Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วม — การวิจัยประสบการณ์ตรงร่วมกัน

ผู้เสนอ
John Heron and Peter Reason (participatory inquiry); Max van Manen (lifeworld phenomenology)
ปี
1990s (converging streams: van Manen 1990; Heron & Reason 1997)
ประเภท
Qualitative research approach
กลุ่มวิธี
Qualitative design / analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วม (Participatory Phenomenology) ผสมผสานความลึกของการสืบค้นเชิงปรากฏการณ์วิทยา — ซึ่งให้ความสนใจกับโครงสร้างประสบการณ์ตรง — เข้ากับจิตวิญญาณประชาธิปไตยของการวิจัยเชิงมีส่วนร่วม ซึ่งผู้ที่ถูกศึกษาจะกลายเป็นผู้ร่วมวิจัยอย่างแข็งขัน แทนที่จะปฏิบัติต่อผู้เข้าร่วมวิจัยในฐานะแหล่งข้อมูล แนวทางนี้วางตำแหน่งพวกเขาให้เป็นนักสืบค้นร่วมกันในโลกแห่งประสบการณ์ของตนเอง โดยสร้างความรู้ที่ทั้งเข้มข้นเชิงปรากฏการณ์วิทยาและได้รับการตรวจสอบความถูกต้องร่วมกัน

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

สมมติว่าคุณต้องการทำความเข้าใจว่าพยาบาลมีประสบการณ์กับความทุกข์ทางศีลธรรมในหอผู้ป่วยวิกฤตอย่างไร — ไม่ใช่เพียงผ่านการสัมภาษณ์ที่นำโดยนักวิจัยเท่านั้น แต่ด้วยการเชิญพยาบาลเองมาร่วมออกแบบการสืบค้น สร้างข้อมูลร่วมกัน และตีความประสบการณ์ร่วมกัน ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วมทำเช่นนี้: ความแตกต่างระหว่างนักวิจัยและผู้ถูกวิจัยจะเลือนหายไปโดยเจตนา ผู้เข้าร่วมวิจัยช่วยกำหนดกรอบคำถาม รวบรวมเรื่องราวจากกันและกัน และตรวจสอบความถูกต้องของประเด็นที่เกิดขึ้น ผลลัพธ์คือคำอธิบายเชิงปรากฏการณ์วิทยาที่ทรงอำนาจทางญาณวิทยาจากคนใน ไม่ใช่เพียงผู้สังเกตการณ์

ประวัติศาสตร์

ระเบียบวิธีนี้ตกผลึกในช่วงทศวรรษที่ 1990 ณ จุดตัดของกระแสปัญญา 2 สาย Max van Manen ในหนังสือ Researching Lived Experience (1990) ได้นำเสนอแนวคิดปรากฏการณ์วิทยาที่มุ่งเน้นการศึกษาโลกแห่งชีวิตและเน้นการมีส่วนร่วมของนักวิจัยกับผู้เข้าร่วมวิจัย ในขณะเดียวกัน John Heron และ Peter Reason ได้พัฒนาการสืบค้นแบบร่วมมือ (co-operative inquiry) ที่ Centre for Action Research in Professional Practice, Bath โดยทำให้วงจรการกระทำ-การสะท้อนความคิดแบบวนซ้ำและความเป็นหุ้นส่วนทางญาณวิทยามีรูปแบบที่เป็นทางการ นักวิจัยในสาขาพยาบาลศาสตร์ การศึกษาความพิการ และการศึกษา ได้เริ่มผสมผสานกรอบการทำงานเหล่านี้อย่างชัดเจนตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษที่ 1990 เป็นต้นมา โดยสร้างผลงานเชิงปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วมที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นจุดยืนทางระเบียบวิธีที่แตกต่างกัน

ควรใช้เมื่อใด

ใช้ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วมเมื่อคำถามการวิจัยเกี่ยวกับประสบการณ์ตรงของชุมชนหรือกลุ่มที่ถูกกีดกันทางประวัติศาสตร์ มีความรู้ภายในที่ซ่อนอยู่ซึ่งผู้สังเกตการณ์ภายนอกไม่สามารถเข้าถึงได้ หรือมีส่วนได้ส่วนเสียในวิธีการนำผลการวิจัยไปใช้ เหมาะสำหรับบริบทด้านสุขภาพ การศึกษา ความพิการ และความยุติธรรมทางสังคม ซึ่งการผลิตความรู้ร่วมกันมีความสำคัญทางจริยธรรม อย่าใช้เมื่อปรากฏการณ์ต้องการความสันโดษของแต่ละบุคคลในการเปิดเผย (เช่น การบาดเจ็บทางใจส่วนตัวที่พลวัตของกลุ่มจะยับยั้งความซื่อสัตย์) เมื่อชุมชนขาดเวลาหรือความสามารถในการมีส่วนร่วมแบบวนซ้ำ หรือเมื่อผู้ให้ทุนหรือหน่วยงานกำกับดูแลต้องการการแยกที่ชัดเจนระหว่างการสร้างข้อมูลและการตีความ

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ต้องใช้ความมุ่งมั่นด้านเวลาและพลังงานอย่างต่อเนื่องจากผู้เข้าร่วมวิจัย การถอนตัวระหว่างวงจรแบบวนซ้ำเป็นความเสี่ยงที่แท้จริง
  • พลวัตของกลุ่มอาจทำให้เสียงที่แตกต่างถูกปิดปาก หรือเกิดฉันทามติก่อนเวลาอันควร ทำให้ภาพเชิงปรากฏการณ์บิดเบือน
  • มีความต้องการทางระเบียบวิธีสูงสำหรับนักวิจัย ซึ่งต้องสร้างสมดุลระหว่างการอำนวยความสะดวก ระเบียบวิธีเชิงปรากฏการณ์วิทยา และจริยธรรมของการมีส่วนร่วมไปพร้อมๆ กัน
  • ผลการวิจัยมีความเฉพาะเจาะจงกับบริบทอย่างลึกซึ้ง และไม่สามารถถ่ายทอดทางสถิติไปยังชุมชนหรือสภาพแวดล้อมอื่นได้

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • สร้างคำอธิบายที่เข้มข้นเชิงปรากฏการณ์วิทยาพร้อมความถูกต้องจากคนในระดับสูง — ผู้เข้าร่วมวิจัยยืนยันว่าผลการวิจัยสะท้อนประสบการณ์ที่แท้จริงของพวกเขา
  • ทำให้กระบวนการวิจัยเป็นประชาธิปไตย โดยให้เสียงและอำนาจทางญาณวิทยาแก่ชุมชนที่เป็นหัวข้อของการสืบค้น
  • วงจรการสะท้อนความคิดแบบวนซ้ำช่วยปรับปรุงคุณภาพข้อมูลและลดการตีความที่นักวิจัยกำหนดขึ้น
  • ผลการวิจัยมีแนวโน้มที่จะได้รับความไว้วางใจและนำไปใช้โดยชุมชนมากขึ้น เนื่องจากผู้เข้าร่วมวิจัยได้ร่วมเขียนผลงานเหล่านั้น
  • ผสมผสานได้ดีกับการติดตามผลที่มุ่งเน้นการปฏิบัติ: ข้อมูลเชิงลึกสามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงการปฏิบัติที่ขับเคลื่อนโดยชุมชนได้โดยตรง

การประยุกต์ใช้

  • การสำรวจประสบการณ์ตรงของผู้ดูแล ผู้ป่วย หรือผู้รับบริการในสถานพยาบาล ซึ่งมุมมองจากคนในมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการออกแบบบริการใหม่
  • การสืบค้นโลกแห่งประสบการณ์ของชุมชนที่ถูกกีดกัน — ผู้ย้ายถิ่น ผู้พิการ อดีตนักโทษ — ซึ่งการวิจัยแบบดึงข้อมูลได้ก่อให้เกิดอันตรายในอดีต
  • การทำความเข้าใจประสบการณ์ของครูหรือนักเรียนต่อการเปลี่ยนแปลงหลักสูตรผ่านการสะท้อนความคิดร่วมกันระหว่างผู้ปฏิบัติงาน
  • การตรวจสอบการตอบสนองของชุมชนต่อการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อม ความไม่มั่นคงด้านที่อยู่อาศัย หรือการพัฒนาเมืองจากมุมมองของผู้อยู่อาศัยที่ได้รับผลกระทบ
  • การศึกษาการปฏิบัติงานวิชาชีพในอาชีพที่มีความเสี่ยงสูง (พยาบาล งานสังคมสงเคราะห์ บริการฉุกเฉิน) ซึ่งความรู้ที่ฝังแน่นและซ่อนเร้นต่อต้านรูปแบบการสัมภาษณ์แบบดั้งเดิม

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

นักวิจัยและชุมชนผู้เข้าร่วมวิจัยร่วมกันชี้แจงประเด็นประสบการณ์ของการศึกษาและเจรจาบทบาท ข้อผูกมัดเชิงปรากฏการณ์วิทยาหลัก — การให้ความสนใจกับพื้นผิวประสบการณ์จากมุมมองบุคคลที่หนึ่ง การระงับการอธิบายล่วงหน้า — จะถูกนำเสนอและตกลงร่วมกัน ความเข้าใจล่วงหน้าเชิงทฤษฎีของนักวิจัยจะถูกเปิดเผยอย่างเปิดเผย แทนที่จะถูกจำกัดขอบเขตฝ่ายเดียว

2

ผู้เข้าร่วมวิจัยมีส่วนร่วมในการออกแบบกิจกรรมการสร้างข้อมูล: การเลือกรูปแบบการสัมภาษณ์ การตัดสินใจว่าบันทึกประจำวันหรือการสนทนากลุ่มมีความเหมาะสมที่สุด และการกำหนดกฎพื้นฐานสำหรับความเป็นส่วนตัวและการตอบแทน ระยะการออกแบบนี้ช่วยให้มั่นใจว่าการสืบค้นจะเข้ากับโลกแห่งชีวิตที่พยายามทำความเข้าใจ

3

ข้อมูลถูกรวบรวมผ่านวิธีการที่มีส่วนร่วม — การสัมภาษณ์แบบสนทนาที่ดำเนินการเป็นคู่หรือกลุ่มเล็กๆ บันทึกสะท้อนความคิดที่เขียนร่วมกัน วงเล่าเรื่อง หรือเซสชันการสังเกตการณ์ร่วมกัน ทุกเสียงมีส่วนร่วมในแหล่งข้อมูลประสบการณ์ ไม่มีบัญชีใดบัญชีหนึ่งที่ได้รับสิทธิพิเศษว่าเป็นตัวแทนมากกว่าบัญชีอื่น

4

วงจรการกระทำและการสะท้อนความคิดแบบวนซ้ำ — ซึ่งเป็นลักษณะของการสืบค้นแบบร่วมมือ — จะคั่นการสร้างข้อมูล ผู้เข้าร่วมวิจัยจะหยุดเพื่อหารือเกี่ยวกับสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น แก้ไขความเข้าใจผิด และทำให้คำอธิบายลึกซึ้งยิ่งขึ้นก่อนรอบถัดไปของการรวบรวมข้อมูล วงจรเหล่านี้ทำหน้าที่ทั้งการตรวจสอบคุณภาพข้อมูลและช่วงเวลาของการวิเคราะห์

5

ประเด็นต่างๆ จะถูกระบุร่วมกัน: ผู้เข้าร่วมวิจัยจะอ่านบทถอดความหรือส่วนบันทึกประจำวันร่วมกับนักวิจัยที่เป็นนักวิชาการ เสนอหน่วยความหมาย และอภิปรายว่าประเด็นใดที่จับแก่นแท้ร่วมกันของประสบการณ์ได้ การตรวจสอบสมาชิก (Member-checking) เป็นโครงสร้างมากกว่าขั้นตอนการตรวจสอบความถูกต้องหลังการดำเนินการ

6

คำอธิบายแบบผสมผสานของโครงสร้างแก่นแท้ของประสบการณ์ร่วมกันจะถูกสร้างขึ้นร่วมกัน การสังเคราะห์นี้แสดงถึงทั้งคำอธิบายเชิงปรากฏการณ์วิทยาของโลกแห่งชีวิตและการตีความที่ได้รับการรับรองร่วมกัน — มาตรฐานสองประการที่ปรากฏการณ์วิทยาแบบดั้งเดิมและการวิจัยเชิงมีส่วนร่วมแต่ละอย่างให้ความสำคัญแยกกัน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การมีส่วนร่วมเพียงในนาม — การให้ผู้เข้าร่วมวิจัยมีส่วนร่วมเฉพาะในการรวบรวมข้อมูล ในขณะที่นักวิจัยยังคงควบคุมการวิเคราะห์แต่เพียงผู้เดียว จะบ่อนทำลายการอ้างสิทธิ์ในการมีส่วนร่วม และควรเปิดเผยว่าเป็นปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานแทน
  • แรงกดดันของกลุ่มเพื่อความสามัคคี — หากไม่มีระเบียบวิธีในการคัดค้านอย่างเป็นระบบ ผู้เข้าร่วมวิจัยอาจเห็นด้วยกับประเด็นที่ไม่สะท้อนช่วงประสบการณ์ทั้งหมด บทบาทของผู้ที่คัดค้านโดยเจตนา หรือการสะท้อนความคิดเป็นลายลักษณ์อักษรโดยไม่ระบุชื่อสามารถต่อต้านสิ่งนี้ได้
  • การสูญเสียความเข้มงวดเชิงปรากฏการณ์วิทยา — ด้วยความกระตือรือร้นในการมีส่วนร่วม นักวิจัยบางครั้งละทิ้งความใส่ใจอย่างเป็นระบบต่อโครงสร้างของประสบการณ์ และสร้างเรื่องเล่าร่วมกันแทนที่จะเป็นการอธิบายเชิงปรากฏการณ์วิทยา รักษาความเข้มงวดในการวิเคราะห์อย่างชัดเจน
  • การวางแผนเวลาไม่เพียงพอ — วงจรแบบวนซ้ำต้องมีการกำหนดเวลาที่สมจริง การบีบอัดวงจรเพื่อให้ทันกำหนดเวลาจะทำลายคุณภาพของการสะท้อนความคิดที่ทำให้แนวทางนี้แตกต่างจากกลุ่มโฟกัสเดียว

คำถามที่พบบ่อย

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วมแตกต่างจากปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานอย่างไร

ปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานวางตำแหน่งนักวิจัยที่เป็นนักวิชาการเป็นนักวิเคราะห์เพียงผู้เดียวที่ลดทอนเรื่องราวของผู้เข้าร่วมวิจัยให้เป็นประเด็นสำคัญ ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วมกระจายงานวิเคราะห์นั้น: ผู้เข้าร่วมวิจัยร่วมออกแบบ ร่วมรวบรวม และร่วมตีความ การผูกพันทางญาณวิทยาเปลี่ยนจากการเป็นนักวิจัยในฐานะผู้ตีความผู้เชี่ยวชาญไปสู่ชุมชนในฐานะผู้รู้ร่วมกัน ในขณะที่เป้าหมายเชิงปรากฏการณ์วิทยายังคงเป็นการทำความเข้าใจโครงสร้างแก่นแท้ของประสบการณ์ตรงที่ยังคงเป็นที่แบ่งปันกัน

มันแตกต่างจากงานวิจัยเชิงปฏิบัติการเชิงมีส่วนร่วม (PAR) อย่างไร

PAR มุ่งเน้นไปที่การสร้างการเปลี่ยนแปลงเป็นหลัก — ถามว่า 'เราควรทำอะไรให้แตกต่างออกไป?' ปรากฏการณ์วิทยาเชิงมีส่วนร่วมมุ่งเน้นไปที่การทำความเข้าใจเป็นหลัก — ถามว่า 'ประสบการณ์นี้เป็นอย่างไรในแก่นแท้?' ทั้งสองแบ่งปันค่านิยมประชาธิปไตยและวงจรแบบวนซ้ำ แต่รูปแบบปรากฏการณ์วิทยายังคงมุ่งเน้นการวิเคราะห์ไปที่คำอธิบายประสบการณ์ตรง แทนที่จะเป็นการวางแผนปฏิบัติการ แม้ว่าจะมีการบันทึกผลกระทบที่นำไปปฏิบัติได้ก็ตาม

ฉันต้องการผู้เข้าร่วมวิจัยกี่คน

เนื่องจากแนวทางนี้เน้นความลึกและการมีส่วนร่วมแบบวนซ้ำมากกว่าความกว้าง กลุ่มผู้เข้าร่วมวิจัยที่มีความมุ่งมั่นจำนวนน้อยจึงเป็นที่ต้องการมากกว่ากลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่ โดยทั่วไปจะมีผู้เข้าร่วมวิจัย 6 ถึง 20 คนที่สามารถรักษาการมีส่วนร่วมตลอดหลายรอบได้ จำนวนสูงสุดจะถูกกำหนดโดยความสามารถในการจัดการกลุ่ม แทนที่จะเป็นการคำนวณการอิ่มตัวของข้อมูล

ประเด็นทางจริยธรรมใดบ้างที่เฉพาะเจาะจงกับระเบียบวิธีนี้

การเลือนหายไปของบทบาทนักวิจัย-ผู้เข้าร่วมวิจัยสร้างความซับซ้อนในการยินยอมเป็นพิเศษ: ผู้เข้าร่วมวิจัยต้องเข้าใจว่าพวกเขากำลังมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ ไม่ใช่เพียงแค่ให้ข้อมูล ต้องมีการจัดการความแตกต่างของอำนาจภายในกลุ่มผู้เข้าร่วมวิจัยอย่างแข็งขัน การรับประกันความเป็นส่วนตัวทำได้ยากขึ้นเมื่อเพื่อนร่วมงานได้ยินเรื่องราวของกันและกัน ประเด็นเหล่านี้ควรได้รับการกล่าวถึงในระเบียบวิธีวิจัยทางจริยธรรมก่อนเริ่มการทำงานภาคสนาม

ฉันสามารถใช้ซอฟต์แวร์สำหรับการวิเคราะห์ร่วมกันได้หรือไม่

ได้ ด้วยความระมัดระวัง เครื่องมือต่างๆ เช่น NVivo, ATLAS.ti หรือแม้แต่เอกสารออนไลน์ที่ใช้ร่วมกัน สามารถสนับสนุนเซสชันการเข้ารหัสร่วมกันได้ ข้อกำหนดที่สำคัญคือซอฟต์แวร์ต้องส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้เข้าร่วมวิจัยกับข้อมูล แทนที่จะเข้ามาแทนที่ — ผู้เข้าร่วมวิจัยควรจะสามารถดู ใส่คำอธิบายประกอบ และโต้แย้งรหัสได้ ไม่ใช่เพียงแค่ได้รับรายงานที่นักวิจัยจัดทำขึ้น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Heron, J. (1996). Co-operative Inquiry: Research into the Human Condition. Sage.

    ISBN: 978-0803977366
    คัดลอกแล้ว
  2. van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. State University of New York Press.

    ISBN: 978-0791404645
    คัดลอกแล้ว