Yapılandırmacı Gömülü Kuram — Charmaz
- Ortaya koyan
- Kathy Charmaz (building on Glaser & Strauss, 1967)
- Yıl
- 2000s (Charmaz 2000–2006; classic GT roots 1967)
- Tür
- Qualitative research method
- Aile
- Grounded Theory
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Kathy Charmaz tarafından geliştirilen bir nitel metodoloji olan Yapılandırmacı Gömülü Kuram (CGT), yinelemeli kodlama, memo yazımı ve kuramsal örnekleme yoluyla ampirik verilerden sistematik olarak orta erimli kuramlar inşa eder.
Glaser ve Strauss'un orijinal nesnelci sürümünün aksine CGT, hem veriyi hem de kuramı araştırmacı ve katılımcılar arasında ortaklaşa inşa edilmiş olarak ele alır ve araştırmacının yorumlayıcı bakış açısını, ortadan kaldırılması gereken bir yanlılık kaynağı olmaktan ziyade analitik sürecin ayrılmaz bir parçası olarak kabul eder.
Yöntemin mantığı
Yapılandırmacı gömülü kuramı, katılımcılarınızla birlikte yürütülen dedektiflik çalışması olarak düşünün. Zengin anlatılar — görüşmeler, gözlemler, belgeler — toplarsınız, ardından bir hipotezi doğrulamak için değil, örüntüleri fark etmek üzere satır satır kodlarsınız. Örüntüler ortaya çıktıkça, gelişmekte olan fikirlerinizi test edebilecek, iyileştirebilecek veya karmaşıklaştırabilecek yeni katılımcıları veya durumları bilinçli olarak ararsınız. Tüm bu süreç boyunca kendinize analitik notlar — memolar — yazarsınız, bu notlar insanların gerçekten ne yaptıkları ve söyledikleriyle temellenen özsel bir kurama dönüşür. 'Yapılandırmacı' etiketi, gördüğünüz şeyi şekillendirmedeki kendi rolünüzü kabul ettiğinizi gösterir: inşa ettiğiniz kuram, hem veriyi hem de getirdiğiniz yorumlayıcı merceği yansıtır.
Tarih
Gömülü kuram, Barney Glaser ve Anselm Strauss tarafından 1967 tarihli The Discovery of Grounded Theory adlı eserinde tanıtılmış, kuram üretimi için sistematik, tümevarımsal bir yöntem sağlayarak nitel araştırmada devrim yaratmıştır. Glaser ve Strauss daha sonra ayrıldılar: Strauss (Corbin ile birlikte) yapılandırılmış kodlama prosedürlerini vurgularken, Glaser orijinal açık uçlu yaklaşımı savundu. Strauss'un öğrencisi Kathy Charmaz, 1990 tarihli bir bölümde yapılandırmacı varyantı tanıttı ve 2006, 2. baskı 2014'te Constructing Grounded Theory adlı eserinde tam olarak geliştirdi, yöntemi araştırmacı refleksiviteyinı ve bilginin ortak inşasını öne çıkaran yorumlayıcı bir epistemoloji içinde yeniden konumlandırdı.
Ne zaman kullanılır?
Mevcut bir çerçeveyi test etmek yerine, henüz iyi kuramlaştırılmamış bir sosyal süreç veya deneyim hakkında yeni bir özsel kuram inşa etmek istediğinizde yapılandırmacı gömülü kuramı kullanın. Özellikle araştırma sorusu, insanların zaman içinde belirli bir şekilde nasıl davrandıklarını, zorlu bir yaşam deneyimini nasıl yönettiklerini veya bir sosyal olgunun nasıl geliştiğini sorduğunda uygundur. CGT, araştırmacının kendi yorumlayıcı rolünü açıkça kabul etmek istediği durumlar için uygundur. Zaten test edilecek iyi geliştirilmiş bir kuramınız olduğunda (bunun yerine tümdengelimli nitel veya nicel tasarımlar kullanın), verileriniz yetersiz veya katılımcı erişimi olmayan belgelere sınırlı olduğunda veya istatistiksel olarak genelleştirilebilir bulgulara ihtiyacınız olduğunda uygun değildir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Kuramsal örnekleme, araştırmacının sahada yinelemeli olarak kalmasını gerektirir, bu da sabit veri toplama aşamaları olan yöntemlerden daha fazla zaman alır.
- Kuramsal doygunluk ölçütünü önceden belirlemek zordur, bu da sabit bir örneklem büyüklüğü gerektiren araştırma önerilerini ve etik başvuruları karmaşıklaştırır.
- Yüksek metodolojik okuryazarlık gerektirir; acemi araştırmacılar sıklıkla CGT'yi basit tematik analizle karıştırır veya ilk kodlamayı odaklanmış kodlamadan ayırt edemezler.
- Bulgular belirli bir bağlam için özsel bir kuram oluşturur ve istatistiksel olarak genelleştirilebilir değildir; aktarılabilirlik kavramsal olarak savunulmalıdır.
- Ortak yapılandırmacı epistemoloji, bazı disiplinlerde veya fon kuruluşlarında pozitivist kurumsal normlarla çelişebilir.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Mevcut çerçevelerin açıklayamadığı boşlukları doldurarak, doğrudan ampirik verilere dayanan yeni orta erimli kuramlar üretir.
- Kuramsal örnekleme sistematik ve prensiplidir, sadece betimlemeyi biriktirmek yerine kavramsal olarak yoğun kategoriler üretir.
- Araştırmacının yorumlayıcı bakış açısını bir karıştırıcıdan ziyade bir güç olarak kabul eder, epistemolojik şeffaflığı artırır.
- Eş zamanlı veri toplama ve analiz, araştırmacıyı önceden belirlenmiş bir protokole kilitlenmek yerine gelişmekte olan kavramlara duyarlı tutar.
- Memo yazımı, güvenilirliği ve refleksif hesap verebilirliği destekleyen denetlenebilir bir analitik iz oluşturur.
- Görüşmeler, gözlemler, alan notları, belgeler gibi çeşitli veri türleri ve disiplinler arası bağlamlarda uygulanabilir.
Uygulama alanları
- Kronik hastalığı olan hastaların zaman içinde kimlik kesintisini ve biyografik sürekliliği nasıl yönettiklerini kuramlaştırmak.
- Yeni profesyonellerin örtük bilgiyi nasıl öğrendiklerini ve işyeri ortamlarında mesleki kimliklerini nasıl geliştirdiklerini açıklayan bir kuram inşa etmek.
- Toplulukların çevresel risk veya örgütsel değişime karşı kolektif tepkileri nasıl müzakere ettiklerini açıklamak.
- Göçmenlerin aidiyetlerini nasıl inşa ettiklerini ve sosyal bağlamlarda kültürel kimliklerini nasıl yönettiklerini anlamak.
- Araştırmacıların veya uygulayıcıların günlük işlerinde rakip kurumsal talepleri nasıl yönettiklerine dair bir kuram geliştirmek.
- Sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve örgütsel çalışmalar alanlarında yeterince kuramlaştırılmamış olgular için kavramsal çerçeveler üretmek.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Analist, transkriptleri veya alan notlarını satır satır okur ve verinin her bölümüne, katılımcıların kendi diline yakın, eylem odaklı kısa kodlar atar (tercihen fiilimsiler: 'belirsizliği yönetme', 'kimliği müzakere etme'). Bu ayrıntılı ilk tarama, analisti önceden var olan kategorileri uygulamak yerine katılımcıların aslında ne yaptıklarına karşı dikkatli tutar. Her veri parçası potansiyel olarak ilgili olarak kabul edilir; bu aşamada hiçbir bölüm atılmaz.
En sık rastlanan, analitik olarak anlamlı veya kuramsal olarak umut vaat eden ilk kodlar seçilir ve tüm veri kümesi boyunca sistematik olarak uygulanır. Bu ikinci düzey kodlama, betimlemeden yorumlamaya doğru ilerler: analist, hangi kodların en büyük veri miktarını en iyi şekilde açıkladığını sorar ve verileri daha soyut kavramsal kategorilere ayırmaya başlar. Bir kategorinin çeşitli vakalar boyunca geçerli olup olmadığını test etmek için kodlar, olaylar ve katılımcılar arasında karşılaştırmalar yapılır.
Gelişmekte olan kuramsal kategoriler tarafından yönlendirilen — demografik temsil edilebilirliğe göre değil — araştırmacı, bu kategorileri geliştirmek, yoğunlaştırmak ve doygunluğa ulaştırmak için bilinçli olarak ek veri toplar. Bu, aynı olgunun farklı deneyimlerine sahip katılımcılarla görüşmek, önceki katılımcılara odaklanmış takip sorularıyla geri dönmek veya yeni yerler veya belgeler eklemek anlamına gelebilir. Kuramsal örnekleme, gömülü kuramı diğer nitel yaklaşımlardan ayıran özelliktir; veri toplama ve analiz eş zamanlı olarak ilerler.
Tüm süreç boyunca araştırmacı, kodlar hakkındaki fikirleri, kategoriler arasındaki bağlantıları, gelişmekte olan hipotezleri ve kavramsal bulmacaları yakalayan resmî olmayan ancak içerikli notlar olan analitik notlar (memolar) yazar. Memolar, kodlama ile bitmiş kuram arasındaki köprüdür. CGT'de memolar ayrıca araştırmacının konumsal durumunu ve yorumlayıcı kararlarını kaydeder, analizin ortaklaşa inşa edilmiş doğasını görünür ve denetlenebilir hale getirir.
Veri toplama ve kodlama, kuramsal doygunluğa ulaşılana kadar devam eder — yeni verilerin temel kategorilere yeni özellikler veya boyutlar eklemediği ve kategoriler arasındaki ilişkilerin iyi geliştirildiği nokta. CGT'de doygunluk, bütüncül olarak değil, kategori kategori değerlendirilir; bir çalışma bazı kategorileri doygunluğa ulaştırırken diğerleri için hâlâ veriye ihtiyaç duyabilir. Tipik olarak 15-30 katılımcı yeterlidir, ancak karmaşık sosyal süreçler daha fazlasını gerektirebilir.
Doygunluğa ulaşan kategoriler ve aralarındaki ilişkiler, incelenen sosyal süreci açıklayan tutarlı bir özsel kuramda bütünleştirilir. CGT'de nihai kuram, veriye dayalı ve araştırmacının analitik bakış açısına göre refleksif biçimde konumlandırılmış diğer olası yorumlardan biri olarak sunulur. Yazım, araştırmacının kavramsal hesabının yanı sıra katılımcıların seslerini de öne çıkarır.
Sık yapılan hatalar
- Kategoriler ortaya çıkmadan önce literatürden kuramsal çerçeveler dışarıdan alarak, verilere önceden var olan kuramı zorlamak, gömülü kuram taahhüdünü ihlal eder; literatür taraması, kuram üretiminden sonra değil, önce gelmelidir.
- Çok erken durmak — kategoriler yoğun bir şekilde geliştirilmeden ve ilişkileri net bir şekilde ifade edilmeden sadece birkaç görüşmeden sonra doygunluğa ulaşıldığını ilan etmek, yüzeysel, yeterince kuramlaştırılmamış sonuçlar üretir.
- CGT'yi tematik analize indirgemek — sosyal süreci, oluştuğu koşulları ve sonuçları açıklamaksızın temaları listelemek gömülü kuram değildir; çıktı bir taksonomi değil, ilişkisel bir hesap olmalıdır.
- Memo yazmayı ihmal etmek — memolar isteğe bağlı değildir; bunları atlamak, kodları kurama dönüştüren kavramsal yapıyı ortadan kaldırır ve yapılandırmacı titizliği gösteren refleksif kaydı ortadan kaldırır.
- Yapılandırmacıyı klasik (Glaserci) gömülü kuramla karıştırmak — ikisi de kelime dağarcığını paylaşır ancak epistemoloji, analitik prosedürler ve literatürün ele alınışı açısından önemli ölçüde farklılık gösterir; Charmaz'ın çerçevesini iddia ederken Glaserci prosedürleri uygulamak metodolojik tutarsızlık üretir.
Sık sorulan sorular
Yapılandırmacı gömülü kuram, klasik (Glaserci) gömülü kuramdan nasıl farklıdır?
Glaser'ın tanımladığı klasik gömülü kuram, verilerde nesnel olarak var olan bir kuramı keşfetmeyi amaçlar; araştırmacı, kategorilerin önceden var olan kavramları dayatmadan ortaya çıkmasına izin veren nötr bir gözlemci olarak konumlanır. Buna karşılık, yapılandırmacı gömülü kuram, araştırmacı ve katılımcıların birlikte kuramı inşa ettiğini savunur: analistin bakış açısı, değerleri ve yorumlayıcı seçimleri neyin görüldüğünü ve nasıl kuramlaştırıldığını şekillendirir. Pratik olarak CGT, refleksiviteyi öne çıkarır, daha yorumlayıcı memo yazımı kullanır ve sonuçta ortaya çıkan kuramı tek doğru hesap yerine olası bir hesap olarak sunma eğilimindedir.
Tüm veri toplama işlemlerini analiz etmeye başlamadan önce tamamlamam gerekiyor mu?
Hayır — ve bunu yapmak temel bir ilkeyi ihlal ederdi. Gömülü kuramda, veri toplama ve analiz eş zamanlı ve birbirini bilgilendiricidir. İlk görüşmenizden itibaren kodlamaya ve memo yazmaya başlarsınız ve erken analizde öğrendikleriniz kuramsal örnekleme kararlarını yönlendirir: bir sonraki kiminle görüşüleceği, hangi durumların gözlemleneceği veya hangi belgelerin aranacağı. Bu yinelemeli döngü, ortaya çıkan kuramı gerçekten veriye dayandıran şeydir.
Kuramsal doygunluğa ne zaman ulaştığımı nasıl anlarım?
Doygunluk, yeni verilerin temel kategorilerinize yeni özellikler veya boyutlar eklemediği ve kategoriler arasındaki ilişkilerin tam olarak geliştirildiği noktada elde edilir. Bütüncül olarak değil, kategori kategori değerlendirilir. Pratikte, araştırmacılar tipik olarak odaklanmış bir olgu için 15 ila 30 katılımcı arasında doygunluğun ortaya çıktığını bulurlar, ancak sosyal sürecin karmaşıklığı sabit bir sayıdan daha önemlidir. Her yeni görüşmenin ne katkıda bulunduğunun sürekli bir kaydını memolarınızda tutun; birkaç ardışık vakada katkılar gereksiz yinelemeli hale geldiğinde, doygunluk muhtemeldir.
Kodlamadan önce veya sonra mevcut literatürü gözden geçirmeli miyim?
Charmaz, çalışmanızı konumlandırmak ve boşluğu gerekçelendirmek için başlangıçta geniş bir literatür taraması yapmanızı, ancak kendi kategorileriniz iyi gelişene kadar konunuzla ilgili özsel kuramlara derinlemesine dalmaktan kaçınmanızı önerir. Bu, kuramsal kirlenmeyi — veriyi mevcut çerçeveler aracılığıyla görme ve sadece kuramı üretmek yerine doğrulamak riskini — önler. Daha sonra literatür bir konuşma ortağı olarak yeniden girer: kendi kuramınızı mevcut kavramlarla karşılaştırarak onu nerede genişlettiğini, iyileştirdiğini veya zorladığını gösterirsiniz.
Yapılandırmacı gömülü kuram, yalnızca ikincil veriler veya belgeler için uygun mudur?
CGT, yeterli zenginlik sundukları ve yinelemeli kodlama ve kuramsal örneklemeyi destekledikleri sürece, belgeleri, arşiv materyallerini ve çevrimiçi verileri birincil kaynaklar olarak kullanabilir. Ancak, yöntem araştırmacının katılımcılarla etkileşim kurabildiği durumlarda en güçlüdür — kategoriler geliştikçe odaklanmış sorularla geri dönmek. Yalnızca belge çalışmaları, katılımcılarla yapılan kuramsal örneklemenin sağladığı kavramsal yoğunluğu elde etmekte zorlanabilir. Katılımcılara erişim imkansızsa, gömülü kuram yöntemleri hâlâ uygulanabilir, ancak ortak yapılandırma iddiası zayıflar ve analist bu sınırlamayı açıkça kabul etmelidir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Sage.
ISBN: 978-0761973539Kopyalandı.Charmaz, K. (2014). Constructing Grounded Theory (2nd ed.). Sage.
ISBN: 978-0857029140Kopyalandı.