İçeriğe atla
Arama sonuçlarına dön

Nedensel-Karşılaştırmalı Araştırma — Geriye Dönük Grup-Karşılaştırma Tasarımı

Ortaya koyan
Fred N. Kerlinger
Yıl
1964
Tür
Non-experimental quantitative research design
Aile
Survey / observational design

Bu metin makine çevirisidir ve henüz incelenmedi. Asıl metni İngilizce oku

Yazı boyutu

Ne işe yarar?

Nedensel-karşılaştırmalı araştırma, araştırmacının, manipüle edilmemiş bir bağımsız değişkendeki önceden var olan farklılıklara sahip iki veya daha fazla grubu karşılaştırarak bu farklılığın olası nedenlerini veya sonuçlarını araştırdığı, deneysel olmayan nicel bir tasarımdır.

Grup üyeliği rastgele atanmadığı için, bu tasarım nedensel ilişkileri düşündürebilir ancak gerçek bir deneyin kesinliğiyle kanıtlayamaz. Deneysel manipülasyonun pratik olmadığı veya etik olmadığı durumlarda eğitim, psikoloji ve sosyal bilimlerde yaygın olarak kullanılır.

Yöntemin mantığı

Ebeveynlerin sigara içmesinin çocukların akciğer kapasitesini etkileyip etkilemediğini bilmek istediğinizi varsayalım. Çocukları rastgele sigara içen veya içmeyen hanelere atayamazsınız, bu nedenle ebeveynleri zaten sigara içen veya içmeyen çocuk gruplarını belirleyip akciğer fonksiyonlarını karşılaştırırsınız. Nedensel-karşılaştırmalı araştırmanın mantığı budur: 'neden' zaten gerçek dünyada meydana gelmiştir ve sonuçlardaki bir farkla ilişkili olup olmadığını görmek için geriye bakarsınız. Tasarım yapı olarak bir deneyi andırır — gruplar, ölçülen bir sonuç, bir karşılaştırma — ancak nedenselliği kesinleştirecek rastgele atamadan yoksundur.

Tarih

Nedensel-karşılaştırmalı araştırmanın mantığı, Fred N. Kerlinger tarafından 1964 tarihli önemli eseri 'Foundations of Behavioral Research'de sosyal bilim metodolojisinde biçimlendirilmiştir; burada 'ex post facto' araştırmayı, olası nedenleri belirlemek için zaten meydana gelmiş olayların sistematik incelemesi olarak tanımlamıştır. Tasarımın daha önceki kökleri, önceden oluşturulmuş grupları karşılaştıran tarımsal ve epidemiyolojik çalışmalarda yatmaktadır. 1970'ler-1980'lere gelindiğinde, özellikle Gay (1976) ve daha sonra Fraenkel ve Wallen'in eserlerinde eğitim araştırması yöntemleri ders kitaplarının standart bir bileşeni haline gelerek, manipülasyonun imkansız olduğu durumlarda başvurulan deneysel olmayan tasarım olarak rolünü sağlamlaştırdı.

Ne zaman kullanılır?

Etik veya pratik olarak manipüle edilemeyen — cinsiyet, engellilik durumu, sosyoekonomik geçmiş veya geçmiş bir olaya maruz kalma gibi — bir değişkenin olası nedenlerini veya etkilerini araştırmak istediğinizde nedensel-karşılaştırmalı araştırmayı kullanın. Grupların doğal olarak oluştuğu ve anlamlı bir bağımlı değişken üzerinde veri toplandığında uygundur. Eğitim, sağlık ve sosyal bilimlerde betimselden açıklayıcıya kadar araştırma hedeflerine uygundur. Rastgele atama ile gerçek bir deney yürütebildiğinizde KULLANMAYIN — deneyler daha güçlü nedensel kanıt sağlar. Grupların önemli karıştırıcı faktörler üzerinde anlamlı bir şekilde eşitlenemediği, grup üyeliğinin belirsiz olduğu veya araştırma sorusunun zaman içindeki değişimin ileriye dönük takibini gerektirdiği durumlarda kaçının (bunun yerine boylamsal araştırmayı kullanın).

Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler

  • Gruplar rastgele atanmadığı için nedenselliği kesin olarak belirleyemez — seçim yanlılığı ve karıştırıcı değişkenler alternatif açıklamalar olarak kalır.
  • Nedenselliğin yönü belirsizdir: varsayılan neden ve etki tersine çevrilebilir veya üçüncü bir değişken her ikisine de neden olabilir.
  • Gruplar, gözlemlenen farkı açıklayan ölçülmemiş değişkenlerde farklılık gösterebilir, bu da istatistiksel kontrolü eksik bırakır.
  • Geriye dönük doğa, araştırmacının bağımsız değişkenin geçmişte nasıl deneyimlendiği veya ölçüldüğü üzerinde hiçbir kontrolü olmadığı anlamına gelir.

Kaynak metnin koşulları, bağımsız bilimsel inceleme veya analiz motoru doğrulaması yerine geçmez.

Güçlü yönleri

  • Deneysel manipülasyonun etik olmadığı veya imkansız olduğu durumlarda nedensel hipotezlerin araştırılmasına izin verir.
  • Boylamsal deneylerden daha verimli ve daha az maliyetlidir; veriler genellikle zaten mevcuttur.
  • Doğal olarak oluşan gruplar arasında nicel, istatistiksel olarak test edilebilir karşılaştırmalar üretir.
  • İstatistiksel anlamlılığın yanı sıra pratik anlamlılığı da bilgilendiren etki büyüklükleri sağlar.
  • Sonraki bir deneyi haklı çıkarmak için önleyici bir tasarım olarak kullanışlıdır.

Uygulama alanları

  • Okul öncesi eğitime katılan öğrenciler ile katılmayan öğrenciler arasındaki akademik başarıyı karşılaştırmak.
  • Deneyel atama olmaksızın sigara içenler ve içmeyenler arasındaki sağlık sonuçlarındaki farklılıkları incelemek.
  • Ortaokul öğrencilerinde matematik öz-yeterliği alanında cinsiyet farklılıkları olup olmadığını araştırmak.
  • Farklı eğitim niteliklerine sahip çalışanlar arasındaki iş tatmini düzeylerini karşılaştırmak.
  • İki dilli evlerde büyüyen çocukların tek dilli akranlarına göre bilişsel esneklik açısından farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmek.
  • Kentsel ve kırsal okul konumu arasındaki farkların öğretmen tutma oranlarındaki farklılıklarla ilişkili olup olmadığını araştırmak.

Nasıl çalışır?

Nasıl çalışır?

1

Araştırmacı, önceden var olan bir özellik olan cinsiyet, sosyoekonomik durum, eğitim düzeyi veya bir yaşam olayı gibi bağımsız değişkeni belirler ve bu değişkende farklılık gösteren en az iki grup tanımlar. Karşılaştırma değişkeni doğal olarak zaten meydana gelmiş olmalıdır; araştırmacı tarafından asla manipüle edilmez.

2

Katılımcılar, genelleme desteği için ideal olarak olasılıklı örnekleme yoluyla her önceden oluşturulmuş gruptan seçilir. Gruplar, bağımsız değişken dışındaki tüm özellikler açısından mümkün olduğunca benzer olmalıdır, böylece araştırmacı tasarım aşamasında olası karıştırıcı faktörleri (örneğin, yaş, önceki başarı, gelir düzeyi) kontrol eder veya eşleştirir.

3

Bağımlı değişkene ilişkin veriler, aynı araçlar ve prosedürler kullanılarak tüm gruplardan toplanır. Yaygın veri kaynakları arasında standartlaştırılmış test puanları, anket yanıtları, idari kayıtlar veya fiziksel ölçümler bulunur. Neden zaten meydana geldiği için, veri toplama geriye dönük veya eşzamanlıdır — ileriye dönük değildir.

4

Bağımlı değişkendeki grup ortalamaları (veya oranlar, sıralar) uygun çıkarımsal istatistikler kullanılarak karşılaştırılır — ölçüm ölçeğine bağlı olarak tipik olarak bağımsız örneklemler t-testleri, tek yönlü ANOVA, ANCOVA (kovaryetleri kontrol etmek için) veya ki-kare testleri. Etki büyüklükleri (Cohen's d, eta-kare) anlamlılık testlerine eşlik etmelidir.

5

İstatistiksel olarak anlamlı grup farklılıkları dikkatli bir şekilde yorumlanır. Araştırmacı, farklılığı bağımsız değişkene atfetmeden önce alternatif açıklamaları — özellikle seçim yanlılığı ve ölçülmemiş karıştırıcı faktörleri — dikkate alır. Nedensel dil, ek kontroller içeren ve nedensel çıkarımı güçlendiren bir tasarım olmadıkça sınırlıdır ('düşündürebilir', 'tutarlıdır').

Sık yapılan hatalar

  • Anlamlı bir grup farkını nedenselliğin kanıtı olarak ele almak — her zaman deneysel olmayan doğayı ve alternatif açıklamaları açıkça kabul edin.
  • Grup eşitsizliğini göz ardı etmek — karşılaştırma grupları birden fazla arka plan değişkeninde farklılık gösterdiğinde, hedef fark karışıktır; anahtar kovaryetlere hitap etmek için eşleştirme veya ANCOVA kullanın.
  • Neden ve etkiyi tersine çevirmek — bazı tasarımlarda, varsayılan sonucun aslında gruplama değişkenini etkilemesi makuldür; zamansal sıra hakkında dikkatlice akıl yürütün.
  • Grupların anlamlı bir şekilde ayırt edilemediği durumlarda tasarımı kullanmak — bulanık grup sınırları (örneğin, gevşek tanımlanmış 'yüksek' ve 'düşük' gelir) hata varyansını artırır ve çıkarımı zayıflatır.
  • Yalnızca etki büyüklükleri olmadan p-değerlerini raporlamak — büyük gruplar arasındaki istatistiksel olarak anlamlı bir fark pratik olarak önemsiz olabilir; her zaman etki büyüklüğünü raporlayın ve yorumlayın.

Sık sorulan sorular

Nedensel-karşılaştırmalı araştırma ile korelasyonel araştırma arasındaki fark nedir?

Her ikisi de deneysel değildir, ancak yapı ve amaçları farklıdır. Korelasyonel araştırma, Pearson r gibi katsayıları kullanarak tek bir grup içindeki sürekli değişkenler arasındaki bir ilişkinin gücünü ve yönünü inceler. Nedensel-karşılaştırmalı araştırma, ayrık, önceden oluşturulmuş grupları bir bağımlı değişken üzerinde karşılaştırır ve grup-fark istatistiklerini (t-testi, ANOVA) kullanır. Nedensel-karşılaştırmalı tasarımlar açıkça grup üyeliği ile bir sonuç arasındaki varsayılan bir neden-etki ilişkisi etrafında çerçevelenirken, korelasyonel tasarımlar neden-etki yönünü ima etmeden ilişkiyi tanımlar.

Nedensel-karşılaştırmalı araştırma ex post facto tasarımından nasıl farklıdır?

Terimler genellikle birbirinin yerine kullanılır ve birçok ders kitabında 'ex post facto tasarımı', tam olarak aynı yaklaşıma verilen daha eski bir etikettir. Kerlinger başlangıçta bağımsız değişkenin zaten meydana geldiğini vurgulamak için 'ex post facto' (Latince 'gerçekten sonra' anlamına gelir) terimini kullanmıştır. Daha sonraki metodologlar, özellikle eğitim alanında, karşılaştırmalı grup mantığını vurgulamak için 'nedensel-karşılaştırmalı' terimini tercih etmişlerdir. İşlevsel olarak iki etiket aynı tasarım ailesini ifade eder.

Nedensel-karşılaştırmalı araştırma nedensellik kurabilir mi?

Hayır — gerçek bir deney kadar güvenle değil. Katılımcılar gruplara rastgele atanmadığı için, gruplar arasındaki önceden var olan farklılıklar (seçim yanlılığı) ve ölçülmemiş üçüncü değişkenler her zaman makul alternatif açıklamalardır. Tasarım, özellikle birden fazla çalışma deseni tutarlı bir şekilde tekrarladığında, nedensel bir ilişkiye dair düşündürücü, hipotez üreten kanıtlar sağlayabilir, ancak nedensel iddiayı doğrulamak için kontrollü bir deney gereklidir.

Hangi istatistiksel testler uygundur?

Seçim, grup sayısına ve ölçüm ölçeğine bağlıdır. Sürekli bir sonuçla iki grup için bağımsız örneklemler t-testi; üç veya daha fazla grup için tek yönlü ANOVA kullanın. Kovaryetleri kontrol ederken ANCOVA kullanın. Kategorik sonuçlar için ki-kare testleri kullanın. Tüm durumlarda, pratik önemi iletmek için anlamlılık testini bir etki büyüklüğü indeksi (t-testleri için Cohen's d, ANOVA için eta-kare veya omega-kare) ile destekleyin.

Nedensel-karşılaştırmalı bir tasarımda karıştırıcı değişkenler nasıl kontrol edilir?

Tasarım veya analiz aşamasında çeşitli stratejiler mevcuttur. Tasarım aşamasında, katılımcıları anahtar karıştırıcı faktörler üzerinde gruplar arasında eşleştirebilirsiniz (örneğin, her tedavi grubu katılımcısını benzer yaş ve önceki başarıya sahip bir kontrol grubu katılımcısıyla eşleştirmek). Analiz aşamasında, karıştırıcıları ANCOVA'da kovaryet olarak dahil edebilirsiniz; bu da grup ortalamalarını istatistiksel olarak ayarlar. Her iki yaklaşım da tüm karıştırmayı ortadan kaldırmaz, ancak her ikisi de karşılaştırmanın iç geçerliliğini önemli ölçüde güçlendirir.

İlgili yöntemler

Kaynaklar

  1. Kerlinger, F. N. (1964). Foundations of Behavioral Research. Holt, Rinehart and Winston.

    Yayın kaynağını aç
    Kopyalandı.
  2. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to Design and Evaluate Research in Education (8th ed.). McGraw-Hill.

    ISBN: 978-0078097850
    Kopyalandı.