Kontrol Grubu Deneysel Tasarımı — Kontrollü Deney
- Ortaya koyan
- Ronald A. Fisher; systematised by Donald T. Campbell & Julian C. Stanley
- Yıl
- 1935 (Fisher); 1963 (Campbell & Stanley codification)
- Tür
- Experimental research design
- Aile
- Experimental design
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Kontrol grubu deneysel tasarımı, müdahalenin etkisinin gruplar arasındaki sonuçlar karşılaştırılarak izole edilebilmesi için, katılımcıların en az iki gruba — müdahaleyi alan bir tedavi grubu ve almayan bir kontrol grubu — atandığı temel bir deneysel yapıdır.
Atamanın rastgeleleştirilmesi, bilinen ve bilinmeyen karıştırıcı faktörleri dengeleyerek nedensel çıkarımı güçlendirir.
Yöntemin mantığı
Kontrol grubunu, müdahalenizin etkisinin ölçüldüğü temel çizgi olarak düşünün. Bir kontrol grubu olmadan, gözlemlediğiniz herhangi bir değişikliğin tedaviden mi yoksa zamandan, olgunlaşmadan, tarihten veya diğer faktörlerden mi kaynaklandığını söyleyemezsiniz. Bir grubu diğer koşullar altında aynı tutarak ve ardından iki grubu sonunda karşılaştırarak, tedavinin özellikle ne katkıda bulunduğunu izole edersiniz. Kontrol grubu sonradan akla gelen bir şey değildir; deneylerde nedensel akıl yürütmenin mantıksal çıpasıdır.
Tarih
Deneylerde bir karşılaştırma grubunun mantığı, Ronald A. Fisher tarafından 1920'ler-30'larda Rothamsted Deneysel İstasyonu'nda biçimlendirilmiş ve 1935 tarihli The Design of Experiments kitabında deneysel çıkarımın temeli olarak rastgeleleştirmeyi tanıtmıştır. Donald Campbell ve Julian Stanley'nin 1963 tarihli Deneysel ve Yarı-Deneysel Tasarımlar üzerine monografisi, deneysel tasarımların tipolojisini sistemleştirmiş ve düzgün rastgeleleştirilmiş bir kontrol grubu tasarımının ele aldığı iç geçerlilik tehditlerini kataloglamıştır. Çerçeveleri, sosyal ve davranışsal bilimlerde tasarım geçerliliği için baskın referans olmaya devam etmektedir.
Ne zaman kullanılır?
Bir derneği değil, bir müdahale ile bir sonuç arasında nedensel bir ilişki kurmanız gerektiğinde bir kontrol grubu deneysel tasarımı kullanın. Eğitim müdahalelerini, klinik tedavileri, davranışsal programları ve ürün özelliklerini değerlendirmek için standart tasarım budur. (a) bağımsız değişkeni manipüle edebilmeniz, (b) katılımcıların gruplara rastgele veya en azından sistematik olarak atanmasının mümkün olması ve (c) karşılaştırılabilir koşullar altında her iki grupta da sonuç ölçümünün mümkün olması gerekir. Rastgeleleştirmenin etik veya pratik olarak imkansız olduğu durumlarda bu tasarımı kullanmayın — bu durumda yarı-deneysel bir tasarım veya doğal deney daha uygundur. Araştırma sorusunun keşfedici, tanımlayıcı olduğu veya bir tedavinin etkisinden ziyade yaşanmış deneyim hakkında sorular sorduğu durumlarda kullanmayın.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Rastgele (veya başka bir şekilde sistematik) grup atamasının etik ve lojistik olarak mümkün olmasını gerektirir.
- Bırakma oranları tedavi ve kontrol grupları arasında farklılık gösterirse, atrizyon yanlılığını otomatik olarak önlemez.
- İç geçerlilik yüksektir, ancak sonuçların farklı popülasyonlara veya ortamlara genelleştirilmesi ek çalışmalar gerektirir.
- Körleme, klinik bağlamların dışında genellikle zordur, beklenti ve plasebo etkilerini artık tehditler olarak bırakır.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Gözlemsel ve deneysel tasarımlar arasında nedensel çıkarım için en güçlü kanıtı sağlar.
- Rastgele atama, bilinen ve bilinmeyen karıştırıcı faktörleri aynı anda kontrol eder.
- Çoğu istatistiksel karşılaştırma çerçevesine doğrudan uyan basit kavramsal mantık.
- Klinik, eğitim ve sosyal araştırmalarda müdahale değerlendirmesi için yaygın olarak kabul görmüş standart.
- Uyarlanabilir: temel yapı, faktöriyel düzenlemeler, ön test ölçümleri veya tekrarlanan değerlendirmelerle genişletilebilir.
Uygulama alanları
- Tedavi gören hastaları klinik bir denemede plasebo alan kontrol grubuyla karşılaştırarak yeni bir ilacın veya tedavinin etkinliğini değerlendirmek.
- Yeni bir pedagojik müdahalenin standart talimat kontrol sınıfına kıyasla öğrenci öğrenme çıktılarını iyileştirip iyileştirmediğini test etmek.
- Çalışan verimliliği ve devamsızlığı, kayıtlı ve kayıtlı olmayan gruplar arasında karşılaştırılarak bir işyeri refah programının etkisini değerlendirmek.
- Kampanyaya maruz kalan bölgeleri maruz kalmayan kontrol bölgeleriyle karşılaştırarak halk sağlığı kampanyasının davranış değişikliği üzerindeki etkisini ölçmek.
- Özellik etkinleştirilmiş ve devre dışı bırakılmış gruplarda kullanıcı görev tamamlama oranlarını karşılaştırarak yeni bir yazılım özelliğini doğrulamak.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırmacı, deneysel müdahaleyi alacak bir veya daha fazla tedavi grubu ve bunu almayacak (veya bir plasebo veya standart bakım koşulu alacak) bir kontrol grubu olmak üzere en az iki grup tanımlar. Grupların sayısı ve niteliği, araştırma sorusu ve tasarımın faktöriyel yapısı tarafından belirlenir.
Uygun katılımcılar rastgele olarak tedavi veya kontrol koşullarına atanır. Rastgele atama — kendi kendine seçim veya kolaylık tahsisinin aksine — temel düzeyde hem ölçülen hem de ölçülmeyen karıştırıcı faktörler açısından grupları eşitleyen mekanizmadır ve bu da tasarımı gerçek bir deney haline getirir. Rastgeleleştirme olmadan tasarım yarı-deneyseldir.
Tedavi grubu, standartlaştırılmış, kontrollü koşullar altında deneysel müdahaleyi alır. Kontrol grubu, aktif tedavinin yokluğu dışında mümkün olduğunca aynı koşulları deneyimler. Beklenti etkilerinin sonuçları yanlı hale getirmesini önlemek için mümkün olduğunda katılımcıların ve/veya değerlendiricilerin körlenmesi uygulanır.
Birincil ve ikincil sonuçlar, aynı zaman noktalarında her iki grupta da aynı araçlar ve prosedürler kullanılarak ölçülür. Ölçüm, nesnel olmalı veya öznel olduğunda grup atamasından habersiz olmalıdır. Önceden belirlenmiş herhangi bir sonuç ölçüsü ve zaman noktası, veri toplama başlamadan önce beyan edilmiş olmalıdır.
Sonuç puanları, uygun istatistiksel testler kullanılarak gruplar arasında karşılaştırılır — sürekli sonuçlar için tipik olarak t-testleri veya ANOVA, kategorik sonuçlar için ki-kare veya lojistik regresyon. Grup içi fark, güven aralığı ve etki büyüklüğü birlikte tedavinin pratik ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olup olmadığını gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Aktif tedavilerin göreceli etkinliğini test eder, mutlak etkiyi değil ve açıkça kabul edilmesini gerektirir.
- Grupları rastgele atama yerine kolaylık yoluyla atamak ve ardından tasarımı gerçek bir deneymiş gibi ele almak, nedensel güveni abartır.
- Herhangi bir grupta yetersiz örneklem büyüklüğü, gerçekçi etki büyüklüklerini tespit edemeyen güçsüz testlere yol açar — veri toplama öncesinde her zaman bir güç analizi yapın.
- Gruplar arasındaki farklı atrizyon, analizde ele alınmadan bırakılır — bir koşuldan daha fazla katılımcı ayrılırsa, temel denge tehlikeye girer ve niyet-tedavi analizi raporlanmalıdır.
- Kontrol koşulundaki katılımcıların tedavinin unsurlarını öğrenmesi veya benimsemesiyle gruplar arasında kirlenme, gözlemlenen etkiyi zayıflatır.
Sık sorulan sorular
Kontrol grubu ile karşılaştırma grubu arasındaki fark nedir?
Bir kontrol grubu kesinlikle tedavi veya plasebo almaz ve rastgele atama ile oluşturulur. Bir karşılaştırma grubu, karşılaştırma için kullanılan ancak rastgele olmayan yollarla oluşturulan herhangi bir gruptur — örneğin, önceden var olan bir sınıf veya tarihsel bir kohort. Ayrım, nedensel çıkarım için önemlidir: rastgele atama nedensel iddiaları destekler; karşılaştırma grupları yalnızca ilişki iddialarını destekler.
Bekleme listesi kontrolü kabul edilebilir bir kontrol koşulu mudur?
Evet, birçok uygulamalı ortamda bekleme listesi kontrolü — kontrol grubunun çalışma bittikten sonra müdahaleyi aldığı yer — karşılaştırma mantığını koruyan etik bir uzlaşmadır. Sınırlama, katılımcıların beklediklerini bilmeleri, bu da beklenti etkileri yaratabilir ve gerçek bir tedavi almayan veya plasebo kontrolüne kıyasla iç geçerliliği azaltabilir.
Rastgele atama varsa ön teste ihtiyacım var mı?
Rastgele atama, özellikle büyük örneklemlerde, teorik olarak temel düzeyde eşdeğer gruplar üretir. Ancak, temel dengeyi doğrulamanıza, daha güçlü analizler için değişim puanlarını veya ANCOVA'yı kullanmanıza ve çalışma boyunca herhangi bir farklı atrizyonu tespit etmenize olanak tanıdığı için bir ön test hala şiddetle tavsiye edilir.
Her grubun büyüklüğü ne kadar olmalı?
Grup büyüklüğü, pratik ilgi taşıyan minimum etki büyüklüğünü, istenen güç seviyesini (geleneksel olarak 0.80) ve alfa eşiğini (yaygın olarak 0.05) belirten resmi bir güç analizi ile belirlenmelidir. 'Grup başına en az 30' gibi genel kurallar yalnızca başlangıç noktalarıdır ve beklenen etkiler küçük olduğunda veya sonuçların ölçülmesi maliyetli olduğunda yetersizdir.
Tek bir denekle kontrol grubu tasarımı kullanabilir miyim?
Denekler arası anlamda değil. Tek denekli deneysel tasarımlar, bireyi zaman içinde kendi kontrolü olarak kullanır (örneğin, AB veya ABAB tasarımları), bu kavramsal olarak farklı bir yaklaşımdır. Geleneksel bir kontrol grubu tasarımı, koşullar arasında dağıtılmış birden fazla katılımcı gerektirir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and Quasi-Experimental Designs for Research. Rand McNally.
Yayın kaynağını açKopyalandı.Fisher, R. A. (1935). The Design of Experiments. Oliver and Boyd.
Yayın kaynağını açKopyalandı.