Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

จำนวนชิ้นส่วนที่ระบุได้

ผู้เสนอ
R. E. Chaplin
ปี
1971
ประเภท
Faunal quantification method
กลุ่มวิธี
Zooarchaeology

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

จำนวนชิ้นส่วนที่ระบุได้ (NISP) เป็นวิธีการพื้นฐานทางโบราณคดีสัตว์ป่าที่วัดปริมาณความอุดมสมบูรณ์ของซากสัตว์โดยการนับชิ้นส่วนกระดูกหรือชิ้นส่วนที่สามารถระบุได้ทั้งหมดในชุดรวมชิ้นส่วน NISP ซึ่งถูกทำให้เป็นทางการโดย R. E. Chaplin และต่อมาได้รับการปรับปรุงโดย Donald Grayson และคนอื่นๆ เป็นตัวชี้วัดปริมาณที่ตรงไปตรงมาและใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในโบราณคดีสัตว์ป่า แม้จะมีความเรียบง่าย NISP ก็มีความอ่อนไหวต่อทั้งปัจจัยทางวัฒนธรรมและปัจจัยทางธรณีวิทยาที่ส่งผลต่อการอนุรักษ์ การแตกหัก และการระบุชุดรวมชิ้นส่วนกระดูก

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

เมื่อนักโบราณคดีขุดค้นชุดรวมชิ้นส่วนกระดูกสัตว์ พวกเขาจะพบชิ้นส่วนหลายพันชิ้นในสภาพการอนุรักษ์ที่แตกต่างกัน วิธีการที่ง่ายที่สุดในการวัดปริมาณชุดรวมชิ้นส่วนสัตว์คือการนับชิ้นส่วนกระดูกที่สามารถระบุได้ทุกชิ้นและกำหนดชนิดของมัน การนับนี้—จำนวนชิ้นส่วนที่ระบุได้ทั้งหมด หรือ NISP—แสดงถึงการนับโดยตรงของซากสัตว์ที่สามารถกู้คืนได้ NISP ได้รับอิทธิพลจากทั้งจำนวนสัตว์ดั้งเดิมและกระบวนการที่ส่งผลต่อกระดูกหลังจากการทับถม ค่า NISP สูงสำหรับชนิดหนึ่งอาจสะท้อนถึงการบริโภคสัตว์นั้นในปริมาณมาก หรืออีกทางหนึ่ง อาจสะท้อนถึงปัจจัยการอนุรักษ์ที่เอื้อต่อกระดูกของชนิดนั้น

ประวัติศาสตร์

NISP ถูกทำให้เป็นทางการในฐานะตัวชี้วัดทางโบราณคดีสัตว์ป่ามาตรฐานโดย R. E. Chaplin ในปี 1971 แม้ว่าการนับกระดูกแบบง่ายๆ จะมีมานานแล้วก่อนหน้านั้น แนวทางที่เป็นระบบของ Chaplin ได้วางรากฐานสำหรับโบราณคดีสัตว์ป่าเชิงปริมาณ บทความสำคัญของ Donald Grayson ในปี 1984 เกี่ยวกับวิธีการเชิงปริมาณได้ยกระดับการรับรู้ถึงจุดแข็งและข้อจำกัดของ NISP โดยเฉพาะอย่างยิ่งความอ่อนแอต่ออคติจากการแตกหัก ในช่วงทศวรรษ 1990-2000 มีการพัฒนาวิธีการวัดปริมาณที่ปรับปรุงแล้วซึ่งแก้ไขข้อจำกัดของ NISP รวมถึงตัวชี้วัดตามน้ำหนักและการนับส่วนกระดูกเฉพาะ วันนี้ NISP ยังคงเป็นตัวชี้วัดทางโบราณคดีสัตว์ป่าที่รายงานบ่อยที่สุดทั่วโลก โดยทั่วไปใช้ร่วมกับ MNI และวิธีการอื่นๆ

ควรใช้เมื่อใด

นำ NISP ไปใช้กับชุดรวมชิ้นส่วนสัตว์ทั้งหมดในฐานะตัวชี้วัดปริมาณมาตรฐาน NISP มีประโยชน์อย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบองค์ประกอบของชุดรวมชิ้นส่วนข้ามแหล่งโบราณคดีหลายแห่งหรือช่วงเวลาต่างๆ เหมาะสำหรับชุดรวมชิ้นส่วนทุกขนาด ตั้งแต่ตัวอย่างขนาดเล็กไปจนถึงคอลเลกชันขนาดใหญ่ มีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อใช้ร่วมกับวิธีการวัดปริมาณเสริม เช่น MNI น้ำหนักกระดูก หรือความถี่ของส่วนกระดูก เหมาะอย่างยิ่งเป็นตัวชี้วัดเชิงพรรณนาเบื้องต้นก่อนใช้วิธีการวิเคราะห์ที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • มีอคติอย่างมากจากรูปแบบการแตกหัก ชุดรวมชิ้นส่วนที่แตกหักมากให้ค่า NISP ที่สูงเกินจริง
  • ไม่คำนึงถึงความแตกต่างในการแสดงส่วนกระดูกหรือศักยภาพในการอนุรักษ์
  • อาจเน้นชนิดที่มีขนาดเล็กแต่มีจำนวนมากเกินไปเมื่อเทียบกับสัตว์ที่มีขนาดใหญ่แต่หายาก
  • ได้รับอิทธิพลจากวิธีการอนุรักษ์และการกู้คืนที่แตกต่างกัน (การร่อน การลอยตัว) ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละแหล่งโบราณคดี
  • ไม่ให้ข้อมูลโดยตรงเกี่ยวกับจำนวนสัตว์ขั้นต่ำที่ปรากฏในชุดรวมชิ้นส่วน

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • คำนวณและเข้าใจง่าย ไม่จำเป็นต้องมีความรู้ทางกายวิภาคเฉพาะทางนอกเหนือจากการระบุชนิดพื้นฐาน
  • สามารถใช้กับชุดรวมชิ้นส่วนทุกขนาดและองค์ประกอบ
  • สะท้อนความพยายามในการกู้คืนและวิธีการขุดค้นโดยตรง
  • มีความอ่อนไหวสูงต่อการเปลี่ยนแปลงในแนวทางการดำรงชีวิตของมนุษย์และการจัดหาสัตว์ป่าเมื่อเวลาผ่านไป
  • สามารถนำไปใช้กับชุดรวมชิ้นส่วนที่แตกหักมากซึ่งการระบุส่วนกระดูกเป็นไปไม่ได้
  • อำนวยความสะดวกในการศึกษาเปรียบเทียบขนาดใหญ่ข้ามแหล่งโบราณคดีและภูมิภาค

การประยุกต์ใช้

  • การบันทึกการเปลี่ยนแปลงในอาหารของมนุษย์จากการล่าสัตว์เพื่อการยังชีพไปสู่เกษตรกรรมโดยการติดตามการเปลี่ยนแปลง NISP ในสัตว์ป่าเทียบกับสัตว์เลี้ยง
  • การเปรียบเทียบชุดรวมชิ้นส่วนสัตว์ข้ามแหล่งโบราณคดีเพื่อทำความเข้าใจความแตกต่างทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคและเครือข่ายการค้า
  • การประเมินผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์โดยการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลง NISP เมื่อเวลาผ่านไปเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของสัตว์ป่า
  • การระบุแนวทางการล่าสัตว์แบบพิเศษ (เช่น การล่าเป็นกลุ่มใหญ่หรือการล่าแบบเลือก) ผ่านการตรวจสอบรูปแบบ NISP สำหรับชนิดเหยื่อที่เฉพาะเจาะจง
  • การทำความเข้าใจรูปแบบการตั้งถิ่นฐานและการครอบครองตามฤดูกาลโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบและการกระจาย NISP ทั่วพื้นที่แหล่งโบราณคดี

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ขุดค้นและรวบรวมซากสัตว์ทั้งหมดจากบริบททางโบราณคดี บันทึกหน่วยขุดค้น ระดับ ความสัมพันธ์ทางชั้นหิน และพิกัดเชิงพื้นที่ รวบรวมอย่างเป็นระบบจากทุกบริบท รวมถึงตะแกรงและตัวอย่างการลอยตัวด้วยน้ำ

2

ล้าง ทำความสะอาด และคัดแยกชิ้นส่วนกระดูก ระบุชิ้นส่วนตามชนิดโดยใช้ชุดอ้างอิงเปรียบเทียบและคู่มือการระบุที่ตีพิมพ์ จัดการและจัดระเบียบชิ้นส่วนตามอนุกรมวิธานอย่างระมัดระวังเพื่ออำนวยความสะดวกในการนับ

3

นับจำนวนชิ้นส่วนกระดูกทั้งหมดที่ระบุได้ในแต่ละชนิดหรือสกุล บันทึกค่า NISP สำหรับแต่ละอนุกรมวิธาน รวบรวมข้อมูลข้ามหน่วยวิเคราะห์ (ชั้น, หน่วยขุดค้น, แหล่งโบราณคดี) ตามความจำเป็น คำนวณ NISP ตามส่วนของกระดูกเพื่อตรวจสอบว่าส่วนใดของโครงกระดูกที่ปรากฏ

4

วิเคราะห์รูปแบบ NISP เพื่ออนุมานองค์ประกอบของสัตว์ป่า ความชอบด้านอาหาร และกลยุทธ์การจัดหา เปรียบเทียบความถี่ NISP ข้ามอนุกรมวิธานเพื่อประเมินความสำคัญทางเศรษฐกิจสัมพัทธ์ คำนวณดัชนีความหลากหลายและสถิติสรุปอื่นๆ

5

ตีความข้อมูล NISP ในแง่ของแนวทางการดำรงชีวิตของมนุษย์ ความพร้อมของสัตว์ และกระบวนการทางธรณีวิทยาหลังการทับถม ตระหนักว่า NISP สะท้อนปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างการล่า การชำแหละ การบริโภค การทิ้ง และการอนุรักษ์ ใช้ NISP ควบคู่ไปกับ MNI และวิธีการวัดปริมาณอื่นๆ เพื่อข้อสรุปที่แข็งแกร่ง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การใช้ NISP เป็นตัวชี้วัดปริมาณเพียงอย่างเดียวโดยไม่พิจารณา MNI หรือน้ำหนักกระดูก นำไปสู่การตีความองค์ประกอบอาหารที่ผิดพลาด
  • การปฏิบัติต่อค่า NISP ว่าสามารถเปรียบเทียบกันได้โดยตรงข้ามแหล่งโบราณคดีที่มีรูปแบบการแตกหักหรือสภาพการอนุรักษ์ที่แตกต่างกัน
  • การละเลยอคติของขนาด ซึ่งสัตว์ขนาดใหญ่มีจำนวนน้อยเกินไปเนื่องจากการแตกหัก
  • ความล้มเหลวในการคำนึงถึงอัตราการระบุที่แตกต่างกันระหว่างอนุกรมวิธาน ซึ่งการระบุชนิดบางชนิดมีความน่าเชื่อถือมากกว่าชนิดอื่น

คำถามที่พบบ่อย

เหตุใด NISP จึงมีอคติจากการแตกหัก และส่งผลต่อการตีความอย่างไร?

การแตกหักทำให้กระดูกแต่ละชิ้นแตกออกเป็นหลายชิ้น ซึ่งแต่ละชิ้นจะถูกนับเป็นชิ้นส่วนที่แยกจากกันหากสามารถระบุได้ แหล่งโบราณคดีที่มีกระดูกแตกเป็นชิ้นเล็กๆ จะมีค่า NISP สูงเมื่อเทียบกับชุดรวมชิ้นส่วนที่กระดูกยังสมบูรณ์ แม้ว่าจำนวนสัตว์ดั้งเดิมจะเท่ากันก็ตาม สิ่งนี้ทำให้ NISP ไม่น่าเชื่อถือโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับการเปรียบเทียบชุดรวมชิ้นส่วนที่มีรูปแบบการอนุรักษ์หรือรูปแบบการชำแหละที่แตกต่างกัน นักวิเคราะห์ควรสังเกตการณ์รูปแบบการแตกหักและเลือกใช้ตัวชี้วัดที่อ่อนไหวน้อยกว่าต่อการแตกหัก

ควรรายงาน NISP อย่างไร และข้อมูลบริบทใดที่จำเป็น?

NISP ควรรายงานตามอนุกรมวิธาน (ชนิดหรือสกุล) พร้อมเอกสารที่ชัดเจนเกี่ยวกับเกณฑ์และวิธีการระบุ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องควรรวมถึงจำนวนชิ้นส่วนทั้งหมด จำนวนชิ้นส่วนที่ระบุไม่ได้ ขนาดตาตะแกรง วิธีการกู้คืน (การเก็บด้วยมือ การร่อน การลอยตัว) และบริบทการขุดค้น ค่า NISP ที่รายงานจะมีความหมายก็ต่อเมื่อวิธีการและบริบทเหล่านี้มีความโปร่งใส ทำให้ผู้อ่านสามารถประเมินความสามารถในการเปรียบเทียบกับชุดรวมชิ้นส่วนอื่นๆ ได้

ความสัมพันธ์ระหว่าง NISP และ MNI คืออะไร และควรใช้แต่ละอย่างเมื่อใด?

NISP นับชิ้นส่วนกระดูกที่สามารถระบุได้ทั้งหมด MNI ประมาณจำนวนสัตว์ขั้นต่ำ NISP มีความอ่อนไหวต่อการแตกหัก ในขณะที่ MNI ไม่ไวต่อสิ่งนี้ สำหรับชุดรวมชิ้นส่วนที่มีชิ้นส่วนเล็กๆ จำนวนมาก NISP อาจมีค่ามากกว่า MNI มาก ทำให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความหลากหลายของอาหาร แนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดคือการรายงานทั้งสองตัวชี้วัด NISP เหมาะกว่าสำหรับการตรวจจับแนวโน้มตามช่วงเวลาในองค์ประกอบของสัตว์ป่า ในขณะที่ MNI เหมาะกว่าสำหรับการประมาณความหลากหลายของสัตว์ป่า

วิธีการกู้คืนที่แตกต่างกันส่งผลต่อการเปรียบเทียบ NISP อย่างไร?

แหล่งโบราณคดีที่ขุดค้นด้วยตะแกรงขนาด 1/4 นิ้ว จะกู้คืนสัดส่วนของกระดูกชิ้นเล็ก (ปลา นก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก) ที่แตกต่างจากแหล่งโบราณคดีที่ใช้ตะแกรงขนาด 1/2 นิ้ว หรือการเก็บด้วยมือเท่านั้น สิ่งนี้ส่งผลต่อค่า NISP สำหรับสัตว์ขนาดเล็กอย่างไม่สมส่วน เมื่อเปรียบเทียบ NISP ข้ามแหล่งโบราณคดี จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องบันทึกและคำนึงถึงความแตกต่างในขนาดตาตะแกรง วิธีการลอยตัวด้วยน้ำ และระเบียบการเก็บรวบรวม ตามหลักการแล้ว ควรมีการสุ่มตัวอย่างชุดรวมชิ้นส่วนให้ได้มาตรฐานการกู้คืนที่เทียบเท่ากันก่อนทำการเปรียบเทียบ

สามารถใช้ NISP เพื่อประมาณน้ำหนักเนื้อและส่วนร่วมทางอาหารได้หรือไม่?

ไม่น่าเชื่อถือ ค่า NISP สำหรับสัตว์ขนาดใหญ่ (กวางวัว วัว) และสัตว์ขนาดเล็ก (ปลา นก) ไม่สามารถเปรียบเทียบกันได้โดยตรง เนื่องจากสัตว์ขนาดใหญ่แต่ละตัวให้เนื้อมากกว่าสัตว์ขนาดเล็กแต่ละตัว ในการประมาณส่วนร่วมทางอาหาร นักวิเคราะห์มักจะแปลง NISP เป็นน้ำหนักกระดูก หรือใช้ปัจจัยการแปลงที่ตีพิมพ์ซึ่งเชื่อมโยงจำนวนกระดูกกับน้ำหนักเนื้อ อย่างไรก็ตาม การแปลงดังกล่าวทำให้เกิดความไม่แน่นอนอย่างมาก และควรใช้เป็นการประมาณคร่าวๆ เท่านั้น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Chaplin, R. E. (1971). The Study of Animal Bones from Archaeological Sites. Seminar Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Grayson, D. K. (1984). Quantitative Zooarchaeology. Academic Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  3. Lyman, R. L. (2008). Quantitative Paleozoology. University of Chicago Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว