แบบจำลองหลักการ-ตัวแทน
- ผู้เสนอ
- Michael Jensen, William Meckling, Bengt Holmstrom
- ปี
- 1976
- ประเภท
- algorithm
- กลุ่มวิธี
- Game-theoretic
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
แบบจำลองหลักการ-ตัวแทน (Principal-Agent Model) วิเคราะห์ว่าหลักการ (เช่น เจ้าของ, นายจ้าง, ผู้กำหนดนโยบาย) จะจูงใจตัวแทน (เช่น ผู้จัดการ, ลูกจ้าง, บริษัท) ให้ดำเนินการเพื่อประโยชน์ของหลักการได้อย่างไร เมื่อตัวแทนมีข้อมูลส่วนตัวหรือสามารถกระทำการที่ซ่อนเร้น แบบจำลองนี้ซึ่งถูกทำให้เป็นรูปธรรมโดย Jensen และ Meckling ในปี 1976 ระบุต้นทุนการเป็นตัวแทน (agency costs) ที่เกิดจากอันตรายทางศีลธรรม (moral hazard - ตัวแทนใช้ความพยายามน้อยกว่าที่ต้องการ) และการคัดเลือกที่ไม่พึงประสงค์ (adverse selection - ตัวแทนปกปิดข้อมูลที่ไม่เอื้ออำนวย) สัญญาที่เหมาะสมจะสร้างสมดุลระหว่างแรงจูงใจกับการจัดสรรความเสี่ยง
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ลองนึกภาพการจ้างคนมาทำงานแทนคุณ คุณไม่สามารถสังเกตความพยายามของพวกเขาได้: พวกเขาอาจทำงานหนักหรือเฉื่อยชา เนื่องจากพวกเขาแบกรับความเสี่ยงบางส่วนจากความพยายามและได้รับผลประโยชน์ไม่ว่าจะอย่างไร พวกเขาอาจใช้ความพยายามน้อยกว่าที่คุณต้องการ วิธีแก้ปัญหาคือการเชื่อมโยงค่าตอบแทนของพวกเขากับผลลัพธ์: หากงานสำเร็จ พวกเขาจะได้รับมากขึ้น แต่นี่ทำให้พวกเขาเสี่ยงต่อความเสี่ยงที่พวกเขาต้องการหลีกเลี่ยง สัญญาที่เหมาะสมจะสร้างสมดุลระหว่างแรงจูงใจ (กระตุ้นให้พวกเขาทำงานหนัก) กับความเสี่ยง (ปกป้องพวกเขาจากโชคร้าย) แรงจูงใจที่มากเกินไปทำให้ตัวแทนแบกรับความเสี่ยงมากเกินไป แรงจูงใจที่น้อยเกินไปจะขจัดแรงจูงใจ
ประวัติศาสตร์
Michael Jensen และ William Meckling ได้นำเสนอทฤษฎีตัวแทนในปี 1976 โดยอธิบายว่าการแยกความเป็นเจ้าของและการควบคุมสร้างต้นทุนการเป็นตัวแทนได้อย่างไร ผลงานของ Bengt Holmstrom ในช่วงทศวรรษ 1980-90 ได้นำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาที่เข้มงวดสำหรับการทำสัญญาที่เหมาะสมภายใต้การกระทำและข้อมูลที่ซ่อนเร้น ผลงานของพวกเขาทำให้ Holmstrom และ Hart ได้รับรางวัลโนเบลในปี 2016 ทฤษฎีตัวแทนได้กลายเป็นรากฐานของการเงินองค์กร เศรษฐศาสตร์องค์กร และการออกแบบสัญญา
ควรใช้เมื่อใด
นำการวิเคราะห์หลักการ-ตัวแทนมาใช้ในการออกแบบสัญญาสำหรับการจ้างงาน ค่าตอบแทนผู้บริหาร การจัดซื้อจัดจ้าง การกำกับดูแล หรือการประกันภัย ใช้เมื่อการกระทำไม่สามารถสังเกตได้และตัวแทนอาจกระทำการขัดต่อผลประโยชน์ของหลักการ มีความสำคัญในการกำกับดูแลกิจการ (การปรับผลประโยชน์ของผู้บริหารและผู้ถือหุ้นให้สอดคล้องกัน) การบริหารภาครัฐ (การติดตามข้าราชการ) และสัญญาทางการเงิน (การจูงใจความพยายาม)
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- สมมติว่าหลักการสังเกตผลลัพธ์ เมื่อผลลัพธ์ไม่สามารถสังเกตได้หรือล่าช้ามาก สัญญาจะออกแบบได้ยากขึ้น
- สมมติว่าตัวแทนมีความเสี่ยงไม่ชอบ (risk-averse) ตัวแทนที่ชอบความเสี่ยง (risk-neutral) อาจไม่ต้องการการลดทอนแรงจูงใจมากนัก
- ไม่ได้กล่าวถึงสถานการณ์ที่มีตัวแทนหลายคนซึ่งตัวแทนมีปฏิสัมพันธ์กัน (อันตรายทางศีลธรรมของทีม)
- ต้องการอรรถประโยชน์เชิงปริมาณ (cardinal utility) และข้อสมมติฐานการแจกแจงที่เฉพาะเจาะจง การวิเคราะห์เปรียบเทียบมีความอ่อนไหวต่อข้อสมมติฐาน
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- อธิบายต้นทุนการเป็นตัวแทนในองค์กรที่มีลำดับชั้นและผลกระทบต่อประสิทธิภาพ
- จัดเตรียมกรอบงานสำหรับการออกแบบแรงจูงใจที่เหมาะสม โดยสร้างสมดุลระหว่างแรงจูงใจกับความเสี่ยง
- ขยายไปยังการคัดเลือกที่ไม่พึงประสงค์ การทำงานหลายอย่าง และความกังวลเกี่ยวกับอาชีพ
- สามารถนำไปใช้กับสัญญาจริงได้สูง (ค่าตอบแทนผู้บริหาร การแบ่งผลผลิต การหักลดหย่อนประกันภัย)
การประยุกต์ใช้
- ค่าตอบแทนผู้บริหาร: การออกแบบตัวเลือกหุ้นและโครงสร้างโบนัสเพื่อจูงใจการสร้างมูลค่าระยะยาวให้กับผู้ถือหุ้น
- สัญญาประกันภัย: การกำหนดค่าเสียหายส่วนแรกและค่าร่วมจ่ายเพื่อยับยั้งอันตรายทางศีลธรรม ในขณะที่ยังคงให้ความคุ้มครอง
- สัญญาแบ่งผลผลิตและการเกษตร: การแบ่งผลผลิตระหว่างเจ้าของที่ดินและผู้เช่าเพื่อปรับแนวแรงจูงใจ
- การจัดซื้อจัดจ้างและความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน: การจัดโครงสร้างแผนการจ่ายเงินเพื่อลดต้นทุนและรับประกันคุณภาพ
- สัญญาการกำกับดูแล: การออกแบบบทลงโทษและเงินอุดหนุนสำหรับสาธารณูปโภคและบริษัทที่ถูกกำกับดูแลเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพ
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ระบุหลักการและตัวแทน วัตถุประสงค์ของหลักการ และความสามารถของหลักการในการสังเกตการกระทำและผลลัพธ์
ระบุชุดการกระทำของตัวแทน และการกระทำใดบ้างที่ไม่สามารถสังเกตได้โดยหลักการ (การกระทำที่ซ่อนเร้นซึ่งก่อให้เกิดอันตรายทางศีลธรรม)
กำหนดโครงสร้างค่าตอบแทน (โดยทั่วไปคือค่าจ้างที่เป็นฟังก์ชันของผลลัพธ์ที่สังเกตได้) ที่ทำให้ผลตอบแทนที่คาดหวังของหลักการสูงสุด ภายใต้ข้อจำกัดด้านแรงจูงใจของตัวแทน
ยืนยันว่าสัญญาที่เหมาะสมกระตุ้นให้ตัวแทนเลือกการกระทำที่หลักการต้องการ (ตัวแทนไม่มีแรงจูงใจที่จะเบี่ยงเบน)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- สมมติว่าแรงจูงใจที่มีกำลังสูงช่วยเพิ่มผลตอบแทนของหลักการเสมอ แรงจูงใจที่มากเกินไปทำให้ตัวแทนเสี่ยงต่อความเสี่ยงที่พวกเขาไม่ต้องการ
- สับสนระหว่างการกระทำที่ซ่อนเร้น (อันตรายทางศีลธรรม) กับข้อมูลที่ซ่อนเร้น (การคัดเลือกที่ไม่พึงประสงค์) แต่ละอย่างต้องการการออกแบบสัญญาที่แตกต่างกัน
- มองข้ามว่าต้นทุนการเป็นตัวแทนมีอยู่จริงในดุลยภาพ สัญญาไม่สามารถกำจัดต้นทุนเหล่านี้ได้ เพียงแต่ลดให้เหลือน้อยที่สุด
- ลืมไปว่าตัวแทนที่มีความไม่ชอบความเสี่ยงแตกต่างกันอาจต้องการสัญญาที่แตกต่างกัน (ดุลยภาพแบบแยกส่วน)
คำถามที่พบบ่อย
เหตุใดหลักการจึงไม่เพียงแค่ติดตามตัวแทนเพื่อสังเกตความพยายาม
การติดตามมีต้นทุนและมักเป็นไปไม่ได้ ความพยายามโดยทั่วไปไม่สามารถสังเกตได้ (ตัวแทนทำงานจากระยะไกล) หรือต้นทุนการติดตามมีมากกว่าผลประโยชน์จากการขจัดอันตรายทางศีลธรรม สัญญาที่กำหนดค่าตอบแทนตามผลลัพธ์ที่สังเกตได้ (เช่น กำไร) จะให้แรงจูงใจในต้นทุนที่ต่ำกว่า
ความแตกต่างระหว่างอันตรายทางศีลธรรมและการคัดเลือกที่ไม่พึงประสงค์คืออะไร
อันตรายทางศีลธรรมเกิดขึ้นหลังจากลงนามในสัญญา: ตัวแทนดำเนินการที่ซ่อนเร้นซึ่งทำให้ผลตอบแทนของหลักการแย่ลง การคัดเลือกที่ไม่พึงประสงค์เกิดขึ้นก่อนการทำสัญญา: ตัวแทนมีข้อมูลที่ซ่อนเร้นเกี่ยวกับประเภท (เช่น ความสามารถ) ที่หลักการไม่สามารถตรวจสอบได้ ทั้งสองอย่างต้องการสัญญาที่เข้ากันได้กับแรงจูงใจ แต่ในขั้นตอนที่แตกต่างกัน
เหตุใดสัญญาที่เหมาะสมจึงมักผูกค่าตอบแทนกับมาตรวัดผลลัพธ์ที่ไม่สมบูรณ์
เนื่องจากมาตรวัดความพยายามที่สมบูรณ์เป็นไปไม่ได้ การผูกค่าตอบแทนกับมาตรวัดผลลัพธ์ที่มีสัญญาณรบกวน (เช่น กำไรของบริษัท) จะจูงใจความพยายามอย่างไม่สมบูรณ์ แต่ทำให้ตัวแทนเสี่ยงต่อความผันผวนของผลลัพธ์แบบสุ่ม สัญญาที่เหมาะสมจะสร้างสมดุลระหว่างความแรงของแรงจูงใจกับความเสี่ยงที่ต้องเผชิญ
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วHolmstrom, B. (1991). The firm as a subpoena server. Journal of Law, Economics and Organization, 7(2), 53-64.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้ว