การกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยา
- ผู้เสนอ
- Klaus Sundmacher
- ปี
- 1995
- ประเภท
- Integrated reaction-separation process model
- กลุ่มวิธี
- Process Intensification
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยาเป็นการรวมปฏิกิริยาและการแยกเข้าไว้ในคอลัมน์เดียว โดยที่สารตั้งต้นจะถูกแยกออกจากผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่องในขณะที่เกิดปฏิกิริยาบนถาดตัวเร่งปฏิกิริยาพร้อมกัน เทคนิคการเพิ่มความเข้มข้นของกระบวนการนี้ริเริ่มขึ้นในทศวรรษ 1990 โดย Klaus Sundmacher และคณะ ซึ่งช่วยลดต้นทุนการลงทุน การใช้พลังงาน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างมากสำหรับปฏิกิริยาที่เหมาะสม ปัจจุบันได้รับการพิสูจน์แล้วในระดับอุตสาหกรรมสำหรับกระบวนการเอสเทอริฟิเคชัน ไฮเดรชัน และทรานส์เอสเทอริฟิเคชัน
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ในการปฏิบัติงานแบบดั้งเดิม คุณจะทำปฏิกิริยา A + B ในเครื่องปฏิกรณ์แยกต่างหากเพื่อผลิต C จากนั้นจึงกลั่นเพื่อแยก C (ผลิตภัณฑ์) ออกจาก A และ B ที่ยังไม่ทำปฏิกิริยา ซึ่งต้องใช้ภาชนะสองใบ การกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยารวมทั้งสองอย่างเข้าด้วยกัน: คอลัมน์กลั่นเองก็คือเครื่องปฏิกรณ์ สารตั้งต้นจะเข้าสู่คอลัมน์ที่ส่วนล่าง ทำปฏิกิริยาบนถาดตัวเร่งปฏิกิริยาตรงกลาง และผลิตภัณฑ์จะถูกแยกออกที่ส่วนบนหรือส่วนล่าง การกำจัดผลิตภัณฑ์ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากถูกจำกัดด้วยสมดุล) จะขับเคลื่อนปฏิกิริยาไปข้างหน้า ช่วยเพิ่มการเปลี่ยนรูปและค่าการเลือกสรรโดยไม่ต้องใช้เครื่องปฏิกรณ์แยกต่างหาก การรวมการดำเนินงานเข้าด้วยกันมีประสิทธิภาพและประหยัดกว่า
ประวัติศาสตร์
การกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยาเริ่มเป็นหัวข้อวิจัยในทศวรรษ 1980 และถูกนำมาใช้ในเชิงพาณิชย์ในทศวรรษ 1990 ตัวอย่างทางอุตสาหกรรม ได้แก่ กระบวนการผลิตกรดอะซิติกของ Celanese (เมทานอลคาร์บอนิเลชัน) และหน่วยผลิตเอสเทอริฟิเคชันจำนวนมาก การวิจัยยังคงดำเนินต่อไปในการแยกแบบเกิดปฏิกิริยาที่นอกเหนือจากการกลั่น (เครื่องปฏิกรณ์แบบโครมาโตกราฟี, เครื่องปฏิกรณ์แบบเมมเบรน)
ควรใช้เมื่อใด
ใช้การกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยาสำหรับปฏิกิริยาผันกลับได้หรือปฏิกิริยาที่ถูกจำกัดด้วยสมดุล (เอสเทอร์ อีเทอร์ แอลกอฮอล์) ซึ่งการกำจัดผลิตภัณฑ์ช่วยเพิ่มการเปลี่ยนรูป เหมาะอย่างยิ่งเมื่อปฏิกิริยาค่อนข้างเร็ว (เวลาพำนักในหน่วยนาที) และเมื่อพลังงานความร้อน/ความเย็นจะถูกทิ้งไปโดยเปล่าประโยชน์ หลีกเลี่ยงสำหรับปฏิกิริยาคายความร้อนสูงที่ต้องการการควบคุมอุณหภูมิที่แม่นยำ หรือปฏิกิริยาที่เร็วมากที่ต้องการปริมาณตัวเร่งปฏิกิริยาจำนวนมาก
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ออกแบบซับซ้อน; ต้องใช้การจำลองที่เข้มงวด ไม่ใช่วิธีลัดง่ายๆ
- ควบคุมยาก; เสถียรภาพของการกลั่นและการเชื่อมโยงปฏิกิริยาอาจทำให้เกิดการแกว่ง
- จำกัดเฉพาะปฏิกิริยาและการแยกที่เข้ากันได้ (ช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต้องทับซ้อนกัน)
- ปริมาณตัวเร่งปฏิกิริยาสูง; ปฏิกิริยาช้าต้องใช้ตัวเร่งปฏิกิริยามากเกินไปในคอลัมน์
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- การเปลี่ยนรูปและค่าการเลือกสรรสูงกว่าเครื่องปฏิกรณ์แยกส่วน (การกำจัดผลิตภัณฑ์ขับเคลื่อนสมดุล)
- ลดต้นทุนการลงทุน (ภาชนะเดียวเทียบกับเครื่องปฏิกรณ์ + คอลัมน์)
- ใช้พลังงานต่ำกว่า (รวมการให้ความร้อนสำหรับปฏิกิริยาและการกลั่น)
- ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม; กระบวนการที่เข้มข้นขึ้น
การประยุกต์ใช้
- เอสเทอริฟิเคชัน: กรดอะซิติก + เอทานอล ได้ เอทิลอะซิเตต + น้ำ (กระบวนการของ Eastman, Celanese)
- ไฮเดรชัน: ไอโซบิวเทน + น้ำ ได้ เทอร์ท-บิวทานอล ในการกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยา
- ทรานส์เอสเทอริฟิเคชัน: การสังเคราะห์ไบโอดีเซลจากน้ำมันและเมทานอล
- อีเทอริฟิเคชัน: โอเลฟินส์เบา + แอลกอฮอล์ ได้ อีเทอร์ (เช่น MTBE, TAME)
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ระบุองค์ประกอบของสารป้อน ชนิดและตำแหน่งของตัวเร่งปฏิกิริยา จลนพลศาสตร์ของปฏิกิริยา และสมดุลทางเทอร์โมไดนามิกส์
ออกแบบคอลัมน์: จำนวนขั้น, ตำแหน่งป้อน, ถาดรองรับตัวเร่งปฏิกิริยา, อัตราส่วนการไหลกลับ
สูตร
\text{Define column stages, reactions, feed composition, reflux ratio}ในแต่ละขั้น ให้ใช้สมดุลมวลควบคู่กับอัตราการเกิดปฏิกิริยาและสมดุลไอ-ของเหลวพร้อมกัน
สูตร
\text{Mass balance on stage } j: \text{in} = \text{out} + \text{reaction}ใช้การจำลอง RADFRAC ที่เข้มงวด (แบบอิงอัตราหรือแบบอิงขั้น) พร้อมโมดูลจลนพลศาสตร์ของปฏิกิริยาในตัว
สูตร
\text{RADFRAC simulation with reaction kinetics; simultaneous solution of equilibrium and reaction}ประเมินการเปลี่ยนรูป ความบริสุทธิ์ การใช้พลังงาน และเปรียบเทียบความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์กับเครื่องปฏิกรณ์ + การกลั่นแบบแยกส่วนแบบดั้งเดิม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ประเมินเวลาพำนักที่จำเป็นสำหรับปฏิกิริยาต่ำเกินไป; การกลั่นที่เร็วอาจจำกัดการเปลี่ยนรูป
- เลือกปฏิกิริยาที่ถูกจำกัดด้วยสมดุลซึ่งการกำจัดผลิตภัณฑ์ไม่มีประโยชน์
- ละเลยปฏิกิริยาข้างเคียง; ค่าการเลือกสรรอาจไม่ดีหากเกิดผลิตภัณฑ์ที่ไม่พึงประสงค์
คำถามที่พบบ่อย
เหตุใดการกำจัดผลิตภัณฑ์จึงช่วยเพิ่มการเปลี่ยนรูปในการกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยา?
สำหรับปฏิกิริยาผันกลับได้ สมดุลจะจำกัดการเปลี่ยนรูป การกำจัดผลิตภัณฑ์ (โดยเฉพาะที่ส่วนบน) จะเลื่อนสมดุลไปทางผลิตภัณฑ์ ทำให้การเปลี่ยนรูปเพิ่มขึ้น นี่คือหลักการของเลอชาเตอลิเยร์ที่นำมาประยุกต์ใช้ทางกายภาพ
ทุกปฏิกิริยาสามารถทำได้ในการกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยาหรือไม่?
ไม่ ปฏิกิริยาต้องเข้ากันได้กับการกลั่น: อุณหภูมิปานกลาง (ไม่สลายตัวที่จุดเดือด), อายุการใช้งานของตัวเร่งปฏิกิริยาที่เพียงพอ, และโดยเฉพาะอย่างยิ่งควรเป็นปฏิกิริยาที่ถูกจำกัดด้วยสมดุล ปฏิกิริยาที่เร็วมากหรือช้ามาก, ปฏิกิริยาคายความร้อนสูง, หรือปฏิกิริยาที่ต้องการโซนอุณหภูมิที่แม่นยำนั้นไม่เหมาะสมนัก
คุณควบคุมการกลั่นแบบเกิดปฏิกิริยาอย่างไร?
การควบคุมเป็นเรื่องที่ท้าทายเนื่องจากการกลั่นและปฏิกิริยามีความเชื่อมโยงกัน โดยทั่วไปจะมีการปรับอัตราส่วนการไหลกลับ อัตราการป้อน และภาระของหม้อต้มซ้ำ มักจำเป็นต้องใช้การควบคุมขั้นสูง (เช่น การควบคุมแบบจำลองคาดการณ์)
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Sundmacher, K., & Kienle, A. (2003). Reactive Distillation: Status and Future Directions. Wiley-VCH.
ISBN: 978-3-527-30623-9คัดลอกแล้วSiringi, S., & Malone, M. F. (1997). Design of reaction/distillation columns for esterification. Computers & Chemical Engineering, 21(12), 1223-1238.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วJames, M. J., Baur, R., & Krishna, R. (2000). Models for reactive distillation. AIChE Journal, 46(12), 2350-2365.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้ว