MDS-UPDRS: แบบประเมินโรคพาร์กินสันฉบับรวมศูนย์ที่ได้รับการสนับสนุนจากสมาคมโรคความเคลื่อนไหวผิดปกติ
- ผู้เสนอ
- Christopher G. Goetz and Movement Disorder Society
- ปี
- 2008
- ประเภท
- Clinician-rated
- กลุ่มวิธี
- Parkinson's Disease severity assessment
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
MDS-UPDRS เป็นแบบประเมินมาตรฐานทองคำที่ดำเนินการโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อประเมินอาการแสดงทั้งด้านการเคลื่อนไหวและไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของโรคพาร์กินสัน พัฒนาขึ้นโดยสมาคมโรคความเคลื่อนไหวผิดปกติในปี 2008 เพื่อปรับปรุง UPDRS ฉบับดั้งเดิม โดยวัดความรุนแรงของโรคในด้านกิจกรรมประจำวัน การทำงานของระบบประสาทสั่งการ และภาวะแทรกซ้อนจากการรักษา ใช้กันทั่วโลกในการทดลองทางคลินิก การศึกษาติดตามประชากรระยะยาว และการปฏิบัติงานด้านประสาทวิทยาโดยทั่วไป
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
โรคพาร์กินสันทำให้เซลล์ประสาทที่ผลิตโดปามีนเสื่อมลงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดอาการทางระบบประสาทสั่งการ (อาการสั่น แข็งเกร็ง การเคลื่อนไหวช้า) และอาการที่ไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว (อารมณ์ การนอนหลับ ความรู้ความเข้าใจ) MDS-UPDRS รวบรวมความหลากหลายนี้ไว้อย่างครอบคลุมผ่านสี่ส่วนที่บูรณาการเข้าด้วยกัน โดยแต่ละส่วนจะกล่าวถึงโดเมนลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกัน การตรวจระบบประสาทสั่งการ 33 ข้อ (ส่วนที่ III) ช่วยให้ตรวจจับความบกพร่องทางการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติของแต่ละข้างและความไม่สมมาตรของการตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาโดปามีนได้อย่างแม่นยำ การบริหารแบบอนุกรมช่วยให้สามารถวัดปริมาณความก้าวหน้าของโรคและการตอบสนองต่อการรักษา ซึ่งจำเป็นสำหรับการตัดสินใจทางคลินิกและการวิจัย
ประวัติศาสตร์
UPDRS ฉบับดั้งเดิมได้รับการพัฒนาโดย Fahn, Elton และ UPDRS Development Committee ในปี 1987 เพื่อให้มีการประเมินระบบประสาทสั่งการที่เป็นมาตรฐานสำหรับการวิจัย ตลอดระยะเวลากว่าสองทศวรรษ การวิเคราะห์ทางคลินิกได้เปิดเผยความคลุมเครือในการนิยามรายการ การให้น้ำหนักที่ไม่สอดคล้องกัน และการครอบคลุมอาการที่ไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวน้อย ในปี 2008 สมาคมโรคความเคลื่อนไหวผิดปกติได้สนับสนุนการปรับปรุงที่ครอบคลุม (Goetz et al.) ส่งผลให้เกิด MDS-UPDRS ที่มีการขยายรายการอาการไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว ปรับปรุงวิธีการตรวจระบบประสาทสั่งการ และจัดลำดับรายการใหม่ MDS-UPDRS ได้กลายเป็นมาตรฐานโดยพฤตินัยในปี 2008 และยังคงเป็นแบบประเมินที่จำเป็นสำหรับการทดลองทางคลินิกโรคพาร์กินสัน (แนวทาง FDA, EMA) การปรับปรุงการสาธิตวิดีโอและสื่อการฝึกอบรมอย่างต่อเนื่อง
ควรใช้เมื่อใด
บ่งชี้สำหรับผู้ป่วยทุกคนที่ได้รับการวินิจฉัยโรคพาร์กินสันที่ยืนยันโดยแพทย์ แนะนำให้ใช้ในการประเมินครั้งแรกเพื่อกำหนดลักษณะเฉพาะและความรุนแรงของโรค จำเป็นสำหรับการเข้าร่วมการทดลองทางคลินิกที่มุ่งเน้นการรักษาที่ปรับเปลี่ยนโรคหรือการรักษาตามอาการ การบริหารตามอนุกรม (ช่วง 24-6 เดือน) ในการดูแลตามปกติเพื่อติดตามความก้าวหน้าของโรคและนำทางการปรับเปลี่ยนการรักษา เป็นที่นิยมมากกว่าแบบประเมินโรคพาร์กินสันอื่นๆ ในการวิจัย เนื่องจากมีความเข้มงวดทางจิตวิทยาและการสร้างมาตรฐานระดับสากล ไม่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องสำหรับกลุ่มอาการพาร์กินสันที่ไม่ปกติ (PSP, MSA, CBD) หากไม่มีการปรับเปลี่ยน
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- รูปแบบการบริหารโดยแพทย์ต้องอาศัยการฝึกอบรมและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ผู้ป่วยไม่สามารถทำด้วยตนเองได้ ทำให้มีข้อจำกัดในการใช้งานในบางสถานการณ์
- การตีความรายการที่ขึ้นอยู่กับการรับรู้ของผู้ป่วย (ความแข็งเกร็ง การเคลื่อนไหวช้า) อาจมีความแปรปรวนระหว่างผู้ประเมิน แม้จะมีการสร้างมาตรฐานแล้ว การฝึกอบรมโดยใช้วิดีโอช่วยลดได้ แต่ไม่สามารถขจัดปัญหานี้ได้ทั้งหมด
- ไม่ครอบคลุมความเสื่อมของความรู้ความเข้าใจหรือความรุนแรงของภาวะสมองเสื่อม (จำเป็นต้องใช้แบบประเมินแยกต่างหากสำหรับการประเมินความรู้ความเข้าใจ)
- การตรวจระบบประสาทสั่งการ ส่วนที่ III เน้นที่แขนส่วนบนและอาการที่แกนกลางลำตัว การประเมินระบบประสาทสั่งการส่วนล่างจำกัดอยู่เพียงการเดินและการทรงตัวขณะยืน
- โครงสร้างรวม 65 ข้อ และเวลาบริหาร 30-40 นาที อาจจำกัดการใช้งานในการพบปะทางคลินิกที่มีเวลาจำกัด
- ไม่มีแบบประเมินคัดกรองฉบับย่อที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง จำเป็นต้องใช้โปรโตคอลฉบับเต็มเพื่อให้สามารถเปรียบเทียบในการวิจัยได้
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ครอบคลุมโดเมนทั้งด้านการเคลื่อนไหวและไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวที่เกี่ยวข้องกับพยาธิสรีรวิทยาของโรคพาร์กินสันและประสบการณ์ของผู้ป่วยอย่างครอบคลุม
- พัฒนาขึ้นอย่างเข้มงวดโดยคณะผู้เชี่ยวชาญนานาชาติ พร้อมการทดสอบความน่าเชื่อถือและความถูกต้องอย่างกว้างขวาง (Movement Disorder Society 2008)
- มีความไวสูงต่อผลการรักษาและความก้าวหน้าของโรค; กำหนดมาตรฐานทองคำสำหรับจุดสิ้นสุดของการทดลองทางคลินิก
- การตรวจระบบประสาทสั่งการอย่างละเอียด (33 ข้อ) ช่วยให้ตรวจจับความไม่สมมาตรที่ละเอียดอ่อน ความแตกต่างเล็กน้อยของการเคลื่อนไหวช้า และลักษณะอาการสั่นที่สำคัญต่อการจำแนกลักษณะเฉพาะทางคลินิก
- ส่งเสริมการสร้างมาตรฐานระดับสากลและการรวบรวมข้อมูลจากศูนย์วิจัยและทะเบียนต่างๆ
- ส่วนที่ IV ประเมินความถี่ของภาวะแทรกซ้อนทางการเคลื่อนไหวและผลกระทบต่อการทำงาน ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการปรับปรุงการรักษาให้เหมาะสม
การประยุกต์ใช้
- การลงทะเบียนและการแบ่งกลุ่มในการทดลองทางคลินิก: คะแนน MDS-UPDRS พื้นฐานกำหนดกลุ่มความรุนแรงของโรคและคาดการณ์รูปแบบการตอบสนองต่อการรักษา
- การติดตามผลตามอนุกรมในการปฏิบัติงานด้านประสาทวิทยาเฉพาะทาง: คะแนนระบบประสาทสั่งการส่วนที่ III ตามอนุกรมและการติดตามภาวะแทรกซ้อนส่วนที่ IV เป็นแนวทางในการปรับยาโดปามีน การพิจารณาผู้ป่วยที่เหมาะสมสำหรับการกระตุ้นสมองส่วนลึก และการวางแผนการดูแลแบบประคับประคอง
- การวิจัยประวัติธรรมชาติและการศึกษาติดตามประชากร: จุดสิ้นสุดของ MDS-UPDRS ที่ได้มาตรฐานช่วยให้สามารถกำหนดอัตราความก้าวหน้าตามลักษณะเฉพาะของโรค ระบุตัวบ่งชี้ระยะเริ่มต้นของการเสื่อมถอยอย่างรวดเร็ว และประเมินปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
- การประเมินการตอบสนองต่อการรักษาในสถานการณ์นอกการทดลอง: การเปรียบเทียบคะแนน MDS-UPDRS ก่อนและหลังการปรับยาหรือการผ่าตัด (DBS, อัลตราซาวนด์แบบโฟกัส) วัดผลประโยชน์ทางคลินิกและแสดงความคุ้มค่าในการจัดสรรทรัพยากร
- การวัดผลลัพธ์การฟื้นฟูสมรรถภาพ: โปรแกรมการบำบัด (กายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด อรรถบำบัด) ใช้ MDS-UPDRS ก่อนและหลังการรักษาเพื่อบันทึกความก้าวหน้าในการทำงานด้านการเคลื่อนไหว ความคล่องแคล่ว และความชัดเจนของการพูด
- ความสัมพันธ์กับการประเมินภาระของผู้ดูแล: การเชื่อมโยงส่วนที่ I (อาการไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว อารมณ์ การนอนหลับ) และส่วนที่ II (การพึ่งพากิจกรรมประจำวัน) กับความเครียดที่รายงานโดยผู้ดูแล จะช่วยบ่งชี้ความต้องการการแทรกแซงทางจิตสังคม
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
แพทย์ผู้ฝึกอบรมดำเนินการตรวจตามโครงสร้างตามลำดับที่ได้มาตรฐาน ผู้ป่วยรายงานอาการที่ไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว (ส่วนที่ I: ความเจ็บปวด การนอนหลับ อารมณ์ ความผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติ สมาธิ ความเป็นอยู่ที่ดีทางอารมณ์) ผู้ป่วยให้คะแนนตนเองเกี่ยวกับผลกระทบของการเคลื่อนไหวต่อกิจกรรมประจำวัน (ส่วนที่ II: การพูด น้ำลาย การเคี้ยว/การกลืน การรับประทานอาหาร การแต่งกาย สุขอนามัย การดูแลตนเอง การล้ม การแข็งเกร็ง การเดิน อาการสั่น) แพทย์ทำการตรวจระบบประสาทสั่งการ (ส่วนที่ III): การรับรู้/พฤติกรรม เส้นประสาทสมอง อาการสั่นขณะพัก อาการสั่นขณะเคลื่อนไหว ความแข็งเกร็ง การแตะนิ้ว การประสานงานของมือ/เท้า การหมุน/คว่ำมืออย่างรวดเร็ว อาการสั่นขณะทรงตัว อาการสั่นขณะเคลื่อนไหว การทรงตัวขณะยืน อาการเดิน ความไม่มั่นคงขณะทรงตัว การประเมินภาวะแทรกซ้อนทางการเคลื่อนไหว (ส่วนที่ IV: การเคลื่อนไหวผิดปกติ ระยะเวลา/ความสามารถในการคาดการณ์ของการเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนไหว) การบริหารทั้งหมดใช้เวลา 30-40 นาที ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค
สูตร
Administered by trained clinician in structured clinical examination. Comprises 65 items distributed across four parts. Part I (13 items): non-motor aspects of experiences of daily living. Part II (13 items): motor aspects of experiences of daily living. Part III (33 items): motor examination including rest tremor, rigidity, bradykinesia, postural stability, gait. Part IV (6 items): motor complications. Administration time approximately 30-40 minutes.
ทั้ง 65 ข้อใช้มาตราส่วน 5 ระดับที่เหมือนกัน: 0 = ปกติ, 1 = เล็กน้อย, 2 = น้อย, 3 = ปานกลาง, 4 = รุนแรง คะแนนรวมส่วนที่ I อาการไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว: 0-52 คะแนนรวมส่วนที่ II กิจกรรมประจำวันของผู้ป่วย: 0-52 คะแนนรวมส่วนที่ III การตรวจระบบประสาทสั่งการ: 0-132 (ข้อ 18 ให้คะแนน 0-4; ข้อ 20 ให้คะแนนสูงสุดของคะแนนย่อย) คะแนนรวมส่วนที่ IV ภาวะแทรกซ้อนทางการเคลื่อนไหว: 0-24 คะแนนรวมทั้งหมด 0-260 คะแนนรวมและคะแนนย่อยที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงภาระของโรคที่มากขึ้น ไม่มีการให้คะแนนย้อนกลับ
สูตร
Each item rated on 5-point scale (0 = normal, 4 = severe). Part I: 0-52. Part II: 0-52. Part III: 0-132. Part IV: 0-24. Total MDS-UPDRS: 0-260. Higher scores indicate greater severity of Parkinson's disease and motor/non-motor impairment.
การแบ่งระดับความรุนแรงของโรค (โดยประมาณ อิงจากการตรวจระบบประสาทสั่งการ ส่วนที่ III): คะแนน <10 = ความผิดปกติทางการเคลื่อนไหวเล็กน้อย, <32 = การเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวเล็กน้อยถึงปานกลาง, 32-50 = การบกพร่องทางการเคลื่อนไหวปานกลางถึงมีนัยสำคัญ, >50 = ความผิดปกติทางการเคลื่อนไหวรุนแรง คะแนนส่วนที่ IV >0 ยืนยันการมีอยู่ของภาวะแทรกซ้อนทางการเคลื่อนไหวที่รบกวนซึ่งต้องปรับยาแก้พาร์กินสัน การเปลี่ยนแปลงตามอนุกรม >4-6 คะแนนในส่วนที่ III บ่งชี้ถึงความก้าวหน้าที่มีนัยสำคัญทางคลินิกหรือการตอบสนองต่อการรักษา คะแนนย่อยเฉพาะเจาะจงระบุความผิดปกติของแต่ละข้างและลักษณะเฉพาะของโรค (แบบแข็งเกร็ง-เคลื่อนไหวช้า หรือ แบบสั่นเด่น) การประเมินตามอนุกรมทุก 6-12 เดือนในการปฏิบัติงานทางคลินิก บ่อยขึ้นในการวิจัย
สูตร
Clinical interpretation based on part-specific and total scores. Part III motor examination score >32 suggests clinically significant motor impairment. Part IV score >0 indicates presence of motor complications (dyskinesias, motor fluctuations). Serial assessments track disease progression and treatment response. Scores facilitate standardized communication across clinical sites and research protocols.
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การบริหารโดยไม่ได้รับการฝึกอบรมตามมาตรฐานหรืออ้างอิงการสาธิตวิดีโอของ Movement Disorder Society จะนำไปสู่ความเอนเอียงที่เป็นระบบและความน่าเชื่อถือที่ลดลงสำหรับการติดตามผลตามอนุกรมเวลา
- การตีความผิดพลาดในการประเมินความแข็งเกร็งในส่วนที่ III โดยไม่ใช้การเคลื่อนไหวแบบพาสซีฟตลอดช่วงการเคลื่อนไหวเต็มที่ หรือความล้มเหลวในการแยกความแตกต่างจากอาการเกร็งในผู้ป่วยที่มีประวัติโรคหลอดเลือดสมอง
- การสับสนรายการที่ไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวในส่วนที่ I (อารมณ์ การนอนหลับ ความเจ็บปวด) กับแบบประเมินโรคซึมเศร้าหรือความผิดปกติของการนอนหลับแยกต่างหาก MDS-UPDRS วัดการมีอยู่/ความรุนแรง แต่จำเป็นต้องมีการประเมินอิสระสำหรับโรคทางอารมณ์/การนอนหลับหลัก
- การตีความการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย (<4 คะแนน) ว่าเป็นความก้าวหน้าที่มีนัยสำคัญ เกณฑ์การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญทางคลินิกแตกต่างกันไปตามบริบท (ประวัติธรรมชาติของการดำเนินโรค หรือ การตอบสนองต่อการรักษา)
- การใช้คะแนนระบบประสาทสั่งการส่วนที่ III เพียงอย่างเดียวโดยไม่พิจารณาบริบทของภาวะแทรกซ้อนทางการเคลื่อนไหวในส่วนที่ IV หรือผลกระทบต่อการทำงานในส่วนที่ I/II ความบกพร่องทางการเคลื่อนไหวต้องนำมาเปรียบเทียบกับความพิการและภาระของยา
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ป่วยสามารถประเมิน MDS-UPDRS ด้วยตนเองที่บ้านได้หรือไม่?
ส่วนที่ I และ II เป็นรายการที่ผู้ป่วยประเมินตนเองและสามารถทำได้ที่บ้านในรูปแบบแบบสอบถาม อย่างไรก็ตาม การตรวจระบบประสาทสั่งการส่วนที่ III และการประเมินภาวะแทรกซ้อนทางการเคลื่อนไหวส่วนที่ IV ต้องอาศัยการสังเกตโดยตรงจากแพทย์และไม่สามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้องจากระยะไกล บางศูนย์ใช้การประชุมทางวิดีโอพร้อมคำแนะนำที่บันทึกไว้ล่วงหน้าสำหรับการติดตามผลการวิจัย แต่สิ่งนี้ไม่สามารถทดแทนการตรวจระบบประสาทสั่งการแบบตัวต่อตัวสำหรับการตัดสินใจทางคลินิกได้
ความแตกต่างที่สำคัญทางคลินิกน้อยที่สุด (MCID) สำหรับ MDS-UPDRS คืออะไร?
สำหรับการตรวจระบบประสาทสั่งการส่วนที่ III การเปลี่ยนแปลงตามอนุกรมประมาณ 4-6 คะแนน ถือว่ามีความสำคัญทางคลินิกในผู้ป่วยที่มีอาการคงที่; >10 คะแนนบ่งชี้ถึงความก้าวหน้าอย่างมีนัยสำคัญหรือการตอบสนองต่อการรักษา การเปลี่ยนแปลงที่น้อยที่สุดที่ตรวจจับได้ (ความแม่นยำของการวัด) อยู่ที่ประมาณ 3-4 คะแนน สำหรับ MDS-UPDRS ทั้งหมด การเปลี่ยนแปลง 8-10 คะแนน สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงทางคลินิกที่สังเกตได้ อย่างไรก็ตาม MCID แตกต่างกันไปตามบริบททางคลินิก (ระยะเวลาของโรค ความรุนแรงพื้นฐาน อายุ) และไม่ควรนำไปใช้อย่างเข้มงวด
MDS-UPDRS เกี่ยวข้องกับ UPDRS ดั้งเดิมอย่างไร?
MDS-UPDRS มาแทนที่ UPDRS ดั้งเดิมที่ตีพิมพ์ในปี 1987 แม้ว่าโครงสร้างการตรวจระบบประสาทสั่งการหลักยังคงเป็นที่จดจำได้ แต่การปรับปรุงของ MDS ได้จัดลำดับรายการใหม่ ขยายขอบเขตการครอบคลุมอาการไม่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวจาก 4 เป็น 13 รายการ ชี้แจงคำจำกัดความการดำเนินงาน และลบรายการที่คลุมเครือออก คะแนนรวมเพิ่มขึ้นจาก 199 เป็น 260 เนื่องจากการขยายเนื้อหา การวิจัยส่วนใหญ่หลังปี 2008 ใช้ MDS-UPDRS ข้อมูลเก่าที่ใช้ UPDRS ไม่สามารถเปรียบเทียบได้โดยตรงหากไม่มีสมการแปลง
MDS-UPDRS ใช้ได้กับกลุ่มอาการพาร์กินสันที่ไม่ปกติหรือไม่?
MDS-UPDRS ได้รับการพัฒนาและตรวจสอบความถูกต้องสำหรับโรคพาร์กินสันชนิดไม่ทราบสาเหตุโดยเฉพาะ แม้ว่าแพทย์บางคนจะใช้ในการอธิบายลักษณะอาการในกลุ่มอาการพาร์กินสันที่ไม่ปกติ (progressive supranuclear palsy, multiple system atrophy, corticobasal degeneration) แต่ความถูกต้องในการวินิจฉัยและการพยากรณ์โรคในภาวะเหล่านี้มีจำกัด แบบประเมินเฉพาะโรค (PSP Rating Scale, MSA-QoL) อาจเหมาะสมกว่า อย่างไรก็ตาม ผลการตรวจระบบประสาทสั่งการของ MDS-UPDRS สามารถช่วยในการวินิจฉัยแยกโรคได้ (เช่น การมองขึ้นด้านบนจำกัดบ่งชี้ถึง PSP)
ต้องมีการฝึกอบรมอะไรบ้างจึงจะสามารถบริหาร MDS-UPDRS ได้อย่างน่าเชื่อถือ?
สมาคมโรคความเคลื่อนไหวผิดปกติมีโมดูลการฝึกอบรมโดยใช้วิดีโอ (ประมาณ 2-3 ชั่วโมง) สาธิตการบริหารรายการที่เป็นมาตรฐาน การให้คะแนนผลลัพธ์ และข้อผิดพลาดทั่วไป แพทย์ควรทบทวนคู่มือ MDS-UPDRS ดูวิดีโอฝึกอบรมทั้งหมด และควรฝึกฝนกับแพทย์ผู้มีประสบการณ์ (แบบตัวต่อตัวหรือผ่านวิดีโอ) ก่อนที่จะบริหารด้วยตนเอง แนะนำให้มีการฝึกอบรมทบทวนประจำปีสำหรับสถานที่วิจัย มีการสอบรับรองแต่ไม่จำเป็นสำหรับการใช้งานทางคลินิก
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Goetz, C. G., et al. (2008). Movement Disorder Society-sponsored revision of the Unified Parkinson's Disease Rating Scale (MDS-UPDRS): Scale presentation and clinimetric testing results. Movement Disorders, 23(15), 2129-2170.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว