Simplex Method
- ผู้เสนอ
- George Dantzig
- ปี
- 1947
- ประเภท
- algorithm
- กลุ่มวิธี
- Optimization
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
Simplex Method ซึ่งพัฒนาโดย George Dantzig ในปี 1947 เป็นอัลกอริทึมพื้นฐานสำหรับการแก้ปัญหาการโปรแกรมเชิงเส้น วิธีการนี้จะสำรวจจุดยอด (vertices) ของขอบเขตที่เป็นไปได้ (feasible region) อย่างเป็นระบบ เพื่อหาคำตอบที่เหมาะสมที่สุด (optimal solution) โดยที่ฟังก์ชันวัตถุประสงค์ (objective function) ถูกทำให้สูงสุดหรือต่ำสุด ภายใต้ข้อจำกัดเชิงเส้น
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
วิธีการทำงานโดยเริ่มจากจุดมุม (vertex) ของขอบเขตที่เป็นไปได้ที่กำหนดโดยข้อจำกัดเชิงเส้น จากนั้นย้ายไปยังจุดยอดที่อยู่ติดกันซึ่งปรับปรุงค่าของฟังก์ชันวัตถุประสงค์ให้ดีขึ้น วิธีการจะดำเนินต่อไปจนกว่าจะถึงจุดยอดที่ไม่มีจุดยอดที่อยู่ติดกันใดๆ ที่ให้การปรับปรุงเพิ่มเติม ซึ่งเป็นการรับประกันความเป็นเหมาะสมที่สุด อัลกอริทึมใช้ประโยชน์จากคุณสมบัติทางเรขาคณิตที่ว่า ปัญหาการโปรแกรมเชิงเส้นมีคำตอบที่เหมาะสมที่สุดอยู่ที่จุดยอดของโพลีโทป (polytope) ของข้อจำกัด
ประวัติศาสตร์
George Dantzig ได้นำเสนอ Simplex Method ในปี 1947 ซึ่งเป็นการปฏิวัติวงการวิจัยดำเนินงาน (operations research) และกลายเป็นอัลกอริทึมมาตรฐานสำหรับการโปรแกรมเชิงเส้นมานานหลายทศวรรษ Klee และ Minty (1972) แสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนแบบเลขชี้กำลังในกรณีที่แย่ที่สุด แต่ในทางปฏิบัติ วิธีการนี้ยังคงรวดเร็ว ในช่วงทศวรรษ 1980 มีการพัฒนาวิธีการจุดภายในเป็นทางเลือก แต่ Simplex Method ยังคงเป็นที่นิยมสำหรับการใช้งานจริงจำนวนมาก เนื่องจากความทนทาน (robustness) และความซับซ้อนของการนำไปใช้ในปัจจุบัน
ควรใช้เมื่อใด
ใช้ Simplex Method เมื่อแก้ปัญหาการโปรแกรมเชิงเส้นที่มีขอบเขตที่เป็นไปได้จำกัด (bounded feasible regions) และฟังก์ชันวัตถุประสงค์เชิงเส้น วิธีการนี้มีประสิทธิภาพโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับปัญหาที่มีตัวแปรและข้อจำกัดหลายร้อยหรือหลายพันรายการ หลีกเลี่ยงการใช้งานหากปัญหามีลักษณะไม่เชิงเส้น (nonlinear) หรือไม่มีขอบเขต (unbounded) วิธีการจุดภายใน (interior point methods) อาจเหมาะสมกว่าสำหรับปัญหาขนาดใหญ่มาก
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ความซับซ้อนของเวลาในกรณีที่แย่ที่สุด (worst-case time complexity) เป็นแบบเลขชี้กำลัง (exponential) (แม้ว่าจะเกิดขึ้นได้ยากในการใช้งานจริง)
- อาจทำงานได้ไม่ดีกับปัญหาที่มีความเสื่อมสูง
- แข่งขันได้น้อยกว่าวิธีการจุดภายในสำหรับปัญหาขนาดใหญ่มาก
- ต้องการให้ปัญหาอยู่ในรูปแบบมาตรฐานพร้อมการจัดการข้อจำกัดอย่างชัดเจน
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- รับประกันว่าจะหาคำตอบที่เหมาะสมที่สุดได้ในเวลาจำกัดสำหรับปัญหาการโปรแกรมเชิงเส้น
- มีประสิทธิภาพในการใช้งานจริงด้วยการนำไปใช้ที่รอบคอบและการจัดการความเสื่อม (degeneracy)
- มีการนำไปใช้อย่างแพร่หลายและได้รับการสนับสนุนจากไลบรารีการหาค่าที่เหมาะสม (optimization libraries) ที่มีความสมบูรณ์
- เป็นพื้นฐานสำหรับการทำความเข้าใจอัลกอริทึมการหาค่าที่เหมาะสมขั้นสูง
การประยุกต์ใช้
- การวางแผนการผลิต: การหาปริมาณการผลิตที่เหมาะสมที่สุดเพื่อลดต้นทุนในขณะที่ยังคงตอบสนองข้อจำกัดด้านอุปสงค์
- การขนส่งและโลจิสติกส์: การกำหนดเส้นทางการขนส่งและปริมาณที่เหมาะสมที่สุดระหว่างคลังสินค้าและศูนย์กระจายสินค้า
- การหาค่าที่เหมาะสมของพอร์ตการลงทุน: การจัดสรรเงินทุนในสินทรัพย์ต่างๆ เพื่อเพิ่มผลตอบแทนสูงสุดภายใต้ข้อจำกัดด้านความเสี่ยงและงบประมาณ
- การจัดสรรทรัพยากร: การกระจายทรัพยากรที่มีจำกัด เช่น แรงงานและวัสดุ เพื่อเพิ่มผลผลิตขององค์กรให้สูงสุด
- ปัญหาการผสม: การผสมวัตถุดิบในสัดส่วนที่เหมาะสมที่สุดเพื่อตอบสนองข้อกำหนดด้านคุณภาพและลดต้นทุน
- การจัดตารางการทำงานของพนักงาน: การจัดสรรพนักงานเข้ากะเพื่อลดต้นทุนแรงงานในขณะที่ยังคงตอบสนองความต้องการ
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
แปลงปัญหาการโปรแกรมเชิงเส้นให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐาน (standard form) พร้อมตัวแปรส่วนเกิน (slack variables) และระบุคำตอบพื้นฐานที่เป็นไปได้เบื้องต้น (initial basic feasible solution) (โดยปกติคือจุดกำเนิดหากเป็นไปได้)
ดำเนินการการดำเนินการหมุน (pivot operations) บนตารางซิมเพล็กซ์ (simplex tableau): เลือกตัวแปรที่จะเข้า (entering variable) ที่มีต้นทุนลดทอน (reduced cost) เป็นลบ ระบุตัวแปรที่จะออก (leaving variable) ด้วยการทดสอบอัตราส่วนน้อยที่สุด (minimum ratio test) และปรับปรุงฐาน (basis)
ตรวจสอบเงื่อนไขความเป็นเหมาะสมที่สุดโดยใช้ต้นทุนลดทอน หากต้นทุนลดทอนทั้งหมดไม่เป็นลบสำหรับการหาค่าสูงสุด คำตอบปัจจุบันถือว่าเหมาะสมที่สุด หากไม่เป็นเช่นนั้น ให้กลับไปที่ขั้นตอนการหมุน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ความล้มเหลวในการจัดการการเกิดวงจร (cycling) อย่างเหมาะสมเมื่อพบฐานที่เสื่อม (degenerate bases) (ใช้กฎของ Bland หรือวิธีการรบกวน (perturbation methods))
- การเลือกจุดหมุนที่ไม่ถูกต้องหรือข้อผิดพลาดทางคณิตศาสตร์ในการปรับปรุงตารางที่นำไปสู่ความไม่เสถียรเชิงตัวเลข
- การไม่ตรวจสอบขอบเขตที่ไม่มีที่สิ้นสุด (unboundedness) หรือความเป็นไปไม่ได้ (infeasibility) ก่อนเริ่มอัลกอริทึม
คำถามที่พบบ่อย
เหตุใด Simplex Method จึงเรียกว่า 'simplex'?
คำว่า 'simplex' หมายถึงรูปทรงโพลีโทปที่ง่ายที่สุดในมิติใดๆ อัลกอริทึมทำงานโดยการเคลื่อนที่ไปตามขอบและจุดยอดของโพลีโทปที่กำหนดโดยข้อจำกัด
อะไรคือความแตกต่างระหว่าง Simplex Method และ Interior Point Method?
Simplex Method จะอยู่บนขอบของขอบเขตที่เป็นไปได้ที่จุดยอด ในขณะที่ Interior Point Method จะเดินทางผ่านภายใน Interior Point Method มีความซับซ้อนในกรณีที่แย่ที่สุดที่ดีกว่า แต่ Simplex มักจะเร็วกว่าในการใช้งานจริงสำหรับปัญหาขนาดกลาง
คุณจัดการกับความเป็นไปไม่ได้หรือขอบเขตที่ไม่มีที่สิ้นสุดได้อย่างไร?
ใช้ Simplex Method แบบสองเฟส (two-phase simplex method): เฟสแรกแก้ปัญหาเสริม (auxiliary problem) เพื่อหาคำตอบพื้นฐานที่เป็นไปได้หรือกำหนดความเป็นไปไม่ได้ เฟสสองใช้วิธีการซิมเพล็กซ์มาตรฐานกับปัญหาเดิม
ความเสื่อม (degeneracy) คืออะไรและทำไมจึงมีความสำคัญ?
ความเสื่อมเกิดขึ้นเมื่อคำตอบพื้นฐานที่เป็นไปได้มีตัวแทนฐานมากกว่าหนึ่ง ซึ่งอาจทำให้เกิดการเกิดวงจร (cycling) จัดการกับปัญหานี้โดยใช้กฎของ Bland (เลือกตัวแปรตามลำดับดัชนี) หรือวิธีการรบกวน (perturbation methods)
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Dantzig, G. B. (1963). Linear Programming and Extensions. Princeton University Press.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วVanderbei, R. J. (2014). Linear Programming: Foundations and Extensions (4th ed.). Springer.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว