Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การแมสสเปกโตรเมตรีไอโซโทป (Isotope Ratio Mass Spectrometry)

ผู้เสนอ
Thomas Coplen and others
ปี
1994
ประเภท
Measurement of stable and radiogenic isotope ratios
กลุ่มวิธี
Isotopic analysis and paleoclimate reconstruction

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

การแมสสเปกโตรเมตรีไอโซโทป (Isotope Ratio Mass Spectrometry; IRMS) เป็นเทคนิคการวิเคราะห์ที่ใช้วัดความอุดมสมบูรณ์สัมพัทธ์ของไอโซโทปเสถียร (H, C, N, O, S) และไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสีบางชนิด (เช่น ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr) ในตัวอย่างด้วยความแม่นยำสูง IRMS ซึ่งได้รับการกำหนดมาตรฐานโดย Coplen และคณะ ช่วยในการสร้างภาพภูมิอากาศในอดีต การติดตามแหล่งกำเนิด (อาหาร, แหล่งน้ำ) การจำแนกลักษณะทางธรณีเคมี และการหาอายุโดยใช้ไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ธาตุเคมีต่าง ๆ มีไอโซโทปเสถียรหลายชนิด (เช่น คาร์บอนมี ¹²C และ ¹³C) อัตราส่วนความอุดมสมบูรณ์ในวัสดุธรรมชาติจะแตกต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ กระบวนการทางชีววิทยา และแหล่งกำเนิด การวัดอัตราส่วนไอโซโทปเหล่านี้ด้วยความแม่นยำสูงโดยใช้แมสสเปกโตรมิเตอร์ ทำให้นักวิจัยสามารถอนุมานอุณหภูมิในอดีต (δ¹⁸O ในแกนน้ำแข็ง) แหล่งน้ำ (δD, δ¹⁸O ในน้ำบาดาล) อาหารและการอพยพ (δ¹³C, δ¹⁵N ในกระดูก) และอายุ (โดยใช้ไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี เช่น ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr) IRMS เป็นเครื่องมือหลักสำหรับการศึกษาภูมิอากาศในอดีตโดยใช้ไอโซโทปเสถียร

ประวัติศาสตร์

การวัดอัตราส่วนไอโซโทปมีมาตั้งแต่ทศวรรษที่ 1940 โดยใช้แมสสเปกโตรมิเตอร์รุ่นแรก ๆ สาขานี้ได้รับการจัดตั้งอย่างเป็นทางการโดย Urey (1947) และ Epstein (ทศวรรษที่ 1950) ในการศึกษาภูมิอากาศในอดีต มาตรฐาน VPDB และ VSMOW ของ Coplen ในปี 1994 ได้รวมการรายงานเข้าด้วยกัน ทศวรรษที่ 1990 เห็นการขยายตัวอย่างรวดเร็วของบันทึกภูมิอากาศในอดีตจากไอโซโทปแกนน้ำแข็ง (GRIP, VOSTOK); IRMS แบบ continuous-flow (พัฒนาปลายทศวรรษที่ 1990) ช่วยให้วิเคราะห์ความละเอียดสูงได้ ความก้าวหน้าล่าสุด ได้แก่ ไอโซโทปแบบจับกลุ่ม (clumped isotopes) (เช่น ⁴⁷Δ ใน CO2) สำหรับการวัดอุณหภูมิในอดีต และ IRMS แบบ off-axis ด้วยเลเซอร์สำหรับการวัดภาคสนาม

ควรใช้เมื่อใด

ใช้ IRMS สำหรับการสร้างภาพภูมิอากาศในอดีต (ไอโซโทปออกซิเจนในแกนน้ำแข็ง, ตัวบ่งชี้อุณหภูมิ) การติดตามแหล่งกำเนิด (แหล่งน้ำโดยใช้ δD และ δ¹⁸O) วัฏจักรชีวธรณีเคมี (δ¹³C, δ¹⁵N) และลำดับเวลา (ไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี) ผสมผสานกับตัวบ่งชี้อื่น ๆ เพื่อการตีความที่น่าเชื่อถือ

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • การตีความมักไม่ซ้ำกัน: สถานการณ์แวดล้อมหลายแบบสามารถให้ผลลัพธ์ไอโซโทปที่เหมือนกัน
  • การแยกไอโซโทปในช่วง diagenesis (การเปลี่ยนแปลงหลังการทับถม) สามารถปรับเปลี่ยนสัญญาณดั้งเดิมได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบันทึกตะกอน
  • ไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี (เช่น ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr) ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของวัสดุต้นกำเนิด หากไม่ทราบแหล่งกำเนิด การกำหนดอายุจะคลุมเครือ
  • การปนเปื้อนในห้องปฏิบัติการ การเลื่อนของเครื่องมือ และการเลือกมาตรฐาน ทำให้เกิดความไม่แน่นอนที่เป็นระบบ

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ความแม่นยำสูง: อัตราส่วนไอโซโทปวัดได้ด้วยความแม่นยำระดับต่อพัน (ส่วนในพัน) ทำให้สามารถตรวจจับการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมที่ละเอียดอ่อนได้
  • ตัวบ่งชี้หลายชนิด: คู่ไอโซโทปที่แตกต่างกันให้ข้อมูลที่ตั้งฉากกัน (อุณหภูมิ, แหล่งกำเนิด, กระบวนการทางชีววิทยา)
  • การวัดโดยตรง: อัตราส่วนไอโซโทปเสถียรสะท้อนสภาวะแวดล้อมจริงโดยไม่ต้องมีการสอบเทียบกับตัวอย่างสมัยใหม่
  • สามารถใช้กับวัสดุและช่วงเวลาที่หลากหลาย ตั้งแต่แกนน้ำแข็ง (หลายร้อยถึงหลายพันปี) ไปจนถึงตะกอนทะเลลึก (หลายล้านปี)

การประยุกต์ใช้

  • การสร้างภาพภูมิอากาศในอดีต: δ¹⁸O ในแกนน้ำแข็งและฟอรัมมินิเฟอรา เผยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิในอดีต การไหลเวียนของบรรยากาศ และปริมาตรน้ำแข็ง
  • การติดตามทางอุทกวิทยา: δD และ δ¹⁸O ในน้ำบาดาล น้ำฝน และน้ำผิวดิน ระบุแหล่งน้ำที่เติมและส่วนผสมในระบบอุ้มน้ำ
  • การวิเคราะห์นิติเวชและอาหาร: δ¹³C และ δ¹⁵N ในกระดูกมนุษย์ สะท้อนองค์ประกอบอาหารและประวัติการอพยพ ใช้ในการศึกษาโบราณคดีและนิติเวช
  • ธรณีลำดับเวลา: ไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี (⁸⁷Sr/⁸⁶Sr, ¹⁴⁷Nd/¹⁴⁴Nd) กำหนดอายุหินภูเขาไฟและสร้างแหล่งกำเนิดตะกอนและวิวัฒนาการของเปลือกโลก

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ตัวอย่าง (แกนน้ำแข็ง, ตะกอน, กระดูก, น้ำ, ก๊าซ) จะถูกสกัดและเก็บรักษาอย่างระมัดระวังเพื่อหลีกเลี่ยงการปนเปื้อนและการแลกเปลี่ยนไอโซโทป

2

ตัวอย่างจะถูกแปรรูปทางเคมี: น้ำจะถูกสกัดจากน้ำแข็ง/ตะกอนโดยการกลั่นแบบสุญญากาศด้วยความเย็นจัด; ตัวอย่างอินทรีย์จะถูกเผาเป็น CO2 และ H2O; ตัวอย่างคาร์บอเนตจะถูกทำให้เป็นกรดเป็น CO2 การทำให้บริสุทธิ์จะกำจัดสิ่งปนเปื้อน

3

ตัวอย่างที่แปรรูปแล้วจะถูกนำเข้าสู่แมสสเปกโตรมิเตอร์ (แบบ continuous-flow หรือ dual-inlet) แมสสเปกโตรมิเตอร์จะแยกไอโซโทปตามมวลและวัดความอุดมสมบูรณ์โดยใช้ชุด Faraday cup หรือตัวตรวจจับไอออน

4

อัตราส่วนไอโซโทปจะถูกคำนวณเป็นอัตราส่วนของไอโซโทปที่หายากต่อไอโซโทปที่อุดมสมบูรณ์ (เช่น ¹³C/¹²C) ผลลัพธ์จะรายงานในรูปสัญกรณ์เดลตา (δ): δ = [(Rsample/Rstandard) - 1] × 1000 ต่อพัน (permille)

5

ค่า δ จะถูกเปรียบเทียบกับมาตรฐานที่ทราบและบันทึกสภาพแวดล้อมเพื่ออนุมานภูมิอากาศในอดีต (อุณหภูมิ, แหล่งกำเนิดน้ำฝน) กระบวนการทางชีววิทยา (เส้นทางการสังเคราะห์ด้วยแสง) หรือลำดับเวลา (ไอโซโทปที่เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การสมมติความสัมพันธ์เชิงเส้นระหว่างค่า δ และอุณหภูมิ; กระบวนการหลายอย่างที่ส่งผลต่อ δ เป็นแบบไม่เชิงเส้นหรือขึ้นอยู่กับค่าขีดจำกัด
  • การละเลยการเปลี่ยนแปลงหลังการทับถม; กระบวนการทุติยภูมิ (การตกผลึกใหม่, กิจกรรมของแบคทีเรีย) สามารถเปลี่ยนอัตราส่วนไอโซโทปได้
  • การผสมสัญญาณ: หากมีแหล่งกำเนิดหลายแห่งส่งผลต่อตัวอย่าง อัตราส่วนไอโซโทปจะสะท้อนค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก ทำให้แหล่งกำเนิดแต่ละแห่งไม่ชัดเจน

คำถามที่พบบ่อย

ความแตกต่างระหว่างสัญกรณ์เดลตา (δ) และเอปไซลอน (ε) ในธรณีเคมีไอโซโทปคืออะไร?

เดลตา (δ) ใช้สำหรับความแตกต่างสัมพัทธ์เล็กน้อย (โดยทั่วไป <5%) ในอัตราส่วนไอโซโทป แสดงเป็นต่อพัน (ส่วนในพัน) เอปไซลอน (ε) คือต่อหมื่น (0.01%) ใช้สำหรับความแตกต่างที่น้อยมาก (เช่น อัตราส่วน ¹⁴³Nd/¹⁴⁴Nd ที่แตกต่างกันน้อยกว่า 100 ppm) การเลือกสัญกรณ์ขึ้นอยู่กับขนาดของความแปรปรวนที่คาดหวัง

มาตรฐานอ้างอิงคืออะไร และเหตุใดจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งใน IRMS?

มาตรฐานอ้างอิง (เช่น VPDB สำหรับคาร์บอน, VSMOW สำหรับน้ำ) กำหนดจุดศูนย์ของสเกล δ การวัดทั้งหมดจะสัมพันธ์กับมาตรฐาน มาตรฐานที่ถูกต้องและการวัดมาตรฐานบ่อยครั้งเป็นสิ่งจำเป็นในการแก้ไขการเลื่อนของเครื่องมือและอคติที่เป็นระบบ มาตรฐานที่แตกต่างกันใช้สำหรับระบบไอโซโทปที่แตกต่างกัน (VPDB สำหรับคาร์บอน, VSMOW สำหรับไฮโดรเจนและออกซิเจน, CDT สำหรับกำมะถัน)

การแยกไอโซโทปแบบจลนศาสตร์เทียบกับแบบสมดุลทำให้การตีความภูมิอากาศในอดีตซับซ้อนได้อย่างไร?

การแยกไอโซโทปแบบสมดุลขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและเป็นไปตามความสัมพันธ์ทางอุณหพลศาสตร์ที่คาดการณ์ได้ การแยกไอโซโทปแบบจลนศาสตร์ขึ้นอยู่กับอัตราการเกิดปฏิกิริยาและการแพร่ ซึ่งไม่ขึ้นกับอุณหภูมิหรือมีการพึ่งพาอุณหภูมิที่แตกต่างกัน ในระบบธรรมชาติ ทั้งสองอย่างเกิดขึ้น การแยกแยะต้องใช้ระบบไอโซโทปหลายระบบหรือข้อจำกัดที่เป็นอิสระ

ไอโซโทปแบบจับกลุ่มสามารถปรับปรุงการวัดอุณหภูมิในอดีตได้หรือไม่?

ได้ ไอโซโทปแบบจับกลุ่มวัดการกระจายทางสถิติของไอโซโทปหนัก (เช่น พันธะระหว่างอะตอม ¹³C สองอะตอมหรืออะตอม ¹⁸O) ซึ่งขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ณ เวลาที่ก่อตัว การวัดอุณหภูมิด้วยไอโซโทปแบบจับกลุ่ม (เช่น Δ₄₇ ในคาร์บอเนต, Δ₂₀₀ ใน CO2) ให้เทอร์โมมิเตอร์ในอดีตโดยตรงซึ่งไวต่อประวัติการแยกไอโซโทปได้น้อยกว่าองค์ประกอบไอโซโทปแบบรวม (bulk isotope compositions)

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Coplen, T. B. (1994). Reporting of stable hydrogen, carbon, and oxygen isotopic abundances. Pure and Applied Chemistry, 66(2), 273-276.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  2. Brand, W. A., Assonov, S. S., & Brenninkmeijer, C. A. (2010). Convergence of gaseous and elemental isotope ratio mass spectrometry data. Rapid Communications in Mass Spectrometry, 24(12), 1629-1636.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว