Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

Semiotics in Film Studies

ผู้เสนอ
Roland Barthes, Christian Metz
ปี
1968
ประเภท
Systematic method for analyzing how meaning is produced through cinematic signs and codes
กลุ่มวิธี
Sign and code analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

Semiotics in Film Studies คือระเบียบวิธีที่เป็นระบบสำหรับการวิเคราะห์ว่าภาพยนตร์สร้างความหมายผ่านสัญลักษณ์ รหัส และระบบเชิงสัญลักษณ์ได้อย่างไร โดยพัฒนามาจากอรรถศาสตร์ภาษาศาสตร์และปรับใช้กับภาพยนตร์โดยนักวิชาการ เช่น Roland Barthes, Christian Metz และ Umberto Eco ระเบียบวิธีนี้ตรวจสอบว่าองค์ประกอบทางภาพ เสียง และการเล่าเรื่องทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์อย่างไร ซึ่งประกอบด้วยสัญญะ (signifier - รูปแบบที่สัญลักษณ์ปรากฏ) และนัยยะ (signified - แนวคิดที่สัญลักษณ์นั้นสื่อถึง) เพื่อสร้างความหมาย ระเบียบวิธีนี้เผยให้เห็นว่าภาพยนตร์ไม่ใช่การสื่อสารที่โปร่งใส แต่เป็นระบบรหัสที่ซับซ้อน ซึ่งความเข้าใจต้องอาศัยการเรียนรู้ขนบธรรมเนียมของสัญลักษณ์เฉพาะของภาพยนตร์

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ประเด็นหลักคือไม่มีสิ่งใดในภาพยนตร์ที่มีความหมายโดยธรรมชาติ องค์ประกอบทุกอย่าง—สี มุมกล้อง เสียง เครื่องแต่งกาย ท่าทาง—เป็นสัญลักษณ์ที่สื่อสารได้ผ่านขนบธรรมเนียมและความรู้ทางวัฒนธรรมเท่านั้น ประตูสีแดงไม่ได้หมายถึง 'อันตราย' โดยอัตโนมัติ แต่หมายถึงอันตรายก็ต่อเมื่อผู้ชมได้เรียนรู้ความเชื่อมโยงนั้นแล้ว ผู้ชมภาพยนตร์ซึมซับรหัสภาพยนตร์จนเชี่ยวชาญจนความหมายรู้สึกโปร่งใส ราวกับว่าเราเพียงแค่มองเห็นความเป็นจริง อรรถศาสตร์ทำให้รหัสปรากฏให้เห็นโดยปฏิบัติต่อภาพยนตร์เสมือนภาษาที่มีไวยากรณ์ คำศัพท์ และกฎเกณฑ์ที่สามารถถอดรหัสและวิเคราะห์ได้ ด้วยการระบุสัญลักษณ์ ความสัมพันธ์กับสิ่งที่สัญลักษณ์นั้นสื่อถึง และขนบธรรมเนียมที่ควบคุมการใช้งาน เราจึงเข้าใจว่าภาพยนตร์หล่อหลอมการรับรู้ได้อย่างไร

ประวัติศาสตร์

อรรถศาสตร์มีต้นกำเนิดในภาษาศาสตร์ (Saussure, Peirce) และถูกนำมาปรับใช้กับภาพยนตร์ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 'Film Language' (1974) ของ Christian Metz ได้วางรากฐานอรรถศาสตร์เป็นกรอบการวิเคราะห์ภาพยนตร์ โดยโต้แย้งว่าภาพยนตร์เป็นภาษาที่มีรหัสที่ต้องเรียนรู้ งานของ Roland Barthes เกี่ยวกับการถ่ายภาพและตำนาน (1977) ได้ชี้แจงว่าสัญลักษณ์ภาพปรากฏเป็นธรรมชาติได้อย่างไรเมื่อเป็นขนบธรรมเนียมทางวัฒนธรรม เผยให้เห็นว่าอุดมการณ์ทำงานผ่านระบบสัญลักษณ์อย่างไร ทฤษฎีอรรถศาสตร์ของ Umberto Eco (1976) ได้ขยายกรอบการทำงานให้เกินกว่าความสัมพันธ์ระหว่างสัญลักษณ์กับสิ่งที่สื่อถึงอย่างง่ายๆ เพื่อวิเคราะห์ว่าบริบท ความรู้ของผู้รับ และรหัสทางวัฒนธรรมหล่อหลอมการตีความได้อย่างไร อรรถศาสตร์ภาพยนตร์กลายเป็นรากฐานของการศึกษาภาพยนตร์เชิงวิชาการ แต่ก็เผชิญกับการวิพากษ์วิจารณ์ว่าให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์รหัสรูปแบบมากกว่าการสร้างความหมาย ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการบูรณาการกับการศึกษาการรับชม

ควรใช้เมื่อใด

ใช้ระเบียบวิธีนี้เมื่อวิเคราะห์ว่าภาพยนตร์สื่อความหมายนอกเหนือจากบทสนทนาอย่างไร เปรียบเทียบว่าภาพยนตร์ต่างกันใช้สัญลักษณ์เดียวกันแตกต่างกันอย่างไร ตรวจสอบความเฉพาะเจาะจงทางวัฒนธรรมของภาษาภาพยนตร์ หรือศึกษาว่าขนบธรรมเนียมภาพยนตร์เปลี่ยนแปลงไปตามประวัติศาสตร์อย่างไร มีคุณค่าอย่างยิ่งสำหรับการระบุการทำงานทางอุดมการณ์ที่ฝังอยู่ในตัวเลือกรูปแบบที่ดูเหมือนเป็นกลาง การทำความเข้าใจภาพยนตร์นานาชาติหรือภาพยนตร์ทดลองที่ความชัดเจนของเรื่องราวไม่ได้ถูกตั้งสมมติฐาน หรือการสอนทักษะการดูภาพยนตร์ ระเบียบวิธีนี้ตั้งสมมติฐานว่าภาพยนตร์เป็นภาษาที่มีรหัสที่เรียนรู้ได้ และการวิเคราะห์ที่เป็นระบบสามารถจับคู่ได้ว่าสัญลักษณ์สร้างความหมายได้อย่างไร

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • อรรถศาสตร์เพียงอย่างเดียวไม่ได้อธิบายว่าผู้ชมตีความสัญลักษณ์อย่างไรจริง ๆ—ต้องอาศัยการศึกษาชาติพันธุ์วรรณนาหรือการรับชมเพื่อตรวจสอบความถูกต้องของการตีความ
  • การเน้นย้ำรหัสมากเกินไปอาจละเลยบริบททางประวัติศาสตร์และวัตถุของการผลิตภาพยนตร์
  • ศัพท์เฉพาะทางอรรถศาสตร์ที่ซับซ้อนอาจทำให้การวิเคราะห์คลุมเครือมากกว่าที่จะทำให้ชัดเจน หากไม่ใช้อย่างระมัดระวัง

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ทำให้ขนบธรรมเนียม 'ธรรมชาติ' ที่ผู้ชมซึมซับปรากฏให้เห็น เผยให้เห็นว่าภาพยนตร์ถูกสร้างขึ้นมากกว่าที่จะโปร่งใส
  • จัดเตรียมคำศัพท์สำหรับการวิเคราะห์องค์ประกอบภาพยนตร์ที่ไม่ใช่การเล่าเรื่องอย่างแม่นยำ (สี เสียง องค์ประกอบ จังหวะการตัดต่อ)
  • อธิบายว่าความหมายแตกต่างกันไปตามบริบทและวัฒนธรรมอย่างไร—เหตุใดภาพเดียวกันจึงอาจมีความหมายแตกต่างกันในประเพณีภาพยนตร์ที่แตกต่างกัน
  • ช่วยให้สามารถเปรียบเทียบได้ว่าภาพยนตร์ต่างกันใช้สัญลักษณ์เพื่อผลลัพธ์ที่เหมือนกันหรือแตกต่างกันอย่างไร

การประยุกต์ใช้

  • การวิเคราะห์ว่าสัญลักษณ์เฉพาะ (อาวุธ ยานพาหนะ เสื้อผ้า) ทำงานแตกต่างกันอย่างไรในประเพณีภาพยนตร์ฮอลลีวูด ยุโรป และเอเชีย
  • การตรวจสอบรหัสสีในภาพยนตร์—เหตุใดภาพยนตร์บางเรื่องจึงใช้โทนสีที่ซีดจางหรือเฉพาะเจาะจงเพื่อสื่อถึงแนวภาพยนตร์ อารมณ์ หรือสถานะของตัวละคร
  • การศึกษาจังหวะการตัดต่อ (การตัดเร็ว การถ่ายยาว) ทำหน้าที่เป็นรหัสที่สื่อถึงความเร่งรีบ การครุ่นคิด หรือแนวภาพยนตร์
  • การวิเคราะห์เสียงในฐานะรหัสที่แยกจากองค์ประกอบภาพ: ดนตรีประกอบภาพยนตร์ เสียงในเรื่อง และความเงียบ สื่อความหมายได้อย่างไร

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

เลือกข้อความหรือฉากภาพยนตร์เพื่อวิเคราะห์ และกำหนดว่าคุณกำลังตรวจสอบช็อต ลำดับ หรือภาพยนตร์ทั้งเรื่อง

2

สร้างคำอธิบายโดยละเอียดขององค์ประกอบภาพ เสียง บทสนทนา รูปแบบการตัดต่อ และ mise-en-scène (ฉาก เครื่องแต่งกาย แสง นักแสดง) จัดทำรายการส่วนประกอบที่จะวิเคราะห์เป็นสัญลักษณ์

3

ระบุสัญลักษณ์ในหลายระดับ: (1) สัญลักษณ์แบบเหมือนจริง (iconic signs)—ความคล้ายคลึงกับสิ่งที่สัญลักษณ์นั้นแทน (ตัวละครสวมเสื้อกาวน์ดูเหมือนหมอ); (2) สัญลักษณ์แบบดัชนี (indexical signs)—การเชื่อมโยงทางกายภาพ (ควันเป็นดัชนีของไฟ รอยเท้าเป็นดัชนีของผู้เดิน); (3) สัญลักษณ์แบบนามธรรม (symbolic signs)—ความเชื่อมโยงตามขนบธรรมเนียม (ชุดแต่งงานเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ผ่านข้อตกลงทางวัฒนธรรม)

4

วิเคราะห์ว่าสัญลักษณ์แต่ละตัวรวมกันเป็นรหัสได้อย่างไร—ระบบของสัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกัน (รหัสภาพของภาพยนตร์แนวคาวบอย รหัสแนวภาพยนตร์สยองขวัญ) วิเคราะห์ว่ารหัสมีปฏิสัมพันธ์กันอย่างไร: ฉากนั้นกระตุ้นรหัสหลายอย่างพร้อมกันหรือไม่? รหัสเสริมหรือขัดแย้งกันเองอย่างไร?

5

อธิบายว่าการรวมกันของสัญลักษณ์และรหัสสร้างความหมายอะไร ข้อสมมติฐานทางอุดมการณ์หรือวัฒนธรรมใดที่อยู่เบื้องหลังขนบธรรมเนียมของสัญลักษณ์ และระบบสัญลักษณ์ทางเลือกใดที่อาจสื่อสารแตกต่างออกไป

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การปฏิบัติต่อสัญลักษณ์ทั้งหมดอย่างเท่าเทียมกัน—ในทางปฏิบัติ เรื่องราวมักจะครอบงำรหัสภาพในการรับรู้ของผู้ชม
  • การตั้งสมมติฐานว่าความหมายของสัญลักษณ์คงที่ แทนที่จะยอมรับว่าระบบสัญลักษณ์เปลี่ยนแปลงไปตามประวัติศาสตร์และแตกต่างกันไปในแต่ละวัฒนธรรม
  • การใช้อรรถศาสตร์เพื่อบังคับใช้ความหมายที่กำหนดไว้ล่วงหน้า แทนที่จะปล่อยให้การวิเคราะห์เกิดขึ้นจากการสังเกตที่เป็นระบบ

คำถามที่พบบ่อย

อะไรคือความแตกต่างระหว่างสัญลักษณ์แบบเหมือนจริง สัญลักษณ์แบบดัชนี และสัญลักษณ์แบบนามธรรม?

สัญลักษณ์แบบเหมือนจริง (iconic sign) มีความคล้ายคลึงกับสิ่งที่มันแทน (ภาพวาดดอกไม้ดูเหมือนดอกไม้) สัญลักษณ์แบบดัชนี (indexical sign) มีความเชื่อมโยงทางกายภาพหรือสาเหตุ (ควันเป็นดัชนีของไฟ แผลเป็นเป็นดัชนีของการบาดเจ็บ) สัญลักษณ์แบบนามธรรม (symbolic sign) เป็นไปตามอำเภอใจ—ความหมายขึ้นอยู่กับขนบธรรมเนียม (แหวนแต่งงานเป็นสัญลักษณ์ของการแต่งงานก็ต่อเมื่อวัฒนธรรมตกลงกัน) ภาพยนตร์ใช้ทั้งสามแบบ: ภาพถ่ายนักแสดง (เหมือนจริงและดัชนี—บันทึกภาพพวกเขาทางกายภาพ) ยืนอยู่หน้าบ้าน (เหมือนจริง) สวมมงกุฎ (เหมือนจริงและนามธรรม—ดูเหมือนมงกุฎและเป็นสัญลักษณ์ของราชวงศ์ตามขนบธรรมเนียม)

รหัสภาพยนตร์แตกต่างจากรหัสวรรณกรรมอย่างไร?

ภาพยนตร์สื่อสารผ่านรหัสภาพ เสียง และการเล่าเรื่องพร้อมกันและทันที วรรณกรรมสื่อสารตามลำดับผ่านภาษา ภาพยนตร์สื่อถึงตัวละครผ่านเสียง รูปลักษณ์ เครื่องแต่งกาย ใบหน้าของนักแสดง การเคลื่อนไหว และฉาก ทั้งหมดในคราวเดียว นวนิยายต้องบรรยายองค์ประกอบเหล่านี้ตามลำดับ ภาพยนตร์ที่สื่อสารพร้อมกันทำให้การวิเคราะห์ซับซ้อนยิ่งขึ้น—รหัสหลายอย่างทำงานขนานกัน บางครั้งเสริมและบางครั้งขัดแย้งกัน

รหัสภาพยนตร์เป็นสากล หรือแตกต่างกันไปตามวัฒนธรรม?

รหัสขึ้นอยู่กับวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมฮอลลีวูด (ภาพโคลสอัพใบหน้าเพื่อแสดงอารมณ์ จังหวะการตัดต่อเฉพาะ ไอคอนของแนวภาพยนตร์) เป็นสิ่งที่เรียนรู้ได้ ไม่ใช่โดยธรรมชาติ ผู้ชมที่ไม่คุ้นเคยกับประเพณีฮอลลีวูดอาจตีความช็อตเดียวกันแตกต่างกัน ภาพยนตร์นานาชาติมักสอนรหัสที่ขัดแย้งกับขนบธรรมเนียมฮอลลีวูด (การถ่ายยาวแทนการตัดเร็ว แรงจูงใจของตัวละครที่ไม่ชัดเจน ตอนจบที่คลุมเครือ) การทำความเข้าใจระบบรหัสของภาพยนตร์ต้องอาศัยความรู้เกี่ยวกับประเพณีของภาพยนตร์นั้น

สัญลักษณ์หนึ่งสามารถมีความหมายหลายอย่างพร้อมกันได้หรือไม่?

ได้ โพลีซีมี (polysemy)—คุณสมบัติของสัญลักษณ์ที่มีความหมายที่เป็นไปได้หลายอย่าง—เป็นเรื่องปกติในภาพยนตร์ วัตถุสีแดงอาจเป็นดัชนีของเลือด เป็นสัญลักษณ์ของอันตรายหรือความหลงใหล และเชื่อมโยงกับรหัสแนวภาพยนตร์ (สีแดงในภาพยนตร์ระทึกขวัญบ่งบอกถึงความรุนแรง สีแดงในภาพยนตร์โรแมนติกบ่งบอกถึงความหลงใหล) บริบท สัญลักษณ์แวดล้อม และความรู้ของผู้ชมเป็นตัวกำหนดว่าความหมายใดจะปรากฏขึ้น ความหลากหลายนี้เป็นหัวใจสำคัญของวิธีการที่ภาพยนตร์บรรลุความซับซ้อน และวิธีการที่สามารถตีความแตกต่างกันได้

การวิเคราะห์สัญลักษณ์จะทำลายความเพลิดเพลินในการชมภาพยนตร์หรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป ผู้ชมบางคนพบว่าการทำความเข้าใจรหัสภาพยนตร์ช่วยเพิ่มความชื่นชม—การสังเกตว่าผู้กำกับใช้สัญลักษณ์เพื่อสื่อความหมายหรือบิดเบือนความคาดหวังได้อย่างไร กลายเป็นรูปแบบหนึ่งของความสุข ผู้ชมคนอื่นชอบการดื่มด่ำมากกว่าการวิเคราะห์ อรรถศาสตร์เป็นเครื่องมือที่มีให้เมื่อต้องการ ไม่ใช่ภาคบังคับ การเลือกระหว่างการวิเคราะห์หรือการดื่มด่ำเป็นอิสระ

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Barthes, R. (1977). Image-music-text (S. Heath, Trans.). Hill and Wang.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Metz, C. (1974). Film Language: A Semiotics of the Cinema (D. J. Umiker-Sebeok, Trans.). Oxford University Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  3. Stam, R. (2000). Film Theory: An Introduction. Blackwell Publishers.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  4. Eco, U. (1976). A Theory of Semiotics. Indiana University Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว