Medyada Söylem Analizi
- Ortaya koyan
- Michel Foucault, Norman Fairclough
- Yıl
- 1978
- Tür
- Method for examining how discourse in media constructs meaning, identity, and power relations
- Aile
- Language, power, and representation analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Medyada Söylem Analizi, medya metinlerinin dil, görsel ve iletişim örüntülerini kullanarak anlamları nasıl yapılandırdığını, kimlikleri nasıl şekillendirdiğini ve güç ilişkilerini nasıl sürdürdüğünü veya bunlara nasıl meydan okuduğunu incelemek için kullanılan bir yöntemdir.
Dilbilimsel analiz ve eleştirel kuramdan—özellikle Michel Foucault'nun söylem kavramının bilgi üretimi sistemi olarak ve Norman Fairclough'un eleştirel söylem analizi (CDA) çerçevesi—geliştirilen bu yöntem, nötr bilgi veya eğlence gibi görünen şeylerin aslında toplumsal hiyerarşileri ve ideolojileri sürdürmede veya bunlara meydan okumada nasıl rol oynadığını ortaya koyar. Yöntem, söylemin siyasi olarak nasıl işlediğine özel olarak odaklanır: neyin düşünülüp söylenebileceğini neyin mümkün kıldığı, kimleri ayrıcalıklı kıldığı ve hangi alternatifleri görünmez kıldığı.
Yöntemin mantığı
Temel içgörü, dilin ve temsilin masum olmadığıdır. Söylem, önceden var olan gerçeklerin basit bir iletişimi değildir; gerçekliği aktif olarak yapılandırır, normal veya anormal, arzu edilir veya arzu edilmez, mümkün veya imkansız olanı tanımlar. Medya söylemi, kitlesel izleyicilere ulaştığı ve genellikle bilgilendirici veya nötr olarak güvenildiği için özellikle güçlüdür. Medya metinlerinin sözcük seçimini, argümanları düzenlemesini, otoritelere başvurmasını, bakış açılarını dahil etmesini veya dışlamasını ve konuları çerçevelemesini analiz ederek, söylemin neyin doğal veya sağduyuya uygun göründüğünü nasıl şekillendirdiğini anlarız. Söylem analizi şu soruları sorar: Bu metin ne tür dünya görüşlerini varsayar? Kimlerin çıkarlarına hizmet eder? Hangi alternatifleri dışlar? Farklı olarak neler söylenebilir?
Tarih
Söylem analizi dilbilim ve konuşma analizinden kaynaklanır ancak Foucault'nun güç ve bilgi üzerine çalışmasında (1978) eleştirel bir dönüş yapar; bu çalışma, söylemin nötr bir iletişim olmadığını, bilgi ürettiğini, kategoriler (delilik, cinsellik, suçluluk) tanımladığını ve güç ilişkilerini sürdürdüğünü savunur. Norman Fairclough, 1990'larda özellikle medya ve kurumsal metinleri analiz etmek için Eleştirel Söylem Analizi'ni (CDA) geliştirdi ve üç düzeyli bir model önerdi: metin analizi (dilbilimsel özellikler), söylem pratiği (üretim ve tüketim) ve toplumsal pratik (daha geniş bağlamlar). Teun van Dijk ve Ruth Wodak, dilbilimsel incelik ve ideolojiye dikkat çekerek CDA'yı daha da geliştirdiler. CDA, dilin eşitsizliğin sürdürülmesinde nasıl rol oynadığını analiz etmek için medya çalışmaları, uygulamalı dilbilim ve eleştirel toplumsal araştırmaların merkezinde yer aldı.
Ne zaman kullanılır?
Medyanın belirli toplumsal grupları nasıl temsil ettiğini analiz ederken, tartışmalı toplumsal konuların medya kapsamını incelerken, medyada dilin belirli siyasi konumları nasıl doğal hale getirdiğini incelerken, medyanın toplumsal kimlikleri (cinsiyet, ırk, sınıf, milliyet) yapılandırmadaki rolünü analiz ederken veya medya ile güç ilişkileri ve ideoloji arasındaki etkileşimleri araştırırken bu yöntemi kullanın. Özellikle haber medyası, propaganda, reklamcılık veya eğlence içeriğinin eleştirel analizi için değerlidir. Yöntem, dilin ve temsilin toplumsal gerçeklik için sonuçları olduğu ve sistematik analizin gizli ideolojik varsayımları ortaya çıkarabileceği varsayımına dayanır.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Ayrıntılı metinsel bilgi gerektirir; analiz zaman alıcıdır ve büyük veri kümelerine hesaplamalı destek olmadan ölçeklendirilmesi zordur
- Metne yapılan vurgu, medyanın şekillendirilmesinde rol oynayan üretim bağlamlarını, editoryal kararları veya ekonomik çıkarları göz ardı edebilir
- Tamamlayıcı alımlama (resepsiyon) araştırması olmadan izleyici yorumunu veya etkilerini doğrudan ölçmez
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Medyanın belirli çıkarları ilerletmek için görünüşte nötr dil kullandığını ortaya koyar
- 'Doğallık'ın yapılandırılmış doğasını görünür kılar—söylem belirli konumları sağduyuya uygun hale getirir
- Temsilde yerleşik güç ilişkilerine duyarlıdır
- Medya türleri ve diller arasında uygulanabilir
Uygulama alanları
- Haber medyası söyleminin göçmenliği nasıl temsil ettiğini analiz etmek—hangi metaforlar kullanılıyor, kimlerin sesleri dahil ediliyor, göçmenler ve göç nasıl çerçeveleniyor
- Kurumsal iletişim veya reklam söylemini incelemek—şirketler imajlarını nasıl yapılandırıyor, hangi değerleri çağrıştırıyor, izleyicilere nasıl hitap ediyor
- Medyadaki bilimsel veya tıbbi söylemi incelemek—sağlık sorunları nasıl açıklanıyor, hangi uzmanlık tanınıyor, hangi sıradan bilgi reddediliyor
- Medyadaki siyasi söylemi analiz etmek—siyasi adaylar nasıl temsil ediliyor, farklı partileri veya ideolojileri hangi dil ve metaforlar karakterize ediyor
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Belirli bir konu, grup veya söylemle ilgili medya metinlerini (haber makaleleri, transkriptler, reklamlar, sosyal medya gönderileri, alt yazılar) zaman içinde toplayın. Kapsamı tanımlayın: tek bir yayın organı veya birden fazla kaynak, belirli bir zaman dilimi, seçim kriterleri.
Gerektiğinde metinleri yazıya dökün veya dijitalleştirin. Görsel medya için ayrıntılı açıklamalar oluşturun. Metinleri kronolojik olarak veya temaya göre kataloglayın, kaynağı, yayın tarihini ve üretim veya dağıtımla ilgili herhangi bir bağlamsal bilgiyi not edin.
Dilbilimsel ve temsil örüntülarını inceleyin: (1) sözcük dağarcığı ve sözcüksel seçimler—hangi sözcükler kullanılıyor veya kaçınılıyor? (2) metaforlar ve mecazi dil—hangi kavramsal çerçeveler etkinleştiriliyor? (3) dilbilgisi ve sözdizimi—cümlelerde kim fail (eyleyen), kim eylemden etkilenen? (4) kiplik—iddialar ne kadar kesin veya geçici? (5) metinlerarasılık—hangi diğer metinler veya otoriteler alıntılanıyor? (6) sessizlikler—ne söylenmiyor?
Örneklemdeki örüntüları haritalayın: Hangi söylemsel temalar tekrarlanıyor? Belirli gruplar veya konular tutarlı bir şekilde nasıl temsil ediliyor? Hangi çelişkiler veya gerilimler ortaya çıkıyor? Söylemin altında hangi varsayımlar yatıyor? Söylemsel örüntülar ile toplumsal bağlamlar, kurumlar veya güç ilişkileri arasındaki ilişkileri analiz edin.
Söylemin hangi ideolojik veya siyasi işlevi yerine getirdiğini, konu hakkında neyin bilinebilir olduğunu nasıl şekillendirdiğini, hangi kimlikleri ve ilişkileri yapılandırdığını ve dolaşımının ne gibi toplumsal etkileri olabileceğini açıklayın.
Sık yapılan hatalar
- Dilsel seçimleri rutin mesleki uygulamalar olarak görmek yerine kasıtlı manipülasyon olarak aşırı yorumlamak
- Söylem etkilerinin izleyicinin bilgisi, direnci ve bağlamı aracılığıyla biçimlenmek yerine doğrudan ve tekdüze olduğunu varsaymak
- Analizin sistematik gözlemden doğmasına izin vermek yerine analistin kendi siyasi görüşlerini bulgulara yansıtmak
Sık sorulan sorular
Söylem analizi, insanların söylediklerini analiz etmekle aynı şey midir?
Tam olarak değil. Söylem analizi, bireysel ifadeler yerine birden fazla metindeki örüntüları inceler. Kaynaklar arasında tekrarlanan, sistematik temsil ve konuşma yollarını arar. Tek bir alıntı veridir; söylem analizi, daha geniş bir metin koleksiyonunun bir konunun veya grubun medya boyunca tutarlı bir şekilde nasıl temsil edildiği hakkında ne ortaya koyduğunu belirler. Söylem, herhangi bir bireysel ifadeden daha büyüktür.
Eleştirel söylem analizi, normal söylem analizinden nasıl farklıdır?
Eleştirel söylem analizi, söylemin güç, ideoloji ve toplumsal eşitsizlikle nasıl ilişkili olduğunu açıkça inceler. Sadece 'bu nasıl yapılandırıldı?' değil, 'bu yapılandırma kimlerin çıkarlarına hizmet ediyor?' ve 'hangi alternatifler dışlanıyor?' sorularını da sorar. Normal söylem analizi, dilin siyasi çıkarımlarını analiz etmeden dilin dilbilimsel olarak nasıl çalıştığına odaklanabilir. CDA, dilbilimsel analizi eleştirel toplumsal kuram ile bütünleştirir.
Söylem analizinde kanıt olarak ne kabul edilir?
Dilbilimsel ve temsil örüntüları kanıttır: tekrarlanan sözcük seçimleri, tutarlı metaforlar, alıntılanan veya atıfta bulunulan kişilerin örüntüları, tekrarlanan dilbilgisel yapılar, sessizlikler veya yokluklar. Tek tek örnekler örüntüları gösterebilir, ancak iddialar metinler boyunca gösterilen tekrarlara dayanır. Nicel kodlama, yaygınlığı belirlemeye yardımcı olur; nitel yorumlama anlamı açıklar.
Akıcı konuşmadığınız bir dilde söylem analizi yapabilir miyim?
Dikkatle. Dilbilimsel incelikler çok önemlidir; deyimler, çağrışımlar ve kültüre özgü referanslar önemlidir. İdeal olarak, anadili konuşan biriyle konuşursunuz veya çalışırsınız. Derin dilbilimsel bilgiye sahip olmadan yapısal örüntüları (kimin alıntılandığı, edilgen veya etken çatı) analiz edebilirsiniz, ancak sözcük dağarcığı ve retorik yorumu akıcılıktan fayda sağlar. Çeviri ek yorumlama sorunları getirir.
Söylem analizi, medyanın izleyiciler üzerinde doğrudan etkileri olduğunu varsayar mı?
Zorunlu değil. CDA akademisyenleri, izleyicilerin direnebilen, yeniden yorumlayabilen veya medya söylemini görmezden gelebilen aktif yorumlayıcılar olduğunu kabul eder. Söylem analizi, bir anlam oluşturma düzeyini analiz etmek anlamına gelir; izleyicilerin medya tarafından yapılandırılan anlamları otomatik olarak benimsediğini iddia etmez. Alımlama (resepsiyon) çalışmaları veya izleyici araştırmaları ile birleştirilmesi, söylem etkilerinin daha eksiksiz bir resmini sunar.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Fairclough, N. (1992). Discourse and Social Change. Polity Press.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Foucault, M. (1980). Power/Knowledge: Selected Interviews and Other Writings 1972-1977. Pantheon Books.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Van Dijk, T. A. (2015). Critical Discourse Studies: A Sociocognitive Approach. In R. Wodak & M. Meyer (Eds.), Methods of Critical Discourse Studies (3rd ed., pp. 62-86). SAGE.
DOI kaynağını açKopyalandı.Wodak, R., & Meyer, M. (2009). Critical Discourse Analysis: History, Agenda, Theory and Methodology. In R. Wodak & M. Meyer (Eds.), Methods of Critical Discourse Analysis (2nd ed., pp. 1-33). SAGE.
Yayın kaynağını açKopyalandı.