เกณฑ์ความน่าเชื่อถือในการวิจัยเชิงคุณภาพ
- ผู้เสนอ
- Yvonna Lincoln and Egon Guba
- ปี
- 1985
- ประเภท
- Framework
- กลุ่มวิธี
- quality-assurance
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
ความน่าเชื่อถือ (Trustworthiness) เป็นกรอบแนวคิดสำหรับการประเมินคุณภาพและความเข้มงวดของการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งพัฒนาโดย Lincoln และ Guba (1985) เพื่อเป็นทางเลือกให้กับเกณฑ์เชิงปริมาณ (ความตรงภายใน, ความตรงภายนอก, ความเที่ยง, ความเที่ยงตรงเชิงวัตถุวิสัย) กรอบแนวคิดนี้ประกอบด้วยห้าเกณฑ์ ได้แก่ ความน่าเชื่อถือ (Credibility - ผลการวิจัยมีความถูกต้องและอิงตามข้อมูล), ความสามารถในการถ่ายทอด (Transferability - ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้กับบริบทอื่นได้), ความมั่นคง (Dependability - ผลการวิจัยมีความสอดคล้องและสามารถให้เหตุผลสนับสนุนได้), ความเป็นกลาง (Confirmability - ผลการวิจัยสะท้อนข้อมูลและมุมมองของผู้เข้าร่วมวิจัย ไม่ใช่ความลำเอียงของผู้วิจัย) และความเป็นของแท้ (Authenticity - การวิจัยสะท้อนมุมมองที่หลากหลายและส่งเสริมความเข้าใจ) กรอบแนวคิดนี้ได้กลายเป็นมาตรฐานสำหรับการประเมินการวิจัยเชิงคุณภาพในหลากหลายสาขาวิชา และเป็นแนวทางสำหรับนักวิจัยในการออกแบบและรายงานการศึกษาเชิงคุณภาพที่มีความเข้มงวด
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
การวิจัยเชิงปริมาณตั้งคำถามว่า: การวัดมีความถูกต้องและแม่นยำหรือไม่? ผลการวิจัยสามารถนำไปสรุปอ้างอิงถึงประชากรได้หรือไม่? การออกแบบการศึกษาควบคุมความลำเอียงได้หรือไม่? การวิจัยเชิงคุณภาพตั้งคำถามที่แตกต่างออกไป: การตีความอิงตามข้อมูลหรือไม่? ได้มีการเก็บรวบรวมมุมมองที่หลากหลายหรือไม่? กระบวนการวิจัยมีความโปร่งใสและสามารถให้เหตุผลสนับสนุนได้หรือไม่? เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเป็นเครื่องมือในการอภิปรายคุณภาพในการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยไม่ต้องนำข้อสมมติฐานเชิงปริมาณที่ไม่เหมาะสมมาใช้ (เช่น 'การสรุปอ้างอิงถึงประชากร') ความน่าเชื่อถือ (Credibility) เปรียบได้กับความตรงภายใน (internal validity) แต่เน้นที่ว่าผลการวิจัยมีความเป็นของแท้และสอดคล้องกับประสบการณ์ของผู้เข้าร่วมวิจัยหรือไม่ ความสามารถในการถ่ายทอด (Transferability) เปรียบได้กับความตรงภายนอก (external validity) แต่ยอมรับว่าผลการวิจัยเชิงคุณภาพมีความเฉพาะเจาะจงกับบริบท ดังนั้น แทนที่จะอ้างการสรุปอ้างอิงถึงประชากร การวิจัยเชิงคุณภาพจะแสดงให้เห็นว่าผลการวิจัยสามารถถ่ายทอดไปยังบริบทที่คล้ายคลึงกันได้หรือไม่ ความมั่นคง (Dependability) และความเป็นกลาง (Confirmability) เปรียบได้กับความเที่ยง (reliability) และความเป็นกลางเชิงวัตถุวิสัย (objectivity) แต่ยอมรับว่าการแยกตัวตนอย่างสมบูรณ์นั้นเป็นไปไม่ได้ แทนที่จะเป็นเช่นนั้น การวิจัยเชิงคุณภาพจะบันทึกวิธีการและเหตุผลของตนเอง เพื่อให้ผู้อ่านสามารถประเมินได้ว่าผลการวิจัยสามารถให้เหตุผลสนับสนุนได้หรือไม่ กรอบแนวคิดนี้เน้นย้ำว่าการวิจัยเชิงคุณภาพมีความเข้มงวด แต่ความเข้มงวดนั้นมีลักษณะแตกต่างจากการวิจัยเชิงปริมาณ
ประวัติศาสตร์
Lincoln และ Guba (1985) พัฒนาเกณฑ์ความน่าเชื่อถือขึ้นมาเป็นทางเลือกทางญาณวิทยา (epistemological alternative) แทนความตรงเชิงปริมาณ โดยเสนอว่าการวิจัยเชิงคุณภาพดำเนินการภายใต้ข้อสมมติฐานที่แตกต่างกัน และดังนั้นจึงต้องการมาตรฐานคุณภาพที่แตกต่างกัน Guba และ Lincoln (1994) ได้ขยายกรอบแนวคิดนี้เป็นห้าเกณฑ์ Tracy (2010) ได้ปรับปรุงกรอบแนวคิดเป็นแปดเกณฑ์ (หัวข้อที่ควรค่าแก่การศึกษา, ความเข้มงวดที่สมบูรณ์, ความจริงใจ, ความน่าเชื่อถือ, การสะท้อนก้อง, การมีส่วนร่วมที่สำคัญ, จริยธรรม, ความสอดคล้องที่มีความหมาย) โดยยอมรับกระบวนทัศน์เชิงคุณภาพที่หลากหลาย Whittemore และคณะ (2001) ได้สังเคราะห์กรอบแนวคิดหลายอย่างและเสนอแนวทางการบูรณาการคุณภาพเชิงคุณภาพ การอภิปรายร่วมสมัยรวมถึง: เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเพียงพอหรือไม่ หรือกรอบแนวคิดทางเลือก (เช่น รายการตรวจสอบ COREQ, Standards for Quality Improvement Reporting Excellence) จะให้บริการการวิจัยเชิงคุณภาพที่โปร่งใสและเข้มงวดได้ดีกว่าหรือไม่ สาขาวิชาและประเพณีเชิงคุณภาพที่แตกต่างกัน (เช่น realist, constructivist, critical) อาจเน้นเกณฑ์และมาตรฐานคุณภาพที่แตกต่างกัน
ควรใช้เมื่อใด
เกณฑ์ความน่าเชื่อถือควรเป็นแนวทางในการออกแบบและประเมินการวิจัยเชิงคุณภาพทั้งหมด ในทุกสาขาวิชาและทุกคำถามการวิจัย เกณฑ์ที่แตกต่างกันอาจมีความสำคัญแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับเป้าหมายการวิจัย: การวิจัยเชิงสำรวจเน้นความน่าเชื่อถือ (credibility) และความมั่นคง (dependability); การวิจัยเชิงเปรียบเทียบเน้นความสามารถในการถ่ายทอด (transferability); การวิจัยเชิงปฏิบัติการเน้นความเป็นของแท้ (authenticity) เมื่อรายงานผลการวิจัยเชิงคุณภาพ ให้กล่าวถึงอย่างชัดเจนว่าบรรลุความน่าเชื่อถือได้อย่างไร สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความเข้มงวดและช่วยให้ผู้อ่านประเมินผลการวิจัยได้ เกณฑ์ความน่าเชื่อถือมีความเกี่ยวข้องน้อยกว่าสำหรับงานเชิงทฤษฎีบริสุทธิ์หรืองานปริทัศน์วรรณกรรม (ซึ่งมีมาตรฐานคุณภาพของตนเอง) แต่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวิจัยเชิงประจักษ์เชิงคุณภาพ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- กรอบแนวคิดอาจลดทอนความซับซ้อน: ความน่าเชื่อถือมีความซับซ้อนและขึ้นอยู่กับบริบทมากกว่าที่ห้าเกณฑ์บ่งชี้; ไม่ใช่ทุกเกณฑ์ที่จะใช้ได้เท่ากันกับทุกการศึกษา
- กระบวนทัศน์เชิงคุณภาพบางอย่าง (constructivist, critical realist) ปฏิเสธข้อสมมติฐานที่เป็นพื้นฐานของกรอบแนวคิดนี้; มีกรอบแนวคิดคุณภาพทางเลือกอยู่
- เกณฑ์มักถูกนำไปใช้อย่างกลไก (แบบรายการตรวจสอบ): 'ฉันได้ทำการตรวจสอบกับสมาชิกและการสะท้อนตนเอง ดังนั้นการวิจัยของฉันจึงน่าเชื่อถือ' โดยไม่ได้ใส่ใจคุณภาพอย่างแท้จริง
- ความสามารถในการถ่ายทอดบางครั้งสับสนกับความตรงภายนอกหรือการสรุปอ้างอิงถึงประชากร ผลการวิจัยเชิงคุณภาพมีความเฉพาะเจาะจงกับบริบท ไม่ใช่ตัวแทนของประชากร
- ความเป็นกลาง (Confirmability) ตั้งสมมติฐานว่าความเป็นกลางเชิงวัตถุวิสัยของผู้วิจัยเป็นไปได้; งานที่ใหม่กว่ายอมรับว่าอิทธิพลของผู้วิจัยนั้นหลีกเลี่ยงไม่ได้และไม่สามารถกำจัดออกไปได้อย่างสมบูรณ์ด้วยกระบวนการ
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ให้ภาษาและเกณฑ์ที่ชัดเจนสำหรับการอภิปรายคุณภาพในการวิจัยเชิงคุณภาพ ทำให้มีความเป็นมืออาชีพและสามารถให้เหตุผลสนับสนุนได้
- กรอบแนวคิดมีความขนานกับแนวคิดความตรงเชิงปริมาณ (ความน่าเชื่อถือ ≈ ความตรงภายใน, ความสามารถในการถ่ายทอด ≈ ความตรงภายนอก) ทำให้เข้าถึงได้สำหรับนักวิจัยเชิงปริมาณ
- เน้นกลยุทธ์ที่หลากหลายในการบรรลุความน่าเชื่อถือ (การตรวจสอบกับสมาชิก, การสามเส้า, การสะท้อนตนเอง, บันทึกการตรวจสอบ) ทำให้นักวิจัยมีความยืดหยุ่น
- มุ่งเน้นที่ความโปร่งใสและการบันทึก ทำให้กระบวนการวิจัยมองเห็นได้สำหรับผู้อ่าน
- ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในหลากหลายสาขาวิชา การใช้เกณฑ์เหล่านี้ทำให้การวิจัยเชิงคุณภาพเป็นที่รู้จักว่ามีความเข้มงวดภายในชุมชนวิชาการ
การประยุกต์ใช้
- การวางแผนและออกแบบการศึกษาเชิงคุณภาพ: นักวิจัยใช้เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเพื่อแจ้งการเลือกวิธีการ (กลยุทธ์การสุ่มตัวอย่าง, วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล, แนวทางการวิเคราะห์) ตั้งแต่เริ่มต้น
- การรายงานผลการวิจัยเชิงคุณภาพ: ผู้เขียนกล่าวถึงเกณฑ์ความน่าเชื่อถืออย่างชัดเจนในส่วนของวิธีการ และอภิปรายถึงวิธีการบรรลุคุณภาพ
- การประเมินการวิจัยเชิงคุณภาพ: ผู้ทบทวนและผู้อ่านใช้เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเพื่อประเมินคุณภาพและความเข้มงวดของการศึกษาเชิงคุณภาพที่ตีพิมพ์หรือไม่ตีพิมพ์
- การฝึกอบรมนักวิจัยเชิงคุณภาพ: นักศึกษาเรียนรู้เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเป็นแนวคิดพื้นฐานสำหรับการทำความเข้าใจความเป็นเลิศของการวิจัยเชิงคุณภาพ
- การสื่อสารระหว่างสาขาวิชา: เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเป็นภาษาทั่วไปสำหรับนักวิจัยเชิงคุณภาพในหลากหลายสาขาวิชาเพื่ออภิปรายมาตรฐานคุณภาพ
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
นำเกณฑ์ความน่าเชื่อถือมาประยุกต์ใช้เป็นหลักการออกแบบและรายงานตลอดการวิจัย ความน่าเชื่อถือ (Credibility): ใช้การมีส่วนร่วมเป็นเวลานาน (prolonged engagement - ใช้เวลาในภาคสนามนาน), การสังเกตอย่างต่อเนื่อง (persistent observation - สังเกตปรากฏการณ์อย่างลึกซึ้ง), การสามเส้า (triangulation - ใช้วิธีการ แหล่งข้อมูล หรือผู้ตรวจสอบหลายแหล่ง), การตรวจสอบกับสมาชิก (member checking - ให้ผู้เข้าร่วมวิจัยตรวจสอบผล), และการวิเคราะห์กรณีที่ขัดแย้ง (negative case analysis - ค้นหาข้อมูลที่ขัดแย้งกับผลการวิจัย) ความสามารถในการถ่ายทอด (Transferability): ให้คำอธิบายที่ละเอียด (thick description) เกี่ยวกับบริบทการศึกษา ผู้เข้าร่วมวิจัย และผลการวิจัย เพื่อให้ผู้อ่านสามารถประเมินความเหมาะสมกับบริบทของตนเองได้ บันทึกปัจจัยเชิงบริบทที่อาจส่งผลต่อความสามารถในการถ่ายทอด ความมั่นคง (Dependability): บันทึกการตัดสินใจในการวิจัยทั้งหมดและเหตุผลสนับสนุนในบันทึกการตรวจสอบ (audit trail) ใช้การสะท้อนตนเอง (reflexivity) เพื่อตรวจสอบว่าตำแหน่งของผู้วิจัยส่งผลต่อการวิจัยอย่างไร ให้ผู้เชี่ยวชาญหรือหัวหน้างานตรวจสอบการวิจัย ความเป็นกลาง (Confirmability): ใช้บันทึกการตรวจสอบ (audit trails), การสะท้อนตนเอง (reflexivity) และการบันทึกอย่างรอบคอบ เพื่อแสดงให้เห็นว่าผลการวิจัยมาจากข้อมูลและมุมมองของผู้เข้าร่วมวิจัย ใช้คำพูดและตัวอย่างโดยตรงเพื่ออธิบายการตีความ ความเป็นของแท้ (Authenticity): รวมเสียงของผู้เข้าร่วมวิจัยที่หลากหลาย; นำเสนอมุมมองที่หลากหลาย แสดงให้เห็นว่าการวิจัยเป็นประโยชน์ต่อผู้เข้าร่วมวิจัยหรือชุมชนของพวกเขาอย่างไร
ประเมินการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้เกณฑ์ความน่าเชื่อถือ โดยการตรวจสอบวิธีการและรายงาน ความน่าเชื่อถือ (Credibility): ผู้วิจัยใช้แหล่งข้อมูลหรือวิธีการหลายอย่างเพื่อยืนยันผลการวิจัยหรือไม่? มีการรายงานการตรวจสอบกับสมาชิกหรือไม่? มีการวิเคราะห์กรณีที่ขัดแย้งหรือไม่? การตีความสอดคล้องกับภาษาและความหมายของผู้เข้าร่วมวิจัยหรือไม่? ความสามารถในการถ่ายทอด (Transferability): บริบทได้รับการอธิบายอย่างละเอียดเพียงพอหรือไม่? ผู้อ่านสามารถประเมินความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของตนเองได้หรือไม่? ความมั่นคง (Dependability): วิธีการได้รับการบันทึกอย่างโปร่งใสหรือไม่? มีบันทึกการตรวจสอบหรือไม่? ผู้วิจัยอธิบายการตัดสินใจหรือไม่? ความเป็นกลาง (Confirmability): ผลการวิจัยอิงตามข้อมูลพร้อมคำพูดและตัวอย่างหรือไม่? ตำแหน่งของผู้วิจัยได้รับการยอมรับหรือไม่? มีการอภิปรายถึงการตีความทางเลือกหรือไม่? ความเป็นของแท้ (Authenticity): มีการนำเสนอเสียงที่หลากหลายหรือไม่? การวิจัยกล่าวถึงข้อกังวลของผู้เข้าร่วมวิจัยหรือไม่? ส่งเสริมความเข้าใจข้ามความแตกต่างหรือไม่? ไม่มีเกณฑ์ใดเกณฑ์หนึ่งสำคัญเท่ากันสำหรับทุกการศึกษา ผู้วิจัยควรอธิบายเหตุผลว่าเกณฑ์ใดมีความเกี่ยวข้องมากที่สุดและได้รับการจัดการอย่างไร
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การอ้างความน่าเชื่อถือผ่านกระบวนการเพียงอย่างเดียว: การตรวจสอบกับสมาชิก, การจดบันทึกการสะท้อนตนเอง, หรือการสร้างบันทึกการตรวจสอบ ไม่ได้รับประกันคุณภาพโดยอัตโนมัติ; สิ่งเหล่านี้ต้องทำได้ดีและบูรณาการเข้ากับการตีความที่มีความหมาย
- การปฏิบัติต่อทุกเกณฑ์เท่าเทียมกัน: การศึกษาที่แตกต่างกันเน้นเกณฑ์ที่แตกต่างกัน มานุษยวิทยาประวัติศาสตร์อาจให้ความสำคัญกับความน่าเชื่อถือและความสามารถในการถ่ายทอด; การศึกษาเชิงปฏิบัติการอาจเน้นความเป็นของแท้
- การละเว้นการอภิปรายความน่าเชื่อถือ: สันนิษฐานว่าคุณภาพนั้นชัดเจนในตัวเอง แทนที่จะกล่าวถึงอย่างชัดเจนว่าบรรลุความน่าเชื่อถือ, ความมั่นคง ฯลฯ ได้อย่างไร
- การใช้เกณฑ์ความน่าเชื่อถือเป็นการให้เหตุผลภายหลัง (post-hoc justification): นำไปใช้เฉพาะในการรายงานฉบับสุดท้าย แทนที่จะบูรณาการเข้ากับการออกแบบการวิจัยตลอดกระบวนการ
- การทำให้ความน่าเชื่อถือสับสนกับการเห็นพ้องต้องกัน: ความน่าเชื่อถือไม่จำเป็นต้องหมายความว่าผู้เข้าร่วมวิจัยทุกคนเห็นด้วยกับผลการวิจัย หรือผู้อ่านจะยอมรับผลการวิจัยนั้น
คำถามที่พบบ่อย
ฉันจะจัดการกับเกณฑ์ความน่าเชื่อถือทั้งห้าในงานวิจัยของฉันได้อย่างไร?
คุณไม่จำเป็นต้องจัดการกับทุกเกณฑ์อย่างเท่าเทียมกัน ให้จัดลำดับความสำคัญตามคำถามการวิจัยและการออกแบบของคุณ ทุกการศึกษาควรจัดการกับความน่าเชื่อถือ (การอิงผลการวิจัยตามข้อมูล) และความมั่นคง (วิธีการที่โปร่งใส) ความสามารถในการถ่ายทอดมีความสำคัญมากขึ้นสำหรับการศึกษาเชิงสำรวจที่อาจให้ข้อมูลแก่บริบทอื่น ความเป็นกลางมีความสำคัญมากขึ้นเมื่อความลำเอียงของผู้วิจัยเป็นข้อกังวล ความเป็นของแท้มีความสำคัญมากขึ้นในการวิจัยเชิงปฏิบัติการหรือการสนับสนุน ให้ระบุอย่างชัดเจนว่าเกณฑ์ใดมีความเกี่ยวข้องมากที่สุดกับการศึกษาของคุณและคุณจัดการกับมันอย่างไร
การตรวจสอบกับสมาชิกมีความจำเป็นต่อความน่าเชื่อถือหรือไม่?
การตรวจสอบกับสมาชิกมีความสำคัญ แต่ไม่จำเป็นหากกลยุทธ์ความน่าเชื่อถืออื่นๆ มีความแข็งแกร่ง การสามเส้า (แหล่งข้อมูลหลายแหล่ง), การมีส่วนร่วมเป็นเวลานาน และการสังเกตอย่างต่อเนื่อง สามารถสร้างความน่าเชื่อถือได้โดยไม่ต้องมีการตรวจสอบกับสมาชิก อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบกับสมาชิกมีประสิทธิภาพและเป็นที่ยอมรับ หากเป็นไปได้ ให้รวมไว้; หากไม่เป็นเช่นนั้น ให้ชดเชยด้วยกลยุทธ์อื่นและอธิบายว่าเหตุใดจึงไม่สามารถทำการตรวจสอบกับสมาชิกได้
ความสามารถในการถ่ายทอดหมายความว่าผลการวิจัยของฉันควรนำไปใช้กับประชากรอื่นได้หรือไม่?
ไม่ ความสามารถในการถ่ายทอดมีความเฉพาะเจาะจงกับบริบท: ผลการวิจัยจะนำไปใช้ได้เมื่อสถานการณ์ เงื่อนไข และผู้เข้าร่วมวิจัยมีความคล้ายคลึงกัน ความสามารถในการถ่ายทอดบรรลุได้ผ่านการอธิบายที่ละเอียด (thick description ของบริบท) เพื่อให้ผู้อ่านสามารถประเมินความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของตนเองได้ ไม่ใช่การสรุปอ้างอิงถึงประชากร (การอ้างอิงถึงตัวแทนประชากร) แต่เป็นการตัดสินใจอย่างมีข้อมูลเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในบริบทที่คล้ายคลึงกัน
งานวิจัยของฉันสามารถมีความน่าเชื่อถือสูงได้หรือไม่หากฉันวิเคราะห์ข้อมูลเพียงลำพัง?
ได้ แต่ต้องมีมาตรการป้องกันเพิ่มเติม การวิจัยที่วิเคราะห์โดยบุคคลเดียวสามารถมีความน่าเชื่อถือสูงได้หากคุณใช้การสามเส้า (แหล่งข้อมูล, วิธีการหลายอย่าง), การสะท้อนตนเอง (การตรวจสอบอิทธิพลของคุณ), การวิเคราะห์กรณีที่ขัดแย้ง (การค้นหาหลักฐานที่หักล้าง), บันทึกการตรวจสอบ (การบันทึกการตัดสินใจ) และการตรวจสอบกับสมาชิก การอภิปรายกับเพื่อนร่วมงาน (การอภิปรายผลการวิเคราะห์กับเพื่อนร่วมงาน) ช่วยเสริมความน่าเชื่อถือโดยไม่ต้องมีผู้ร่วมวิเคราะห์
จะเกิดอะไรขึ้นหากผลการวิจัยของฉันขัดแย้งกับมุมมองที่ผู้เข้าร่วมวิจัยกล่าวถึง?
นี่เป็นสิ่งสำคัญในการวิเคราะห์และน่าเชื่อถือหากอิงตามข้อมูล คุณอาจตีความสิ่งที่ผู้เข้าร่วมวิจัยทำแตกต่างจากสิ่งที่พวกเขาพูด หรือระบุรูปแบบที่พวกเขาไม่ได้รับรู้โดยเจตนา อภิปรายความคลาดเคลื่อนในการตีความ: อภิปรายว่าเหตุใดการตีความจึงแตกต่างกัน, ข้อมูลสนับสนุนการอ่านของคุณหรือไม่, และสิ่งนี้เปิดเผยเกี่ยวกับปรากฏการณ์อะไร การมีความโปร่งใสเกี่ยวกับความคลาดเคลื่อนช่วยเสริมความน่าเชื่อถือ
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. SAGE Publications.
ISBN: 978-0803924314คัดลอกแล้วGuba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of Qualitative Research (pp. 105-117). SAGE Publications.
ISBN: 978-0803950671คัดลอกแล้วTracy, S. J. (2010). Qualitative quality: Eight big-tent criteria for excellent qualitative research. Qualitative Inquiry, 16(10), 837-851.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วWhittemore, R., Chase, S. K., & Mandle, C. L. (2001). Validity in qualitative research. Qualitative Health Research, 11(4), 522-537.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว