İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Karşılaştırmalı Yerleşik Kuram — Bağlamlar Arası Kuram Oluşturma

Ortaya koyan
Barney Glaser and Anselm Strauss (grounded theory base); comparative extension developed by multiple scholars
Yıl
1967 (base); comparative application formalised from the 1980s onward
Tür
Qualitative comparative research design
Aile
Qualitative design / analysis

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Karşılaştırmalı kuramsal temellendirme, kuramsal temellendirmenin sistematik tümevarımcı mantığını iki veya daha fazla farklı grup, ortam veya zaman noktası üzerinde uygular.

Tek bir bağlamda temellenen bir kuram üretmek yerine, bağlamlar arasındaki değişimi ve benzerliği açıklayan, tek alanlı kuramsal temellendirme çalışmalarından kavramsal olarak daha zengin ve daha aktarılabilir açıklayıcı çerçeveler üreten bir kuram inşa eder.

Yöntemin mantığı

Standart kuramsal temellendirme şu soruyu sorar: burada olup biteni hangi kuram açıklar? Karşılaştırmalı kuramsal temellendirme ise şu soruyu sorar: farklı bir gruba, örgüte veya kültüre geçtiğimizde bu süreç nasıl görünüyor? İki veya daha fazla bağlamı yan yana tutarak ve bunları eş zamanlı olarak kodlayarak araştırmacı, bir kavramın evrensel olup olmadığını — her yerde mevcut olup olmadığını — ve nerede değiştiğini veya ortadan kaybolduğunu tespit edebilir. Kuramsal temellendirmenin özünde yer alan sürekli karşılaştırma yöntemi, alanlar arası içgörü için bir motor haline gelir: A Alanındaki her olay, yalnızca A Alanındaki diğer olaylarla değil, aynı zamanda B, C ve diğer Alanlardaki olaylarla da karşılaştırılır, bu da kategorileri keskinleştirir ve süreçlerin farklı şekillerde nasıl geliştiği koşulları ortaya çıkarır.

Tarih

Kuramsal temellendirme, Barney Glaser ve Anselm Strauss tarafından 1967 tarihli dönüm noktası eseri The Discovery of Grounded Theory'de tanıtıldı ve sürekli karşılaştırmayı merkezi analitik hamlesi olarak içeriyordu. Glaser ve Strauss'un kendileri, daha önceki Awareness of Dying (1965) adlı çalışmalarında hastane koğuşları arasında karşılaştırmalı mantık uyguladılar. Strauss ve Corbin (1990) ve Charmaz (2014) dahil olmak üzere sonraki metodologlar, karşılaştırmalı örnekleme ve analizi biçimlendirdiler. Karşılaştırmalı kuramsal temellendirmenin, bağlamlar arası kuram oluşturma için bir tasarım olarak açıkça çerçevelenmesi, 1990'lardan itibaren örgütsel ve sağlık hizmetleri araştırmalarında daha görünür hale geldi.

Ne zaman kullanılır?

Sürecin veya olgunun gruplar (örneğin, meslekler, kültürler, örgütler) veya bağlamlar (örneğin, yüksek kaynaklı vs. düşük kaynaklı ortamlar) arasında farklı şekilde işlediğinden şüphelenildiğinde ve tümdengelimli bir çalışmaya rehberlik edecek yeterli mevcut kuram olmadığında bir kuram üretmek istediğinizde karşılaştırmalı kuramsal temellendirmeyi kullanın. Yönetim, sağlık bilimleri, eğitim ve sosyoloji alanlarında araştırma sorusu 'nasıl' veya '… arasındaki farkı ne açıklar' ile başladığında uygundur. Tek bir iyi tanımlanmış bağlamın mevcut olduğu ve karşılaştırmanın teorik olarak motive edilmiş olmaktan ziyade zorunlu olduğu durumlarda; tek bir grubun deneyiminin derinlemesine betimlenmesi amaçlandığında (standart kuramsal temellendirme veya etnografi kullanın); veya istatistiksel genellenebilirlik gerektiğinde (anket veya deneysel tasarımlar kullanın) kullanmayın. En az iki anlamlı derecede farklı alan veya grup gereklidir ve her alanın bağımsız olarak teorik doygunluğa ulaşması için yeterli veri sağlaması gerekir.

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Tek alanlı kuramsal temellendirmeden önemli ölçüde daha fazla zaman ve kaynak gerektirir; birden fazla karşılaştırılabilir alana erişim sağlamak lojistik olarak karmaşıktır.
  • Alanlar arasında eş zamanlı kuramsal örneklemeyi yönetmek dikkatli koordinasyon gerektirir; bir alanda örneklemenin erken kapatılması teorik boşluklar bırakabilir.
  • Ortaya çıkan kuram, karşılaştırma genişliği için bağlamsal betimleme derinliğinden ödün verebilir — her alanın kendine özgü ayrıntılarının zenginliği, alanlar arası soyutlamaya geçişte inceltilebilir.
  • Örtük indirgemecilik riski: kavramsal olarak karşılaştırılamayan bağlamları paylaşılan bir kategorik şemaya zorlamak, farklılıkları aydınlatmaktan çok çarpıtabilir.

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Bağlamlar arasında seyahat eden orta menzilli kuramlar üretir, bulguları tek alanlı kuramsal temellendirmeden daha geniş çapta uygulanabilir hale getirir.
  • Alanlar arasında yerleşik sürekli karşılaştırma, bir sürecin nerede güçlendirildiği, zayıflatıldığı veya dönüştürüldüğü koşulları doğal olarak ortaya çıkarır.
  • Teorik olarak esnektir — klasik Glaserian, Straussian ve yapılandırmacı kuramsal temellendirme gelenekleriyle uyumludur.
  • Bir kültürel veya örgütsel bağlamda bulunan bir kavramın evrensel mi yoksa bağlama özgü mü olduğunu keşfetmek için özellikle güçlüdür.
  • Yinelemeli kuramsal örnekleme, araştırmacının alanlar arasında kasıtlı olarak olumsuz vakaları ve çürütücü kanıtları aramasına olanak tanır.

Uygulama alanları

  • Yüksek gelirli ve düşük gelirli ülkelerdeki hastanelerde hemşirelerin yaşam sonu bakım konuşmalarını nasıl yönettiğini karşılaştırmak.
  • Girişimcilik süreçlerinin aile şirketlerinde ve aile dışı şirketlerde birden fazla sektörde nasıl farklılaştığını açıklamak.
  • Birden fazla üniversitede birinci nesil ve devam eden nesil arka planlardan gelen öğrencilerin akademik kimliklerini nasıl yönlendirdiklerine dair farklılıkları teorileştirmek.
  • Birden fazla sektörde bir krizi atlatan şirketlerle atlatamayan şirketleri karşılaştırarak örgütsel dayanıklılık kuramı geliştirmek.
  • Kentsel ve kırsal topluluk bağlamlarında ruh sağlığı hizmetlerindeki akran destek uygulamalarının nasıl farklılaştığını incelemek.

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Çalışma, karşılaştırmalı mantığı ifade ederek başlar: hangi gruplar, ortamlar veya zaman noktaları karşılaştırılacak ve neden. Araştırmacı, ilgilenilen olguyu belirtir, literatürden elde edilen ilk duyumsatıcı kavramları ortaya koyar ve tek alanlı bir çalışmanın ortaya çıkaramayacağı değişimi aydınlatmak için karşılaştırmalı bir tasarımın neden gerekli olduğunu savunur.

2

Veri toplama, kuramsal örnekleme ile yönlendirilir — araştırmacı, önsel olasılık hesaplamalarına değil, ortaya çıkan kavramsal ihtiyaçlara dayanarak bir sonraki adımı nereye atacağına karar verir. Örnekleme kararları, tüm karşılaştırma alanlarında eş zamanlı olarak yinelemeli bir şekilde alınır, böylece bir alanda tespit edilen boşluklar veya anormallikler, kategorileri geliştirmek ve doygunluğa ulaştırmak için başka bir alanda araştırılabilir.

3

Tüm alanlardan elde edilen transkriptler, saha notları ve belgeler, açık kodlama (olayların satır satır etiketlenmesi) kullanılarak eş zamanlı olarak kodlanır, ardından odak kodlama (daha büyük veri kümelerini ayırmak için en analitik olarak güçlü kodların seçilmesi) gelir. Kodlama, kategorilerin en başından itibaren alanlar arası kanıtlarla inşa edilmesi için en başından itibaren alanlar arasında paralel olarak yürütülür.

4

Her olay, kod ve ortaya çıkan kategori sürekli olarak karşılaştırılır — bir alan içinde, alanlar arasında ve gelişmekte olan kuramsal notlarla. Sürekli karşılaştırma yöntemi, bir kategorinin evrensel özelliklerine işaret eden benzerlikleri ve sürecin şekillendiği bağlamsal koşulları işaret eden farklılıkları tespit eder.

5

Yinelemeli kodlama ve karşılaştırma yoluyla araştırmacı, en açıklayıcı güce sahip kodları kategoriler düzeyine yükseltir, özelliklerini ve boyutlarını tanımlar ve her kategorinin her alandaki koşullarını, eylemlerini/etkileşimlerini ve sonuçlarını belirler. Bu adım, karşılaştırmalı kuramın yapı taşlarını üretir.

6

Analiz, karşılaştırma alanlarındaki değişimi hesaba katan bir özgül veya biçimsel kuramla doruğa ulaşır. Araştırmacı, kategorileri çekirdek bir kategori etrafında bütünleştirir, bağlamsal koşulların süreci nasıl şekillendirdiğini izleyen kuramsal notlar yazar ve sonuçta ortaya çıkan kuramı mevcut literatür içinde konumlandırır — karşılaştırmanın tek alanlı bulguların ötesinde ne eklediğini açıklar.

Sık yapılan hatalar

  • Kolaylık için değil, teorik karşıtlık için karşılaştırma alanları seçmek — alanlar, olguyla ilgili koşullar açısından farklılık göstermeli, sadece en erişilebilir olanlar olmamalıdır.
  • Karşılaştırmayı eşzamanlı değil, sıralı olarak ele almak (A Alanını bitir, sonra B Alanına geç); sıralı analiz, karşılaştırmalı GT'de kategori gelişimini yönlendiren alanlar arası çapraz döllenmeyi kaçırır.
  • Bir alanda doygunluğa erken ulaşmak ve diğer alanlardan yeni kategoriler ortaya çıktığında onu yeniden ziyaret etme yükümlülüğünü göz ardı etmek.
  • Özgül kuram (çalışılan alana sınırlı) ile biçimsel kuram (birçok alana uygulanabileceği iddia edilen) arasındaki ayrımı yeterli kanıt olmadan bulanıklaştırmak.
  • Önceden var olan bir teorik çerçeveyi ithal edip sonucu kuramsal temellendirme olarak adlandırmak — karşılaştırmalı GT, duyumsatıcı kavramlar ilk örneklemeyi yönlendirse bile kuramın verilerden ortaya çıkmasına izin vermelidir.

Sık sorulan sorular

Karşılaştırmalı kuramsal temellendirme standart kuramsal temellendirmeden nasıl farklıdır?

Standart kuramsal temellendirme, tek bir bağlam veya gruptan elde edilen verilere dayanan bir kuram üretir. Karşılaştırmalı kuramsal temellendirme, aynı tümevarımcı, yinelemeli mantığı uygular ancak süreci farklı şekillerde ortaya çıkaran koşulları belirlemek için alanlar arası karşılaştırmayı ek bir analitik kaldıraç olarak kullanarak iki veya daha fazla bağlamdan elde edilen verileri kasıtlı olarak toplar ve kodlar. Ortaya çıkan kuram, yalnızca süreci değil, değişimi de açıklar.

Kaç alan veya gruba ihtiyacım var?

Tasarıma karşılaştırmalı denilebilmesi için en az iki alan gereklidir, ancak sayı teorik ihtiyaca göre belirlenmelidir: anahtar kategorileri ve özelliklerini doygunluğa ulaştırmak için alanlar arasında yeterli çeşitliliğe ihtiyacınız vardır. Uygulamada, iki ila beş alan yaygındır. Kriter, tek bir alan içindeki değil, tüm alanlardaki teorik doygunluktur, sabit bir sayı değildir.

Karşılaştırmalı bir tasarımda yapılandırmacı kuramsal temellendirme kullanabilir miyim?

Evet. Yapılandırmacı kuramsal temellendirme (Charmaz, 2014), karşılaştırmalı tasarımlarla tamamen uyumludur. Yapılandırmacı yönelim, her alanda anlamın nasıl birlikte inşa edildiğine dikkat çeker, bu da özellikle alanlar kültürel veya dilsel olarak farklı olduğunda, karşılaştırmalı içgörü kaynağı haline gelebilir.

Karşılaştırmalı kuramsal temellendirme her alanda aynı veri türünü gerektirir mi?

Kesinlikle değil, ancak tutarlılık alanlar arası karşılaştırmaları güçlendirir. Her alanda aynı birincil veri kaynağını (örneğin, yarı yapılandırılmış görüşmeler) kullanmak kavramsal karşılaştırmayı daha savunulabilir hale getirir. Alanlar arasında veri türleri farklıysa (örneğin, bir alanda görüşmeler, diğerinde belgeler), araştırmacı her veri türünün geliştirilen kategoriler hakkında neyi ortaya koyup neyi ortaya koyamayacağı konusunda şeffaf olmalıdır.

Ne zaman veri toplamayı bırakmalıyım?

Teorik doygunluğa ulaşıldığında — yani, herhangi bir alandan elde edilen ek verilerin çekirdek kategoriler için yeni özellikler, boyutlar veya ilişkiler üretmediği zaman. Doygunluk, yalnızca bir alan içinde değil, tüm alanlarda her kategori için bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. Aldine.

    ISBN: 978-0202302607
    Kopyalandı.
  2. Charmaz, K. (2014). Constructing Grounded Theory (2nd ed.). Sage.

    ISBN: 978-0857029140
    Kopyalandı.