การวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีความ
- ผู้เสนอ
- Daniel Bertaux; Allison Cole & J. Gary Knowles (interpretive tradition)
- ปี
- 1920s–1980s (Chicago School origins; interpretive turn 1980s–1990s)
- ประเภท
- Qualitative interpretive research design
- กลุ่มวิธี
- Qualitative design / analysis
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีความเป็นการออกแบบเชิงคุณภาพที่ผู้วิจัยและผู้ให้ข้อมูลร่วมกันสร้างเรื่องราวโดยละเอียดเกี่ยวกับช่วงชีวิตทั้งหมดของผู้ให้ข้อมูล หรือส่วนสำคัญของช่วงชีวิตนั้น และตีความเรื่องราวดังกล่าวเพื่อทำความเข้าใจว่าอัตลักษณ์ บริบท และการสร้างความหมายนั้นคลี่คลายไปตามกาลเวลาอย่างไร โดยมีรากฐานมาจากญาณวิทยาเชิงตีความ ซึ่งถือว่าเรื่องราวชีวิตของผู้เล่าไม่ใช่บันทึกข้อเท็จจริงที่เป็นกลาง แต่เป็นการสร้างสรรค์ที่เต็มไปด้วยความหมาย ซึ่งได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรม ตำแหน่งทางสังคม และประสบการณ์ที่ได้ประสบมา
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ลองนึกถึงการวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีความว่าเป็นการร่วมกันเขียนหนังสือเกี่ยวกับชีวิตของใครคนหนึ่ง แล้วทำงานร่วมกันเพื่อตีความความหมายที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ต่างจากชีวประวัติหรือประวัติศาสตร์บอกเล่าธรรมดาที่บันทึกเหตุการณ์ แนวทางนี้จะตั้งคำถามว่า ชีวิตนี้มีความหมายต่อบุคคลผู้มีชีวิตอยู่อย่างไร และแรงผลักดันทางสังคม ความสัมพันธ์ และจุดเปลี่ยนต่างๆ ได้หล่อหลอมให้พวกเขากลายเป็นใคร? ผู้วิจัยเข้ามาในฐานะผู้ร่วมตีความที่กระตือรือร้น ไม่ใช่ผู้บันทึกที่เฉยเมย โดยนำความไวต่อทฤษฎีมาช่วยส่องสว่างรูปแบบและความตึงเครียดที่ใหญ่กว่าภายในชีวิตของแต่ละบุคคล
ประวัติศาสตร์
การวิจัยประวัติชีวิตเข้าสู่สังคมศาสตร์ผ่าน Chicago School ในทศวรรษที่ 1920 โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับงาน The Polish Peasant in Europe and America (1918–1920) ของ Thomas และ Znaniecki ความสนใจลดลงในช่วงกลางศตวรรษเมื่อวิธีการเชิงปริมาณครอบงำ จากนั้นจึงฟื้นตัวอย่างแข็งแกร่งตั้งแต่ทศวรรษที่ 1970 เป็นต้นไป — โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านวิธีการชีวประวัติทางสังคมวิทยาของ Daniel Bertaux และการหันเหเชิงตีความที่กว้างขึ้นในการสืบสวนเชิงคุณภาพ Allison Cole และ J. Gary Knowles ได้รวบรวมแนวปฏิบัติประวัติชีวิตเชิงตีความในการวิจัยด้านการศึกษาในช่วงทศวรรษที่ 1990–2000 โดยจัดวางไว้ในญาณวิทยาเชิงโครงสร้างนิยมและเชิงตีความอย่างมั่นคง
ควรใช้เมื่อใด
ใช้การวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีความเมื่อคำถามของคุณเกี่ยวข้องกับว่าบุคคลสร้างความหมายให้กับช่วงชีวิตของตนเองอย่างไร อัตลักษณ์พัฒนาไปตามกาลเวลาอย่างไร หรือประสบการณ์ทางชีวประวัติมีปฏิสัมพันธ์กับโครงสร้างทางสังคมอย่างไร เช่น ชนชั้น เพศ เชื้อชาติ หรือบทบาททางวิชาชีพ วิธีนี้มีประสิทธิภาพอย่างยิ่งในการศึกษาด้านการศึกษา สุขภาพ สังคมวิทยา และงานสังคมสงเคราะห์ เมื่อคุณต้องการทำความเข้าใจประสบการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป เส้นทางอาชีพ เสียงของกลุ่มชายขอบ หรือความสามารถในการฟื้นตัวเมื่อเวลาผ่านไป วิธีนี้ต้องการผู้ให้ข้อมูลที่สามารถให้เรื่องราวโดยละเอียดและมีประสบการณ์ชีวิตที่เกี่ยวข้อง อย่าใช้วิธีนี้เมื่อคุณต้องการกลุ่มตัวอย่างที่เป็นตัวแทน ต้องการการทำซ้ำ แสวงหาคำอธิบายเชิงสาเหตุ หรือเมื่อข้อจำกัดด้านเวลาและทรัพยากรไม่อนุญาตให้มีการสัมภาษณ์ยาวนานหลายครั้งต่อผู้ให้ข้อมูล นอกจากนี้ยังไม่เหมาะสมหากคำถามวิจัยของคุณเป็นแบบซิงโครนัสมากกว่าแบบกระบวนการ — สำหรับความลึกของประสบการณ์เดียวโดยไม่มีขอบเขตเวลา ให้พิจารณาปรากฏการณ์วิทยาหรือ IPA แทน
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ผลการวิจัยไม่สามารถสรุปทั่วไปได้ทางสถิติ — วิธีการนี้แสวงหาการถ่ายทอดผ่านการพรรณนาอย่างละเอียด ไม่ใช่การอนุมานจากประชากร
- ต้องใช้ทรัพยากรสูงมาก: การสัมภาษณ์ยาวนานหลายครั้งต่อผู้ให้ข้อมูล การถอดความทั้งหมด และการวิเคราะห์เชิงตีความที่ยาวนาน
- เลนส์การตีความของผู้วิจัยมีอิทธิพลต่อสิ่งที่สังเกตเห็นและเน้นย้ำอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ — จำเป็นต้องมีการสะท้อนกลับ แต่ไม่สามารถขจัดอิทธิพลนี้ได้
- การระลึกถึงเหตุการณ์ในอดีตของผู้ให้ข้อมูลอาจเป็นการเลือกหรือสร้างขึ้นใหม่ — เรื่องราวสะท้อนถึงการสร้างความหมายในปัจจุบันพอๆ กับความเป็นจริงในอดีต
- วิธีการนี้ขึ้นอยู่กับความเต็มใจและความสามารถของผู้ให้ข้อมูลในการมีส่วนร่วมในการเล่าเรื่องอย่างต่อเนื่องและสะท้อนคิด — ไม่ใช่ทุกกลุ่มประชากรหรือบุคคลที่สามารถทำเช่นนี้ได้
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- จับมิติเชิงเวลาของประสบการณ์มนุษย์ — ความหมาย อัตลักษณ์ และเจตจำนงวิวัฒนาการไปตามช่วงชีวิตอย่างไร
- สร้างเรื่องราวที่สมบูรณ์และมีบริบทซึ่งเผยให้เห็นจุดตัดของชีวประวัติส่วนบุคคลและโครงสร้างทางสังคม
- ให้เสียงที่แท้จริงแก่ผู้ให้ข้อมูล — ตรรกะของเรื่องเล่าของผู้ให้ข้อมูลเป็นตัวกำหนดการวิจัย แทนที่จะถูกลดทอนให้กับเครื่องมือที่ตายตัว
- มีประสิทธิภาพอย่างยิ่งในการส่องสว่างประสบการณ์ชีวิตของกลุ่มชายขอบ ผู้ถูกทำให้เงียบ หรือผู้ที่ถูกบิดเบือน
- ความสัมพันธ์แบบร่วมมือและวนซ้ำระหว่างผู้วิจัยและผู้ให้ข้อมูลช่วยเสริมสร้างความน่าเชื่อถือและความไว้วางใจ
- เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับการสร้างข้อมูลเชิงลึกทางทฤษฎีใหม่เกี่ยวกับอัตลักษณ์ การเปลี่ยนผ่าน และกระบวนการทางสังคม
การประยุกต์ใช้
- การติดตามการพัฒนาอัตลักษณ์ทางวิชาชีพของครูตลอดช่วงอาชีพและบริบทของสถาบัน
- การทำความเข้าใจว่าผู้รอดชีวิตจากความทุกข์ยาก — ความเจ็บป่วย การพลัดถิ่น ความยากจน — สร้างความสามารถในการฟื้นตัวและความหมายเมื่อเวลาผ่านไปได้อย่างไร
- การสำรวจว่าเพศ เชื้อชาติ หรือชนชั้นมีอิทธิพลต่อเส้นทางอาชีพและการศึกษาในลักษณะที่มองไม่เห็นจากการสำรวจแบบภาคตัดขวางอย่างไร
- การตรวจสอบเส้นทางชีวประวัติที่นำบุคคลไปสู่การเคลื่อนไหวทางสังคม การเป็นผู้นำชุมชน หรืออาชีพทางวิชาชีพ
- การบันทึกช่วงชีวิตของประชากรสูงอายุหรือกลุ่มชายขอบที่มีประสบการณ์เสี่ยงต่อการสูญหายหรือถูกบิดเบือน
- การตรวจสอบว่าการย้ายถิ่น การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม หรือบาดแผลทางประวัติศาสตร์เปลี่ยนแปลงอัตลักษณ์ข้ามรุ่นอย่างไร
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ผู้วิจัยจะชี้แจงกรอบการตีความและเลนส์ทางทฤษฎี ไม่ว่าจะเป็นปรากฏการณ์วิทยา สตรีนิยม สังคมวิทยา หรือวิพากษ์ ที่จะชี้นำคำถามที่จะถูกถาม และเรื่องราวชีวิตจะถูกอ่านอย่างไร คำถามวิจัยจะถูกกำหนดขึ้นเกี่ยวกับความหมาย อัตลักษณ์ หรือประสบการณ์ได้พัฒนาขึ้นตลอดช่วงชีวิตอย่างไร และจะใช้การเลือกตัวอย่างตามวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลที่ชีวิตของพวกเขาส่องสว่างปรากฏการณ์ที่น่าสนใจ
ข้อมูลประวัติชีวิตจะถูกรวบรวมผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกหลายครั้งซึ่งดำเนินการในช่วงเวลาหลายวันหรือหลายสัปดาห์ ทำให้ผู้ให้ข้อมูลสามารถเล่าเรื่องราวชีวิตของตนเองตามลำดับเวลาของตนเอง แหล่งข้อมูลเสริม เช่น เอกสารส่วนตัว รูปถ่าย บันทึกประจำวัน จดหมาย อาจถูกนำมารวมด้วย ผู้สัมภาษณ์จะใช้คำถามชี้นำน้อยที่สุด เพื่อกระตุ้นให้ผู้ให้ข้อมูลสร้างเหตุการณ์สำคัญ การเปลี่ยนผ่าน ความสัมพันธ์ และจุดเปลี่ยนต่างๆ ขึ้นมาใหม่ด้วยคำพูดของตนเอง
การบันทึกเสียงการสัมภาษณ์จะถูกถอดความทั้งหมด และในหลายแนวทางเชิงตีความ จะถูกแบ่งปันกับผู้ให้ข้อมูลเพื่อตรวจสอบโดยสมาชิกและการขยายความ ผู้วิจัยจะอ่านบทถอดความซ้ำๆ เพื่อระบุโครงสร้างตามกาลเวลาของเรื่องราว เหตุการณ์สำคัญ จุดเปลี่ยน และตรรกะของเรื่องเล่าที่เชื่อมโยงช่วงชีวิตต่างๆ ขั้นตอนนี้จะสร้าง 'เรื่องเล่าที่กำลังดำเนินการ' ซึ่งสร้างเรื่องราวชีวิตขึ้นมาใหม่ในรูปแบบที่บูรณาการ
เรื่องเล่าที่กำลังดำเนินการจะถูกอ่านผ่านเลนส์ทางทฤษฎีที่เลือกเพื่อสร้างการตีความความหมาย ผู้วิจัยจะตรวจสอบว่าโครงสร้างทางสังคม บริบททางวัฒนธรรม ความสัมพันธ์ และเหตุการณ์บังเอิญทางชีวประวัติมีปฏิสัมพันธ์กับความรู้สึกตนเองและเจตจำนงของผู้ให้ข้อมูลอย่างไร การตีความที่ขัดแย้งกันจะถูกพิจารณา และผู้วิจัยจะสะท้อนถึงว่าตำแหน่งของตนเองและความมุ่งมั่นทางทฤษฎีมีอิทธิพลต่อการอ่านอย่างไร
การตีความจะถูกถักทอเข้าเป็นบัญชีวิเคราะห์สุดท้ายที่ทำให้ความหมายของประวัติชีวิตสามารถอ่านได้สำหรับผู้ชมทางวิชาการ บัญชีนี้จะสร้างสมดุลระหว่างความซื่อสัตย์ต่อเสียงของผู้ให้ข้อมูลกับการมีส่วนร่วมในการตีความของผู้วิจัย และจัดวางประสบการณ์ส่วนบุคคลไว้ในบริบททางสังคมและทฤษฎีที่กว้างขึ้น ผลการวิจัยอาจอยู่ในรูปแบบของการวิเคราะห์กรณีศึกษาที่ขยายออกไป รูปแบบตามหัวข้อข้ามกรณี หรือภาพเหมือนชีวิตที่ได้รับอิทธิพลจากทฤษฎี
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การปฏิบัติต่อประวัติชีวิตเสมือนชีวประวัติที่เป็นข้อเท็จจริง — ประวัติชีวิตเชิงตีความเกี่ยวกับความหมายของประสบการณ์ ไม่ใช่การยืนยันเหตุการณ์ — นักวิเคราะห์ที่แสวงหาการสร้างใหม่ที่เป็นกลางจะใช้ระเบียบวิธีผิด
- การดำเนินการสัมภาษณ์เพียงครั้งเดียว — การสัมภาษณ์เพียงครั้งเดียวมักไม่ให้ความลึกเพียงพอหรือครอบคลุมช่วงเวลาที่เพียงพอ — วางแผนสำหรับการสัมภาษณ์ซ้ำอย่างน้อยสองถึงสามครั้งกับผู้ให้ข้อมูลแต่ละราย
- การละเลยตำแหน่งของผู้วิจัย — การไม่สามารถระบุและตรวจสอบอย่างสะท้อนคิดว่าตำแหน่งทางสังคมและความมุ่งมั่นทางทฤษฎีของผู้วิจัยมีอิทธิพลต่อบัญชีเชิงตีความอย่างไร — บ่อนทำลายความน่าเชื่อถือของผลการวิจัย
- การยุบวิธีการวิจัยให้เป็นการวิเคราะห์เนื้อหา — ประวัติชีวิตต้องการความใส่ใจต่อกาลเวลา ลำดับ และความสอดคล้องของเรื่องเล่า — การลดทอนให้เป็นเพียงรายการหัวข้อจะขจัดสิ่งที่โดดเด่นของแนวทางนี้ออกไป
- การตีความมากเกินไปโดยเสียเปรียบเสียงของผู้ให้ข้อมูล — บัญชีสุดท้ายจะต้องยังคงสามารถจดจำได้โดยผู้ให้ข้อมูลว่าเป็นตัวแทนที่ยุติธรรมของประสบการณ์ของพวกเขา ไม่ใช่เพียงยานพาหนะสำหรับทฤษฎีของผู้วิจัย
คำถามที่พบบ่อย
การวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีแตกต่างจากประวัติศาสตร์บอกเล่าอย่างไร
ประวัติศาสตร์บอกเล่ามุ่งเน้นไปที่การบันทึกเหตุการณ์และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ตามที่ผู้ให้ข้อมูลประสบ โดยมีบันทึกทางประวัติศาสตร์เป็นผลผลิตหลัก การวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีความเกี่ยวข้องกับการสร้างความหมายและการพัฒนาอัตลักษณ์ตลอดช่วงชีวิตทั้งหมดของบุคคล — กรอบการตีความทางทฤษฎี — ไม่ใช่การบันทึกทางประวัติศาสตร์ — เป็นศูนย์กลาง วิธีการทั้งสองทับซ้อนกัน แต่มีวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน
มันแตกต่างจากการสืบสวนเชิงเรื่องเล่าอย่างไร
การสืบสวนเชิงเรื่องเล่าและการวิจัยประวัติชีวิตมีความมุ่งมั่นร่วมกันในการใช้เรื่องเล่าเป็นข้อมูล แต่การสืบสวนเชิงเรื่องเล่าอาจมุ่งเน้นไปที่เหตุการณ์สำคัญเพียงเหตุการณ์เดียวหรือส่วนย่อยของเรื่องเล่า การวิจัยประวัติชีวิตจะติดตามประสบการณ์อย่างชัดเจนตลอดทั้งชีวิตหรือช่วงชีวิตที่สำคัญ โดยให้ความใส่ใจกับลำดับเวลาและความสอดคล้องทางชีวประวัติ นอกจากนี้ การวิจัยประวัติชีวิตเชิงตีความยังเน้นการตีความทางทฤษฎีของความหมายทางชีวประวัติภายในบริบททางสังคม
มีผู้ให้ข้อมูลกี่คนโดยทั่วไป
เนื่องจากแต่ละกรณีเกี่ยวข้องกับการสัมภาษณ์ยาวนานหลายครั้งและการวิเคราะห์เชิงตีความที่ลึกซึ้ง การศึกษาโดยทั่วไปจึงมีผู้ให้ข้อมูล 1-10 คน ประวัติชีวิตกรณีเดียวถือว่าถูกต้องและสามารถเผยแพร่ได้เมื่อกรณีนั้นมีความสำคัญทางทฤษฎีเป็นพิเศษ เกณฑ์คือความสมบูรณ์ของแนวคิดและการถ่ายทอด ไม่ใช่ขนาดของกลุ่มตัวอย่าง
ฉันจะแบ่งปันการตีความของฉันกับผู้ให้ข้อมูลหรือไม่
ในประเพณีเชิงตีความส่วนใหญ่ ใช่ — การตรวจสอบโดยสมาชิก ซึ่งมีการแบ่งปันร่างเรื่องเล่าที่สร้างขึ้นหรือบัญชีเชิงตีความกับผู้ให้ข้อมูล ถือเป็นแนวปฏิบัติที่ดี ช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจและรับรองว่าบัญชีนั้นยังคงสามารถจดจำได้โดยผู้เล่า แม้ว่าผู้ให้ข้อมูลและผู้วิจัยไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับการตีความทุกครั้ง
ซอฟต์แวร์ใดสามารถช่วยในการวิเคราะห์ได้
เครื่องมือจัดการข้อมูลเชิงคุณภาพ เช่น NVivo, ATLAS.ti หรือ MAXQDA สามารถจัดระเบียบการถอดความและสนับสนุนการเข้ารหัสได้ แต่งานเชิงตีความ — การทำความเข้าใจโครงสร้างตามกาลเวลา ความสอดคล้องของเรื่องเล่า และความหมายทางชีวประวัติ — จะต้องดำเนินการโดยผู้วิจัย เครื่องมือแสดงภาพไทม์ไลน์สามารถช่วยในการทำแผนที่เหตุการณ์ในชีวิตได้ การตีความต้องอาศัยการตัดสินใจวิเคราะห์ของมนุษย์
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Cole, A. L., & Knowles, J. G. (2001). Lives in Context: The Art of Life History Research. AltaMira Press.
ISBN: 978-0759101302คัดลอกแล้วBertaux, D. (Ed.). (1981). Biography and Society: The Life History Approach in the Social Sciences. Sage.
ISBN: 978-0803998254คัดลอกแล้ว