การประเมินความสบายทางความร้อน
- ผู้เสนอ
- Povl Ole Fanger
- ปี
- 1972
- ประเภท
- psychrometric comfort assessment method
- กลุ่มวิธี
- Comfort and indoor environmental quality
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การประเมินความสบายทางความร้อน (Thermal Comfort Assessment) เป็นวิธีการประเมินสภาวะแวดล้อมภายในอาคารเพื่อคาดการณ์ว่าผู้ใช้งานจะรู้สึกสบายทางความร้อนหรือไม่ วิธีการนี้ริเริ่มโดย Povl Ole Fanger ในทศวรรษที่ 1970 โดยรวมการวัดอุณหภูมิอากาศ ความชื้น ความเร็วลม และคุณสมบัติทางความร้อนของเสื้อผ้าและกิจกรรม เพื่อกำหนดขอบเขตความสบายและระบุมาตรการแก้ไข
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ความสบายทางความร้อนขึ้นอยู่กับสมดุลระหว่างการผลิตความร้อนเมแทบอลิซึม (ระดับกิจกรรม) และการสูญเสียความร้อนสู่สิ่งแวดล้อมผ่านการแผ่รังสี การพาความร้อน และการระเหย อุณหภูมิเดียวกันอาจรู้สึกสบายสำหรับนักกีฬาที่สวมเสื้อผ้าบางเบา แต่กลับรู้สึกหนาวสำหรับคนนั่งทำงานในชุดฤดูหนาว การประเมินความสบายทางความร้อนเป็นการวัดปริมาณสมดุลนี้และระบุช่วงสภาวะแวดล้อมที่แคบซึ่งคนส่วนใหญ่รู้สึกไม่ร้อนหรือหนาวจนเกินไป
ประวัติศาสตร์
ทฤษฎีความสบายทางความร้อนของ Povl Ole Fanger (1972) ได้สร้างแบบจำลอง PMV-PPD ผ่านการทดลองในห้องปรับอากาศอย่างกว้างขวาง โดยกำหนดความสบายให้เป็นฟังก์ชันของอัตราเมแทบอลิซึม เสื้อผ้า อุณหภูมิอากาศ อุณหภูมิแผ่รังสี ความชื้น และความเร็วลม งานของเขาได้กลายเป็นรากฐานสำหรับมาตรฐานการออกแบบระบบ HVAC (ASHRAE 55, ISO 7730) งานที่ใหม่กว่าโดย Nicol, Humphreys และคนอื่นๆ ในช่วงทศวรรษที่ 1990-2000 ได้พัฒนาแบบจำลองความสบายแบบปรับตัว (Adaptive Comfort Models) ซึ่งรับรู้ว่าผู้ใช้งานในอาคารที่มีการระบายอากาศตามธรรมชาติยอมรับช่วงอุณหภูมิที่กว้างกว่าที่การศึกษาในห้องปฏิบัติการแนะนำ ปัจจุบันมีการบูรณาการทั้งสองแบบจำลองเข้าด้วยกัน
ควรใช้เมื่อใด
นำการประเมินความสบายทางความร้อนไปใช้ประเมินการออกแบบอาคาร (ผู้ใช้งานจะสบายหรือไม่?) เพื่อตั้งค่าพารามิเตอร์การทำงานของระบบ HVAC เพื่อวินิจฉัยข้อร้องเรียนในอาคารที่มีอยู่ และเพื่อประเมินกลยุทธ์การประหยัดพลังงานที่อาจส่งผลต่อความสบาย การเลือกรุ่น (PMV หรือ Adaptive) ขึ้นอยู่กับว่าพื้นที่นั้นมีการปรับอากาศหรือการระบายอากาศตามธรรมชาติ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- PMV อิงจากการศึกษาในห้องปฏิบัติการของผู้ที่นั่งทำงานในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมเสื้อผ้า; สถานที่ทำงานและบ้านจริงมีความหลากหลายมากกว่า
- สมมติว่าสภาวะคงที่; ความไม่สบายชั่วคราว (ลมโกรก การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างกะทันหัน) ไม่ถูกจับโดยแบบจำลองสภาวะคงที่
- ความแปรปรวนของแต่ละบุคคลมีมาก; สภาวะเดียวกันทำให้ 80% ของผู้ใช้งานพึงพอใจ แต่ทำให้ 20% ไม่พอใจ
- ต้องการข้อมูลป้อนเข้าโดยละเอียด (ความชื้น อุณหภูมิแผ่รังสี เสื้อผ้า กิจกรรม) ซึ่งมักไม่พร้อมใช้งานหรือไม่เสถียรเมื่อเวลาผ่านไป
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ให้การคาดการณ์เชิงปริมาณของความสบาย; แยกแยะระหว่างสภาวะที่ยอมรับได้และยอมรับไม่ได้
- ครอบคลุม: พิจารณาอุณหภูมิ ความชื้น ความเร็วลม และการแผ่รังสี ไม่ใช่แค่อุณหภูมิอากาศ
- สามารถนำไปใช้ได้ในสภาพอากาศและประเภทอาคารที่หลากหลายผ่านการเลือกรุ่นที่เหมาะสม
- ชี้นำกลยุทธ์การควบคุมระบบ HVAC; ระบุการปรับเปลี่ยนที่คุ้มค่าเพื่อปรับปรุงความสบายโดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์ขนาดใหญ่เกินไป
- แบบจำลองความสบายแบบปรับตัวรับรู้ว่าผู้ใช้งานในอาคารที่มีการระบายอากาศตามธรรมชาติยอมรับช่วงอุณหภูมิที่กว้างกว่า
การประยุกต์ใช้
- การตรวจสอบอาคารสำนักงาน: การวัดอุณหภูมิ ความชื้น และความเร็วลมที่สถานีทำงานเพื่อวินิจฉัยข้อร้องเรียนเรื่องความหนาวเย็นหรือความร้อนเกินไป
- การปรับค่าอุณหภูมิที่ตั้งไว้ของระบบ HVAC ให้เหมาะสมที่สุด: ใช้แบบจำลองความสบายเพื่อระบุค่าที่ตั้งไว้ซึ่งทำให้ผู้ใช้งานส่วนใหญ่พึงพอใจในขณะที่ลดการใช้พลังงานให้เหลือน้อยที่สุด
- การออกแบบสถานพยาบาล: การสร้างความมั่นใจในความสบายของผู้ป่วยในห้องพักฟื้น (โดยทั่วไปต้องการสภาวะที่อบอุ่นและเสถียรกว่าพื้นที่สำนักงาน)
- การออกแบบโรงงานผลิต: การพิจารณาอัตราเมแทบอลิซึมที่สูงในงานที่ต้องใช้แรงกายมากเมื่อกำหนดขนาดระบบทำความเย็น
- ความทนทานต่อสภาพอากาศ: การประเมินความต้องการความเย็นและความเสี่ยงต่อสุขภาพในช่วงคลื่นความร้อน; การระบุประชากรกลุ่มเสี่ยง (ผู้สูงอายุ ผู้ที่นั่งทำงานเป็นส่วนใหญ่)
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
วัดหรือประมาณสภาวะภายในอาคาร: อุณหภูมิอากาศ อุณหภูมิแผ่รังสีเฉลี่ย (จากพื้นผิว) ความชื้น ความเร็วลม; รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการใช้งาน: อัตราเมแทบอลิซึม (ระดับกิจกรรม) ค่าฉนวนของเสื้อผ้า
แปลงการวัดดิบเป็นหน่วยมาตรฐาน (หน่วยเมแทบอลิซึม MET, ค่าฉนวนเสื้อผ้า clo); พิจารณาสภาวะที่ไม่สม่ำเสมอ (การแบ่งชั้นความร้อน) โดยการสุ่มวัดหลายระดับความสูง
คำนวณพารามิเตอร์สมดุลความร้อน: การสูญเสียความร้อนแบบสัมผัส การสูญเสียความร้อนแบบแฝง และการผลิตความร้อนเมแทบอลิซึม; พิจารณาว่าสภาวะเอื้อต่อการระบายความร้อนด้วยการระเหยหรือไม่
ใช้แบบจำลองความสบายทางความร้อน: Predicted Mean Vote (PMV) คาดการณ์การตอบสนองทางความรู้สึกเฉลี่ยในมาตรวัด -3 ถึง +3; Predicted Percentage Dissatisfied (PPD) ประมาณร้อยละของผู้ไม่สบาย; หรือใช้แบบจำลองความสบายแบบปรับตัว (Adaptive Comfort Model) สำหรับอาคารที่มีการระบายอากาศตามธรรมชาติ
ระบุขอบเขตความสบายทางความร้อน; ชี้ชัดว่าความไม่สบายเกิดจากอุณหภูมิเฉลี่ย ลมโกรก การแผ่รังสีที่ไม่สมมาตร หรือความชื้นหรือไม่; แนะนำการปรับตั้งค่าระบบ HVAC การปรับปริมาณเสื้อผ้า หรือกลยุทธ์การควบคุมแบบปรับตัว
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การออกแบบเพื่อความสบายสากลที่ PMV=0; สิ่งนี้ละเลยความจริงที่ว่าความหลากหลายของความชอบเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และสามารถประหยัดพลังงานได้ด้วยขอบเขตความสบายที่กว้างขึ้น
- ละเลยพฤติกรรมปรับตัว; ผู้ใช้งานปรับเสื้อผ้า ท่าทาง และการเปิดหน้าต่าง ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงความชอบด้านความสบาย
- การใช้ขอบเขตความสบายแบบคงที่กับพื้นที่แบบไดนามิก; ความต้องการความสบายแตกต่างกันระหว่างโถงทางเดิน สำนักงาน พื้นที่ออกกำลังกาย และห้องเก็บของ
คำถามที่พบบ่อย
เหตุใดบางคนในสำนักงานเดียวกันจึงรู้สึกร้อน ในขณะที่บางคนรู้สึกหนาว?
ความแตกต่างของแต่ละบุคคลในด้านเมแทบอลิซึม เสื้อผ้า กิจกรรมในที่ทำงาน และสรีรวิทยา ทำให้เกิดความแปรปรวนของความสบาย นอกจากนี้ การกระจายอากาศมักไม่สม่ำเสมอ บางโต๊ะอยู่ในบริเวณที่มีลมโกรก ในขณะที่บางโต๊ะอยู่ในบริเวณที่อบอุ่น การประเมินที่สถานีทำงานแต่ละแห่งเผยให้เห็นความแปรปรวนเชิงพื้นที่เหล่านี้
ฉันสามารถใช้ PMV-PPD ในสำนักงานที่มีการระบายอากาศตามธรรมชาติ (ไม่มีเครื่องปรับอากาศ) ได้หรือไม่?
PMV-PPD สมมติว่ามีการปรับอากาศและงานที่นั่งทำงาน สำหรับอาคารที่มีการระบายอากาศตามธรรมชาติ ให้ใช้แบบจำลองความสบายแบบปรับตัว (Adaptive Comfort Model) แทน ซึ่งรับรู้ว่าผู้ใช้งานปรับเสื้อผ้าและพฤติกรรม แบบจำลองแบบปรับตัวยอมรับช่วงอุณหภูมิที่กว้างกว่าและสัมพันธ์กับการสังเกตความพึงพอใจภาคสนามได้ดีกว่า
หากฉันตั้งเทอร์โมสตัทไว้ที่ 22°C ฉันจะมั่นใจได้อย่างไรว่าผู้ใช้งานทุกคนจะสบาย?
ไม่ ในทุกอุณหภูมิ ประมาณ 10-20% ของผู้ใช้งานจะไม่พอใจเนื่องจากความแตกต่างของแต่ละบุคคล การประเมินความสบายจะระบุช่วงอุณหภูมิ (โดยทั่วไปคือ 20-23°C สำหรับงานสำนักงานที่นั่งทำงาน) ที่ทำให้ 80% พึงพอใจ การควบคุมส่วนบุคคล (เครื่องทำความร้อน/ความเย็นส่วนบุคคล การปรับเสื้อผ้า) ช่วยเพิ่มความพึงพอใจได้อีก
เสื้อผ้าและระดับกิจกรรมส่งผลต่ออุณหภูมิความสบายอย่างไร?
เสื้อผ้าที่มีฉนวนกันความร้อนสูงขึ้นจะเลื่อนอุณหภูมิความสบายให้ต่ำลง (เสื้อผ้าน้อยชั้นหมายถึงอุณหภูมิที่ต้องการสูงขึ้น) กิจกรรมที่สูงขึ้น (การออกกำลังกาย งานที่ใช้แรงกาย) จะเพิ่มความร้อนเมแทบอลิซึมและเลื่อนอุณหภูมิความสบายให้ต่ำลงอย่างมาก (บุคคลที่ออกกำลังกายจะรู้สึกสบายที่อุณหภูมิเย็นกว่าบุคคลที่นั่งทำงาน)
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Fanger, P. O. (1972). Thermal Comfort: Analysis and Applications in Environmental Engineering. Danish Technical Press, Copenhagen.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วDearlove, J., Kharade, M. K., Datta, S. (2012). Survey of Comfort and Thermal Preferences in Mixed-Mode Buildings. Proceedings of the 10th International Conference on Healthy Buildings.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วNicol, J. F., Humphreys, M. A. (2002). Adaptive Thermal Comfort and Sustainable Thermal Standards for Buildings. Energy and Buildings, 34(6), 563-572.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว