İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Eleştirel İçerik Analizi

Ortaya koyan
Building on Krippendorff (1980) and Altheide (1996); synthesised through critical theory traditions (Frankfurt School, feminist and race critical scholars)
Yıl
1980s–2000s (consolidated in practice by the 1990s–2000s)
Tür
Qualitative analytical approach
Aile
Qualitative design / analysis

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Eleştirel içerik analizi, metinleri, medyayı ve belgeleri yalnızca açık anlamları için değil, aynı zamanda güç, ideoloji, ırk, cinsiyet ve sınıf ilişkilerini nasıl inşa ettikleri, pekiştirdikleri veya tartıştıkları açısından inceleyen nitel bir yaklaşımdır.

Eleştirel teori geleneklerine dayanan bu yöntem, bir metnin hangi çıkarlara hizmet ettiğini, hangi seslerin susturulduğunu ve dil ve temsilin baskın dünya görüşlerini nasıl doğal hale getirdiğini sorgular. Sistematik analitik titizliği, açıkça kurtarıcı veya dönüştürücü bir araştırma duruşuyla birleştirir.

Yöntemin mantığı

Göçmenlik hakkında bir dizi gazete makalesini okuduğunuzu hayal edin. Standart bir içerik analizi, belirli kelimelerin ne sıklıkla geçtiğini sayar. Eleştirel içerik analizi daha ileri gider: hangi grupların tehdit olarak tasvir edildiğini, hangi varsayımların üstü kapalı bırakıldığını ve çerçevenin kendisinin belirli güç düzenlemelerini nasıl yeniden ürettiğini sorar. Araştırmacı tarafsızlık iddiasında bulunmaz; feminist, ırk-eleştirel, sınıf temelli veya postkolonyal bir teorik mercek getirir ve metnin sorgusuz sualsiz kabul ettiği şeyleri ortaya çıkarmak için kullanır. Amaç sadece betimleme değil, eleştiri ve genellikle değişim çağrısıdır.

Tarih

İçerik analizi sistematik bir yöntem olarak Krippendorff (1980) ve Berelson (1952) tarafından büyük ölçüde açık, sayılabilir içeriğe odaklanan pozitivist bir gelenekte biçimlendirilmiştir. Eleştirel dönüş, Frankfurt Okulu eleştirel teorisinin, İngiliz kültürel çalışmalarının (Hall, 1980) ve 1970'ler-1990'lardaki feminist medya çalışmalarının daha geniş etkisinden doğmuştur. Altheide'nin 1996 tarihli Nitel Medya Analizi, eleştirel sorulara yer açan yorumlayıcı, yansıtıcı bir içerik analizi yaklaşımı geliştirmiştir. 2000'li yıllara gelindiğinde, eleştirel ırk teorisi, cinsiyet çalışmaları ve eğitim kesişiminde çalışan akademisyenler, CCA'yı özellikle eğitim ve medya araştırmalarında adlandırılmış bir yöntem olarak sağlamlaştırmışlardır.

Ne zaman kullanılır?

Metinlerin, medyanın veya belgelerin yalnızca ne içerdiğini betimlemek değil, güç ilişkilerini ve ideolojileri nasıl yansıttığını, yeniden ürettiğini veya zorladığını ortaya çıkarmak araştırma hedefi olduğunda eleştirel içerik analizini kullanın. Medya temsilleri, politika belgeleri, eğitim müfredatları, kurumsal iletişimler ve eşitlik, güç veya sosyal adalet sorularının merkezi olduğu kültürel artefaktlar üzerine yapılan çalışmalar için uygundur. Yöntem, açıkça eleştirel, dönüştürücü veya savunuculuk odaklı bir duruş benimseyen araştırmacılara uygundur. Araştırma sorusu eleştirel bir yönelim olmaksızın betimleyici veya sıklık tabanlı olduğunda kullanmayın; bu amaçlar için standart nitel içerik analizi veya nicel içerik analizi daha uygundur. Ayrıca, araştırmacının teorik ve siyasi taahhütlerini açık hale getirmek istemediği durumlarda uygun değildir — CCA'nın titizliği, tarafsızlık iddiaları değil, mercek hakkındaki şeffaflığa bağlıdır.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Bulgular istatistiksel anlamda genellenebilir değildir; analiz, nüfus normlarını değil, belirli metinsel uygulamaları aydınlatır.
  • Araştırmacının seçilen eleştirel teorik çerçeve hakkında, onu güvenilir bir şekilde uygulayabilmek için önemli bilgi sahibi olmasını gerektirir.
  • Açık siyasi duruş, savunuculuk için bir güç kaynağı olsa da, değer-nötrlüğün beklendiği araştırma bağlamlarında önyargı olarak görülebilir.
  • Nicel içerik analizinde kullanılan kodlayıcılar arası güvenilirlik prosedürleri, gizli, yorumlayıcı kodlama için uygulaması zordur.
  • Onaylama önyargısı riski: eleştirel bir çerçeveye bağlı araştırmacılar, gerçekte orada olandan ziyade o çerçeveyi metinlere okuyabilirler.

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Diğer içerik yaklaşımlarının gözden kaçırdığı ideolojik varsayımları, güç ilişkilerini ve susturulmuş sesleri ortaya çıkarır.
  • Sistematik kodlama titizliğini yorumlayıcı derinlikle birleştirerek hem örüntü kanıtları hem de anlam üretir.
  • Çeşitli metin türlerinde — haber medyası, politika belgeleri, sosyal medya, müfredatlar, edebiyat — uygulanabilir.
  • Analitik merceği açıkça sosyal adalet veya eşitlik hedefleriyle uyumlu hale getirerek araştırmacının duruşunu şeffaf hale getirir.
  • Hem açık hem de gizli anlam düzeylerini içerebilir, yalnızca sıklık sayımlarından daha zengin bulgular sağlar.

Uygulama alanları

  • Haberlerin etnik azınlıkları nasıl ırksal stereotipleri yeniden ürettiğini veya zorladığını analiz etmek.
  • Politika belgelerini, yoksulluğu, engelliliği veya ruh sağlığı sorunlarını sosyal sorunları bireyselleştiren veya patolojikleştiren şekillerde nasıl çerçevelediklerini incelemek.
  • Okul müfredatlarını kimlerin tarihlerinin ve bilgilerinin merkezde veya marjinalleştirildiğini araştırmak.
  • Sosyal medya söylemini, platforma özgü bağlamlarda cinsiyet normlarının nasıl inşa edildiğini ve tartışıldığını incelemek.
  • Sağlık iletişimi materyallerini hasta uyumu, beden normları veya risk hakkındaki örtük varsayımlar açısından değerlendirmek.
  • Kurumsal sürdürülebilirlik raporlarını yeşil yıkama retoriğine karşı somut hesap verebilirlik iddiaları açısından gözden geçirmek.

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Araştırmacı, hangi tür güç ilişkileri ve sessizliklerin aranacağını yönlendirecek olan eleştirel bir teorik çerçeve — eleştirel ırk teorisi, feminist teori, postkolonyal teori veya ideoloji eleştirisi gibi — seçer. Bu çerçeve en baştan açıkça belirtilir; araştırmacının konumu ve siyasi taahhütleri, göz ardı edilmek yerine kabul edilir.

2

Araştırma sorusunu ele almak için bir metin, belge, resim veya medya artefaktı külliyatı amaçlı olarak örneklenir. Külliyat, temsil örüntülerini ortaya çıkaracak kadar zengin olmalıdır, ancak örneklem mantığı istatistiksel olmaktan çok teoriktir — metinler, sayısal temsil edilebilirliklerinden ziyade eleştirel soruyla olan ilgileri nedeniyle seçilir.

3

Külliyat tekrarlı olarak okunur ve iki düzeyde kodlanır: açık içerik (açıkça belirtilen şey) ve gizli içerik (ima edilen anlamlar, eksik sesler, ideolojik varsayımlar). Kodlar hem verilerden hem de teorik çerçeveden ortaya çıkar. Analitik tutarlılığı sağlamak için bir kod kitabı tanımları ve örnekleri kaydeder.

4

Kodlanmış örüntüler eleştirel mercekle sorgulanır: Kim konuşuyor ve kim hakkında konuşuluyor? Hangi metaforlar, ikilikler veya stereotipler tekrarlanıyor? Bu örüntüler kimin çıkarlarına hizmet ediyor? Analist, metnin ne söylediğini yalnızca rapor etmek yerine aktif olarak sorgular, eksikliklere, çelişkilere ve doğal kabul edilen varsayımlara dikkat eder.

5

Bulgular, metinsel örüntüleri daha geniş sosyal, tarihsel veya siyasi bağlamlara bağlayan eleştirel bir hesapta sentezlenir. Rapor, analizin ortaya çıkardığı güç ilişkilerini veya ideolojik oluşumları açıkça adlandırır ve genellikle politika, uygulama veya daha fazla direniş için çıkarımlar içerir.

Sık yapılan hatalar

  • Veri toplama sonrasında, önceden var olan sonuçlara uyacak şekilde eleştirel çerçeveyi seçmek — teorik mercek analiz başlamadan önce beyan edilmeli ve gerekçelendirilmelidir.
  • Doğrulayıcı kanıtları göz ardı etmek — metinler baskın ideolojileri hem yeniden üretebilir hem de bunlara direnebilir; titiz bir CCA, eleştiriyi doğrulayanı rapor etmek yerine bu karmaşıklığı kabul eder.
  • Araştırmacının yorumunu, iddiaları metinsel kanıtlara dayandırmadan kendiliğinden doğru olarak kabul etmek — her eleştirel iddia belirli alıntılara, örüntülere veya belgelenmiş eksikliklere dayanmalıdır.
  • Eleştirel içerik analizini eleştirel söylem analizi ile karıştırmak — CDA mikro-dilbilimsel özelliklere ve söylem yapılarına odaklanırken, CCA bir külliyat boyunca içerik örüntüleri düzeyinde işler; ikisi tamamlayıcıdır ancak metodolojik olarak farklıdır.
  • Nedensellik iddiasını abartmak — CCA, metinlerin sosyal gerçeklikleri nasıl temsil ettiğini ve çerçevelediğini belirler ancak bu temsillerin belirli sosyal sonuçlara neden olduğunu tek başına gösteremez.

Sık sorulan sorular

Eleştirel içerik analizi standart nitel içerik analizinden nasıl farklıdır?

Standart nitel içerik analizi (Mayring veya Hsieh ve Shannon tarafından açıklandığı gibi), siyasi bir duruş olmaksızın içerik kategorilerini tümevarımsal veya tümdengelimsel olarak betimlemeyi amaçlar. Eleştirel içerik analizi daha ileri gider: metinlerin güç ilişkilerini nasıl kodladığını sormak için belirli bir eleştirel teorik mercek — feminist, ırk-eleştirel, postkolonyal vb. — uygular. Fark sadece derinlik meselesi değil, epistemolojik ve siyasi yönelim meselesidir.

Külliyatım ne kadar büyük olmalı?

Sabit bir boyut yoktur. Külliyat kapsamı, güç analizinden ziyade araştırma sorusu ve teorik amaç tarafından belirlenir. On politika belgesinin odaklanmış bir CCA'sı, örneklem gerekçesi açıkça teorik olarak gerekçelendirildiği sürece, yüzlerce haber makalesini kapsayan bir CCA kadar titiz olabilir. Gizli kodlamada doygunluk — yeni ideolojik örüntülerin görünmediği nokta — pratik rehberdir.

Görsel veya çok modlu verilerle eleştirel içerik analizi kullanabilir miyim?

Evet. CCA yazılı metinle sınırlı değildir. Resimler, infografikler, reklamlar, filmler ve sosyal medya gönderileri meşru külliyatlardır. Çok modlu çalışırken, analitik çerçeve, görsel ve metinsel öğelerin birlikte anlamı ve gücü nasıl inşa ettiğini — uygun olduğu şekilde görsel semiyotik veya çok modlu söylem teorisine dayanarak — ele almalıdır.

Kodlama yorumlayıcı olduğunda kodlayıcılar arası güvenilirliği nasıl ele alırım?

Geleneksel yüzde-anlaşma veya Cohen'in kappa metrikleri, kategorilerin belirsiz olmadığı açık kodlama için tasarlanmıştır. Gizli, yorumlayıcı CCA'da, araştırmacılar genellikle güvenilirliği sayısal güvenilirlik yerine sağlamak için akran değerlendirmesi, üye kontrolü (uygun olduğunda), denetim izleri ve kodlama kararlarının ayrıntılı betimlemesini kullanırlar. Bazı çalışmalar, gizli kodlamayı tek bir araştırmacı yorumlayıcı görevi olarak ele alırken, açık düzeydeki kodlar için ikinci bir kodlayıcı içerir.

Araştırma raporunda siyasi taahhütlerim hakkında açık olmam uygun mudur?

Evet ve gereklidir. CCA'nın epistemolojik temeli, tüm araştırmanın konumlandırıldığını savunur; tarafsızlık iddiası önyargıyı gizler, ortadan kaldırmaz. Araştırma raporu, kullanılan teorik merceği tanımlamalı, araştırma sorusu için neden uygun olduğunu açıklamalı ve araştırmacının kendi sosyal konumunun analizi nasıl şekillendirmiş olabileceğini kabul etmelidir. Bu şeffaflık, titiz CCA'yı salt polemikten ayıran şeydir.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Altheide, D. L. (1996). Qualitative Media Analysis. Sage.

    ISBN: 978-0803970892
    Kopyalandı.
  2. Rogers, R., Malancharuvil-Berkes, E., Mosley, M., Hui, D., & Joseph, G. O. (2005). Critical Discourse Analysis in Education: A Review of the Literature. Review of Educational Research, 75(3), 365–416.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.