Karşılaştırmalı Fenomenoloji — Karşılaştırmalı Fenomenolojik Araştırma
- Ortaya koyan
- Edmund Husserl (foundational); systematised in comparative application by Amedeo Giorgi, Max van Manen, and others
- Yıl
- Late 20th century (comparative applications prominent from the 1980s–1990s onward)
- Tür
- Qualitative comparative research design
- Aile
- Qualitative design / analysis
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Karşılaştırmalı fenomenoloji, fenomenolojik sorgulamayı iki veya daha fazla farklı gruba, kültüre veya bağlama uygular ve her grubun ortak bir olguyu nasıl yaşadığını ve anlamlandırdığını açıkça karşılaştırır.
Tek bir birleşik özü tanımlamak yerine, karşılaştırma birimleri boyunca yaşanmış deneyimdeki hem ortak yapıları hem de anlamlı farklılıkları ortaya çıkarır. Yaklaşım, Husserlci ve hermeneutik fenomenolojiye dayanmaktadır ancak standart tek grup tasarımını yapılandırılmış bir gruplar arası analize genişletir.
Yöntemin mantığı
Kronik hastalığın neye benzediğini değil, bu deneyimin şehir hastanelerindeki hastalar ile kırsal kliniklerdeki hastalar arasında sistematik olarak farklılık gösterip göstermediğini bilmek istediğinizi varsayalım. Karşılaştırmalı fenomenoloji, her grup içinde tam bir fenomenolojik sorgulama yürütür, ardından ortaya çıkan iki özsel yapıyı yan yana koyar. Karşılaştırma, deneyimi sayılara indirgemez; şöyle sorar: ortak temalar nerede ve gruplar nerede ayrılıyor – ve bu ayrılık ne anlama geliyor? Sonuç, tek gruplu bir çalışmadan daha zengindir çünkü karşıtlıklar, homojen bir örneklemin görünmez bırakacağı olgunun yönlerini aydınlatır.
Tarih
Karşılaştırmalı fenomenoloji, araştırmacılar fenomenolojik geleneği gruplar arası veya kültürler arası karşılaştırma gerektiren sorulara uygulamaya başladıklarında ortaya çıktı. Husserl, Heidegger ve Merleau-Ponty'nin temel çalışmaları açıkça karşılaştırmayı ele almamış olsa da, 1970'lerden itibaren Duquesne Üniversitesi'nde Amedeo Giorgi tarafından geliştirilen ve Max van Manen'in 1990 tarihli yaşanmış deneyimi araştırma metninde sistemleştirilen ampirik fenomenoloji hareketi, metodolojik altyapıyı sağladı. 1990'lar ve 2000'lerde araştırmacılar sosyal ve kültürel bağlamın deneyimi nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalıştıkça, karşılaştırmalı tasarımlar özellikle hemşirelik bilimi, kültürlerarası psikoloji ve eğitim araştırmalarında öne çıktı.
Ne zaman kullanılır?
Araştırma sorunuz açıkça bir olgunun farklı gruplar, kültürler, mesleki roller veya yaşam evreleri boyunca nasıl farklı deneyimlendiği ile ilgili olduğunda – ve birincil ilgi istatistiksel fark değil, öznel anlam olduğunda karşılaştırmalı fenomenolojiyi kullanın. Deneyimsel farklılıkların önemli olduğu sağlık eşitsizlikleri araştırmaları, kültürlerarası psikoloji, eğitim politikası değerlendirmesi ve örgütsel çalışmalar için uygundur. Karşılaştırma yalnızca demografik olduğunda ve grupların olguyu neden farklı deneyimleyeceğine dair teorik bir gerekçe bulunmadığında kullanmayın; bu durumda standart tek gruplu bir fenomenolojik çalışma daha uygundur. Ayrıca, grup başına örneklem büyüklüğü yaklaşık beş katılımcının altına düştüğünde veya araştırma hedefi yaşanmış deneyimi tanımlamak yerine nedensel bir model oluşturmak olduğunda da kaçının.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Her karşılaştırma grubunda yeterli örneklemi işe almayı ve görüşme yapmayı gerektirir, bu da veri toplama işlemini tek gruplu bir çalışmaya göre daha fazla kaynak gerektirir hale getirir.
- Grup içi analizler bağımsız olarak tamamlanmalıdır; erken gruplar arası karşılaştırma, her grubun özsel tanımını bozabilir.
- Karşılaştırma yorumlayıcıdır ve grupların neden farklılaştığına dair nedensel iddiaları destekleyemez.
- Bulgular istatistiksel olarak genellenemez; benzer yapısal özelliklere sahip bağlamlara aktarılabilir.
- Birden fazla boyutta farklılaşan grupları aynı anda karşılaştırmak, yaşanmış farklılıkları tek bir faktöre bağlamayı zorlaştırır.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Tek gruplu fenomenolojinin tespit edemediği yaşanmış farklılıkları ortaya çıkarır, gizli yapısal karşıtlıkları görünür kılar.
- Fenomenolojinin derinliğini ve zenginliğini korurken, pratik ve politika ile ilgili karşılaştırmalı sorulara genişletir.
- Grup içi öncelikli analitik sıra, karşılaştırma başlamadan önce her grubun yaşanmış bütünlüğünü korur.
- Anket karşılaştırmalarının kaçırdığı olguların kültürel, bağlamsal veya role dayalı boyutlarına ilişkin ayrıntılı içgörü sağlar.
- Bulgular, gerçek yaşanmış deneyimlere dayanan gruba özgü müdahaleleri, politikaları veya eğitim tasarımlarını bilgilendirebilir.
- Açık karşılaştırma çerçevesi, çalışmanın katkısını tek bir anlatı hesabının ötesine güçlendirir.
Uygulama alanları
- Farklı kültürel geçmişlere sahip hastaların kronik ağrı yönetimi ve sağlık hizmeti sağlayıcılarıyla etkileşimlerini nasıl deneyimlediklerini karşılaştırmak.
- Acemi ve deneyimli öğretmenlerin mesleki kimliği nasıl farklı deneyimlediğini ve öğretmenlik kimliğinin paylaşılan çekirdeğini neyin oluşturduğunu incelemek.
- Birinci nesil ve devam eden nesil üniversite öğrencilerinin akademik aidiyet deneyimini nasıl yaşadıklarını araştırmak.
- Aynı kurum içindeki örgütsel bir değişim girişimini yöneticiler ve ön cephe çalışanlarının nasıl deneyimlediğini araştırmak.
- Uzaktan ve yerinde çalışanların profesyonel izolasyon ve işyeri topluluğu açısından yaşanmış deneyimlerini karşılaştırmak.
- Ergenlerin ortaokuldan yüksek öğretime geçiş deneyimlerini uluslarüstü farklılıkları incelemek.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Araştırma ilgisi olguyla olan farklı ilişkileriyle açıkça tanımlanmış iki veya daha fazla karşılaştırma grubu, bağlam veya zaman noktası belirleyin. Gruplar aynı olguyu paylaşmalı (örneğin, her ikisi de iş kaybı yaşamış olmalı) ancak teorik olarak anlamlı bir boyutta farklılaşmalıdır (örneğin, sektör, kültürel arka plan, yaş grubu). Veri toplama başlamadan önce karşılaştırmanın gerekçesini açıklayın.
Herhangi bir veri toplamadan önce araştırmacı, kendi varsayımlarını her grup için ve grupların nasıl farklılık gösterebileceğine dair belgeler ve paranteze alır. Bu epoché, hangi grubun daha zengin veya daha zor bir deneyim bildireceğine dair varsayımlara kadar uzanır. Araştırmacı, her karşılaştırma biriminde şaşırtıcı bulgulara eşit derecede açık olmalıdır.
Her gruptaki katılımcılardan, tipik olarak derinlemesine bireysel görüşmeler yoluyla, zengin birinci şahıs anlatıları toplanır. Gruplar arası karşılaştırılabilirliği sağlamak için gruplar arasında aynı açık uçlu protokol kullanılırken, grup özelindeki anlamın ortaya çıkmasına izin verecek kadar esnek kalır. Örneklem büyüklükleri standart fenomenolojik rehberliği (grup başına yaklaşık 5-15) izler, her grup kendi kavramsal doygunluğuna ulaşır.
Her grup için tam bir grup içi fenomenolojik analiz bağımsız olarak yürütülür: anlamlı ifadeler belirlenir, anlam birimleri kümelenir ve gruba özgü bir özsel tanım oluşturulur. Bu grup içi analizler, herhangi bir gruplar arası karşılaştırma başlamadan önce tamamlanır, öngörülen benzerlikler veya farklılıklar etrafında erken kapanmayı önler.
Her grup için üretilen özsel tanımlar sistematik olarak yan yana getirilir. Analist, tüm gruplarda deneyim için gerekli görünen yakınsak temaları – ve bazı gruplarda belirgin olan ancak diğerlerinde bulunmayan veya farklı şekilde yapılandırılmış ıraksak temaları belirler. Karşılaştırma istatistiksel değil, yorumlayıcıdır: amaç, farklılıkların neden var olduğunu anlamaktır, etki büyüklüklerini ölçmek değil.
Bulgular, hem paylaşılan bir yaşanmış çekirdeği hem de deneyimin gruplar arasında nasıl ve neden değiştiğine dair farklılaştırılmış bir hesabı sunan karşılaştırmalı bir sentezde bütünleştirilir. Sentez, araştırma sorusunu yanıtlamalıdır: bu hangi bakımlardan evrensel bir insan deneyimidir ve hangi bakımlardan grup üyeliği, kültür veya bağlam tarafından şekillenir?
Sık yapılan hatalar
- Grup içi analizi atlayıp doğrudan karşılaştırmaya geçmek — bu, her grubun yaşanmış deneyiminin özsel yapısını siler ve gerçek fenomenolojik içgörü yerine yüzeysel karşıtlıklar üretir.
- Gruplar arasında farklı görüşme protokolleri kullanmak — tutarsız soru kelimeleri gruplar arası karşılaştırmayı karıştırır; temel protokol, her grubun özel durumlarına açık kalırken sabit tutulmalıdır.
- Demografik farkı yeterli bir gerekçe olarak ele almak — gruplar, yalnızca yaş veya cinsiyet açısından farklı oldukları için değil, teorinin veya önceki kanıtların olguyu farklı deneyimlediklerini öne sürmesi nedeniyle seçilmelidir.
- Bir grubun analizinin diğerini etkilemesine izin vermek — karşılaştırma adımını başlatmadan önce tüm grup içi kodlamayı ve tema gelişimini tamamlayın.
- Evrensellik iddiasını abartmak — temalar gruplar arasında yakınlaştığında, bu çalışmanın bir bulgusu olarak sunulmalı, önceden varsayılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Karşılaştırmalı fenomenoloji, basitçe iki ayrı fenomenolojik çalışma yürütmekten nasıl farklıdır?
Karşılaştırmalı fenomenolojide, gruplar arası karşılaştırma en başından itibaren tasarıma dahil edilmiştir: aynı olgu, aynı temel protokol ve grup içi özsel tanımları yan yana getiren açık bir yorumlayıcı adım. İki ayrı çalışma, örtüşen konuları ele alabilir ancak doğrudan karşılaştırma için tasarlanmamıştır ve tipik olarak farklı örneklem kriterleri, protokoller ve analitik çerçeveler kullanır. Karşılaştırmalı fenomenoloji, karşılaştırılabilirliğin tasarım yoluyla garanti edildiği birleşik bir çalışma mimarisi gerektirir.
Grup başına kaç katılımcıya ihtiyacım var?
Standart fenomenolojik rehberlik her grup içinde geçerlidir: yaklaşık 5-15 katılımcı tipiktir, gruplar içsel olarak heterojen olduğunda üst sınır tercih edilir. Her grup kavramsal doygunluğa bağımsız olarak ulaşmalıdır. Yayınlanmış karşılaştırmalı fenomenolojik çalışmalarda iki grup arasında toplam 10-30 örneklem yaygındır, ancak uygun boyut olgunun karmaşıklığına ve beklenen grup içi değişkenlik derecesine bağlıdır.
İkiden fazla grubu karşılaştırabilir miyim?
Evet. Karşılaştırmalı fenomenoloji üç veya daha fazla grubu barındırabilir, ancak her ek grup grup içi analiz iş yükünü katlar. Üçten fazla grupla, gruplar arası sentez karmaşık hale gelir ve fenomenolojik derinliği yüzeysel düzeyde kataloglamaya tercih etme riski taşır. Genellikle odaklanmış bir iki gruplu karşılaştırma yürütmek ve ek grupları takip çalışmalarıyla ele almak daha verimlidir.
Karşılaştırmalı fenomenolojiyi daha geniş anlamda kültürlerarası nitel araştırmadan ayıran nedir?
Karşılaştırmalı fenomenoloji, karşılaştırmadan önce ve karşılaştırmanın bir koşulu olarak her kültürel grup içinde yaşanmış deneyimin özsel yapısını tanımlamaya bağlılığıyla ayırt edilen fenomenolojik varyanttır. Karşılaştırmalı fenomenoloji, her grup içinde tam fenomenolojik analitik diziyi – paranteze alma, anlam birimleri, özsel tanım – uygulamadan önce karşılaştırmadan önce uygulayan özel bir tasarımdır. Kültürlerarası nitel araştırma, etnografya, tematik analiz ve diğer yaklaşımları kapsayan daha geniş bir kategoridir.
Tüm görüşmeleri gruplar arasında aynı araştırmacı mı yapmalı?
İdeal olarak evet, tutarlı ilişki kurma ve protokol uygulamasını sağlamak için. Birden fazla araştırmacı grupları aralarında böldüğünde, analistler arası tutarlılık ortak eğitim, memo yazma ve düzenli tartışma yoluyla sağlanmalıdır. Kendi arka planından farklı bir grupta görüşme yapan herhangi bir araştırmacı, o grup hakkındaki varsayımları paranteze almaya özellikle dikkat etmelidir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. State University of New York Press.
ISBN: 978-0791404645Kopyalandı.Giorgi, A. (2009). The Descriptive Phenomenological Method in Psychology: A Modified Husserlian Approach. Duquesne University Press.
ISBN: 978-0820704104Kopyalandı.