Feminist Araştırma Metodolojisi — Feminist Sorgulama
- Ortaya koyan
- Sandra Harding, Dorothy Smith, Patricia Hill Collins, and the broader feminist social science movement
- Yıl
- 1970s–1980s (formalized as a methodology)
- Tür
- Qualitative research method
- Aile
- Critical Inquiry
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Feminist araştırma metodolojisi, toplumsal cinsiyet, güç ve sosyal adaleti temel analitik mercekler olarak merkeze alan, feminist teoriye dayalı nitel bir yaklaşımdır.
Değerden bağımsız nesnellik iddialarına meydan okur, marjinalize edilmiş grupların –özellikle kadınların– seslerini ve deneyimlerini ön plana çıkarır ve araştırmacıyı açıkça politik ve sosyal bir aktör olarak konumlandırır. Sosyoloji, eğitim ve sağlık bilimleri dahil olmak üzere çeşitli disiplinlerde geliştirilen bu metodoloji, özgürleştirici uygulamalara bilgi sağlayabilecek bilgi üretmek için bakış açısı teorisi, kesişimsellik ve katılımcı etik ilkelerinden yararlanır.
Yöntemin mantığı
Akademideki kadınların neden erkeklerden daha yüksek oranlarda araştırma kariyerlerini bıraktığını anlamak istediğinizi varsayalım. Geleneksel bir anket ayrılmaları sayarken; feminist araştırma, kimin bilgisinin önemli olduğunu, başarıyı kimin tanımladığını ve kurumsal yapıların toplumsal cinsiyet eşitsizliğini nasıl yeniden ürettiğini sorar. Araştırmacının kendi konumunu –cinsiyetini, ırkını, kurumsal rolünü– açıklamasında ısrar eder, çünkü bu konum hangi soruların sorulduğunu ve hangi cevapların mümkün olduğunu şekillendirir. Amaç sadece eşitsizliği tanımlamak değil, ona meydan okumak için faydalı bilgi üretmektir.
Tarih
Feminist araştırma metodolojisi, 1970'ler ve 1980'lerde, ana akım sosyal bilimin kadınların deneyimlerini sistematik olarak dışladığını veya çarpıttığını savunan feminist akademisyenler tarafından ayrı bir akademik tartışma olarak ortaya çıktı. Sandra Harding'in 1987 tarihli "Feminism and Methodology" adlı derlemesi, bakış açısı epistemolojisi, araştırmacının bilgi üretimindeki rolü ve feminist sorgulamanın ayrı bir metodoloji mi yoksa herhangi bir yöntemi bilgilendirebilecek bir dizi ilke mi olduğu konusundaki tartışmaları kristalize etti. Dorothy Smith'in günlük yaşam sosyolojisi ve Patricia Hill Collins'in Siyah feminist düşüncesi, 1980'ler ve 1990'lar boyunca çerçeveyi derinleştirdi ve Kimberlé Crenshaw'ın kesişimsellik kavramı (1989), örtüşen baskı sistemlerini analiz etmek için temel hale geldi.
Ne zaman kullanılır?
Feminist araştırma metodolojisi, araştırma sorusu toplumsal cinsiyet ilişkileri, güç, eşitsizlik veya mevcut literatürde sesleri yeterince temsil edilmeyen grupların deneyimleriyle ilgili olduğunda uygundur. Özellikle eğitim, sağlık, sosyal hizmet, örgütsel davranış ve politika alanlarındaki çalışmalara uygundur; bu alanlarda yapısal eşitsizliklerin yaşanmış deneyimi nasıl şekillendirdiğini anlamak merkezi bir öneme sahiptir. Nitel veri –tipik olarak görüşmeler veya etnografik saha çalışması– ve refleksif, etik olarak angaje bir uygulamaya bağlılık gerektirir. Amacın genellenebilir yaygınlık tahminleri üretmek, deneysel kontrollerle nedensel hipotezleri test etmek veya toplumsal cinsiyet ve gücün araştırma sorusuyla gerçekten ilgisiz olduğu fenomenleri incelemek olduğu durumlarda uygun değildir. Kendi konumlanmalarını açıklamaya veya sürekli refleksiviteye girmeye isteksiz araştırmacılar farklı bir yaklaşım seçmelidir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Bulgular bağlama özgüdür ve istatistiksel olarak genellenebilir olacak şekilde tasarlanmamıştır; yaklaşım, popülasyon düzeyinde yaygınlık iddialarını desteklemez.
- Sürekli refleksivite zahmetlidir; konumlanmaya yetersiz dikkat, yaklaşımın meydan okumaya çalıştığı güç dinamiklerini yeniden üretebilir.
- Feminist araştırmanın açık politik taahhüdü, değer-nötr sosyal bilim bekleyen hakemler veya izleyiciler tarafından önyargı olarak algılanabilir.
- Kesişimsel analiz, birden fazla teorik gelenekle derinlemesine etkileşim gerektirir, bu da tek bir çalışma içinde titizlikle yürütülmesi zor olabilir.
- Güç asimetrilerinin etik yönetimi –özellikle savunmasız katılımcıların temsili konusunda– araştırma sürecini uzatan sürekli dikkat gerektirir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Marjinalize edilmiş grupların seslerini ve deneyimlerini merkeze alır ve güçlendirir, ana akım yaklaşımların gözden kaçırdığı bilgileri üretir.
- Teori ve ampirik araştırmayı bütünleştirir: feminist çerçeveler hem araştırma tasarımına hem de bulguların yorumlanmasına rehberlik eder.
- Araştırmacının konumlanmasına açıkça dikkat edilmesi, bilgi üretim sürecini yanlış nesnellik iddia eden yaklaşımlardan daha şeffaf hale getirir.
- Kesişimsel analiz, toplumsal cinsiyetin ırk, sınıf, cinsellik ve diğer sosyal kategorilerle nasıl etkileşime girerek karmaşık eşitsizlikler ürettiğini yakalar.
- Araştırma bulguları açıkça sosyal değişime yöneliktir, bu da çalışmayı uygulayıcılar, savunucular ve politika yapıcılar için doğrudan alakalı hale getirir.
Uygulama alanları
- Belirli örgütsel ortamlarda kadınların işyerinde ayrımcılık, taciz veya toplumsal cinsiyet ücret farkı deneyimlerini araştırmak.
- Toplumsal cinsiyet, ırk ve sınıfın sağlık hizmetlerine, ruh sağlığı hizmetlerine veya üreme sağlığına erişimi nasıl şekillendirdiğini keşfetmek.
- Eğitim kurumlarının toplumsal cinsiyet normlarını nasıl yeniden ürettiğini ve öğrencilerin bu normlarda nasıl gezindiğini veya bunlara nasıl direndiğini incelemek.
- Çatışma bölgelerinde, mülteci ortamlarında veya toplumsal cinsiyetin kırılganlığı ve iyileşmeyi farklı şekilde şekillendirdiği afet sonrası bağlamlarda kadınların yaşamlarını incelemek.
- Politika belgelerini, medya metinlerini veya yasal çerçeveleri, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini nasıl inşa ettikleri ve pekiştirdikleri açısından analiz etmek.
- Toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti önleme veya kadınların ekonomik güçlenmesi üzerine çalışan topluluk kuruluşlarıyla katılımcı eylem araştırması.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, kendi sosyal konumunu –cinsiyet, ırk, sınıf, kurumsal konum– ve bu konumun araştırma sorularını, katılımcılarla ilişkileri ve verilerin yorumlanmasını nasıl şekillendirebileceğini açıklayarak başlar. Genellikle konumlanma beyanı veya araştırmacı refleksivitesi olarak adlandırılan bu refleksif öz-konumlandırma, tek seferlik bir açıklama olarak ele alınmak yerine çalışma boyunca belgelenir ve yeniden gözden geçirilir.
Araştırma soruları, toplumsal cinsiyet ve güç ilişkilerini merkeze alacak şekilde çerçevelenir ve genellikle bakış açısı teorisi (Harding), kesişimsellik (Crenshaw) veya Siyah feminist düşünce (Collins) gibi feminist teorik çerçevelerden yararlanılır. Örnekleme stratejileri, deneyimleri tipik olarak marjinalize edilmiş veya susturulmuş katılımcılara öncelik verir; amaçlı ve kartopu örneklemesi yaygındır. Etik protokoller, karşılıklılığı, sürekli bir diyalog olarak bilgilendirilmiş onamı ve araştırmacı ile katılımcılar arasındaki güç asimetrilerini en aza indirmeyi vurgular.
Veriler, katılımcıların kendi seslerini ve anlam oluşturma süreçlerini ön plana çıkaran yöntemlerle toplanır: yarı yapılandırılmış veya yapılandırılmamış derinlemesine görüşmeler, yaşam öyküsü ve anlatısal açıklamalar, kolektif ses oluşturmak için tasarlanmış odak grupları ve günlük ortamlarda etnografik gözlem. Araştırmacı, hiyerarşik mesafeyi azaltmak için çalışır –bazen işbirlikçi veri toplama yoluyla– ve ortaya çıkan yorumların bir özetini üye kontrolü için katılımcılarla paylaşabilir.
Analiz, katılımcıların anlatılarının yakından okunmasını feminist teorik merceklerle bütünleştirir. Yaygın analitik stratejiler arasında toplumsal cinsiyet ve güce duyarlı tematik analiz, katılımcıların öz-anlatılarının anlatı analizi, dilin toplumsal cinsiyeti nasıl inşa ettiğine dair söylem analizi ve toplumsal cinsiyetin ırk, sınıf ve diğer sosyal kategorilerle nasıl etkileşimde bulunduğunu inceleyen kesişimsel analiz yer alır. Araştırmacı, süreç boyunca yerel deneyimleri yapısal ve sistemik eşitsizliklerle ilişkilendirir.
Sonuç niteliğindeki refleksif aşama, araştırmacının konumlanmasının çalışmanın bulgularını ve sınırlılıklarını nasıl etkilediğini değerlendirir, katılımcıların deneyimlerini temsil etmenin etik çıkarımlarını göz önünde bulundurur ve üretilen bilginin katılımcılar, topluluklar veya politika aktörleri tarafından nasıl kullanılabileceğini açıklar. Birçok feminist araştırmacı, yorumları gözden geçirme ve bulguların sosyal değişime veya savunuculuğa nasıl katkıda bulunabileceğini tartışma konusunda katılımcıları sürece dahil eder.
Sık yapılan hatalar
- Konumlanmayı tek paragraflık bir formalite olarak ele almak – refleksivite, veri toplama ve analiz boyunca aktif ve sürekli olmalı, bir kez beyan edilip unutulmamalıdır.
- 'Kadınları' bir kategori olarak homojenleştirmek – feminist araştırma, kadınlar arasındaki ırk, sınıf, cinsellik, engellilik ve diğer eksenlerdeki farklılıklara dikkat etmeyi gerektirir; toplumsal cinsiyeti izole olarak ele alan analizler, eleştirmeyi amaçladıkları dışlamaları yeniden üretme riski taşır.
- Savunuculuğu veri uydurmacılığıyla karıştırmak – feminist araştırma açıkça sosyal adalete bağlıdır, ancak bu bağlılık veri seçiciliğine veya bulguları abartmaya yol açmamalıdır; titizlik ve savunuculuk uyumludur.
- Etik karmaşıklığı ihmal etmek – savunmasız veya hassas deneyimlerini paylaşan katılımcılarla ilişkiler, sürekli onay, dikkatli temsil ve zarar görmeyi önlemeye yönelik açık protokoller gerektirir.
- Katılımcıların kendi çerçevelerini dahil etmeden feminist çerçeveleri mekanik olarak ithal etmek – teorik mercek verileri aydınlatmalı, katılımcıların öz-anlayışlarını geçersiz kılmamalı veya susturmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Feminist araştırma sadece kadınlarla mı ilgili?
Hayır. Feminist araştırma metodolojisi, toplumsal cinsiyeti bir sosyal yapı ve güç ilişkisi olarak analiz eder, bu da erkekliği, ikili olmayan kimlikleri ve toplumsal cinsiyetin diğer sosyal kategorilerle nasıl kesiştiğini de incelediği anlamına gelir. Erken feminist araştırmalar öncelikle kadınların bilgi üretiminden dışlanmasına odaklanırken, çağdaş feminist araştırma, toplumsal cinsiyetli deneyimin tüm karmaşıklığını ve ırk, sınıf, cinsellik ve engellilikle kesişimlerini ele alır.
Erkekler feminist araştırma yapabilir mi?
Evet, ancak konumlanmaya daha fazla dikkat ederek. Feminist metodoloji, kimin araştırma yapabileceğini kısıtlamaz; herhangi bir araştırmacının –cinsiyetinden bağımsız olarak– kendi sosyal konumunun araştırma ilişkisini ve üretilen bilgiyi nasıl şekillendirdiğini dikkatlice düşünmesini gerektirir. Katılımcılarının sosyal konumunu paylaşmayan akademisyenler, temsil ve güç konusunda özel sorumluluklarla karşı karşıyadır.
Feminist araştırma, bir disiplin olarak toplumsal cinsiyet çalışmalarından nasıl farklıdır?
Toplumsal cinsiyet çalışmaları, birçok metodolojiyi kullanabilen akademik bir alandır. Feminist araştırma metodolojisi, sorgulamaya yönelik belirli bir yaklaşımdır – epistemolojik taahhütler ve prosedürel kurallar bütünüdür – bu yaklaşım toplumsal cinsiyet çalışmaları içinde uygulanabileceği gibi sosyoloji, eğitim, sağlık bilimleri, hukuk ve diğer disiplinlerde de uygulanabilir. Metodoloji, disipliner evinden ziyade epistemolojik duruşu (bakış açısı, refleksivite, güç eleştirisi) ile tanımlanır.
Feminist araştırma belirli bir veri toplama yöntemi gerektirir mi?
Tek bir yöntem zorunlu değildir. Feminist araştırmacılar en yaygın olarak derinlemesine görüşmeler, yaşam öyküleri, etnografik gözlem ve odak gruplarını kullanırlar çünkü bunlar katılımcıların seslerini ön plana çıkarır, ancak yöntem seçimi araştırma sorusunu takip etmelidir. Bazı feminist araştırmacılar ayrıca belge analizi, söylem analizi veya uygun olduğunda anket araştırması da yaparlar – tasarım toplumsal cinsiyet, güç ve araştırmacı refleksivitesine dikkat ettiği sürece.
Feminist bir araştırma çalışmasının kalitesini nasıl değerlendiririm?
Feminist araştırmada kalite kriterleri şunları içerir: katılımcıların seslerinin analizdeki derinliği ve özgünlüğü; araştırmacının refleksivitesinin titizliği ve dürüstlüğü; feminist teorik çerçeve ile analitik strateji arasındaki tutarlılık; katılımcıları temsil etmede etik bütünlük; ve bulguların toplumsal cinsiyet-güç ilişkilerini ne ölçüde aydınlattığı ve yerel deneyimleri yapısal koşullarla nasıl ilişkilendirdiği. İç geçerlilik ve güvenilirlik gibi geleneksel kriterler terk edilmek yerine yeniden çerçevelenir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Harding, S. (Ed.). (1987). Feminism and Methodology: Social Science Issues. Indiana University Press.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Creswell, J. W. (2013). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (3rd ed.). Sage. [Chapter on feminist inquiry and advocacy approaches]
ISBN: 978-1452205625Kopyalandı.