Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research - PAR)

ผู้เสนอ
Kurt Lewin (action research foundations, 1940s); systematised for participatory contexts by Orlando Fals Borda, Paulo Freire, and William Foote Whyte
ปี
1940s (Lewin); PAR as distinct tradition formalised ~1970s–1980s
ประเภท
Qualitative research method
กลุ่มวิธี
Action Research

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) เป็นระเบียบวิธีเชิงคุณภาพที่เน้นชุมชนเป็นศูนย์กลาง ซึ่งนักวิจัยและสมาชิกชุมชนร่วมกันเป็นผู้ร่วมสืบสวนเพื่อระบุปัญหาที่แบ่งปันกัน ดำเนินการอย่างมีเจตนา สังเกตผลลัพธ์ และสะท้อนผลอย่างมีวิจารณญาณต่อผลลัพธ์ — วนซ้ำเป็นวงจรจนกว่าจะบรรลุการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมาย แตกต่างจากการวิจัยแบบดั้งเดิมที่ศึกษาผู้คนจากภายนอก PAR ถือว่าผู้เข้าร่วมเป็นตัวแทนที่กระตือรือร้นซึ่งเป็นเจ้าของร่วมในกระบวนการวิจัย ความรู้ที่ผลิตขึ้น และการแทรกแซงเชิงปฏิบัติที่ตามมา

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ลองนึกภาพย่านที่ผู้อยู่อาศัยประสบปัญหาการเข้าถึงบริการสาธารณสุขที่ย่ำแย่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า แทนที่จะมีทีมวิชาการภายนอกเข้ามาสำรวจผู้อยู่อาศัยและเผยแพร่ผลการวิจัยที่พวกเขาไม่เคยเห็นในภายหลัง PAR เชิญผู้อยู่อาศัยเหล่านั้นมานั่งร่วมโต๊ะวิจัยตั้งแต่เริ่มต้น ร่วมกับนักวิจัย พวกเขากำหนดปัญหาในคำศัพท์ของตนเอง ตัดสินใจว่าจะรวบรวมข้อมูลใด รวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง ตีความสิ่งที่พวกเขาพบ และออกแบบการเปลี่ยนแปลงที่พวกเขาต้องการเห็น — จากนั้นจึงดำเนินการและประเมินการเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นร่วมกัน ความรู้และการปฏิบัติแยกออกจากกันไม่ได้ การวิจัยคือการแทรกแซง การเป็นเจ้าของร่วมกันนี้คือสิ่งที่ทำให้ PAR แตกต่างจากการสืบสวนเชิงคุณภาพแบบดั้งเดิมและรูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติที่ง่ายกว่า

ประวัติศาสตร์

รากฐานทางปัญญาของ PAR มาจากแบบจำลองการวิจัยเชิงปฏิบัติของ Kurt Lewin ในทศวรรษที่ 1940 ซึ่งได้นำเสนอวงจรการวางแผน การดำเนินการ และการสะท้อนผลแบบวนซ้ำเพื่อเชื่อมโยงสังคมศาสตร์กับการแก้ปัญหาเชิงปฏิบัติ ในทศวรรษที่ 1960 และ 1970 ปรัชญาการตระหนักรู้เชิงวิพากษ์ของ Paulo Freire และงานของ Orlando Fals Borda ในการพัฒนาชุมชนในละตินอเมริกา ได้เปลี่ยนการวิจัยเชิงปฏิบัติให้กลายเป็นการปฏิบัติที่ชัดเจนทางการเมืองและปลดปล่อย โดยให้ความสำคัญกับการล่าอาณานิคมและความไม่เท่าเทียมเชิงโครงสร้าง การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของ William Foote Whyte ในสภาพแวดล้อมทางอุตสาหกรรมในช่วงทศวรรษที่ 1980 ได้ขยายแนวทางนี้ไปยังบริบทองค์กร ภายในทศวรรษที่ 1990 PAR ได้รับการยอมรับในด้านสุขภาพชุมชน การศึกษา ความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อม และการพัฒนาระหว่างประเทศ โดยมี Handbook of Action Research ของ Reason และ Bradbury (2001; ฉบับปรับปรุง 2006) เป็นการรวบรวมรากฐานระเบียบวิธี

ควรใช้เมื่อใด

PAR เหมาะสมเมื่อเป้าหมายการวิจัยไม่ใช่เพียงแค่การทำความเข้าใจปัญหาทางสังคม แต่เป็นการมีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงปัญหานั้น และเมื่อผู้ที่ได้รับผลกระทบจากปัญหานั้นมากที่สุดถูกวางตำแหน่งให้เป็นพันธมิตรในการสืบสวนและการดำเนินการ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับบริบทด้านสุขภาพชุมชน การปฏิรูปการศึกษา ความยุติธรรมทางสังคม การพัฒนาองค์กร และการพัฒนาระหว่างประเทศ ซึ่งความรู้ท้องถิ่นมีความสำคัญ และความเชี่ยวชาญภายนอกเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ PAR ไม่เหมาะสมเมื่อเป้าหมายการวิจัยเป็นเพียงการพรรณนาหรือการสร้างทฤษฎีโดยไม่มีการแทรกแซงเชิงปฏิบัติที่ตั้งใจไว้ เมื่อชุมชนไม่สามารถหรือไม่เต็มใจที่จะเข้าร่วมเป็นผู้ร่วมวิจัยที่กระตือรือร้น เมื่อจำเป็นต้องมีการควบคุมเชิงทดลองที่เข้มงวด หรือเมื่อการรวบรวมข้อมูลที่รวดเร็วและเป็นมาตรฐานเป็นสิ่งสำคัญ วิธีการนี้ต้องการการลงทุนด้านเวลาที่ต่อเนื่อง — มักจะหลายเดือนถึงหลายปี — และทักษะการอำนวยความสะดวกที่สำคัญ

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ผลการวิจัยมีความเฉพาะเจาะจงกับบริบทอย่างลึกซึ้งและไม่สามารถสรุปผลเชิงสถิติได้ การถ่ายทอดขึ้นอยู่กับการพรรณนาอย่างละเอียดมากกว่าตรรกะการสุ่มตัวอย่าง
  • ต้องการความมุ่งมั่นอย่างต่อเนื่องในระยะยาวจากทั้งนักวิจัยและสมาชิกชุมชน — โครงการมักจะกินเวลาตั้งแต่หนึ่งถึงหลายปี
  • ความไม่สมดุลของอำนาจภายในชุมชนหรือระหว่างนักวิจัยและผู้ร่วมวิจัยสามารถบิดเบือนเสียงของผู้ที่มีอิทธิพลต่อการสืบสวนได้หากไม่ได้รับการจัดการอย่างแข็งขัน
  • ความเข้มงวดเป็นเรื่องยากที่จะประเมินโดยใช้เกณฑ์คุณภาพแบบดั้งเดิม PAR ต้องการเกณฑ์ที่สร้างขึ้นตามวัตถุประสงค์ เช่น ความถูกต้องเชิงประชาธิปไตย ความถูกต้องเชิงเร่งเร้า และความถูกต้องเชิงผลลัพธ์

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • สร้างความรู้ที่หยั่งรากในบริบทซึ่งเกี่ยวข้องและสามารถนำไปปฏิบัติได้โดยตรงสำหรับชุมชนที่ศึกษา
  • การเป็นเจ้าของร่วมในการวิจัยช่วยเพิ่มโอกาสที่ชุมชนจะไว้วางใจ ยอมรับ และรักษาผลการวิจัยไว้ได้
  • สร้างศักยภาพท้องถิ่น: สมาชิกชุมชนพัฒนาทักษะการวิจัย การตระหนักรู้เชิงวิพากษ์ และความมั่นใจในการจัดการกับปัญหาระบบ
  • มีความเข้มแข็งทางจริยธรรม — ผู้เข้าร่วมเป็นพันธมิตรมากกว่าเป็นผู้ถูกศึกษา ลดพลวัตการแสวงหาประโยชน์ที่พบได้ทั่วไปในการวิจัยแบบสกัดกั้น
  • วงจรการทำซ้ำช่วยให้สามารถปรับปรุงความเข้าใจและการแทรกแซงได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้วิธีการนี้สามารถแก้ไขตัวเองได้เมื่อเวลาผ่านไป

การประยุกต์ใช้

  • การแทรกแซงด้านสุขภาพชุมชน — ผู้อยู่อาศัยร่วมกันออกแบบและประเมินโปรแกรมที่เกี่ยวข้องกับโภชนาการ สุขภาพจิต หรือโรคเรื้อรังในประชากรที่ขาดแคลน
  • การปฏิรูปการศึกษา — ครูและนักเรียนร่วมกันสืบสวนแนวปฏิบัติในห้องเรียนและดำเนินการเปลี่ยนแปลงหลักสูตรที่สะท้อนความต้องการของผู้เรียน
  • ความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อม — ชุมชนที่ได้รับผลกระทบบันทึกมลพิษ สนับสนุนการเปลี่ยนแปลงนโยบาย และติดตามความพยายามในการฟื้นฟูในฐานะผู้ร่วมวิจัย
  • การพัฒนาองค์กร — พนักงานและผู้บริหารร่วมกันวินิจฉัยปัญหาในที่ทำงานและร่วมกันสร้างการปรับปรุงโครงสร้างหรือกระบวนการ
  • การพัฒนาระหว่างประเทศ — ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในท้องถิ่นร่วมกันออกแบบและปรับเปลี่ยนโครงการช่วยเหลือให้เข้ากับบริบททางวัฒนธรรมของตนเอง แทนที่จะรับโซลูชันที่กำหนดจากภายนอก

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ทีมวิจัย — ประกอบด้วยนักวิจัยเชิงวิชาการและผู้ร่วมวิจัยชุมชนในฐานะหุ้นส่วนที่เท่าเทียมกัน — ร่วมกันระบุและตั้งชื่อปัญหาหรือประเด็นที่จะศึกษา นี่ไม่ใช่ขั้นตอนที่นักวิจัยภายนอกดำเนินการเพียงลำพัง สมาชิกชุมชนแสดงความกังวลด้วยภาษาของตนเอง และกลุ่มจะเจรจาข้อตกลงปัญหาที่แบ่งปันกัน การเปลี่ยนแปลงพลวัตอำนาจจะถูกทำให้ชัดเจน และทีมจะสร้างบรรทัดฐานความร่วมมือและข้อตกลงการกำกับดูแลสำหรับโครงการ

2

โดยอาศัยปัญหาที่กำหนดร่วมกัน ทีมจะร่วมกันออกแบบแผนปฏิบัติการ: คำถามวิจัย วิธีการรวบรวมข้อมูล (การสัมภาษณ์ กลุ่มสนทนา การสังเกตการณ์ผู้เข้าร่วม การทำแผนที่ชุมชน หรือวิธีการสร้างภาพแบบมีส่วนร่วม) บทบาทและความรับผิดชอบ หลักการทางจริยธรรม และกรอบเวลา แผนต่างๆ จะมีความยืดหยุ่นและสามารถแก้ไขได้เมื่อมีการสะสมความรู้ผ่านวงจรต่างๆ

3

การแทรกแซงหรือการสืบสวนที่วางแผนไว้จะถูกดำเนินการ ผู้ร่วมวิจัยชุมชนมักเป็นผู้รวบรวมข้อมูลหลัก — ดำเนินการสัมภาษณ์ อำนวยความสะดวกในการประชุมกลุ่ม หรือสังเกตการณ์สถานที่ต่างๆ — เนื่องจากสถานะผู้รู้ภายในของพวกเขากระตุ้นให้เกิดข้อมูลที่ลึกซึ้งและตรงไปตรงมามากขึ้น นักวิจัยภายนอกให้การสนับสนุน บันทึก และรับรองความเข้มงวดของระเบียบวิธีโดยไม่บั่นทอนเสียงของชุมชน

4

ข้อมูลที่สร้างขึ้นในระหว่างขั้นตอนการปฏิบัติ — บทถอดเทปการสัมภาษณ์ บันทึกภาคสนาม สิ่งประดิษฐ์ ภาพถ่าย เอกสารชุมชน — จะถูกรวบรวมและจัดระบบอย่างเป็นระบบ ทั้งบันทึกที่เป็นทางการและการสะท้อนความคิดเห็นที่ไม่เป็นทางการที่บันทึกไว้ในวารสารการวิจัยมีส่วนช่วยในฐานข้อมูลที่จะนำมาวิเคราะห์ร่วมกันในขั้นตอนการสะท้อนผล

5

ทั้งทีมจะพิจารณาว่าเกิดอะไรขึ้น ได้เรียนรู้อะไร และมีความหมายอย่างไรต่อสถานการณ์ของชุมชน แนวทางการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ เช่น การวิเคราะห์แก่นเรื่อง หรือการทบทวนเรื่องเล่าแบบร่วมมือกัน จะถูกนำมาใช้กับข้อมูล การสะท้อนผลจะนำไปสู่รอบการวางแผนถัดไปโดยตรง: ทีมจะตัดสินใจว่าปัญหาได้รับการแก้ไขเพียงพอแล้วหรือไม่ การแทรกแซงควรได้รับการปรับเปลี่ยน ขยายขนาด หรือยุติหรือไม่ และคำถามใหม่ๆ ได้เกิดขึ้นอะไรบ้าง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การมีส่วนร่วมเพียงผิวเผิน — การติดป้ายว่าชุมชนมีส่วนร่วมว่าเป็น 'การมีส่วนร่วม' ในขณะที่ทีมวิชาการยังคงมีอำนาจในการตัดสินใจทั้งหมด จะบ่อนทำลายหลักการสำคัญของวิธีการนี้และกัดกร่อนความไว้วางใจ
  • การขยายขอบเขต — วงจร PAR ขยายตัวตามธรรมชาติเมื่อมีปัญหาใหม่ๆ เกิดขึ้น หากไม่มีขอบเขตที่ชัดเจน โครงการจะจัดการได้ยากและสูญเสียจุดสนใจ
  • การละเลยการวิเคราะห์อำนาจ — การไม่ระบุและจัดการกับลำดับชั้นที่มีอยู่ภายในชุมชนอาจทำให้การวิจัยทำซ้ำแทนที่จะท้าทายลำดับชั้นเหล่านั้น
  • การปิดโครงการก่อนกำหนด — การออกจากชุมชนก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนหรือสร้างศักยภาพได้ อาจทำให้ผู้เข้าร่วมตกอยู่ในสถานการณ์ที่แย่ลงกว่าก่อนเริ่มการวิจัย

คำถามที่พบบ่อย

PAR แตกต่างจากการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบดั้งเดิมอย่างไร

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบดั้งเดิมมักนำโดยผู้ปฏิบัติงาน (เช่น ครูที่ศึกษาห้องเรียนของตนเอง) หรือนักวิจัยภายนอกที่ให้ผู้เข้าร่วมมีส่วนร่วมในการรวบรวมข้อมูล PAR เน้นย้ำอย่างชัดเจนถึงการเป็นเจ้าของร่วมอย่างเท่าเทียมกันในกระบวนการวิจัยทั้งหมด — ตั้งแต่การระบุปัญหาไปจนถึงการเผยแพร่ความรู้ — โดยชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากปัญหานั้นมากที่สุด ความมุ่งมั่นทางการเมืองในการกระจายอำนาจทางปัญญาแข็งแกร่งและชัดเจนกว่าใน PAR เมื่อเทียบกับประเพณีการวิจัยเชิงปฏิบัติอื่นๆ ส่วนใหญ่

โครงการ PAR โดยทั่วไปเกี่ยวข้องกับกี่รอบ

ไม่มีจำนวนที่แน่นอน โครงการ PAR ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับวงจรการวางแผน การดำเนินการ การสังเกต และการสะท้อนผลแบบวนซ้ำอย่างน้อยสองถึงสามรอบก่อนที่การแทรกแซงที่มีความหมายจะได้รับการทำให้เสถียร ความร่วมมือในชุมชนระยะยาวบางอย่างดำเนินต่อไปหลายปีผ่านหลายรอบ การสิ้นสุดของโครงการถูกกำหนดโดยว่ามีการเปลี่ยนแปลงหรือศักยภาพที่เพียงพอแล้วหรือไม่ ไม่ใช่โดยจำนวนรอบที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

PAR สามารถผลิตผลงานวิชาการที่มีความเข้มงวดได้หรือไม่

ใช่ แต่ความเข้มงวดใน PAR จะถูกประเมินเทียบกับเกณฑ์ที่เหมาะสมกับเป้าหมายของมัน แทนที่จะเป็นเกณฑ์ของการวิจัยเชิงทดลอง นักวิชาการเช่น Reason และ Bradbury เสนอเกณฑ์ความถูกต้องรวมถึงความถูกต้องเชิงประชาธิปไตย (ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดมีเสียง) ความถูกต้องเชิงผลลัพธ์ (การดำเนินการนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง) ความถูกต้องเชิงกระบวนการ (วงจรการทำซ้ำเป็นการสะท้อนผลอย่างแท้จริง) ความถูกต้องเชิงเร่งเร้า (ผู้เข้าร่วมได้รับอำนาจ) และความถูกต้องเชิงสนทนา (ผลการวิจัยได้รับการตรวจสอบอย่างมีวิจารณญาณโดยชุมชน) การบรรลุเกณฑ์เหล่านี้จะสร้างการอ้างสิทธิ์ความรู้ที่น่าเชื่อถือและสามารถปกป้องได้ในบริบทของการทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน

วิธีการวิจัยใดที่มักใช้ภายในโครงการ PAR

PAR เป็นระเบียบวิธี ไม่ใช่วิธีการเดียว ภายในวงจรต่างๆ นักวิจัยและสมาชิกชุมชนใช้วิธีการรวบรวมข้อมูลที่หลากหลาย: การสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง กลุ่มสนทนา การสังเกตการณ์ผู้เข้าร่วม การทำแผนที่แบบมีส่วนร่วม การถ่ายภาพเพื่อเล่าเรื่อง การสำรวจชุมชน การวิเคราะห์เอกสาร และการบันทึกร่วมกัน การเลือกวิธีการเป็นการตัดสินใจร่วมกันกับชุมชน

PAR เหมาะสมสำหรับวิทยานิพนธ์ปริญญาโทหรือปริญญาเอกหรือไม่

PAR สามารถใช้สำหรับวิทยานิพนธ์ได้ แต่นักศึกษาควรคำนึงถึงขอบเขตตามความเป็นจริง โครงการ PAR เต็มรูปแบบที่อิงชุมชนซึ่งมีหลายรอบอาจเกินกว่าเวลาและทรัพยากรที่มีอยู่สำหรับวิทยานิพนธ์ฉบับเดียว โครงการระดับปริญญาเอกมักจะเสร็จสิ้นหนึ่งหรือสองรอบ ถือว่ากระบวนการนั้นเองเป็นผลงานเชิงประจักษ์ และกำหนดข้อจำกัดเกี่ยวกับลักษณะของการสืบสวนในระยะเริ่มต้น ความสัมพันธ์ในการกำกับดูแลที่แข็งแกร่งพร้อมความเชี่ยวชาญด้าน PAR และกระบวนการอนุมัติทางจริยธรรมที่ชัดเจนเป็นสิ่งจำเป็น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Kemmis, S., McTaggart, R., & Nixon, R. (2014). The Action Research Planner: Doing Critical Participatory Action Research. Springer.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Reason, P., & Bradbury, H. (Eds.). (2006). Handbook of Action Research: Concise Paperback Edition. Sage.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว