การสังเกตแบบไม่เข้าร่วม — การสังเกตภาคสนามแบบแยกส่วนอย่างเป็นระบบ
- ผู้เสนอ
- Raymond Gold (role typology); earlier roots in social survey movement and Chicago School sociology
- ปี
- Formalized mid-20th century (Gold 1958); practice dates to late 19th-century social surveys
- ประเภท
- Qualitative / quantitative observational data collection
- กลุ่มวิธี
- Data collection
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมเป็นวิธีการรวบรวมข้อมูลที่ผู้วิจัยสังเกตพฤติกรรม การปฏิสัมพันธ์ หรือเหตุการณ์ในสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติหรือที่มีการจัดโครงสร้าง โดยไม่เข้าร่วมหรือมีอิทธิพลต่อกิจกรรมที่กำลังศึกษา ผู้สังเกตจะรักษาระยะห่างจากผู้เข้าร่วมอย่างจงใจ เพื่อลดผลกระทบของตนเองต่อปรากฏการณ์ที่กำลังบันทึก ซึ่งจะทำให้เกิดบันทึกภาคสนาม การนับพฤติกรรม หรือการบันทึกที่สะท้อนพฤติกรรมที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ แทนที่จะเป็นพฤติกรรมที่ถูกหล่อหลอมจากการมีส่วนร่วมของผู้วิจัย
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ลองนึกถึงนักวิจัยสัตว์ป่าที่เฝ้าดูฝูงหมาป่าจากเนินเขา — อยู่ใกล้พอที่จะมองเห็นทุกอย่าง แต่ไม่ใกล้พอที่จะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของหมาป่า การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมก็ทำงานในลักษณะเดียวกันกับการวิจัยทางสังคมและพฤติกรรม ผู้วิจัยวางตำแหน่งตนเองเป็นพยานมากกว่าผู้กระทำ การแยกตัวนี้แลกมาด้วยความสมบูรณ์ของข้อมูลเชิงลึกจากภายในของการสังเกตแบบเข้าร่วม เพื่อให้ได้ความถูกต้องของพฤติกรรมที่มากขึ้น: เนื่องจากผู้วิจัยไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับผู้เข้าร่วม พฤติกรรมที่บันทึกไว้จึงใกล้เคียงกับการเกิดขึ้นตามธรรมชาติมากที่สุดเท่าที่วิธีการนี้จะอำนวย ข้อแลกเปลี่ยนคือการตีความจำเป็นต้องมาจากภายนอก
ประวัติศาสตร์
วิธีการสังเกตมีรากฐานมาจากการสำรวจภาคสังคมในปลายศตวรรษที่ 19 ของ Charles Booth และการทำงานภาคสนามตามธรรมชาติของนักสังคมวิทยา Chicago School ในช่วงทศวรรษ 1920–1930 ประเภทของบทบาทผู้สังเกตของ Raymond Gold ในปี 1958 — ผู้เข้าร่วมสมบูรณ์ ผู้เข้าร่วมในฐานะผู้สังเกต ผู้สังเกตในฐานะผู้เข้าร่วม และผู้สังเกตสมบูรณ์ — ได้มอบกรอบแนวคิดที่คงทนให้กับสาขาวิชานี้ ซึ่งแยกความแตกต่างระหว่างทัศนะแบบเข้าร่วมและแบบไม่เข้าร่วม นักระเบียบวิธีวิจัยในภายหลัง รวมถึง Lofland, Adler และ Adler และ Angrosino ได้จัดหมวดหมู่การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมไว้ในประเพณีการวิจัยภาคสนามเชิงคุณภาพ ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์พฤติกรรมได้พัฒนาแผนผังการเข้ารหัสที่มีโครงสร้างสำหรับการสังเกตเชิงปริมาณ
ควรใช้เมื่อใด
ใช้การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมเมื่อเป้าหมายการวิจัยคือการบันทึกพฤติกรรมหรือการปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในบริบท และเมื่อการเข้าร่วมกิจกรรมจะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนั้นหรือไม่สามารถทำได้ วิธีนี้เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับสภาพแวดล้อมสาธารณะ กิจวัตรของสถาบัน พลวัตกลุ่ม หรือสถานการณ์ใดๆ ที่ข้อมูลจากการรายงานตนเองจะไม่น่าเชื่อถือ (เช่น เด็กเล็ก พฤติกรรมที่ทำจนเป็นนิสัยซึ่งคนเราไม่ได้ตระหนักถึง) เป็นทางเลือกที่ไม่ดีเมื่อปรากฏการณ์นั้นเป็นเรื่องส่วนตัวหรือละเอียดอ่อน และการเข้าถึงจะมีปัญหาด้านจริยธรรม เมื่อความเข้าใจความหมายและแรงจูงใจจากภายในเป็นเป้าหมายหลัก (การสังเกตแบบเข้าร่วมหรือการสัมภาษณ์จะดีกว่า) หรือเมื่อคำถามการวิจัยต้องการการอนุมานทางสถิติที่เป็นตัวแทนของประชากรจำนวนมาก (แบบสำรวจจะมีประสิทธิภาพมากกว่า)
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- การปรากฏตัวของผู้สังเกตยังคงสร้างการตอบสนองบางอย่าง ความเป็นกลางที่สมบูรณ์ไม่สามารถบรรลุได้
- การเข้าถึงสถานที่ส่วนตัวหรือละเอียดอ่อนมักถูกจำกัด ทำให้ขอบเขตของปรากฏการณ์ที่สามารถศึกษาได้มีจำกัด
- ไม่สามารถเข้าถึงความหมาย แรงจูงใจ หรือเหตุผลเชิงอัตวิสัยของผู้เข้าร่วมได้โดยตรง — เห็นเพียงสิ่งที่มองเห็นจากภายนอก
- ใช้เวลานาน: การบันทึกความหลากหลายของพฤติกรรมที่เพียงพอโดยทั่วไปต้องใช้ช่วงเวลาการสังเกตที่ยาวนานและซ้ำๆ
- ความเหนื่อยล้าของผู้สังเกตและการใส่ใจแบบเลือกสรรอาจนำไปสู่ความเอนเอียงในการบันทึกอย่างเป็นระบบในช่วงเวลาการสังเกตที่ยาวนาน
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- บันทึกพฤติกรรมตามที่เกิดขึ้นจริง แทนที่จะเป็นตามที่ผู้เข้าร่วมรายงานหรือจดจำ
- ไม่มีผลกระทบจากการตอบสนองจากคำถามสัมภาษณ์หรือการเข้าร่วมของผู้วิจัยที่บิดเบือนพฤติกรรมที่สนใจ
- สามารถนำไปใช้ได้ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย — ห้องเรียน การเผชิญหน้าทางคลินิก พื้นที่สาธารณะ บริบทองค์กร
- สามารถมีโครงสร้างเพียงพอที่จะให้ข้อมูลความถี่พฤติกรรมที่วัดปริมาณได้ หรือมีความยืดหยุ่นเพียงพอที่จะสร้างบันทึกภาคสนามเชิงพรรณนาที่สมบูรณ์
- มีประโยชน์เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับการสามเส้า (triangulation) ร่วมกับการสัมภาษณ์หรือแบบสำรวจ เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างพฤติกรรมที่รายงานและพฤติกรรมที่สังเกตได้
การประยุกต์ใช้
- การบันทึกรูปแบบการปฏิสัมพันธ์ในห้องเรียนเพื่อศึกษาพลวัตครู-นักเรียน โดยที่ผู้สังเกตไม่เข้าร่วมการสอน
- การบันทึกการเคลื่อนไหวของคนเดินเท้าและการใช้พื้นที่ในการออกแบบเมืองและการวิจัยด้านสาธารณสุข
- การสังเกตขั้นตอนการทำงานทางคลินิก การส่งมอบงาน หรือพฤติกรรมความปลอดภัยในสถานพยาบาล
- การศึกษาพฤติกรรมทางสังคมในสนามเด็กเล่นหรือที่ทำงาน ซึ่งการรายงานตนเองอาจไม่ถูกต้องหรือไม่สามารถปฏิบัติได้
- การเฝ้าสังเกตพฤติกรรมสัตว์ป่าหรือสัตว์ในสาขาชีววิทยาพฤติกรรมและนิเวศวิทยา (แบบจำลองผู้สังเกตที่แยกส่วนตามแบบฉบับ)
- การบันทึกพฤติกรรมผู้บริโภคในสภาพแวดล้อมค้าปลีกหรือบริการ สำหรับการวิจัยการตลาดและปัจจัยมนุษย์
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ผู้วิจัยกำหนดสิ่งที่สังเกตได้อย่างเป็นรูปธรรม: พฤติกรรมเฉพาะ การปฏิสัมพันธ์ ลำดับ หรือสภาพแวดล้อม สำหรับการสังเกตที่มีโครงสร้าง สิ่งนี้จะนำไปสู่การสร้างแผนผังการเข้ารหัสหรือตารางการสังเกต สำหรับการสังเกตที่ไม่มีโครงสร้าง สิ่งนี้จะนำไปสู่ชุดแนวคิดที่ชี้นำการเขียนบันทึกภาคสนาม การกำหนดจุดสนใจล่วงหน้าจะช่วยป้องกันข้อมูลที่มากเกินไปและรับประกันความสามารถในการเปรียบเทียบเชิงวิเคราะห์ระหว่างช่วงการสังเกต
ผู้วิจัยเจรจาขอเข้าถึงสถานที่ และหากจำเป็น จะต้องได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูลจากผู้ที่จะถูกสังเกต บทบาทของผู้สังเกตจะถูกเปิดเผย (เปิดเผย) หรือน้อยกว่านั้นคือถูกซ่อนเร้น (ปกปิด) ขึ้นอยู่กับกรอบจริยธรรมของการศึกษา การวางตำแหน่งทางกายภาพในสถานที่นั้นจะถูกวางแผนไว้ เพื่อให้ผู้วิจัยสามารถมองเห็นและบันทึกได้โดยไม่รบกวนกิจกรรม
ระหว่างช่วงการสังเกต ผู้วิจัยจะบันทึกข้อมูลโดยไม่เข้าร่วม: เขียนบันทึกภาคสนามเชิงพรรณนา กรอกแบบบันทึกการนับที่มีโครงสร้าง หรือบันทึกภาพและเสียง การสังเกตจะถูกประทับเวลาและระบุบริบท การสังเกตหลายครั้งในช่วงเวลาที่แตกต่างกันจะช่วยเพิ่มความเป็นตัวแทนของสิ่งที่ถูกบันทึก
แม้จะไม่มีการเข้าร่วม การปรากฏตัวทางกายภาพของผู้สังเกตก็สามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมได้ (ปรากฏการณ์ Hawthorne) ผู้วิจัยลดการตอบสนองโดยการใช้เวลาเพียงพอในสถานที่ก่อนเริ่มการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นทางการ (การปรับตัว) โดยการวางตำแหน่งตนเองอย่างไม่เด่น และโดยการบันทึกผลกระทบของผู้สังเกตเป็นชั้นการวิเคราะห์แยกต่างหากในบันทึกภาคสนาม
ข้อมูลที่บันทึกไว้จะถูกเข้ารหัสและวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ ข้อมูลการสังเกตที่มีโครงสร้าง (การนับ การนับเหตุการณ์) สามารถนำไปใช้กับการวิเคราะห์ทางสถิติเชิงพรรณนา หรือการวิเคราะห์ความถี่ของพฤติกรรม บันทึกภาคสนามที่ไม่มีโครงสร้างจะถูกวิเคราะห์ตามหัวข้อ หรือผ่านการวิเคราะห์เนื้อหา ในทั้งสองรูปแบบ การตีความจะอิงตามสิ่งที่เห็น แทนที่จะเป็นคำบอกเล่าของผู้ให้ข้อมูล
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การระบุสิ่งที่ต้องสังเกตไม่เพียงพอ — หากไม่มีจุดสนใจที่ชัดเจนหรือแผนผังการเข้ารหัส บันทึกภาคสนามจะกลายเป็นเรื่องเล่าและต่อต้านการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ
- การละเลยการตอบสนอง — การสันนิษฐานว่าเนื่องจากผู้วิจัยไม่ได้เข้าร่วม จึงไม่มีผลกระทบจากผู้สังเกตเลย การปรับตัวและบันทึกผลกระทบของผู้สังเกตเป็นสิ่งจำเป็น
- การดำเนินการสังเกตน้อยเกินไปหรือสั้นเกินไป — ภาพรวมเพียงครั้งเดียวอาจบันทึกเหตุการณ์ที่ผิดปกติได้ กระจายการสังเกตไปตามเวลา วัน และเงื่อนไขต่างๆ
- การผสมผสานการสังเกตกับการตีความในบันทึกภาคสนาม — การแยกแยะคำอธิบายดิบ ('ผู้เข้าร่วม A หันหน้าหนี') ออกจากการอนุมาน ('ผู้เข้าร่วม A ดูเหมือนเบื่อ') ช่วยรักษาคุณภาพข้อมูลให้สูงและการวิเคราะห์ให้โปร่งใส
- การละเลยจริยธรรม — การสังเกตแบบปกปิด แม้ในพื้นที่สาธารณะ ก็ต้องมีการทบทวนจริยธรรม ข้อผูกพันในการได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูล และการปกปิดข้อมูลระบุตัวตนจะต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบ
คำถามที่พบบ่อย
อะไรคือความแตกต่างระหว่างการสังเกตแบบไม่เข้าร่วมและการสังเกตแบบเข้าร่วม?
ในการสังเกตแบบเข้าร่วม ผู้วิจัยจะเข้าร่วมกิจกรรมและมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ที่ถูกศึกษาเพื่อทำความเข้าใจจากภายใน ในการสังเกตแบบไม่เข้าร่วม ผู้วิจัยจะอยู่ห่างจากกิจกรรมอย่างจงใจเพื่อลดอิทธิพลต่อกิจกรรมนั้น การสังเกตแบบเข้าร่วมให้ข้อมูลเชิงลึกเชิงอัตวิสัยที่สมบูรณ์กว่า แต่มีผลกระทบจากผู้วิจัยสูงกว่า การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมให้บันทึกพฤติกรรมที่เป็นธรรมชาติมากกว่า แต่ไม่มีการเข้าถึงความหมายจากภายใน
การสังเกตแบบไม่เข้าร่วมจำเป็นต้องได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูลหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับสถานที่และเขตอำนาจศาล การสังเกตในพื้นที่สาธารณะอย่างแท้จริงอาจไม่ต้องได้รับความยินยอมจากแต่ละบุคคล แต่ในสภาพแวดล้อมของสถาบัน (โรงเรียน โรงพยาบาล ที่ทำงาน) เกือบจะจำเป็นต้องได้รับเสมอ การสังเกตแบบปกปิดในสถานที่ที่ไม่ใช่สาธารณะใดๆ ก่อให้เกิดข้อกังวลด้านจริยธรรมอย่างร้ายแรง และต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมอย่างชัดแจ้ง หากไม่แน่ใจ ควรขอความยินยอมและวางแผนสำหรับการปกปิดข้อมูลระบุตัวตน
ฉันจะลดความเอนเอียงของผู้สังเกตในบันทึกภาคสนามได้อย่างไร?
ใช้ระเบียบการสังเกตที่ชัดเจนซึ่งระบุสิ่งที่ต้องบันทึกและอย่างไร แยกบันทึกเชิงพรรณนาออกจากบันทึกเชิงตีความ ดำเนินการสังเกตอิสระหลายครั้งเท่าที่เป็นไปได้ และหารือกับเพื่อนร่วมงานที่สามารถตรวจสอบได้ว่าการอนุมานของคุณอิงตามคำอธิบายที่บันทึกไว้หรือไม่ บันทึกการสะท้อนความคิดที่บันทึกตำแหน่งและปฏิกิริยาของคุณเองก็ช่วยแยกสิ่งที่สังเกตได้ออกจากผู้สังเกตได้เช่นกัน
ฉันสามารถรวมการสังเกตแบบไม่เข้าร่วมกับการสัมภาษณ์ได้หรือไม่?
ได้ และการผสมผสานนี้มีคุณค่าทางระเบียบวิธี การสังเกตจะบันทึกสิ่งที่ผู้คนทำ การสัมภาษณ์จะจับประเด็นว่าทำไมพวกเขาถึงทำเช่นนั้นและมีความหมายต่อพวกเขาอย่างไร แหล่งข้อมูลทั้งสองสามารถนำมาเปรียบเทียบเพื่อความสอดคล้อง (สามเส้า) หรือใช้ตามลำดับ — การสังเกตเพื่อสร้างคำถามสัมภาษณ์ หรือเพื่อติดตามคำบอกเล่าจากการสัมภาษณ์ด้วยหลักฐานเชิงพฤติกรรม
ฉันต้องการช่วงเวลาและจำนวนการสังเกตนานเท่าใด?
ไม่มีกฎตายตัว แต่ข้อมูลเพียงครั้งเดียวไม่เพียงพอ การสังเกตหลายครั้งในช่วงเวลาและเงื่อนไขที่แตกต่างกันจะช่วยเพิ่มความเป็นตัวแทน สูตรสำเร็จทั่วไปสำหรับการสังเกตเชิงคุณภาพคือการดำเนินการต่อไปจนกว่าจะถึงจุดอิ่มตัวทางทฤษฎี — ไม่มีรูปแบบพฤติกรรมใหม่ที่สำคัญปรากฏขึ้น สำหรับการเข้ารหัสพฤติกรรมที่มีโครงสร้าง การวิเคราะห์กำลัง (power analysis) เกี่ยวกับขนาดอิทธิพลที่คาดหวังและเป้าหมายความน่าเชื่อถือระหว่างผู้ประเมิน (inter-rater reliability) สามารถชี้นำจำนวนช่วงเวลาที่จำเป็นได้
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Gold, R. L. (1958). Roles in sociological field observations. Social Forces, 36(3), 217–223.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วAngrosino, M. (2007). Doing Ethnographic and Observational Research. Sage.
ISBN: 978-0761949800คัดลอกแล้ว