Merkeziyet Analizi — Derece, Aradalık, Özvektör
- Ortaya koyan
- Linton C. Freeman
- Yıl
- 1979
- Tür
- Descriptive / exploratory network measure family
Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku
Ne işe yarar?
Merkeziyet analizi, Freeman (1979) tarafından biçimlendirilmiş, bir çizge (graph) içindeki bireysel düğümlerin yapısal önemini ölçen bir ağ analizi ölçütleri ailesidir.
Her bir merkeziyet indeksi farklı bir etki mekanizmasını yakalar: derece merkeziyeti doğrudan bağlantılılığı yansıtır, aradalık merkeziyeti bilgi akışını aracılık eden düğümleri belirler, yakınlık merkeziyeti diğer tüm düğümlere yakınlığı kapsar ve özvektör merkeziyeti (PageRank ile birlikte) yüksek bağlantılı komşulara bağlanmayı ödüllendirir.
Yöntemin mantığı
Bir ağdaki her düğüm eşit derecede önemli değildir. Çok sayıda yolun geçtiği bir şehir, her ikisi de aynı sayıda doğrudan yol bağlantısına sahip olsa bile, çıkmaz sokağın sonundaki bir şehirden trafik için daha kritiktir. Merkeziyet ölçütleri bu sezgiyi sayılara döker. Derece merkeziyeti basitçe bir düğümün kaç komşusu olduğunu sayar. Aradalık merkeziyeti, bir düğümün her diğer çift arasındaki en kısa yol üzerinde ne sıklıkla bulunduğunu sayarak kapı bekçilerini ortaya çıkarır. Yakınlık merkeziyeti, bir düğümün diğer herkese ne kadar hızlı ulaşabileceğini ölçer. Özvektör merkeziyeti, her komşunun katkısını, o komşunun ne kadar merkezi olduğuna göre ağırlıklandırır, bu nedenle etkili düğümlere bağlı olmak salt sayılardan daha önemlidir. Her ölçüt ağdaki kimin veya neyin en önemli olduğuna dair farklı bir soruyu yanıtlar.
Tarih
Freeman (1979), daha önce dağınık olan üç fikri — derece, aradalık ve yakınlık — sosyal ağ merkeziyeti için tek bir teorik çerçevede birleştirerek alanın temel kavramsal açıklamasını sağladı. Borgatti (2005), her bir merkeziyet türünü belirli ağ akış modelleriyle ilişkilendirerek çerçeveyi genişletti ve ölçütlere daha net bir teorik temel verdi. Özvektör merkeziyetinin daha önceki kökleri matrislerin spektral analizine dayanıyordu ve daha sonra ağlar için işletildi; Google'ın PageRank'i (1998) en bilinen uygulamalı torunudur.
Ne zaman kullanılır?
Merkeziyet analizi, ilişkisel veriler bir çizge olarak temsil edilebildiğinde ve soru hangi düğümlerin yapısal olarak en önemli olduğuyla ilgili olduğunda uygulanır. Sosyal ağ analizi, bibliyometri, biyoloji, ulaşım ve bilgi sistemleri araştırmalarında kullanılır. Herhangi bir normal dağılım varsayımı gerekmez ve yöntem kesitsel ve boylamsal ağ verileri için uygundur. Ağ bağlı olmalı veya bileşenler ayrı ayrı analiz edilmelidir, böylece aradalık ve yakınlık gibi yola dayalı ölçütler iyi tanımlanır. Puanların yorumlanabilmesi için en az 10 düğüm gereklidir ve istatistiksel olarak anlamlı olması için en az 20 düğüm gereklidir. Ağırlıklı ağlar, merkeziyet hesaplanmadan önce teorik olarak temellendirilmiş bir ağırlık tanımı gerektirir.
Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
- Aradalık merkeziyeti, çok büyük ağlarda pahalı hale getiren O(VE) hesaplama karmaşıklığına sahiptir.
- Yola dayalı ölçütler (aradalık, yakınlık), bağlantısız çizgelemelerde tanımsızdır veya özel işlem gerektirir.
- Merkeziyet puanları, ağırlıklı ağlarda kenar ağırlığı tanımının seçimine duyarlıdır; kötü seçilmiş bir ağırlık her indeksi bozar.
- 20'den az düğümle, ölçütler istatistiksel güce sahip değildir ve çıkarımsal sonuçlar yerine yalnızca tanımlayıcı olarak ele alınmalıdır.
Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.
Güçlü yönleri
- Her indeks, yapısal önemin farklı bir mekanizmasını yakalayarak ağın çok boyutlu bir portresini sunar.
- Herhangi bir dağılım varsayımı gerekmez; yöntem, değişken türünden bağımsız olarak herhangi bir çizgede çalışır.
- Derece ve özvektör merkeziyeti, çok büyük çizgelere verimli bir şekilde ölçeklenir; derece merkeziyeti O(V+E) içinde hesaplanır.
- Disiplinler arasında (sosyolojiden biyolojiye, bilgisayar bilimine kadar) geniş çapta desteklenir, bu da sonuçların geniş çapta iletilebilir olmasını sağlar.
Uygulama alanları
- Sosyal ve örgütsel ağlarda kilit kanaat önderlerini ve bilgi aracılarının belirlenmesi.
- Ortak yazarlık veya atıf ağları üzerinde merkeziyet hesaplayarak bilimsel etkiyi haritalama.
- Ulaşım, güç şebekesi ve internet topolojisi ağlarındaki kritik altyapı düğümlerinin yerini belirleme.
- Yüksek aradalığa sahip yayıcıları belirleyerek epidemiyolojik ağlardaki aşılama veya izleme hedeflerini önceliklendirme.
- Sistemik riski değerlendirmek için tedarik zinciri ve finansal ağlardaki kapı bekçilerini tespit etme.
Nasıl çalışır?
Nasıl çalışır?
Düğümlerin varlıkları (insanlar, kurumlar, web sayfaları) ve aralarındaki ilişkileri veya etkileşimleri temsil ettiği kenarlardan oluşan bir çizge oluşturulur. Analist, kenarların yönlendirilmiş veya yönlendirilmemiş olup olmayacağına ve ağırlık taşıyıp taşımayacağına karar verir. Yönlendirilmiş ağlarda, iç-derece ve dış-derece ayrı ayrı hesaplanır ve farklı yorumlanır. Merkeziyet puanlarının geçerliliği, çizge yapısının incelenen gerçek dünya ilişkilerinin doğru bir temsili olup olmadığına tamamen bağlıdır.
Analist, hangi merkeziyet indeksinin — veya indekslerin kombinasyonunun — anlamsal soruya uyduğuna karar verir. Ham bağlantılılığın ilgi çekici olduğu durumlarda derece merkeziyeti uygundur. Brokerlik ve bilgi kapı bekçiliği odağında olunduğunda, büyük çizgelemelerde daha yüksek hesaplama çabası (O(VE)) maliyetiyle aradalık merkeziyeti seçilir. Ağ bağlı olduğunda veya bileşenler ayrı ayrı analiz edildiğinde yakınlık merkeziyeti anlamlıdır. Prestij ve özyinelemeli etkinin önemli olduğu durumlarda özvektör merkeziyeti veya PageRank seçilir. Ağırlıklı ağlar için, herhangi bir indeks hesaplanmadan önce ağırlık tanımının teorik olarak anlamlı olması gerekir.
Seçilen her indeks çizge üzerinde hesaplanır. Derece merkeziyeti, ham derecenin (n-1)'e bölünmesiyle normalleştirilir. Aradalık merkeziyeti, her düğümden geçen en kısa yolları sayar ve toplam düğüm çifti sayısına göre normalleştirilir. Yakınlık merkeziyeti, bir düğümden ulaşılabilir tüm düğümlere olan ortalama en kısa yol mesafesinin tersidir. Özvektör merkeziyeti, komşuluk matrisinin ana özvektörü olarak çözülür ve yakınsamaya iterasyon gerektirir. Düğümler her puana göre sıralanır ve puanların dağılımı yoğunluk açısından incelenir.
Sonuçta elde edilen merkeziyet puanları ve sıralamaları, çalışmanın anlamsal bağlamında yorumlanır. Yüksek dereceli düğümler iyi bağlantılı merkezlerdir; yüksek aradalığa sahip düğümler yapısal köprüler veya aracılardır; yüksek yakınlığa sahip düğümler bilgiyi hızla yayabilir; yüksek özvektöre sahip düğümler etkili mahallelerde yerleşiktir. Tek bir boyutta yüksek, diğerinde düşük sıralanan düğümleri ortaya çıkarmak için birden fazla indeks karşılaştırılır; bu genellikle en teorik olarak ilginç bulgudur. 20'den az düğüme sahip ağlar, istatistiksel olarak zayıf merkeziyet puanları verir ve yalnızca tanımlayıcı olarak ele alınmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Aradalık veya yakınlığın, önce bileşenlerine ayrılmadan bağlantısız bir çizgeye uygulanması, izole düğümler için tanımsız veya yanıltıcı puanlar verir.
- Beş merkeziyet indeksinin tümünü birbirinin yerine kullanılabilir olarak görmek — her biri farklı bir soruyu yanıtlar ve anlamsal hipotez için yanlış indeksi seçmek yaygın bir hatadır.
- Yönlendirilmiş ağlarda kenar yönünü göz ardı etmek, iç-dereceyi ve dış-dereceyi tek bir sayıya indirgeyerek ilişkilerin asimetrisi hakkındaki bilgiyi kaybetmeye neden olur.
- 20'den az düğüme sahip ağlardaki merkeziyet puanlarını, istatistiksel olarak sağlammış gibi yorumlamak — bu eşiğin altındaki puanlar yalnızca tanımlayıcıdır ve çıkarımsal sonuçlar çizmek için kullanılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Hangi merkeziyet ölçütü kullanılmalı?
Seçim anlamsal sorunuza bağlıdır. En doğrudan bağlantılara sahip düğümleri belirlemek için derece merkeziyetini kullanın. Ağın bölümleri arasındaki bilgi akışını kontrol eden aracılar bulmak için aradalık merkeziyetini kullanın. Diğer herkese hızla ulaşabilen düğümleri belirlemek için yakınlık merkeziyetini kullanın. Bir düğümün komşularının prestiji, sayılarından en azından onlarınki kadar önemli olduğunda özvektör merkeziyetini veya PageRank'i kullanın. Tek bir ölçüte güvenmekten ziyade, iki veya üç tamamlayıcı indeksi raporlamak ve sıralamaları karşılaştırmak genellikle daha bilgilendiricidir.
Merkeziyet analizi yönlendirilmiş ağlara uygulanabilir mi?
Evet. Yönlendirilmiş bir ağda, iç-derece ve dış-derece ayrı ayrı hesaplanır ve yorumlanır: iç-derece, bir düğümün başkaları tarafından ne sıklıkla seçildiğini veya atıfta bulunulduğunu yansıtırken, dış-derece, kaç kişiye ulaştığını veya atıfta bulunduğunu yansıtır. Aradalık ve yakınlığın da yönlendirilmiş varyantları vardır. Yönlendirilmiş çizgelemelerdeki özvektör merkeziyeti tipik olarak, prestijin bir düğüme mi yoksa bir düğümden mi aktığına bağlı olarak baskın sol veya sağ özvektörü kullanır.
Anlamlı sonuçlar için gereken minimum ağ boyutu nedir?
İstatistiksel kayıt defteri, herhangi bir merkeziyet hesaplaması için minimum 10 düğüm belirtir ve anlamlı istatistiksel yorumlama en az 20 düğüm gerektirir. 20 düğümün altında, birkaç düğümün sıralaması genellenmez ve tanımlayıcı ağ istatistikleri daha dürüst bir seçimdir.
Bağlantısız bir çizgeyi nasıl ele alırım?
Yola dayalı ölçütler — aradalık ve yakınlık — farklı bileşenlerdeki düğümler arasında tanımsızdır. Standart yaklaşım, her bağlı bileşeni ayrı ayrı analiz etmek veya yakınlığı yalnızca ulaşılabilir düğümlerle sınırlamak ve buna göre normalleştirmektir. Derece ve özvektör merkeziyeti bağlantı gerektirmez ve tam çizge üzerinde hesaplanabilir.
İlgili yöntemler
Kaynaklar
Freeman, L.C. (1979). Centrality in Social Networks: Conceptual Clarification. Social Networks, 1(3), 215-239.
DOI kaynağını açKopyalandı.Borgatti, S.P. (2005). Centrality and Network Flow. Social Networks, 27(1), 55-71.
DOI kaynağını açKopyalandı.