Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

วัตถุประสงค์: แบบประเมินความผิดปกติของการเคลื่อนไหวโดยไม่ได้ตั้งใจ (Abnormal Involuntary Movement Scale - AIMS)

ผู้เสนอ
National Institute of Mental Health
ปี
1976
ประเภท
Clinician-rated observation
กลุ่มวิธี
Tardive dyskinesia and antipsychotic medication side effects

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

แบบประเมินความผิดปกติของการเคลื่อนไหวโดยไม่ได้ตั้งใจ (AIMS) เป็นมาตรวัดทางคลินิกมาตรฐานสำหรับการประเมินภาวะการเคลื่อนไหวผิดปกติจากยา (tardive dyskinesia) ซึ่งเป็นความผิดปกติของการเคลื่อนไหวที่เกิดจากผลข้างเคียงของการใช้ยาต้านโรคจิตเรื้อรัง พัฒนาโดยสถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติ (National Institute of Mental Health) ในปี พ.ศ. 2519 แบบประเมิน 12 ข้อนี้วัดการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจอย่างเป็นระบบในบริเวณใบหน้า ปาก แขนขา และลำตัว AIMS เป็นเครื่องมือคัดกรองที่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยาต้านโรคจิตในระยะยาว และมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการติดตามภาวะแทรกซ้อนจากการเคลื่อนไหวที่เกี่ยวข้องกับยาต้านโรคจิต

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ยาต้านโรคจิต โดยเฉพาะยาในกลุ่มรุ่นแรกๆ (เช่น haloperidol, fluphenazine) และยาที่มีฤทธิ์แรง จะไปปิดกั้นตัวรับโดปามีน D2 ใน basal ganglia ทำให้เกิดผลข้างเคียงต่อการเคลื่อนไหว ผลกระทบระยะแรก (ชั่วโมงถึงวัน) ได้แก่ อาการกล้ามเนื้อบิดเกร็งเฉียบพลัน (acute dystonia) และอาการอยู่ไม่สุข (akathisia) เมื่อใช้ยาต่อเนื่องเป็นเวลานาน (สัปดาห์ถึงเดือน) จะเกิดอาการคล้ายพาร์กินสัน (parkinsonism) และเมื่อรักษาเป็นปีๆ จะเกิดภาวะ tardive dyskinesia ในผู้ป่วยร้อยละ 20-30 ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจแบบ choreiform, athetoid หรือ dystonic ที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น และแขนขา ภาวะ tardive dyskinesia นั้นรักษาได้ยากและมักคงอยู่แม้จะหยุดยาแล้วก็ตาม AIMS ให้การวัดปริมาณการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติเหล่านี้อย่างเป็นระบบและสามารถทำซ้ำได้ ทำให้สามารถบันทึกข้อมูลพื้นฐาน ติดตามความรุนแรง และตัดสินใจปรับยาได้ การตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกช่วยให้สามารถแทรกแซงได้ (เช่น ลดขนาดยา เปลี่ยนยา) ซึ่งอาจป้องกันการเกิด tardive dyskinesia ได้

ประวัติศาสตร์

Tardive dyskinesia ได้รับการยอมรับว่าเป็นผลข้างเคียงของยาต้านโรคจิตในช่วงทศวรรษที่ 1960 (Schoenecker 1957, Faurbye et al. 1964) คำอธิบายเบื้องต้นเรียกร้องหาเครื่องมือวัดที่เป็นรูปธรรม สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติได้พัฒนา AIMS ในปี พ.ศ. 2519 ตีพิมพ์ในคู่มือ NIMH ฉบับสมบูรณ์ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือประเมินที่เป็นมาตรฐานสำหรับการวิจัยและการติดตามทางคลินิกของการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจ AIMS กลายเป็นข้อบังคับสำหรับการทดลองทางคลินิกที่ได้รับทุนจาก NIH และการประเมินความปลอดภัยของยาต้านโรคจิตภายใต้การกำกับดูแลของ FDA คู่มือ DSM-IV และ DSM-5 ใช้เกณฑ์ AIMS เป็นส่วนหนึ่งของคำจำกัดความการวินิจฉัย tardive dyskinesia ยาต้านโรคจิตชนิดออกฤทธิ์ผิดปกติในปัจจุบัน (เช่น olanzapine, risperidone, aripiprazole) มีความเสี่ยงต่อ tardive dyskinesia ต่ำกว่ายาชนิดทั่วไป แต่มีอุบัติการณ์สะสมยังคงอยู่ที่ร้อยละ 2-3 ต่อปีในผู้สูงอายุ AIMS ยังคงเป็นมาตรฐานทองคำแม้ว่าจะมีการนำมาตรวัดทางเลือกอื่นมาใช้ (เช่น Dyskinesia Identification System Condensed User Scale - DISCUS)

ควรใช้เมื่อใด

แนะนำให้ประเมิน AIMS พื้นฐานก่อนเริ่มยาต้านโรคจิต (ภายใน 1 สัปดาห์) ทำ AIMS ซ้ำทุก 6-12 เดือนระหว่างการรักษาด้วยยาต้านโรคจิต (FDA และ American Psychiatric Association แนะนำอย่างน้อยปีละครั้ง) จำเป็นต้องทำหากผู้ป่วยรายงานว่ามีการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจ หรือหลังจากการเพิ่มขนาดยาต้านโรคจิต (tardive dyskinesia พบได้บ่อยขึ้นที่ขนาดยาสะสมสูง) จำเป็นต้องทำก่อนการใช้ยาต้านโรคจิตระยะยาวในผู้ป่วยอายุมากกว่า 40 ปี หรือมีปัจจัยเสี่ยงต่อ tardive dyskinesia (อายุมาก เพศหญิง โรคทางอารมณ์ เชื้อชาติแอฟริกัน-อเมริกัน) การทำ AIMS เป็นระยะๆ ช่วยในการปรับยา: การดีขึ้นบ่งชี้ถึงความเป็นไปได้ในการลดขนาดยา/หยุดยา การแย่ลงบ่งชี้ถึงการปรับขนาดยาให้เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง หรือการพิจารณายาทางเลือก

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • การประเมินความรุนแรงของการเคลื่อนไหวแบบอัตนัย (เล็กน้อยเทียบกับปานกลาง) อาจมีความแปรปรวนระหว่างผู้ประเมินแม้จะได้รับการฝึกอบรมแล้ว; การปรับมาตรฐานด้วยวิดีโอช่วยได้แต่ไม่สามารถขจัดความแปรปรวนได้ทั้งหมด
  • ไม่ได้วัดความถี่ของการเคลื่อนไหวอย่างเป็นรูปธรรม; ผู้ประเมินบางคนอาจเน้นการเคลื่อนไหวความถี่ต่ำ-แอมพลิจูดสูง (มองเห็นได้ชัดเจน) ในขณะที่บางคนตรวจจับการสั่นความถี่สูง-แอมพลิจูดต่ำ การฝึกอบรมเพื่อปรับมาตรฐานจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง
  • ข้อเกี่ยวกับสภาพฟัน (ข้อ 12) อาจปะปนกับความรุนแรงของ tardive dyskinesia และอาจไม่เป็นอิสระ; บางฉบับไม่รวมข้อนี้
  • การตรวจจับการเคลื่อนไหวพื้นฐานมีข้อจำกัดหากผู้ป่วยจงใจยับยั้งการเคลื่อนไหว หรือไม่รับรู้ถึง tardive dyskinesia เล็กน้อย; การประเมินซ้ำโดยมีคำสั่งชัดเจนให้หลีกเลี่ยงการยับยั้งโดยสมัครใจจะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ
  • ไม่สามารถแยกแยะสาเหตุของการเคลื่อนไหวได้ (tardive dyskinesia เทียบกับอาการสั่นจากพาร์กินสัน เทียบกับอาการสั่นที่จำเป็น เทียบกับภาวะเสียการทรงตัวของสมองน้อย); จำเป็นต้องมีประวัติทางคลินิกและอาการทางระบบประสาทอื่นๆ
  • มีความไวสูงสุดในบริเวณใบหน้าและปาก; การเคลื่อนไหวผิดปกติของแขนขาอาจตรวจไม่พบหากผู้ตรวจไม่ได้สังเกตระหว่างการเคลื่อนไหวเฉพาะ (การยื่นแขน การเคาะนิ้ว)

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • เครื่องมือประเมินมาตรฐานทองคำสำหรับ tardive dyskinesia; ผ่านการตรวจสอบและใช้งานทางคลินิกมานานกว่า 50 ปีทั่วโลก
  • การประเมินตามการสังเกตแบบง่ายๆ (ไม่ต้องอาศัยความร่วมมือของผู้ป่วยนอกเหนือจากการทำตามคำสั่งให้เคลื่อนไหว); ไม่ได้อาศัยการบ่นส่วนตัวหรือการรับรู้ของผู้ป่วย
  • ความน่าเชื่อถือระหว่างผู้ประเมินยอดเยี่ยม (ICC 0.85-0.95) เมื่อผู้ประเมินได้รับการฝึกอบรมผ่านการปรับมาตรฐานด้วยวิดีโอ
  • มีความไวต่อการมีอยู่และความรุนแรงของ tardive dyskinesia; สามารถแยกแยะการไม่มี tardive dyskinesia ออกจากระดับน้อย/ปานกลาง/รุนแรงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • ใช้งานได้จริงสำหรับการดูแลผู้ป่วยตามปกติ; การบริหารจัดการ 10-15 นาที เหมาะสมกับการนัดหมายผู้ป่วยตามปกติ
  • ช่วยให้ตรวจพบ tardive dyskinesia ได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่จะเกิดความบกพร่องในการทำงาน ทำให้สามารถปรับยาเพื่อป้องกันได้

การประยุกต์ใช้

  • การติดตามความปลอดภัยของยาต้านโรคจิต: AIMS พื้นฐาน (ก่อนใช้ยา) เปรียบเทียบกับ AIMS เป็นระยะ (รายปี) เพื่อติดตามอุบัติการณ์และความรุนแรงของ tardive dyskinesia; บันทึกเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่เกี่ยวข้องกับยาเพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์และกฎหมาย
  • การตัดสินใจทางคลินิกเกี่ยวกับการปรับยา: คะแนน AIMS เป็นแนวทางในการเลือกยาต้านโรคจิต (ยาออกฤทธิ์ผิดปกติเป็นที่ต้องการหากเป็นไปได้) การปรับขนาดยาให้เหมาะสม (พิจารณาลดขนาดยาหาก AIMS เพิ่มขึ้น) และการตัดสินใจหยุดยา (ชั่งน้ำหนักประโยชน์เทียบกับความเสี่ยงของ tardive dyskinesia)
  • การจำแนกกลุ่มผู้ป่วย tardive dyskinesia ในงานวิจัย: คะแนน AIMS ช่วยในการจำแนกประเภทย่อย (เช่น การเคลื่อนไหวผิดปกติที่ใบหน้าและปากเป็นหลัก เทียบกับการเคลื่อนไหวผิดปกติทั่วไป) และการสืบสวนปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม (อายุ เพศ เชื้อชาติ ขนาดยาสะสม ระยะเวลาการได้รับยา)
  • การติดตามความปลอดภัยตามกฎระเบียบ: การเฝ้าระวังหลังการขายของ FDA ใช้ข้อมูล AIMS ในการวิเคราะห์รายงานการเกิด tardive dyskinesia ที่เกิดขึ้นเองจากยาต้านโรคจิต; กรณี tardive dyskinesia ที่บันทึกโดย AIMS จะแจ้งข้อมูลในการติดฉลากยาและการสื่อสารความเสี่ยง
  • ผลลัพธ์ของการทดลองทางคลินิก: การทดลองเกี่ยวกับ tardive dyskinesia ใช้ AIMS เป็นจุดสิ้นสุดหลัก (เช่น การทดสอบประสิทธิภาพของ valbenazine หรือ tetrabenazine ในการรักษา tardive dyskinesia ที่เป็นอยู่); การเปลี่ยนแปลงคะแนน AIMS ที่เกิดจากการรักษาเป็นการวัดประสิทธิภาพของยา
  • การสนับสนุนผู้ป่วยและการให้ความยินยอมโดยได้รับข้อมูล: AIMS ให้เอกสารเชิงปริมาณเกี่ยวกับความรุนแรงของ tardive dyskinesia ช่วยให้สามารถให้คำปรึกษาผู้ป่วยเกี่ยวกับความคาดหวังของการเคลื่อนไหวที่เป็นจริง และประโยชน์/ความเสี่ยงของการรักษา

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

การสังเกตทางคลินิกแบบมีโครงสร้างในสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบและสะดวกสบาย ผู้ป่วยนั่งพัก 1 นาที ผู้ตรวจสังเกตการเคลื่อนไหวของใบหน้า ปาก และแขนขา จากนั้นผู้ตรวจจะสั่งให้: (1) 'ยื่นแขนไปข้างหน้า ฝ่ามือคว่ำลง' (สังเกต 10 วินาทีสำหรับการเคลื่อนไหวผิดปกติที่มือ/นิ้ว); (2) 'อ้าปาก แลบลิ้นออกมาให้มากที่สุด' (สังเกต 10 วินาทีสำหรับการเคลื่อนไหวที่ปาก/ลิ้น); (3) 'ใช้นิ้วหลังมือเคาะที่พนักเก้าอี้แบบนี้' (สาธิตและสังเกตผู้ป่วยเคาะนิ้วสลับกันอย่างรวดเร็วเพื่อดูอาการสั่น/การเคลื่อนไหวผิดปกติ) ผู้ตรวจยังประเมิน: การเดินและท่าทาง (ขณะยืนและเดิน) การมีอยู่ของอาการสั่นโดยรวม และการรับรู้ของผู้ป่วยเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ การตรวจทั้งหมดใช้เวลา 10-15 นาที ควรทำในขณะที่ผู้ป่วยหยุดยามาแล้ว 24 ชั่วโมง (มีความไวสูงสุดในการตรวจพบ tardive dyskinesia) แม้ว่าจะไม่จำเป็นทางคลินิกก็ตาม

สูตร
Clinician observes patient during standardized examination assessing involuntary movements. Patient seated comfortably, observed at rest for 1 minute. Then patient instructed through series of movements: extend arms and hands forward (observe hand/finger tremor, dyskinesia); open mouth and protrude tongue (observe oral-lingual movements); tap fingers on chair rapidly (observe fingers/hands). Observation period approximately 10 minutes total including rest periods and movement tasks.
2

12 ข้อ ประเมินคะแนน 0-4 (ไม่มี/น้อยที่สุด/เล็กน้อย/ปานกลาง/รุนแรง) (1-4) การเคลื่อนไหวผิดปกติของแขนส่วนบน แขนส่วนล่าง ริมฝีปาก ขากรรไกร (การเคลื่อนไหวบริเวณใบหน้า) (5-7) ลิ้น บริเวณลิ้น ความผิดปกติโดยรวมของปาก (8) การเคลื่อนไหวของคอ ไหล่ สะโพก/ลำตัว (9) การประเมินความรุนแรงโดยรวม (0-4) ของการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจทั้งหมด (10) การรับรู้ของผู้ป่วยเกี่ยวกับ tardive dyskinesia (0-4: ไม่มี/น้อยที่สุด/รับรู้ว่ามีการเคลื่อนไหว/รับรู้และกังวล/ทุกข์ทรมานอย่างรุนแรง) (11) การสูญเสียความสามารถที่เกี่ยวข้องกับ tardive dyskinesia (0-4: ไม่มีถึงรุนแรง) (12) สภาพฟัน (0 = ฟันธรรมชาติ, 1 = ฟันปลอม, 2 = ไม่มีฟัน) คะแนน AIMS รวม = ผลรวมของข้อ 1-11 = 0-44 (บางครั้งใช้ 0-40 โดยไม่รวมข้อเกี่ยวกับฟัน) การให้คะแนนทำหลังจากการสังเกต ผู้ตรวจใช้ดุลยพินิจในการให้คะแนนตามความถี่และความแรงของการเคลื่อนไหวที่สังเกตได้

สูตร
12 items rated on 5-point scale (0 = none, 1 = minimal, 2 = mild, 3 = moderate, 4 = severe) assessing involuntary movements in: facial region, lips, jaw, tongue, upper extremities, lower extremities, neck/trunk (7 items); plus oral dyskinesia severity, global severity overall, and patient's awareness of dyskinesia (3 items); plus dental status (1 item). Total AIMS score 0-40. Higher scores indicate greater dyskinesia severity.

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การเปรียบเทียบคะแนน AIMS ระหว่างผู้ประเมินที่แตกต่างกันโดยไม่มีการฝึกอบรมเพื่อปรับมาตรฐาน; ผู้ประเมินที่ไม่ได้ฝึกอบรมอาจให้คะแนนความรุนแรงของ tardive dyskinesia สูงหรือต่ำกว่าเกณฑ์อย่างเป็นระบบ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้ประเมินทุกคนผ่านโมดูลการฝึกอบรม AIMS โดยใช้วิดีโอ
  • การบริหาร AIMS ในขณะที่ผู้ป่วยกำลังใช้ยาต้านพาร์กินสัน (benztropine, trihexyphenidyl) ที่กดอาการ tardive dyskinesia; ควรหยุดยา 24 ชั่วโมงก่อนการประเมินเพื่อให้ได้ผลที่ถูกต้อง (แม้ว่าจะไม่สามารถปฏิบัติได้ในทุกสถานการณ์) บันทึกสถานะยา ณ เวลาที่ทำ AIMS
  • การมองข้ามการเคลื่อนไหวที่ใบหน้าและปากโดยไม่สังเกตระหว่างการอ้าปาก; การเคลื่อนไหวผิดปกติของลิ้น (การแลบลิ้น การเคลื่อนไหวโดยไม่ได้ตั้งใจ) มักพบได้ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้ป่วยแลบลิ้นออกมาเต็มที่และผู้ตรวจสังเกตอย่างน้อย 10 วินาที
  • การระบุว่าการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจทั้งหมดเกิดจาก tardive dyskinesia โดยไม่ได้พิจารณาการวินิจฉัยอื่น (เช่น อาการอยู่ไม่สุขที่เกิดจากยา (akathisia) ทำให้กระสับกระส่ายมากกว่าการเคลื่อนไหวผิดปกติที่ใบหน้าและปาก; อาการสั่นที่จำเป็น (essential tremor) ทำให้เกิดอาการสั่นที่มือ; อาการกระตุก (tics)) AIMS เพียงอย่างเดียวไม่สามารถระบุสาเหตุได้
  • การไม่ได้รับ AIMS พื้นฐานก่อนเริ่มยาต้านโรคจิต ทำให้ไม่สามารถประเมินอุบัติการณ์ของ tardive dyskinesia ได้ กำหนด AIMS พื้นฐานในผู้ป่วยทุกคนที่เริ่มใช้ยาต้านโรคจิต แม้ว่าการตรวจพบการเคลื่อนไหวจะดูไม่น่าเป็นไปได้
  • การตีความคะแนน AIMS ที่คงที่ว่าไม่มีความเสี่ยงต่อ tardive dyskinesia; ผู้ป่วยหลายรายมีคะแนน AIMS เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตลอดหลายปี การประเมินเป็นระยะพร้อมกับการวิเคราะห์แนวโน้มให้ข้อมูลมากกว่าคะแนนเดียว

คำถามที่พบบ่อย

อะไรคือความแตกต่างระหว่าง tardive dyskinesia และ akathisia?

Tardive dyskinesia คือการเคลื่อนไหวแบบ choreiform หรือ dystonic ที่ไม่ได้ตั้งใจ (การเคลื่อนไหวผิดปกติที่ใบหน้า/ปากและแขนขาที่สังเกตได้) ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการได้รับยาต้านโรคจิตเรื้อรัง Akathisia คือความรู้สึกไม่สบายใจภายในอย่างรุนแรงและไม่สามารถอยู่นิ่งได้ โดยอาจมีการเคลื่อนไหวที่มองเห็นได้หรือไม่ก็ได้ AIMS วัด tardive dyskinesia (การเคลื่อนไหวที่สังเกตได้); akathisia จำเป็นต้องมีการประเมินแยกต่างหาก (รายงานส่วนตัวของผู้ป่วย หรือ Akathisia Rating Scale) ผู้ป่วยอาจมีทั้งสองภาวะพร้อมกัน Akathisia อาจตอบสนองต่อยา beta-blockers; โดยทั่วไป tardive dyskinesia จะไม่ตอบสนอง

Tardive dyskinesia สามารถดีขึ้นหรือหายไปได้หรือไม่?

Tardive dyskinesia ระยะแรก (เริ่มมีอาการน้อยกว่า 2 ปี) อาจดีขึ้นบางส่วนเมื่อลดขนาดยาหรือหยุดยาต้านโรคจิต (ดีขึ้น 30-50%) Tardive dyskinesia ที่เป็นอยู่ (เริ่มมีอาการนานกว่า 2 ปี) มักคงอยู่แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงยา แต่ก็อาจดีขึ้นอย่างช้าๆ ตลอดหลายปี ยาที่ได้รับการอนุมัติจาก FDA ล่าสุด (valbenazine, tetrabenazine) ใช้รักษา tardive dyskinesia ที่เป็นอยู่; ผู้ป่วยประมาณร้อยละ 40-50 บรรลุผลลดลงของ AIMS ≥25% ด้วยยาเหล่านี้ ผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่าและระยะเวลาของ tardive dyskinesia สั้นกว่าเมื่อเริ่มการรักษา จะทำนายการตอบสนองต่อการรักษาได้ดีกว่า

ควรทำ AIMS ซ้ำบ่อยแค่ไหน?

แนวทางของ FDA และองค์กรวิชาชีพแนะนำให้ทำ AIMS พื้นฐาน (ก่อนเริ่มยาต้านโรคจิต หรือภายใน 1 สัปดาห์) และทำซ้ำทุก 6-12 เดือนระหว่างการรักษา ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง (อายุ >40 ปี, เคยมีประวัติ tardive dyskinesia, เชื้อชาติแอฟริกัน-อเมริกัน, เพศหญิง) ควรได้รับการประเมินบ่อยขึ้น (ทุก 3-6 เดือน) ให้ทำซ้ำทันทีหากผู้ป่วยเริ่มรับรู้ถึงการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้ตั้งใจ หรือหากมีการเพิ่มขนาดยาต้านโรคจิต การประเมินที่บ่อยขึ้น (รายเดือน) เหมาะสมในการทดลองรักษา tardive dyskinesia ทางคลินิก

คะแนน AIMS เท่าใดจึงจะถือว่าเป็น 'tardive dyskinesia'?

ไม่มีคะแนนตัดที่แน่นอน เกณฑ์การวินิจฉัยกำหนดให้: (a) คะแนน AIMS ปัจจุบัน >4 (อย่างน้อย 2 ข้อมีคะแนน ≥2 หรืออย่างน้อย 1 ข้อมีคะแนน ≥3) ในบริเวณใดก็ได้ PLUS (b) ได้รับยาต้านโรคจิตมาแล้ว ≥3 เดือน หรือได้รับยามาแล้ว ≥1 เดือนและมีการเปลี่ยนแปลงขนาดยาเร็วๆ นี้ PLUS (c) การเคลื่อนไหวผิดปกติไม่สามารถอธิบายได้จากภาวะทางการแพทย์อื่น (เช่น ไฮเปอร์ไทรอยด์, น้ำตาลในเลือดต่ำ, โรคหลอดเลือดสมอง) คะแนน AIMS พื้นฐานก่อนการรักษาจะกำหนดค่าพื้นฐาน; การเพิ่มขึ้นหลังจากนั้นบ่งชี้ถึง tardive dyskinesia ที่เกิดจากยาต้านโรคจิต ผู้ป่วยบางรายมีคะแนน >4 ที่ค่าพื้นฐาน (การเคลื่อนไหวไม่ทราบสาเหตุ); การประเมินค่าพื้นฐานอย่างรอบคอบจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

AIMS ประเมินความผิดปกติของการเคลื่อนไหวอื่นๆ หรือไม่?

AIMS วัดการเคลื่อนไหวผิดปกติแบบ dyskinetic (การเคลื่อนไหวผิดปกติที่ใบหน้า/ปากและแขนขา) โดยเฉพาะ ไม่ได้วัดอาการพาร์กินสัน (การเคลื่อนไหวช้า, กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง, อาการสั่นขณะพัก) ซึ่งต้องประเมินแยกต่างหากด้วย Extrapyramidal Symptom Rating Scale (ESRS) หรือ Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS) ไม่ได้วัดอาการอยู่ไม่สุข (akathisia) ซึ่งต้องประเมินจากการรายงานส่วนตัว หรือ Akathisia Rating Scale AIMS วัดเฉพาะการเคลื่อนไหวแบบ choreiform/athetoid ที่ไม่ได้ตั้งใจซึ่งสังเกตได้เท่านั้น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. National Institute of Mental Health (1976). Abnormal Involuntary Movement Scale (AIMS). In: Rockland, L. H., Schooler, N. R., & Levine, J. (Eds.), Drug Treatment of Mental Disorders. New York: Raven Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว