ระบบอินพุตเอาต์พุตหลายหน่วย (Multiple-Input Multiple-Output: MIMO)
- ผู้เสนอ
- Telatar, Foschini, and Gans
- ปี
- 1995
- ประเภท
- spatial multiplexing technique
- กลุ่มวิธี
- Signal processing
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
MIMO เป็นเทคนิคที่ใช้เสาอากาศส่งและรับหลายตัวเพื่อเพิ่มความจุช่องสัญญาณและความน่าเชื่อถืออย่างมีนัยสำคัญ ทฤษฎีบุกเบิกโดย Telatar (1999) และ Foschini & Gans (1998) MIMO ใช้ประโยชน์จากการแพร่กระจายหลายเส้นทาง ซึ่งโดยทั่วไปเป็นข้อเสียเปรียบในระบบไร้สาย ให้กลายเป็นข้อได้เปรียบโดยการสร้างช่องสัญญาณเชิงพื้นที่ที่เป็นอิสระ ปัจจุบัน MIMO เป็นพื้นฐานของระบบไร้สายสมัยใหม่ทั้งหมด รวมถึง LTE, WiFi-6 และ 5G ซึ่งให้ทั้งการเพิ่มความจุผ่าน spatial multiplexing และความทนทานผ่าน diversity
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ด้วย MIMO แทนที่จะมีเสาอากาศส่งหนึ่งตัวและเสาอากาศรับหนึ่งตัว คุณจะมีเสาอากาศหลายตัวที่ปลายทั้งสองด้าน ช่องสัญญาณจะกลายเป็นเมทริกซ์: เสาอากาศส่งแต่ละตัวจะเชื่อมต่อกับเสาอากาศรับแต่ละตัวผ่านเส้นทางที่อาจแตกต่างกัน ข้อคิดสำคัญคือการกระเจิงหลายเส้นทาง ซึ่งโดยทั่วไปจะทำลายความสอดคล้องของสัญญาณ สามารถนำมาใช้เพื่อสร้างสรรค์ได้: ด้วยการออกแบบสัญญาณและการประมวลผลตัวรับอย่างระมัดระวัง สามารถส่งสตรีมข้อมูลอิสระหลายสตรีมพร้อมกันจากตัวส่งสัญญาณเดียวกัน ทั้งหมดนี้ใช้ความถี่และเวลาเดียวกัน ตัวรับจะแยกสตรีมเหล่านี้โดยใช้ความรู้เกี่ยวกับช่องสัญญาณ สิ่งนี้จะเพิ่มอัตราข้อมูลโดยไม่ต้องใช้แบนด์วิธมากขึ้น ซึ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพพื้นฐานที่คาดการณ์โดยทฤษฎีสารสนเทศ
ประวัติศาสตร์
รากฐานทางทฤษฎีถูกวางไว้โดย Telatar (1999) ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความจุของ MIMO เติบโตเป็นเชิงเส้นกับ min(MT, MR) Foschini & Gans (1998) และต่อมา V-BLAST (1996) ของ Bell Labs ได้สาธิตรูปแบบการใช้งานจริง รหัส Alamouti (1998) ให้ transmit diversity แบบง่ายสำหรับ 2 เสาอากาศ MIMO กลายเป็นใช้งานได้จริงในช่วงปี 2000 ด้วยความก้าวหน้าของอัลกอริทึมตัวรับ และถูกนำมาใช้ใน IEEE 802.11n (WiFi, 2009), LTE (2009) และปัจจุบันเป็นที่แพร่หลายในระบบ 5G/6G Massive MIMO (เสาอากาศหลายร้อยตัวที่สถานีฐาน) เป็นเสาหลักของสถาปัตยกรรม 5G ในปัจจุบัน
ควรใช้เมื่อใด
MIMO มีประโยชน์เมื่อมีการแพร่กระจายหลายเส้นทาง (ในเมือง, ในอาคาร) และมีการแยกเสาอากาศเพียงพอ MIMO ต้องการการประมาณค่าช่องสัญญาณที่แม่นยำ ทำให้ไวต่อ overhead ของ feedback และการเฟดอย่างรวดเร็ว ควรเลือกใช้ MIMO สำหรับการเชื่อมต่อที่มีความจุสูง จากอุปกรณ์เคลื่อนที่ไปยังอุปกรณ์คงที่ หรือจากอุปกรณ์คงที่ไปยังอุปกรณ์เคลื่อนที่ ในกรณีที่มีเส้นทางตรง (line-of-sight) หรือการกระเจิงแบบเบาบาง (sparse scattering) ประโยชน์ของ MIMO จะลดลง Spatial multiplexing ต้องการองศาความเป็นอิสระ (degrees of freedom) ที่เพียงพอ ในกรณีที่เสาอากาศมีความสัมพันธ์กัน (correlated antennas) โหมด diversity อาจมีประสิทธิภาพมากกว่า
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ต้องการการแพร่กระจายหลายเส้นทางที่เพียงพอ; ประโยชน์จะหายไปในช่องสัญญาณเส้นทางเดียวแบบ line-of-sight
- ต้นทุนการคำนวณสูงสำหรับอาร์เรย์เสาอากาศขนาดใหญ่และการทำ precoding ที่ซับซ้อน
- overhead ของข้อมูลสถานะช่องสัญญาณ (channel state information - CSI); การฝึกนำร่องลดประสิทธิภาพ
- ขนาดเสาอากาศ, ระยะห่าง, และปัญหาการแยกสัญญาณจำกัดประโยชน์ที่ใช้งานได้จริงที่อุปกรณ์เคลื่อนที่
- การเฟดที่สัมพันธ์กันระหว่างเสาอากาศ (เมื่อระยะห่างน้อย) ลด rank ที่มีประสิทธิภาพ
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- การเพิ่มความจุอย่างมากเป็นสัดส่วนกับ min(MT, MR) ช่องสัญญาณเชิงพื้นที่
- ความทนทานผ่าน diversity; การสูญเสียเส้นทางหนึ่งจะได้รับการชดเชยโดยเส้นทางอื่น
- ไม่จำเป็นต้องใช้สเปกตรัมหรือพลังงานเพิ่มเติม—การเพิ่มความจุเป็น 'ฟรี' (เมื่อมีการแพร่กระจายที่ดี)
- กรอบการทำงานที่เป็นหนึ่งเดียว: transmit diversity, receive diversity, และ spatial multiplexing เป็นการแลกเปลี่ยนกันภายใน MIMO
- รากฐานสำหรับเทคนิคขั้นสูง: precoding, beamforming, massive MIMO
การประยุกต์ใช้
- ระบบเซลลูลาร์ LTE และ 5G: สถานีฐานใช้เสาอากาศ 4-64 ตัวเพื่อให้บริการผู้ใช้หลายรายพร้อมกันด้วย spatial division multiplexing
- เราเตอร์ WiFi-6 (802.11ax): อาร์เรย์เสาอากาศ 8 ตัวให้บริการ multi-user MIMO เพิ่ม throughput ในสเปกตรัมที่หนาแน่น
- ลิงก์ backhaul ไร้สาย: ลิงก์ระยะไกลแบบคงที่ใช้ประโยชน์จากอัตราขยายเสาอากาศสูงและการทำ multiplexing เพื่อให้ได้อัตรา Gbps
- โทรศัพท์มือถือ: การกำหนดค่าเสาอากาศคู่หรือสี่ตัวให้ diversity เพื่อต่อสู้กับการเฟดอย่างรุนแรงในช่องแคบในเมือง
- การสื่อสารด้วยเสียงใต้น้ำ: MIMO ชดเชยการแพร่กระจายหลายเส้นทางและ Doppler ที่รุนแรงในเครือข่ายโซนาร์และใต้ทะเล
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
สตรีมข้อมูลจะถูกแบ่งออกเป็น M สตรีมแบบขนาน (M = min(เสาอากาศส่ง, เสาอากาศรับ) ซึ่งมักเรียกว่า rank)
แต่ละสตรีมจะถูกแมปกับสัญลักษณ์; เมทริกซ์ precoding จะถูกนำไปใช้เพื่อถ่วงน้ำหนักสัญลักษณ์ข้ามเสาอากาศส่ง โดยใช้ประโยชน์จากความรู้เกี่ยวกับเมทริกซ์ช่องสัญญาณ MIMO H
สัญญาณที่ผ่านการ precoding จะถูกส่งผ่านช่องสัญญาณ MIMO; เสาอากาศส่งแต่ละตัวจะเชื่อมต่อกับเสาอากาศรับแต่ละตัวด้วยอัตราขยายและเฟสที่อาจแตกต่างกัน
สัญญาณที่ได้รับ Y = H * X + N โดยที่ H คือเมทริกซ์ช่องสัญญาณ MIMO MR x MT, X คือเมทริกซ์สัญลักษณ์ที่ส่ง, N คือสัญญาณรบกวน
ตัวรับจะประมาณค่า H ผ่านการฝึกนำร่อง (pilot training); คำนวณค่าผกผันหรือผกผันเทียม (pseudo-inverse) ของ H; ตัวรับจะใช้การประมวลผลภายหลัง (zero-forcing หรือ MMSE) เพื่อแยก M สตรีมและตรวจจับสัญลักษณ์
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การละเลยความสัมพันธ์ของเสาอากาศ; เสาอากาศที่อยู่ใกล้กันจะเห็นการเฟดที่สัมพันธ์กัน ซึ่งลดทอน gain ของ multiplexing อย่างมาก
- การสมมติว่าช่องสัญญาณเป็นที่รู้จักอย่างสมบูรณ์แบบ; ข้อผิดพลาดของ feedback หรือ CSI ที่ล้าสมัยทำให้ประสิทธิภาพลดลงอย่างทวีคูณ
- การจัดเตรียมเสาอากาศเกินความจำเป็นโดยไม่ได้คำนึงถึงการกระเจิง; ในการกระเจิงแบบเบาบาง เสาอากาศเพิ่มเติมจะให้เพียง diversity ไม่ใช่ multiplexing
- การไม่สมดุลระหว่าง diversity และ multiplexing; spatial multiplexing เพิ่มความจุสูงสุด แต่ลดทอนความทนทาน
- การละเลย coherence time; ในการเฟดอย่างรวดเร็ว overhead ของ pilot เพิ่มขึ้น; การเปลี่ยนไปใช้โหมด diversity อาจดีกว่า
คำถามที่พบบ่อย
อะไรคือความแตกต่างระหว่าง diversity และ multiplexing ใน MIMO?
Diversity (ส่งหรือรับ) ใช้เส้นทางหลายเส้นทางเพื่อลดโอกาสของการเฟดอย่างรุนแรงพร้อมกันในทุกเส้นทาง ซึ่งช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ Multiplexing ใช้เส้นทางหลายเส้นทางเพื่อส่งสตรีมข้อมูลอิสระแบบขนาน ซึ่งเพิ่มอัตรา MIMO สามารถแลกเปลี่ยนระหว่างทั้งสองได้: full multiplexing เพิ่มอัตราสูงสุด แต่มีความน่าเชื่อถือต่ำ; full diversity เพิ่มความน่าเชื่อถือสูงสุด แต่ลดความจุ ระบบที่ใช้งานได้จริงใช้โหมดกลาง
เหตุใดข้อมูลสถานะช่องสัญญาณจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งใน MIMO?
ตัวรับต้องทราบเมทริกซ์ช่องสัญญาณ MIMO H เพื่อแก้สมการ Y = HX + N สำหรับ X หากไม่มี H ตัวรับจะไม่สามารถแยกสตรีมเชิงพื้นที่ได้ โดยทั่วไป CSI จะได้รับจากการส่งลำดับนำร่อง (pilot sequences) ที่ทราบ; ตัวรับจะประมาณค่า H จาก pilot ที่ได้รับ หาก CSI ไม่ถูกต้องหรือล้าสมัย ตัวรับจะไม่สามารถถอดรหัสได้อย่างถูกต้อง ทำให้เกิด error floor หรือสัญญาณหายไปโดยสิ้นเชิง
อะไรจำกัดความจุของ MIMO ในทางปฏิบัติ?
ความจุทางทฤษฎีเพิ่มขึ้นตาม rank(H) แต่ข้อจำกัดในทางปฏิบัติ ได้แก่: ความสัมพันธ์ของเสาอากาศ (ระยะห่างน้อยลด rank), สภาพแวดล้อมการกระเจิง (การแพร่กระจายหลายเส้นทางไม่เพียงพอ), overhead ของ feedback (pilot ใช้ทรัพยากร), และข้อจำกัดด้านพลังงาน (precoding ขยายสตรีมเชิงพื้นที่ที่อ่อนแอ ทำให้สิ้นเปลืองพลังงานมากขึ้น) ในกรณี line-of-sight, rank(H)=1 และ MIMO จะลดรูปเหลือเพียง SISO
Precoding คืออะไรและทำไมจึงจำเป็น?
Precoding คือการแปลงเชิงเส้นที่ใช้กับตัวส่งก่อนส่งสัญลักษณ์ เป็นการใช้ประโยชน์จากความรู้เกี่ยวกับช่องสัญญาณเพื่อชดเชยผลกระทบของช่องสัญญาณล่วงหน้า เพื่อให้แน่ใจว่าเวกเตอร์สัญลักษณ์ที่ได้รับจะตั้งฉากกัน (orthogonal) หรือมีสภาพดี (well-conditioned) Precode ทั่วไป ได้แก่ zero-forcing (ZF) และ minimum mean-square error (MMSE); การทำ precoding ที่เหมาะสมที่สุดใช้ singular value decomposition (SVD) ของ H เพื่อทำให้ช่องสัญญาณเป็นแนวทแยง (diagonalize)
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Telatar, I. (1999). Capacity of multi-antenna Gaussian channels. European Transactions on Telecommunications, 10(6), 585-595.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วFoschini, G. J., & Gans, M. J. (1998). On limits of wireless communications in a fading environment when using multiple antennas. Wireless Personal Communications, 6(3), 311-335.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว