Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การสังเกตแบบไม่เข้าร่วม — การสังเกตภาคสนามแบบแยกส่วนอย่างเป็นระบบ

ผู้เสนอ
Raymond Gold (role typology); earlier roots in social survey movement and Chicago School sociology
ปี
Formalized mid-20th century (Gold 1958); practice dates to late 19th-century social surveys
ประเภท
Qualitative / quantitative observational data collection
กลุ่มวิธี
Data collection

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมเป็นวิธีการรวบรวมข้อมูลที่ผู้วิจัยสังเกตพฤติกรรม การปฏิสัมพันธ์ หรือเหตุการณ์ในสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติหรือที่มีการจัดโครงสร้าง โดยไม่เข้าร่วมหรือมีอิทธิพลต่อกิจกรรมที่กำลังศึกษา ผู้สังเกตจะรักษาระยะห่างจากผู้เข้าร่วมอย่างจงใจ เพื่อลดผลกระทบของตนเองต่อปรากฏการณ์ที่กำลังบันทึก ซึ่งจะทำให้เกิดบันทึกภาคสนาม การนับพฤติกรรม หรือการบันทึกที่สะท้อนพฤติกรรมที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ แทนที่จะเป็นพฤติกรรมที่ถูกหล่อหลอมจากการมีส่วนร่วมของผู้วิจัย

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ลองนึกถึงนักวิจัยสัตว์ป่าที่เฝ้าดูฝูงหมาป่าจากเนินเขา — อยู่ใกล้พอที่จะมองเห็นทุกอย่าง แต่ไม่ใกล้พอที่จะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของหมาป่า การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมก็ทำงานในลักษณะเดียวกันกับการวิจัยทางสังคมและพฤติกรรม ผู้วิจัยวางตำแหน่งตนเองเป็นพยานมากกว่าผู้กระทำ การแยกตัวนี้แลกมาด้วยความสมบูรณ์ของข้อมูลเชิงลึกจากภายในของการสังเกตแบบเข้าร่วม เพื่อให้ได้ความถูกต้องของพฤติกรรมที่มากขึ้น: เนื่องจากผู้วิจัยไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับผู้เข้าร่วม พฤติกรรมที่บันทึกไว้จึงใกล้เคียงกับการเกิดขึ้นตามธรรมชาติมากที่สุดเท่าที่วิธีการนี้จะอำนวย ข้อแลกเปลี่ยนคือการตีความจำเป็นต้องมาจากภายนอก

ประวัติศาสตร์

วิธีการสังเกตมีรากฐานมาจากการสำรวจภาคสังคมในปลายศตวรรษที่ 19 ของ Charles Booth และการทำงานภาคสนามตามธรรมชาติของนักสังคมวิทยา Chicago School ในช่วงทศวรรษ 1920–1930 ประเภทของบทบาทผู้สังเกตของ Raymond Gold ในปี 1958 — ผู้เข้าร่วมสมบูรณ์ ผู้เข้าร่วมในฐานะผู้สังเกต ผู้สังเกตในฐานะผู้เข้าร่วม และผู้สังเกตสมบูรณ์ — ได้มอบกรอบแนวคิดที่คงทนให้กับสาขาวิชานี้ ซึ่งแยกความแตกต่างระหว่างทัศนะแบบเข้าร่วมและแบบไม่เข้าร่วม นักระเบียบวิธีวิจัยในภายหลัง รวมถึง Lofland, Adler และ Adler และ Angrosino ได้จัดหมวดหมู่การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมไว้ในประเพณีการวิจัยภาคสนามเชิงคุณภาพ ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์พฤติกรรมได้พัฒนาแผนผังการเข้ารหัสที่มีโครงสร้างสำหรับการสังเกตเชิงปริมาณ

ควรใช้เมื่อใด

ใช้การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมเมื่อเป้าหมายการวิจัยคือการบันทึกพฤติกรรมหรือการปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในบริบท และเมื่อการเข้าร่วมกิจกรรมจะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนั้นหรือไม่สามารถทำได้ วิธีนี้เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับสภาพแวดล้อมสาธารณะ กิจวัตรของสถาบัน พลวัตกลุ่ม หรือสถานการณ์ใดๆ ที่ข้อมูลจากการรายงานตนเองจะไม่น่าเชื่อถือ (เช่น เด็กเล็ก พฤติกรรมที่ทำจนเป็นนิสัยซึ่งคนเราไม่ได้ตระหนักถึง) เป็นทางเลือกที่ไม่ดีเมื่อปรากฏการณ์นั้นเป็นเรื่องส่วนตัวหรือละเอียดอ่อน และการเข้าถึงจะมีปัญหาด้านจริยธรรม เมื่อความเข้าใจความหมายและแรงจูงใจจากภายในเป็นเป้าหมายหลัก (การสังเกตแบบเข้าร่วมหรือการสัมภาษณ์จะดีกว่า) หรือเมื่อคำถามการวิจัยต้องการการอนุมานทางสถิติที่เป็นตัวแทนของประชากรจำนวนมาก (แบบสำรวจจะมีประสิทธิภาพมากกว่า)

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • การปรากฏตัวของผู้สังเกตยังคงสร้างการตอบสนองบางอย่าง ความเป็นกลางที่สมบูรณ์ไม่สามารถบรรลุได้
  • การเข้าถึงสถานที่ส่วนตัวหรือละเอียดอ่อนมักถูกจำกัด ทำให้ขอบเขตของปรากฏการณ์ที่สามารถศึกษาได้มีจำกัด
  • ไม่สามารถเข้าถึงความหมาย แรงจูงใจ หรือเหตุผลเชิงอัตวิสัยของผู้เข้าร่วมได้โดยตรง — เห็นเพียงสิ่งที่มองเห็นจากภายนอก
  • ใช้เวลานาน: การบันทึกความหลากหลายของพฤติกรรมที่เพียงพอโดยทั่วไปต้องใช้ช่วงเวลาการสังเกตที่ยาวนานและซ้ำๆ
  • ความเหนื่อยล้าของผู้สังเกตและการใส่ใจแบบเลือกสรรอาจนำไปสู่ความเอนเอียงในการบันทึกอย่างเป็นระบบในช่วงเวลาการสังเกตที่ยาวนาน

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • บันทึกพฤติกรรมตามที่เกิดขึ้นจริง แทนที่จะเป็นตามที่ผู้เข้าร่วมรายงานหรือจดจำ
  • ไม่มีผลกระทบจากการตอบสนองจากคำถามสัมภาษณ์หรือการเข้าร่วมของผู้วิจัยที่บิดเบือนพฤติกรรมที่สนใจ
  • สามารถนำไปใช้ได้ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย — ห้องเรียน การเผชิญหน้าทางคลินิก พื้นที่สาธารณะ บริบทองค์กร
  • สามารถมีโครงสร้างเพียงพอที่จะให้ข้อมูลความถี่พฤติกรรมที่วัดปริมาณได้ หรือมีความยืดหยุ่นเพียงพอที่จะสร้างบันทึกภาคสนามเชิงพรรณนาที่สมบูรณ์
  • มีประโยชน์เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับการสามเส้า (triangulation) ร่วมกับการสัมภาษณ์หรือแบบสำรวจ เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างพฤติกรรมที่รายงานและพฤติกรรมที่สังเกตได้

การประยุกต์ใช้

  • การบันทึกรูปแบบการปฏิสัมพันธ์ในห้องเรียนเพื่อศึกษาพลวัตครู-นักเรียน โดยที่ผู้สังเกตไม่เข้าร่วมการสอน
  • การบันทึกการเคลื่อนไหวของคนเดินเท้าและการใช้พื้นที่ในการออกแบบเมืองและการวิจัยด้านสาธารณสุข
  • การสังเกตขั้นตอนการทำงานทางคลินิก การส่งมอบงาน หรือพฤติกรรมความปลอดภัยในสถานพยาบาล
  • การศึกษาพฤติกรรมทางสังคมในสนามเด็กเล่นหรือที่ทำงาน ซึ่งการรายงานตนเองอาจไม่ถูกต้องหรือไม่สามารถปฏิบัติได้
  • การเฝ้าสังเกตพฤติกรรมสัตว์ป่าหรือสัตว์ในสาขาชีววิทยาพฤติกรรมและนิเวศวิทยา (แบบจำลองผู้สังเกตที่แยกส่วนตามแบบฉบับ)
  • การบันทึกพฤติกรรมผู้บริโภคในสภาพแวดล้อมค้าปลีกหรือบริการ สำหรับการวิจัยการตลาดและปัจจัยมนุษย์

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ผู้วิจัยกำหนดสิ่งที่สังเกตได้อย่างเป็นรูปธรรม: พฤติกรรมเฉพาะ การปฏิสัมพันธ์ ลำดับ หรือสภาพแวดล้อม สำหรับการสังเกตที่มีโครงสร้าง สิ่งนี้จะนำไปสู่การสร้างแผนผังการเข้ารหัสหรือตารางการสังเกต สำหรับการสังเกตที่ไม่มีโครงสร้าง สิ่งนี้จะนำไปสู่ชุดแนวคิดที่ชี้นำการเขียนบันทึกภาคสนาม การกำหนดจุดสนใจล่วงหน้าจะช่วยป้องกันข้อมูลที่มากเกินไปและรับประกันความสามารถในการเปรียบเทียบเชิงวิเคราะห์ระหว่างช่วงการสังเกต

2

ผู้วิจัยเจรจาขอเข้าถึงสถานที่ และหากจำเป็น จะต้องได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูลจากผู้ที่จะถูกสังเกต บทบาทของผู้สังเกตจะถูกเปิดเผย (เปิดเผย) หรือน้อยกว่านั้นคือถูกซ่อนเร้น (ปกปิด) ขึ้นอยู่กับกรอบจริยธรรมของการศึกษา การวางตำแหน่งทางกายภาพในสถานที่นั้นจะถูกวางแผนไว้ เพื่อให้ผู้วิจัยสามารถมองเห็นและบันทึกได้โดยไม่รบกวนกิจกรรม

3

ระหว่างช่วงการสังเกต ผู้วิจัยจะบันทึกข้อมูลโดยไม่เข้าร่วม: เขียนบันทึกภาคสนามเชิงพรรณนา กรอกแบบบันทึกการนับที่มีโครงสร้าง หรือบันทึกภาพและเสียง การสังเกตจะถูกประทับเวลาและระบุบริบท การสังเกตหลายครั้งในช่วงเวลาที่แตกต่างกันจะช่วยเพิ่มความเป็นตัวแทนของสิ่งที่ถูกบันทึก

4

แม้จะไม่มีการเข้าร่วม การปรากฏตัวทางกายภาพของผู้สังเกตก็สามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมได้ (ปรากฏการณ์ Hawthorne) ผู้วิจัยลดการตอบสนองโดยการใช้เวลาเพียงพอในสถานที่ก่อนเริ่มการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นทางการ (การปรับตัว) โดยการวางตำแหน่งตนเองอย่างไม่เด่น และโดยการบันทึกผลกระทบของผู้สังเกตเป็นชั้นการวิเคราะห์แยกต่างหากในบันทึกภาคสนาม

5

ข้อมูลที่บันทึกไว้จะถูกเข้ารหัสและวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ ข้อมูลการสังเกตที่มีโครงสร้าง (การนับ การนับเหตุการณ์) สามารถนำไปใช้กับการวิเคราะห์ทางสถิติเชิงพรรณนา หรือการวิเคราะห์ความถี่ของพฤติกรรม บันทึกภาคสนามที่ไม่มีโครงสร้างจะถูกวิเคราะห์ตามหัวข้อ หรือผ่านการวิเคราะห์เนื้อหา ในทั้งสองรูปแบบ การตีความจะอิงตามสิ่งที่เห็น แทนที่จะเป็นคำบอกเล่าของผู้ให้ข้อมูล

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การระบุสิ่งที่ต้องสังเกตไม่เพียงพอ — หากไม่มีจุดสนใจที่ชัดเจนหรือแผนผังการเข้ารหัส บันทึกภาคสนามจะกลายเป็นเรื่องเล่าและต่อต้านการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ
  • การละเลยการตอบสนอง — การสันนิษฐานว่าเนื่องจากผู้วิจัยไม่ได้เข้าร่วม จึงไม่มีผลกระทบจากผู้สังเกตเลย การปรับตัวและบันทึกผลกระทบของผู้สังเกตเป็นสิ่งจำเป็น
  • การดำเนินการสังเกตน้อยเกินไปหรือสั้นเกินไป — ภาพรวมเพียงครั้งเดียวอาจบันทึกเหตุการณ์ที่ผิดปกติได้ กระจายการสังเกตไปตามเวลา วัน และเงื่อนไขต่างๆ
  • การผสมผสานการสังเกตกับการตีความในบันทึกภาคสนาม — การแยกแยะคำอธิบายดิบ ('ผู้เข้าร่วม A หันหน้าหนี') ออกจากการอนุมาน ('ผู้เข้าร่วม A ดูเหมือนเบื่อ') ช่วยรักษาคุณภาพข้อมูลให้สูงและการวิเคราะห์ให้โปร่งใส
  • การละเลยจริยธรรม — การสังเกตแบบปกปิด แม้ในพื้นที่สาธารณะ ก็ต้องมีการทบทวนจริยธรรม ข้อผูกพันในการได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูล และการปกปิดข้อมูลระบุตัวตนจะต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบ

คำถามที่พบบ่อย

อะไรคือความแตกต่างระหว่างการสังเกตแบบไม่เข้าร่วมและการสังเกตแบบเข้าร่วม?

ในการสังเกตแบบเข้าร่วม ผู้วิจัยจะเข้าร่วมกิจกรรมและมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ที่ถูกศึกษาเพื่อทำความเข้าใจจากภายใน ในการสังเกตแบบไม่เข้าร่วม ผู้วิจัยจะอยู่ห่างจากกิจกรรมอย่างจงใจเพื่อลดอิทธิพลต่อกิจกรรมนั้น การสังเกตแบบเข้าร่วมให้ข้อมูลเชิงลึกเชิงอัตวิสัยที่สมบูรณ์กว่า แต่มีผลกระทบจากผู้วิจัยสูงกว่า การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมให้บันทึกพฤติกรรมที่เป็นธรรมชาติมากกว่า แต่ไม่มีการเข้าถึงความหมายจากภายใน

การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมจำเป็นต้องได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูลหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับสถานที่และเขตอำนาจศาล การสังเกตในพื้นที่สาธารณะอย่างแท้จริงอาจไม่ต้องได้รับความยินยอมจากแต่ละบุคคล แต่ในสภาพแวดล้อมของสถาบัน (โรงเรียน โรงพยาบาล ที่ทำงาน) เกือบจะจำเป็นต้องได้รับเสมอ การสังเกตแบบปกปิดในสถานที่ที่ไม่ใช่สาธารณะใดๆ ก่อให้เกิดข้อกังวลด้านจริยธรรมอย่างร้ายแรง และต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมอย่างชัดแจ้ง หากไม่แน่ใจ ควรขอความยินยอมและวางแผนสำหรับการปกปิดข้อมูลระบุตัวตน

ฉันจะลดความเอนเอียงของผู้สังเกตในบันทึกภาคสนามได้อย่างไร?

ใช้ระเบียบการสังเกตที่ชัดเจนซึ่งระบุสิ่งที่ต้องบันทึกและอย่างไร แยกบันทึกเชิงพรรณนาออกจากบันทึกเชิงตีความ ดำเนินการสังเกตอิสระหลายครั้งเท่าที่เป็นไปได้ และหารือกับเพื่อนร่วมงานที่สามารถตรวจสอบได้ว่าการอนุมานของคุณอิงตามคำอธิบายที่บันทึกไว้หรือไม่ บันทึกการสะท้อนความคิดที่บันทึกตำแหน่งและปฏิกิริยาของคุณเองก็ช่วยแยกสิ่งที่สังเกตได้ออกจากผู้สังเกตได้เช่นกัน

ฉันสามารถรวมการสังเกตแบบไม่เข้าร่วมกับการสัมภาษณ์ได้หรือไม่?

ได้ และการผสมผสานนี้มีคุณค่าทางระเบียบวิธี การสังเกตจะบันทึกสิ่งที่ผู้คนทำ การสัมภาษณ์จะจับประเด็นว่าทำไมพวกเขาถึงทำเช่นนั้นและมีความหมายต่อพวกเขาอย่างไร แหล่งข้อมูลทั้งสองสามารถนำมาเปรียบเทียบเพื่อความสอดคล้อง (สามเส้า) หรือใช้ตามลำดับ — การสังเกตเพื่อสร้างคำถามสัมภาษณ์ หรือเพื่อติดตามคำบอกเล่าจากการสัมภาษณ์ด้วยหลักฐานเชิงพฤติกรรม

ฉันต้องการช่วงเวลาและจำนวนการสังเกตนานเท่าใด?

ไม่มีกฎตายตัว แต่ข้อมูลเพียงครั้งเดียวไม่เพียงพอ การสังเกตหลายครั้งในช่วงเวลาและเงื่อนไขที่แตกต่างกันจะช่วยเพิ่มความเป็นตัวแทน สูตรสำเร็จทั่วไปสำหรับการสังเกตเชิงคุณภาพคือการดำเนินการต่อไปจนกว่าจะถึงจุดอิ่มตัวทางทฤษฎี — ไม่มีรูปแบบพฤติกรรมใหม่ที่สำคัญปรากฏขึ้น สำหรับการเข้ารหัสพฤติกรรมที่มีโครงสร้าง การวิเคราะห์กำลัง (power analysis) เกี่ยวกับขนาดอิทธิพลที่คาดหวังและเป้าหมายความน่าเชื่อถือระหว่างผู้ประเมิน (inter-rater reliability) สามารถชี้นำจำนวนช่วงเวลาที่จำเป็นได้

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Gold, R. L. (1958). Roles in sociological field observations. Social Forces, 36(3), 217–223.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  2. Angrosino, M. (2007). Doing Ethnographic and Observational Research. Sage.

    ISBN: 978-0761949800
    คัดลอกแล้ว