Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การแข่งขันแบบสแตคเคลเบิร์ก

ผู้เสนอ
Heinrich von Stackelberg
ปี
1934
ประเภท
algorithm
กลุ่มวิธี
Game-theoretic

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

แบบจำลองการแข่งขันแบบสแตคเคลเบิร์ก (Stackelberg Competition) เป็นตลาดแบบผู้ขายน้อยราย (oligopolistic markets) ที่มีการตัดสินใจตามลำดับ โดยผู้ผลิตรายหนึ่ง (ผู้นำ) จะกำหนดปริมาณการผลิตก่อน และผู้ผลิตรายอื่น (ผู้ตาม) จะสังเกตการณ์การตัดสินใจนี้และตอบสนอง แบบจำลองนี้ซึ่งริเริ่มโดย Heinrich von Stackelberg ในปี 1934 จับประเด็นข้อได้เปรียบของผู้ริเริ่ม (first-mover advantage) ในการแข่งขันที่กำหนดปริมาณการผลิต ผลลัพธ์ที่ได้คือ ดุลยภาพแบบสแตคเคลเบิร์ก (Stackelberg Equilibrium) ซึ่งหาได้จากการถอยหลังเชิงอนุมาน (backward induction) ทำให้ผู้นำมีกำไรสูงกว่าการแข่งขันแบบพร้อมกัน (Cournot competition)

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ลองนึกภาพตลาดแบบผู้ขายน้อยรายสองราย (duopoly) โดยบริษัทหนึ่งประกาศปริมาณการผลิตของตนก่อน และยึดมั่นในปริมาณนั้น บริษัทคู่แข่งซึ่งสังเกตเห็นการตัดสินใจนี้ จะเลือกปริมาณการผลิตของตนเองโดยทราบถึงปริมาณที่ผู้นำเลือก ผู้นำจะคาดการณ์การตอบสนองของผู้ตามเมื่อตัดสินใจเลือกปริมาณการผลิตของตนเอง โครงสร้างตามลำดับนี้ทำให้ผู้นำได้เปรียบ: โดยการผลิตมากกว่าในกรณีของการแข่งขันแบบพร้อมกัน (Cournot) ผู้นำจะบังคับให้ผู้ตามผลิตน้อยลง ซึ่งท้ายที่สุดจะทำให้ผู้นำได้รับกำไรที่สูงขึ้น ผู้ตามซึ่งเคลื่อนไหวเป็นลำดับที่สอง จะเสียเปรียบกว่าการแข่งขันแบบพร้อมกัน

ประวัติศาสตร์

Heinrich von Stackelberg ได้นำเสนอแบบจำลองตลาดผู้ขายน้อยรายแบบผู้นำ-ผู้ตามในปี 1934 เพื่อเป็นทางเลือกแทนกรอบการทำงานแบบพร้อมกันของ Cournot งานของเขาแสดงให้เห็นว่าเวลาของการตัดสินใจส่งผลต่อผลลัพธ์ของตลาดและความสามารถในการทำกำไรอย่างไร แบบจำลองสแตคเคลเบิร์กกลายเป็นเสาหลักของการจัดระเบียบอุตสาหกรรม โดยนำไปใช้ในการทำความเข้าใจการเข้าสู่ตลาด การกำหนดเวลาผลิตภัณฑ์ และความแตกต่างของบริษัท งานสมัยใหม่เกี่ยวกับความเป็นผู้นำตลาดและข้อได้เปรียบของผู้ริเริ่มสร้างขึ้นโดยตรงจากกรอบการทำงานของ Stackelberg

ควรใช้เมื่อใด

ประยุกต์ใช้วิเคราะห์แบบสแตคเคลเบิร์กเมื่อบริษัทหนึ่งเคลื่อนไหวก่อนด้วยการผูกมัดที่น่าเชื่อถือ (เช่น การลงทุนในกำลังการผลิต, การกำหนดเวลาเข้าสู่ตลาด) ใช้เมื่อสร้างแบบจำลองอุตสาหกรรมที่ผู้ริเริ่มได้รับความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ หรือเมื่อบริษัทมีข้อมูลที่ไม่เป็นเนื้อเดียวกันเกี่ยวกับอุปสงค์หรือต้นทุน การวิเคราะห์แบบสแตคเคลเบิร์กเหมาะสมเมื่อการเคลื่อนไหวตามลำดับมีความสมจริง (เช่น บริษัทที่จัดตั้งขึ้นแล้วเทียบกับผู้เข้ามาใหม่)

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • สมมติฐานเรื่องความน่าเชื่อถือของการผูกมัด: ผู้นำไม่สามารถปรับเปลี่ยนปริมาณได้; การผ่อนปรนเงื่อนไขนี้จะลดข้อได้เปรียบ
  • การตอบสนองของผู้ตามอาจไม่เหมาะสมที่สุดหากปริมาณของผู้นำอยู่นอกช่วงที่เป็นไปได้ของผู้ตาม
  • ผู้ตามหลายรายทำให้การวิเคราะห์ซับซ้อนขึ้น; ดุลยภาพอาจไม่ชัดเจนเท่า
  • แบบจำลองสถิต: ไม่ได้จับภาพการปรับเปลี่ยนแบบพลวัตหรือการปฏิสัมพันธ์ซ้ำๆ ตลอดเวลา

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ข้อได้เปรียบของผู้ริเริ่ม: ผู้นำได้รับกำไรสูงกว่าการแข่งขันแบบพร้อมกัน
  • ความสมบูรณ์แบบของเกมย่อย: ดุลยภาพมีความทนทานต่อการเบี่ยงเบน ณ โหนดการตัดสินใจใดๆ
  • ความสมจริงสำหรับตลาดตามลำดับ: จับภาพสถานการณ์จริงที่เวลาของการเข้าสู่ตลาดหรือการผูกมัดมีความสำคัญ
  • การวิเคราะห์ที่สามารถจัดการได้: การถอยหลังเชิงอนุมานให้ผลลัพธ์ดุลยภาพในรูปแบบปิด (closed-form) สำหรับโครงสร้างจำนวนมาก

การประยุกต์ใช้

  • อุตสาหกรรมยา: การสร้างแบบจำลองพลวัตของเจ้าของสิทธิบัตร (ผู้นำ) และคู่แข่งยาสามัญ (ผู้ตาม) หลังสิทธิบัตรหมดอายุ
  • ตลาดเทคโนโลยี: การวิเคราะห์ข้อได้เปรียบของผู้ริเริ่มในตลาดแพลตฟอร์มซอฟต์แวร์หรือตลาดสมาร์ทโฟน
  • ตลาดพลังงาน: การสร้างแบบจำลองพฤติกรรมของบริษัทสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ที่เป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดเทียบกับผู้เข้ามาใหม่รายย่อยหรือพลังงานหมุนเวียน
  • การแข่งขันค้าปลีก: การทำความเข้าใจว่าทางเลือกรูปแบบของผู้ค้าปลีกรายใหญ่ส่งผลต่อคู่แข่งรายย่อยอย่างไร
  • การค้าระหว่างประเทศ: การสร้างแบบจำลองการตัดสินใจส่งออกเชิงกลยุทธ์ของผู้ส่งออกชั้นนำและการตอบสนองของผู้ตาม

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

กำหนดฟังก์ชันอุปสงค์ผกผัน P = a - bQ และฟังก์ชันต้นทุนสำหรับทั้งผู้นำและผู้ตาม

2

หาฟังก์ชันการตอบสนองที่ดีที่สุดของผู้ตาม (follower's best-response function) q_f = BR_f(q_l) ซึ่งแสดงปริมาณที่ผู้ตามทำกำไรสูงสุด โดยพิจารณาจากปริมาณของผู้นำ

3

แทนที่ฟังก์ชันการตอบสนองที่ดีที่สุดของผู้ตามลงในฟังก์ชันกำไรของผู้นำ และหาค่าสูงสุดของปริมาณการผลิตของผู้นำ

4

ยืนยันว่าผลลัพธ์ที่ได้เป็นดุลยภาพที่สมบูรณ์แบบของเกมย่อย (subgame perfect): ไม่มีบริษัทใดต้องการเบี่ยงเบนจากกลยุทธ์ดุลยภาพ ณ จุดใดก็ตามในแผนภาพเกม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การสับสนระหว่างการแข่งขันแบบสแตคเคลเบิร์กกับแบบคูร์โน; โครงสร้างตามลำดับเปลี่ยนแปลงแรงจูงใจและผลลัพธ์อย่างสิ้นเชิง
  • การสมมติว่าข้อได้เปรียบของผู้ริเริ่มนำไปสู่กำไรเสมือนการผูกขาด; ผู้ตามยังคงแข่งขัน
  • การมองข้ามว่าผู้นำต้องสามารถผูกมัดได้อย่างน่าเชื่อถือ; หากผู้ตามเชื่อว่าผู้นำสามารถปรับเปลี่ยนได้ ข้อได้เปรียบจะลดลง
  • การลืมว่าข้อได้เปรียบของผู้นำขึ้นอยู่กับโครงสร้างต้นทุนและอุปสงค์ของผู้ตาม; ต้นทุนของผู้ตามที่สูงจะลดข้อได้เปรียบ

คำถามที่พบบ่อย

อะไรคือที่มาของข้อได้เปรียบของผู้นำในการแข่งขันแบบสแตคเคลเบิร์ก?

ผู้นำสามารถผูกมัดปริมาณการผลิตที่สูง ซึ่งบังคับให้ผู้ตาม (ที่ทำกำไรสูงสุดโดยพิจารณาจากการเลือกของผู้นำ) ผลิตน้อยลง สิ่งนี้จะลดผลผลิตรวมของตลาดและเพิ่มราคา ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อผู้นำ การตอบสนองที่เหมาะสมที่สุดของผู้ตามต่อปริมาณที่สูงของผู้นำคือการผลิตน้อยลง

ผู้ตามสามารถทำกำไรได้สูงกว่าผู้นำหรือไม่?

ไม่ได้ โดยนิยามแล้ว ผู้นำจะเคลื่อนไหวก่อนและเลือกปริมาณที่ทำให้กำไรของตนเองสูงสุด โดยคาดการณ์การตอบสนองของผู้ตาม ผู้ตามซึ่งถูกจำกัดโดยการเลือกของผู้นำ จะได้รับกำไรน้อยกว่าผู้นำในดุลยภาพ

ดุลยภาพแบบสแตคเคลเบิร์กเปรียบเทียบกับดุลยภาพแบบคูร์โนอย่างไร?

ผู้นำผลิตปริมาณมากกว่าในแบบสแตคเคลเบิร์กเมื่อเทียบกับแบบคูร์โน ผู้ตามผลิตน้อยลง และผลผลิตรวมสูงกว่าในแบบสแตคเคลเบิร์กเมื่อเทียบกับแบบคูร์โน ราคาต่ำกว่าในแบบสแตคเคลเบิร์ก แต่กำไรของผู้นำสูงกว่าเนื่องจากข้อได้เปรียบด้านปริมาณ

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. von Stackelberg, H. (1934). Marktform und Gleichgewicht. Julius Springer.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Tirole, J. (1988). The Theory of Industrial Organization. MIT Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว