tarafından yönlendirilmesine izin vermek; her deşifre eşit analitik ilgi görmelidir.
- Yansıtıcılığın ihmal edilmesi — araştırmacının kendi konumunu, beklentilerini ve konuya olan ilişkisini belgelemeyi ve hesaba katmayı başaramamak, hem veri toplama hem de yorumlamayı sessizce yanlı hale getirebilir.
Sık sorulan sorular
Yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış bir mülakat arasındaki fark nedir?
Yapılandırılmış bir mülakat, her katılımcı için aynı olan sabit bir soru dizisini sabit bir sırada izler — temelde sözlü bir ankettir. Yarı yapılandırılmış bir mülakat, konu alanları ve önerilen sorulardan oluşan bir mülakat kılavuzu kullanır, ancak araştırmacı sohbete yanıt olarak sıra ve kelime seçimini uyarlar. Yapılandırılmamış bir mülakat, bir veya iki geniş açılış sorusuyla başlar ve tamamen katılımcının yanıtlarından ilerler. Çoğu derinlemesine nitel mülakat yarı yapılandırılmıştır: katılımcıların anlatımlarını takip edecek kadar esnektir ancak araştırma sorusunu ele alacak kadar odaklanmıştır.
Kaç katılımcıya ihtiyacım var?
Evrensel olarak doğru bir sayı yoktur. Yönlendirici kriter, teorik veya bilgilendirici doygunluktur — yeni mülakatların yeni temalar veya kavramsal kategoriler getirmediği noktadır. Uygulamada bu genellikle 10 ila 30 katılımcı arasında gerçekleşir, ancak son derece homojen örneklemler daha erken doygunluğa ulaşabilir ve heterojen veya maksimum çeşitlilik örneklemleri daha fazlasını gerektirebilir. Doygunluk gerekçesi olmadan önceden bir örneklem büyüklüğü bildirmek, nitel araştırmada en iyi uygulama olarak kabul edilmez.
Mülakatları çevrimiçi veya telefonla yapabilir miyim?
Evet. Telefon ve görüntülü mülakatlar (Zoom, Teams vb. aracılığıyla) artık nitel araştırmada yaygın olarak kabul edilmektedir ve coğrafi ve lojistik engelleri azaltabilir. Bunun karşılığında, yüz yüze mülakatlarda bulunan sözsüz ipuçlarının kısmen kaybı söz konusudur. Araştırmacılar, veri toplama modunu yöntemler bölümlerinde belirtmeli ve bunun, özellikle hassas konular için katılımcı ifşaatını etkileyip etkilemediğini dikkate almalıdır.
Derinlemesine mülakat verilerini nasıl analiz ederim?
Analitik yöntemin seçimi, araştırma sorusundan ve teorik çerçeveden kaynaklanmalıdır. Tematik analiz (Braun & Clarke), en yaygın kullanılan genel yaklaşımdır ve çok çeşitli sorulara uygundur. Yorumlayıcı fenomenolojik analiz, soru yaşanmış deneyim ve anlamla ilgili olduğunda uygundur. Teorik bir sosyal süreci üretme amacı güdüldüğünde temellendirilmiş kuram kodlaması kullanılır. Anlatı analizi, katılımcıların hikayelerinin yapısı ve dizisi analitik odak noktası olduğunda uygundur. Derinlemesine mülakat, analitik bir yöntem değil, bir veri toplama yöntemidir, bu nedenle belirtilmiş bir analitik yaklaşımla eşleştirilmelidir.
Derinlemesine mülakat, odak grupla aynı şey midir?
Hayır. Odak grup, birden fazla katılımcıyı aynı anda bir araya getirir ve veri olarak grup etkileşimini — anlaşma, anlaşmazlık, hikaye anlatma ve anlamın birlikte inşası — kullanır. Derinlemesine mülakat bire birdir ve grup etkisinden bağımsız olarak bireyin bakış açısını ortaya çıkarır. Odak grupları, paylaşılan sosyal normları ve kolektif görüşleri ortaya çıkarmak için daha verimlidir; derinlemesine mülakatlar, hassas konular, bireysel çeşitliliği yakalamak veya araştırmacının grup dinamiklerinin yanıtları şekillendirmesi olmadan tek bir kişinin anlatımını derinlemesine takip etmek istediği durumlar için tercih edilir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Kvale, S. (1996). InterViews: An Introduction to Qualitative Research Interviewing. Sage.
ISBN: 978-0803958203Kopyalandı.Rubin, H. J., & Rubin, I. S. (2005). Qualitative Interviewing: The Art of Hearing Data (2nd ed.). Sage.
Yayın kaynağını açKopyalandı.