Sinemada Tür Analizi
- Ortaya koyan
- Rick Altman, Steve Neale
- Yıl
- 1984
- Tür
- Analytical method for identifying genre conventions, evolution, and ideological work in cinema
- Aile
- Film classification and type analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Sinemada Tür Analizi, filmlerin korku, Western, bilim kurgu, melodram, komedi gibi tanınabilir kategorilere nasıl ait olduğunu ve bu kategoriler içinde nasıl yenilikler yaptığını sistematik olarak inceleyen bir yöntemdir; her birinin kendine özgü gelenekleri, görsel stilleri, anlatı yapıları ve ideolojik kaygıları vardır.
Rick Altman ve Steve Neale gibi akademisyenler tarafından sinema çalışmaları aracılığıyla geliştirilen bu yöntem, film türlerinin sabit doğal kategoriler değil, hem film yapımını hem de izleyici beklentilerini yapılandıran, toplumsal olarak inşa edilmiş, tarihsel olarak koşullu sistemler olduğunu kabul eder. Tür analizi, bir türü hangi geleneklerin tanımladığını, bireysel filmlerin bu geleneklere nasıl uyduğunu veya meydan okuduğunu, türlerin zaman içinde nasıl evrildiğini ve bu geleneklerin hangi ideolojik işlevi yerine getirdiğini inceler.
Yöntemin mantığı
Temel içgörü, türlerin film yapımcıları ile izleyiciler arasındaki sözleşmeler olduğudur. İzleyiciler bir Western'e belirli mekanlar, çatışmalar, karakter tipleri ve çözümler bekleyerek yaklaşırlar; film yapımcıları ise bu beklentileri karşılayan ve bazen de altüst eden filmler üretirler. Bu gelenekler filme özgü değildir, ancak diğer filmlere ve kültürel anlatılara maruz kalma yoluyla öğrenilir. Bir türü karakterize eden geleneklerin neler olduğunu, bunların tarihsel olarak nasıl değiştiğini ve bireysel filmlerin bu geleneklerle nasıl başa çıktığını analiz ederek, sinemanın anlatı biçimlerini nasıl şekillendirdiğini ve türlerin ideolojiye nasıl katıldığını anlarız. Bir tür, toplumsal cinsiyet rolleri, güç ilişkileri veya ulusal kimlik gibi konuları tutarlı bir şekilde belirli yollarla temsil edebilir. Türleri incelemek, sinemanın kültürel işleyişini ortaya koyar.
Tarih
Tür eleştirisi, 1970'ler-80'lerde edebiyat çalışmalarından sinema çalışmalarına doğru gelişti. Rick Altman'ın 'Film/Tür' (1999) adlı eseri, türlerin anlamsal (görsel ve anlatısal öğeler), sözdizimsel (olay örgüsü ve karakter yapıları) ve edimsel (izleyici beklentileri ve endüstriyel uygulamalar) sistemler olduğunu öne sürdü. Steve Neale'in çalışmaları, türün filmlerde değil, filmlerin nasıl pazarlandığı, sınıflandırıldığı ve algılandığı ile ilgili olduğunu vurguladı. Tzvetan Todorov ve yapısalcı yaklaşımlar, türler arasında tekrarlanan anlatı kalıplarını tanımladı. Çağdaş tür teorisi, türleri sabit sınıflandırmalar yerine endüstriyel çıkarlar, eleştirel sınıflandırma ve izleyici beklentileri arasında sürekli müzakere edilen dinamik yapılar olarak kabul eder. Akademisyenler artık türlerin ideolojiyi nasıl ele aldığını, küresel sinemanın alternatif türler nasıl yarattığını ve dijital platformların tür tanımını nasıl yeniden şekillendirdiğini inceliyor.
Ne zaman kullanılır?
Bu yöntemi, bireysel filmlerin tür gelenekleriyle nasıl ilişkili olduğunu analiz ederken, zaman veya ulusal gelenekler boyunca tür evrimini incelerken, bir türdeki ideolojik kalıpları incelerken veya izleyici beklentilerini ve yapım kalıplarını anlarken kullanın. Türlerin tarihsel anlara nasıl tepki verdiğini (Soğuk Savaş sırasında Westernlerin nasıl değiştiği, korkunun toplumsal kaygıları nasıl yansıttığı) incelemek, türleri harmanlayan hibrit veya deneysel filmleri analiz etmek veya türlerin kültürlerarası nasıl işlediğini incelemek için değerlidir. Yöntem, türlerin sistematik, analiz edilebilir ve ideolojik olarak sonuç doğuran yapılar olduğunu varsayar.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Tür sınırları belirsizdir; filmler genellikle sınıflandırmaya direnir veya birden fazla türü harmanlar
- Geleneklere odaklanmak yeniliği, metinlerarasılığı veya bireysel filmlerin tür kategorilerini nasıl aştığını gözden kaçırabilir
- İzleyici algısı akademik sınıflandırmadan farklı olabilir; birden fazla tür çerçevesi bir arada var olabilir
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Geleneklerin hem film yapımını hem de izleyici yorumunu nasıl yapılandırdığını ortaya koyar
- Belirli filmlerin neden tanıdık veya şaşırtıcı geldiğini—tür beklentileriyle nasıl başa çıktıklarını—açıklar
- Tür kategorilerinin kültürel ve tarihsel özgüllüğünü gösterir
- Tür geleneklerine gömülü ideolojik kalıpları tanımlar
Uygulama alanları
- Korku türünün evrensel canavarlardan (1930'lar) psikolojik korkuya (1970'ler) ve found-footage korkusuna (2000'ler) nasıl evrildiğini, değişen toplumsal kaygıları yansıttığını analiz etmek
- Western türünün ırk, toplumsal cinsiyet ve toprak tasvirlerinin tarihsel dönemler boyunca nasıl değiştiğini ve çağdaş Westernlerin klasik tür ideolojisini nasıl sorguladığını veya yeniden ürettiğini incelemek
- Melodram türünün kimlik, duygu ve aileyi nasıl inşa ettiğini incelemek, Hollywood ve uluslararası sinema arasındaki melodramatik gelenekleri karşılaştırmak
- Bilim kurgunun teknoloji, ilerleme ve insan doğası hakkındaki kalıcı ideolojik varsayımlarını on yıllar boyunca analiz etmek ve farklı bilim kurgu alt türlerinin (ütopik, distopik, sibernetik) bu temaları nasıl ele aldığını keşfetmek
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Bir tür seçin ve zaman içinde, alt türlerde ve (varsa) ulusal geleneklerde türü temsil eden bir film külliyatı toplayın. Türün kapsamını yakalamak için kanonik örnekleri, popüler filmleri ve marjinal yapımları dahil edin.
Her film için şunları belgeleyin: anlatı mekanı, karakter tipleri, merkezi çatışma, çözüm türü, görsel stil gelenekleri (ışıklandırma, renk, kompozisyon) ve anahtar olay örgüsü öğeleri. Örneklemdeki tekrarlanan öğelerin bir envanterini oluşturun.
Tür geleneklerini birden çok düzeyde tanımlayın: (1) mekan ve dünya—filmler nerede/ne zaman geçiyor? (2) karakter tipleri—kimler tekrar tekrar ortaya çıkıyor? (3) çatışma türleri—anlatıları ne tür sorunlar yönlendiriyor? (4) görsel kodlar—belirgin görsel stiller var mı? (5) anlatı yapısı—filmler karakteristik kalıpları takip ediyor mu? (6) çözüm türleri—çatışmalar nasıl sona eriyor?
Bir tür teorisi geliştirerek, onu tanımlayan temel gelenekleri, ikincil veya isteğe bağlı öğeleri, geleneklerin birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu ve bunların altında yatan ideolojik veya kültürel varsayımları belirleyin. Geleneklerin kronolojik olarak ve farklı film endüstrileri veya yönetmenler arasında nasıl evrildiğini inceleyin.
Türün hangi ideolojik veya kültürel işlevi yerine getirdiğini, hangi dünya görüşlerini veya değerleri tutarlı bir şekilde temsil ettiğini, hangi toplumsal kaygı veya arzulara hitap ettiğini ve tür geleneklerinin ne tür hikayelerin anlatılabileceğini ve ne tür yorumların teşvik edildiğini nasıl şekillendirdiğini açıklayın.
Sık yapılan hatalar
- Tür kategorilerini toplumsal olarak inşa edilmiş kategoriler yerine doğal türler olarak ele almak
- Bir türün tüm filmlerinin aynı ideolojik içeriği paylaştığını varsaymak yerine, türler içindeki çekişmeyi ve alternatif anlamları kabul etmek
- Tür tanımını tarihsel olarak sabitlemek—türler evrilir; çağdaş korku, 1920'lerin korkusundan önemli ölçüde farklıdır, ancak her ikisi de 'korku'dur
Sık sorulan sorular
Bir film tek bir türe tam olarak uymuyorsa, hangi türe aittir?
Filmler genellikle aynı anda birden fazla türe aittir veya sınıflandırmaya direnir. Bir film 'romantik komedi-gerilim' veya 'bilim kurgu Western' olabilir. Filmleri tek kategorilere zorlamak yerine, tür analizi filmlerin birden fazla tür geleneğiyle nasıl başa çıktığını ve türleri harmanlamanın ne gibi etkileri olduğunu kabul eder. Hibritlik yaygındır ve genellikle verimlidir—yeni anlamlar yaratabilir veya geleneksel varsayımları eleştirebilir.
İzleyiciler film izlerken tür hakkında ne kadar düşünüyor?
İzleyiciler tür bilgisini sezgisel olarak uygularlar. İlk Western'ini izleyen biri, kültürel maruz kalma ve önceki filmler aracılığıyla tür öğelerini (mekan, kostümler, çatışmalar) anında tanır. Ancak, tür tanıma konusundaki ustalık derecesi değişir; sinema akademisyenleri, sıradan izleyicilerden daha sistematik olarak tür analizi yapar. Tür analizi, izleyicilerin bilinçsizce uyguladığı bilgiyi açık hale getirir.
Tür gelenekleri küresel olarak aynı mıdır?
Hayır. Farklı film endüstrileri farklı türler ve gelenekler geliştirir. Japon korkusu Amerikan korkusundan farklıdır; Fransız melodramı Hollywood melodramından farklıdır. Bazı türler ulusötesi olsa da (aksiyon, bilim kurgu), farklı ulusal geleneklerde farklı şekilde etkilenirler. Türleri küresel olarak analiz etmek, hem evrensel anlatı kalıplarını hem de kültürel olarak özgün gelenekleri ortaya koyar.
Tek bir film tüm bir türü tanımlayabilir veya yeniden şekillendirebilir mi?
Nadiren, ancak önemli ölçüde yenilikçi filmler tür geleneklerini değiştirebilir. 'Psycho' (1960), korku türünü canavar temelli anlatılardan uzaklaştırarak psikolojik korkuyu tanıttı. 'Jaws' (1975) yaz gişe rekortmeni formülünü yarattı. 'The Sixth Sense' bükümlü sonlu gerilim geleneklerini yeniden canlandırdı. Çoğu film mevcut gelenekler içinde çalışır; etkili filmler, sonraki filmlerin dayandığı gelenekleri değiştirir.
Tür geleneklerini belirlemek, filmleri formülsel oldukları gerekçesiyle göz ardı etmenin bir yolu mudur?
Zorunlu değil. Gelenekleri tanımak, filmlerin bu gelenekler içinde nasıl çalıştığını veya bunlara karşı nasıl durduğunu takdir etmeyi sağlar, göz ardı etmeyi değil. Birçok başyapıt, tür geleneklerini görmezden gelmek yerine onlarla birlikte çalışır. Tür analizi, yönetmenlerin beklentileri ne kadar ustaca manipüle ettiğini ortaya çıkarabilir. Gelenekleri sınırlayıcı olarak mı yoksa yaratıcılığı sağlayan çerçeveler olarak mı göreceği yorumlayıcı bir tercihtir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Altman, R. (1999). Film/Genre. British Film Institute.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Neale, S. (2000). Genre and Hollywood. Routledge.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Grant, B. K. (Ed.). (2007). Film Genre Reader III. University of Texas Press.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Todorov, T. (1975). The Fantastic: A Structural Approach to a Literary Genre. Cornell University Press.
Yayın kaynağını açKopyalandı.